# data[].attributes.body
Miało być zwięźle, ale jak widać słowotok sprzed dzisiejszego kolokwium pozostał...

# data[].attributes.body
Kapusta to roślina dwuletnia: w pierwszym roku tworzy zwartą głowę złożoną ze skróconej łodygi (tzw. głąba) i ściśle do siebie przylegających liści. Jadalna jest cała głowa.

W drugim roku uprawy kapusta zakwita. Kwiaty są zebrane w groniaste kwiatostany. Po zapłodnieniu kwiatów tworzą się owoce – łuszczyny.

System korzeniowy sięga do głębokości 1,5 m i rozrasta się poziomo do 1,2 m. Korzeń główny można wyróżnić tylko u bardzo młodych roślin, potem następuje tworzenie korzeni bocznych w górnej warstwie gleby.

# data[].attributes.headline
Czy kalafior jest kapustą? – systematyka

# data[].attributes.subject
Czy kalafior jest kapustą? – systematyka

# data[].attributes.body
Kapusta w systematyce to rodzaj, nie gatunek.
Warzywo, które potocznie nazywamy w skrócie kapustą to odmiana kapusty warzywnej nazywana kapustą głowiastą.

Przykładowe gatunki z tego samego rodzaju (kapusty):

kapusta warzywna – odmiany:

- kalafior

- brokuł

- brukselka

- kalarepa

- jarmuż

- włoska

- pastewna

- kapusta właściwa (np. pekińska, rzepa)

- kapusta rzepak

# data[].attributes.headline
Czy kapusta po zanurzeniu w wodzie pływa czy tonie? Dlaczego?

# data[].attributes.subject
Czy kapusta po zanurzeniu w wodzie pływa czy tonie? Dlaczego?

# data[].attributes.body
Zgodnie z przewidywaniami, kapusta po zanurzeniu w wodzie tonie.
Wynika to z tego, że gęstość kapusty, która jest ciałem stałym, jest znacznie większa od gęstości wody, w związku z czym kapusta tonie.

źródła:
wiedza własna

# data[].attributes.headline
Kuchnia Polska i kapusta w roli głównej....mam nadzieje, że przepis na ciasto brownie z kiszoną kapustą przypadnie wam do gustu

# data[].attributes.subject
Kuchnia Polska i kapusta w roli głównej....mam nadzieje, że przepis na ciasto brownie z kiszoną kapustą przypadnie wam do gustu

# data[].attributes.body
O kapustę w diecie postanowiłam zapytać pielęgniarkę, panią Iwonę Hermę, która jest edukatorem zdrowia.
Dowiedziałam się od niej, że kapusta bardzo dobrze wpływa na nasz organizm. Jest źródłem wielu witamin, takich jak: wit. C, K, witamin z grupy B (B1), Beta -karoten oraz witaminy U, która chroni nasz żołądek przed wrzodami i nadżerkami. Posiada również witaminę A i E oraz największy skarb- czyli wapń, a także magnez, potas, żelazo i kwas foliowy. Najwięcej tych pierwiastków jest w zewnętrznych, zielonych liściach. Kapusta zawiera jednak również rafinozę, której nasze jelita nie mogą strawić i w większych ilościach jest szkodliwa.
Kapusta może być ciężkostrawna kiedy dodamy do niej mięso lub tłuszcze zwierzęce. Jeśli jednak umiejętnie ją przyrządzimy, np. dodając kminku, majeranku czy kopru, będzie miała dobroczynny wpływ na nasz układ pokarmowy.
Czerwona kapusta jest zdrowsza od swojej białej kuzynki ze względu na to, że posiada bardzo dużo antyutleniaczy, tj. selen, wit. E oraz atocyjany, które są najsilniejszymi przeciwutleniaczami.
Podobne działanie ma kapusta kiszona. W procesie jej fermentacji biorą udział żywe kultury bakterii. Bakterie te podczas fermentacji tworzą dodatkowy kwas askorbinowy i kwas mlekowy, który oczyszcza przewód pokarmowy z bakterii gnilnych, co stwarza idealne warunki do rozmnażania dobroczynnych bakterii jelitowych. Bakterie "mlekowe" wzmacniają perystaltykę i wzmacniają pasaż jelitowy likwidując zaparcia, przywracając prawidłową mikroflorę jelitową ( co jest szczególnie wskazane np. po antybiotykoterapii). Bakterie te regulują przemianę kwasu żółciowego ułatwiając trawienie i wchłanianie składników pokarmowych. Dlatego też pani Iwona zwróciła uwagę , że kapusty kiszonej nie należy płukać, ponieważ niszczymy wtedy kwas mlekowy i enzymy, dzięki którym trawimy tłuszcze.
Poza dietą "Kwaśniewskiego" nie ma innych upublicznionych diet monolitowych (czyli jednoskładnikowych). Takie diety jednoskładnikowe są jednak bardzo niezdrowe, mogą prowadzić do wielu groźnych deficytów i nie można ich stosować dłużej niż tydzień.

