# data[].attributes.body
Een middeleeuwse stad had een stadsmuur en steeds meer mensen vertrokken van het platteland naar de stad. Dit betekend natuurlijk meer mensen op het zelfde oppervlak. Ze gingen daarom meerdere verdiepingen op huizen plaatsen en er ontstonden hele smalle straatjes om zo veel mogelijk ruimte te kunnen gebruiken.

De steden waren ook niet zo fris in de middeleeuwen, mensen gooiden al hun afval buiten op straat, ook hun po (hun poep en  plas dus). Dit zorgde dus voor een enorme stank in de steden.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Houten huizen in de Middeleeuwen - Dicht op elkaar

# data[].attributes.attachment_link.description
De meeste huizen in de Middeleeuwen waren van hout. En als er dan ergens brand uitbrak, dan was de kans groot dat die oversloeg naar de andere huizen.

# data[].attributes.body
Literatuur dat op basis van religieuze (christelijke) wijze is geschreven, vooral geschreven door monniken en nonnen. Er komt veel beeldspraak en belangrijke geestelijken in voor. Het is het tegenovergestelde van de wereldlijke literatuur (niet religieus).

# data[].attributes.body
Rond 1100 is de eerste literatuur in Nederland geschreven, dat was een complete versregel, 13 woorden uit een liefdesliedje. Geschreven door een monnik die probeerde of zijn pen het deed, hij schreef de woorden op die het eerst in zich opkwamen.

# data[].attributes.body
Koning Arthur is een figuur uit de Keltische legenden en de middeleeuwse literatuur. Of Arthur en zijn ridders ooit hebben bestaan staat niet vast. Hij is de centrale figuur in de Arthurromans.

Arthurromans zijn middeleeuwse  hoofse verhalen over koning Arthur en zijn Ronde Tafel. Een hoofs verhaal  is een type ridderroman. Arthurromans horen bij de eliteliteratuur en ze kunnen verder worden onderverdeeld in twee subgenres:

Vrouwenromans: ridders gaan de strijd met elkaar aan voor een uitverkoren vrouw

Graalromans: ridders gaan opzoek naar de heilige graal. Dat zijn speciale magische objecten. waarnaar de ridders op zoek gaan. Het kan van alles zijn, bijvoorbeeld: de beker waaruit Jezus heeft gedronken tijdens het laatste avondmaal. Tijdens hun zoektochten hebben ze bizarre, levensgevaarlijke en magische ontmoetingen.

De ridder maakt in de verhalen een verandering door van kluns tot held. Een voorbeeld van een Arthur roman is de Vlaamse roman van Walewein, geschreven door  Pennic en Pieter vosteart.

# data[].attributes.body
Het soort literatuur waar een heiligenleven toebehoort heet hagiografie. Een heiligenleven  is een biografie van een heilig persoon, ook zijn er heiligenlevens bestaande uit verschillende delen van het leven van een heilige.

# data[].attributes.body
Het verhaal Beatrijs behoort tot de genre Marialegende en is in de veertiende eeuw geschreven.

Samenvatting

Beatrijs is kosteres in een klooster. Maar ze is, al sinds ze een klein meisje was, verliefd op een jongen. Aangezien ze kosteres is, kon dit niet. Toch besloot ze op een avond van het klooster weg te lopen, de wijde wereld in, samen met haar geliefde. Zeven jaar lang trekken ze rond, inmiddels hebben ze zelfs twee kinderen gekregen. Maar dan is het geld op en haar man vertrekt. Beatrijs blijft samen met haar twee kinderen achter zonder geld. Om toch nog enigszins wat geld te verdienen, besluit ze als prostituee aan het werk te gaan.

Na nog eens zeven jaar is ze het zat en gaat met haar kinderen terug naar de plaats waar het klooster staat waar ze vroeger leefde. Daar komt ze terecht bij een weduwe die haar onderdak aanbiedt. Beatrijs probeert erachter te komen hoe het plaatsje over haar denkt, aangezien ze hals over kop is vertrokken. Maar als Beatrijs slecht over de kosteres spreekt, wordt de weduwe boos; de kosteres is helemaal nooit vertrokken.

Beatrijs is met stomheid geslagen. Ze was toch vertrokken? Maar die veertien dat ze weg is geweest, heeft Maria haar taak overgenomen, omdat Beatrijs altijd trouw aan haar is geweest. Ook stuurt Maria boodschappen naar Beatrijs in haar slaap, hierin zegt ze dat Beatrijs weer terug naar het klooster moet komen. Beatrijs wil dit echter pas na drie keer geloven en pakt haar leven als kosteres weer op. Haar kinderen laat ze bij de weduwe achter.