# data[].attributes.headline
Dlaczego posolona mięknie i oddaje wodę?

# data[].attributes.subject
Dlaczego posolona mięknie i oddaje wodę?

# data[].attributes.body
Również w tym przypadku skierowałam się do dr Wasilewskiej.
Jak się dowiedziałam, związane jest to z dużą zawartością wody w kapuście, około 90%. Soląc stwarzamy warunki, w których w kapuście mamy duże stężenie wody, małe stężenie soli, natomiast na zewnątrz odwrotnie - prawie w ogóle wody, a dużo soli. Woda "ucieka" z kapusty, dążąc do wyrównania stężeń - tak, aby stężenie soli na zewnątrz było takie same, jak w komórkach. Proces ten nazywa się osmozą. Woda przenika na drodze osmozy zawsze od niższego stężenia soli do wyższego tak, aby były sobie równe.

inne źródła:
wiedza własna

# data[].attributes.headline
Jaki składnik kapusty jest odpowiedzialny za wzdęcia? Dlaczego kapusta wywołuje wzdęcia i jak temu zapobiec?

# data[].attributes.subject
Jaki składnik kapusty jest odpowiedzialny za wzdęcia? Dlaczego kapusta wywołuje wzdęcia i jak temu zapobiec?

# data[].attributes.body
Jak dowiedziałam się od doktora Marcina Zycha z Wydziału Biologii UW oraz doktor Wiolety Wasilewskiej z Instytutu Botaniki UW, za wzdęcia po zjedzeniu kapusty odpowiada rafinoza (trisacharyd zbudowany z D-glukozy, D-fruktozy i D-galaktozy), która nie jest metabolizowana przez nasz organizm i zostaje rozłożona w wyniku działania bakterii jelitowych z wydzieleniem m.in. metanu.

Również od dr Zycha dowiedziałam się, że dodawanie nasion kopru włoskiego, anyżku bądź kminku zapobiega wzdęciom. Z kolei od dr Wasilewskiej uzyskałam informację o zapobieganiu wzdęciom poprzez płukanie kapusty wodą bądź wodą z sodą oczyszczoną.

inne źródła:
1. http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/rafinoza;3965707.html, dostęp 16.05.2017
2. http://www.zdrowienacodzien.pl/a-95-wzdecia---przyczyny-i-lagodzenie-objawow/ (strona polecona przez dr Wasilewską), dostęp 16.05.2017
3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3264926/, dostęp 16.05.2017

# data[].attributes.body
Jak dowiedziałam się od doktor Renaty Godlewskiej oraz doktor  Agnieszki Wyszyńskiej z Instytutu Mikrobiologii UW, kwas mlekowy powstaje w procesie fermentacji cukrów zawartych w mleku (np. laktozy).  Fermentację przeprowadzają tzw. bakterie kwasu mlekowego z grupy Lactobacteriaceae (LAB, np. różne gatunki Lactobacillus  czy Lactococcus). Bakterie te można spotkać w mleku; kiedy zaczynają fermentację rozpoczyna się proces kwaśnienia mleka - stąd nazwa kwas mlekowy. Te same bakterie i ten sam kwas mlekowy występuje w kiszonej kapuście i ogórkach.

inne źródła:
1. wiedza własna
2. wykłady z Mikrobiologii ogólnej i przemysłowej

# data[].attributes.body
KARTA  SAMOOCENY PROJEKTU
Izabela Chyczewska

1. Zaangażowanie i mój kontakt z grupą.
Moje zaangażowanie oceniam na poziomie zadowalającym. Znałam swoje cele, więc kontakt z grupą za pośrednictwem poczty elektronicznej był zbędny. Nadal uważam, że tego typu projekt wymaga pełnej pracy zespołowej nie wirtualnej.

2. Wkład pracy.
- stopień realizacji celów 6,7,8
Mój wkład pracy w projekt był istotny, zadania, które wykonywałam były niezbędnym elementem całości (projekt bez nich nie mógłby zaistnieć). Zrealizowałam i osiągnęłam to co zamierzałam.

- rzetelność opracowania mojej części zadań i terminowość w kolejnych etapach  projektu.
Myślę, że na potrzeby projektu, tak jak ja to widzę , wykorzystałam materiały i opracowałam  na poziomie przystępnym dla każdego. Wykonałam moje zadania do dnia wydarzenia kulminacyjnego.

- sprawdzenie wiarygodności źródeł i zachowanie zasad wynikających z praw ochrony własności intelektualnej.
Wszelkie źródła, z których czerpałam są wiarygodne,  nie kopiowałam tekstu.

- przygotowanie i realizacja wydarzenia kulminacyjnego.
Brałam czynny udział w wydarzeniu kulminacyjnym. Przygotowałam wstęp i wprowadzenie do projektu. Współtworzyłam Kahoota.

3. Podsumowanie
- co było moim sukcesem.
Na pewno względnie opanowałam programy graficzne. Przede wszystkim zdobyłam bogatą wiedzę na temat jak przeprowadzić interesujące zajęcia z dziećmi, jak zaszczepić w najmłodszych chęci zdobywania wiedzy bawiąc się przy tym. Nawet mimo wielu przeszkód w doprowadzeniu do końca finalnego projektu, poczułam, ze jestem z siebie zadowolona i dziękuję Pani Dorocie za pokazanie metody projektu. Na pewno wykorzystam metodę w pracy z dziećmi (na razie przymierzam się do swoich)
- propozycje modyfikacji własnych i postaw w przyszłości.
Chciałabym dotrzymywać terminów zadań i rozszerzyć zakres poszukiwań.

# data[].attributes.headline
Genom kapusty - czy ktoś go zsekwencjonował, jeśli tak, to ile ma par zasad, jak bardzo jest podobny do ludzkiego, czy i jak bardzo różni się między odmianami.

# data[].attributes.subject
Genom kapusty - czy ktoś go zsekwencjonował, jeśli tak, to ile ma par zasad, jak bardzo jest podobny do ludzkiego, czy i jak bardzo różni się między odmianami.

# data[].attributes.body
Jak dowiedziałam się od doktora Konrada Kosickiego z Wydziału Biologii UW, zsekwencjonowane zostały genomy dla 3 gatunków  z rodziny kapustowate (Brassicaceae):
1. Brassica napus (kapusta rzepak);

2. Brassica oleracea (kapusta warzywna), np. kapusta włoska;

3. Brassica rapa (kapusta właściwa), np. kapusta pekińska.
Oprócz tego dr Kosicki podzielił się ze mną linkiem do bardzo fajnej pracy opublikowanej 3 lata temu w Nature Communications porównującej odpowiednie części genomu gatunków B. rapa i B. oleracea. Podsyłam link do pracy: https://www.nature.com/articles/ncomms4930.