Op een dag komt er een abt het klooster binnen, hij zegt tegen Beatrijs dat ze alles op moet biechten aan de abt, omdat God haar gebeden niet meer hoort. Zo gezegd, zo gedaan. Beatrijs biecht alles op en haar zonden worden vergeven. De abt vertrekt hierna en neemt de kinderen van Beatrijs met zich mee. Haar kinderen groeien vervolgens op tot twee jongemannen.

Fragment
Regel 935 tot en met 939

Hi droech in sinen arm al bloet.
Een kint, dat dochte haer doet.
Die jonghelinc warp op ende neder.
Enen appel ende vinken weder.
Vor tkint ende maecte spel.

Hieronder is de originele tekst te zien.

# data[].attributes.body
Ook hier zijn Bijbelse figuren te zien. In het midden van dit kunstwerk is Maria met baby Jezus te zien, ook de mensen om hen heen horen bij het Christelijke geloof. Dit is te zien aan de lichtkringen om hun hoofden, een veel gebruikt aspect in de middeleeuwse kunst.

# data[].attributes.body
Een legende is een historisch verhaal, dat vaak niet op historische werkelijkheid berustte, maar meer op de volksoverlevering.

Een marialegende is een legende waarin maria een grote rol spelt. Dit is een geestelijke letterkunde.

De Beatrijs is een voorbeeld van een Marialegende. In deze verhalen grijpt Maria in (meestal door middel van een mirakel) en kan de zonde van het hoofdpersonage uiteindelijk vergeven worden.

# data[].attributes.body
Middeleeuwse exempelen zijn korte verhalen over goed en kwaad. Ze vertellen dat mensen voortdurend bloot staan aan goede en slechte invloeden. Ze kunnen toegeven aan de verleidingen van de duivel, maar ze kunnen zich ook tot Maria of Jezus wenden.
Exempelen werden gebruikt om preken aantrekkelijker te maken.
Dit hoort net zo als een marialegende bij geestelijke letterkunde.

# data[].attributes.body
Epiek

Epiek is een van de drie hoofdgenres (lyriek, dramatiek en epiek).Epiek is verhalende literatuur, dit houdt in dat het verhaal centraal staat in de tekst, waar op de gebeurtenissen de nadruk dus ligt. Het komt het meest voor in prozateksten, maar ook in poëzie en toneel.

Lyriek
Lyriek is een van de drie hoofdgenres (lyriek, dramatiek en epiek). Lyriek is een gevoelsuitstortende kunst, hierin worden vooral de gevoelens benadrukt in de tekst. De meeste poëzie is lyriek, maar kan ook voorkomen in proza en toneel.

Dramatiek
Dramatiek is een van de drie hoofdgenres (lyriek, dramatiek en epiek). Dramatiek is toneelkunst, de tekst wordt dus gemaakt om in eerste instantie opgevoerd te worden. Dit vind je natuurlijk vooral terug in toneelteksten, maar ook in proza en soms in poëzie is dramatiek terug te vinden.

# data[].attributes.body
In dit beeldhouwwerk zijn duidelijk Bijbelse figuren te zien, we zien onder andere engelen. De man met het hoofd onder zijn arm representeert een heilige genaamd Dionysius, hij liep volgens een legende met zijn hoofd onder zijn arm, na zijn dood, rond op de plek waar de kerk, waar dit beeld op te zien is, is gesticht. Ook is dit gemaakt in opdracht voor de kerk, dit is een kenmerk van de middeleeuwse kunst.

# data[].attributes.body
- De Vlaamse Arthurroman van   Walewein
- Beatrijs,  een Marialegende
- Heiligenleven

# data[].attributes.body
De huizen uit de middeleeuwen waren in eerste instantie allemaal van hout --> brand.
Later huizen van steen, met luiken en glas in lood.

# data[].attributes.body
Kunstwerken in deze periode lieten vooral godsdienstige afbeeldingen zien. De schilderijen werden gemaakt om het geloof af te beelden, zodat de mensen die geen Latijns spraken ook konden begrijpen waar het over ging in de kerk. Het ging vooral om de betekenis bij middeleeuwse kunstwerken, meestal werd de goddelijke boodschap afgebeeld.

# data[].attributes.body
De mensen in de middeleeuwen plaatsten het geloof en de theologie (godgeleerdheid) boven kennis en filosofie. De filosofie en wereldlijke kennis werden aan universiteiten overgelaten. Iedereen was lid van de kerk, want het christendom was erg belangrijk in de middeleeuwen. De angst om in hel te komen van de mensen was groot dus luisterde ze goed naar de kerkelijke gezagsdragers. Hierdoor kregen de geestelijke veel macht.

In de middeleeuwen waren  zware straffen nog normaal, zoals onthoofding en bijvoorbeeld bij ketterij levend verbrand worden.