Z kolei od profesora Pawła Golika z Instytutu Genetyki i Biotechnologii UW dowiedziałam się, że genom kapusty ma około 630 milionów par zasad (dla porównania - człowiek 3 miliardy pz, bakterie 2-5 milionów pz).

Dowiedziałam się również, że między genomem człowieka a kapusty jest około 57% podobieństwa. Różnice pomiędzy odmianami gatunku Brassica oleracea są bardzo małe (w pojedynczych genach), natomiast pomiędzy gatunkami B. rapa i B. oleracea podobieństwo wynosi około 10%.

inne źródła:
1. http://www.thehumangenome.co.uk/THE_HUMAN_GENOME/Primer.html, dostęp 16.05.2017
2. http://www.ocri-genomics.org/bolbase/br_synviewer.htm, dostęp 16.05.2017
3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed?db=PubMed, dostęp 16.05.2017

# data[].attributes.headline
Co bielinek kapustnik ma wspólnego z kapustą?

# data[].attributes.subject
Co bielinek kapustnik ma wspólnego z kapustą?

# data[].attributes.body
Motyle z rodziny bielinków (Pieridae), są wielkimi szkodnikami upraw warzywnych. Samiczki składają jaja na dolnych powierzchniach liści warzyw z rodziny krzyżowych (tj. kapusta, rzepa, rzodkiew), gdzie są zabezpieczone przed deszczem i nadmiernym nasłonecznieniem. Zazwyczaj jest ich około 50 ale może być nawet trzy razy tyle. Po ok dwóch tygodniach wylęgają się z nich niezmiernie żarłoczne gąsienice. Na początku są maleńkie, długości ok 2mm, żółte i pokryte delikatnymi włoskami. Odżywiają się liśćmi rośliny, na której się wykluły. i gromadzą zapasy tłuszczy na okres, kiedy zamknięte w w poczwarce nie będą się odżywiać wcale.
Dorosłe osobniki są ubarwione bardzo skromnie, niejaskrawo. Są to motyle bardzo u nas pospolite. żyją dość krótko, około jednego miesiąca.Czasami rozmnażają się tak masowo, że można spotkać całe ich wielkie roje nawet w dużych miastach.

Źródło: "Wielki Atlas Zwierząt", V.J. Stanek, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1973

# data[].attributes.headline
Czy kapusta może służyć jako barwnik? Eksperyment drugi

# data[].attributes.subject
Czy kapusta może służyć jako barwnik? Eksperyment drugi

# data[].attributes.headline
Czy kapusta może służyć jako barwnik? Eksperyment pierwszy

# data[].attributes.subject
Czy kapusta może służyć jako barwnik? Eksperyment pierwszy

# data[].attributes.body
Czy kapusta  może służyć jako barwnik?

Ponieważ czerwona kapusta ma piękny kolor a po jej krojeniu pozostają widoczne efekty na dłoniach i desce, zaczęłam zastanawiać się czy czerwona kapusta występowała lub występuje jako naturalny barwnik .

W Internecie znaleźć można mnóstwo przepisów jak wykorzystać ją do farbowania pisanek, tkanin, czy wełny.  Ale czy barwnika kapuścianego używa się w bardziej profesjonalnym farbiarstwie?

Postanowiłam zapytać o to panią Ewę Dziwiszyńksą, artystę plastyka, która na co dzień zajmuje się między innymi  malarstwem oraz farbowaniem tkanin.

W odpowiedzi zasugerowała mi poszukanie informacji w książce E. Trepki „Historia kolorystyki” oraz wykonanie kilku testów na trwałość barwnika, tj. odporności na pranie, kontakt z innymi substancjami lub wrażliwość na światło.

„Substancje wyróżniające się tak wysoką zdolnością selektywnej absorpcji światła, że nie tylko same są intensywnie zabarwione, lecz mogą nadawać barwę innym przedmiotom, nazywa się barwnikami. W węższym i ściślejszym znaczeniu barwnikami nazywamy związki organiczne odpowiadające powyższemu warunkowi i wykazujące przy tym pewną wartość użytkową, najczęściej techniczną”.

Taką definicję barwnika znalazłam w książce pana Trepki i przystąpiłam do eksperymentowania.

# data[].attributes.headline
Jak w domowych warunkach sprawdzić pH substancji sokiem z kapusty? - eksperyment 6/?

# data[].attributes.subject
Jak w domowych warunkach sprawdzić pH substancji sokiem z kapusty? - eksperyment 6/?

# data[].attributes.body
6. Potem w ramach zabawy pozostałościami spróbowałam jeszcze z mydłem - daje odczyn niebieski, jak proszek do pieczenia, ale się tak nie pieni, więc jest dużo łatwiejsze w obsłudze.
Oprócz tego nie radzę wlewać octu do sody, proszku lub amoniaku, bo konsekwencje są bardzo nie miłe - "wulkan", rozlany roztwór i smród amoniaku w całym pomieszczeniu ;)

# data[].attributes.headline
Jak w domowych warunkach sprawdzić pH substancji sokiem z kapusty? - eksperyment 5/?

# data[].attributes.subject
Jak w domowych warunkach sprawdzić pH substancji sokiem z kapusty? - eksperyment 5/?

# data[].attributes.body
5. Wstawiam tabelę ze szczegółowymi informacjami, obserwacjami i wnioskami.
Kolorami ze zdjęć proszę się za bardzo nie sugerować, bo zdjęcia robiłam przy sztucznym świetle i lampie błyskowej.
Źródła: opakowania substancji, wiedza własna.

# data[].attributes.headline
Jak w domowych warunkach sprawdzić pH substancji sokiem z kapusty? - eksperyment 4/?

# data[].attributes.subject
Jak w domowych warunkach sprawdzić pH substancji sokiem z kapusty? - eksperyment 4/?

# data[].attributes.body
4. Ustawiłam kubeczki w kolejności zmniejszającego się pH (czyli od najbardziej zasadowego do najbardziej kwasowego)
Kolejność: soda oczyszczona, amoniak, proszek do pieczenia, cukier, płyn do mycia naczyń, woda gazowana, woda utleniona, szampon, sok z cytryny, ocet.

# data[].attributes.headline
Jak w domowych warunkach sprawdzić pH substancji sokiem z kapusty? - eksperyment 3/?

# data[].attributes.subject
Jak w domowych warunkach sprawdzić pH substancji sokiem z kapusty? - eksperyment 3/?

# data[].attributes.body
3. Dopełniłam wywarem z kapusty do mniej więcej podobnej wysokości. Otrzymane wyniki widać na zdjęciu.

# data[].attributes.headline
Jak w domowych warunkach sprawdzić pH substancji sokiem z kapusty? - eksperyment 2/?

# data[].attributes.subject
Jak w domowych warunkach sprawdzić pH substancji sokiem z kapusty? - eksperyment 2/?

# data[].attributes.body
2. W dziesięciu 200 ml kubeczkach przygotowałam substancje w kolejności:
woda utleniona, proszek do pieczenia, soda oczyszczona, amoniak, ocet, cukier, płyn do mycia naczyń, woda gazowana, szampon, sok z cytryny. Substancje stałe, płyn do mycia naczyń i szampon rozpuściłam/zawiesiłam w wodzie (proszek do pieczenia bardzo mocno się spienił), sok z cytryny rozcieńczyłam wodą w stosunku 1:1.

# data[].attributes.headline
Jak w domowych warunkach sprawdzić pH substancji sokiem z kapusty? - eksperyment 1/?

# data[].attributes.subject
Jak w domowych warunkach sprawdzić pH substancji sokiem z kapusty? - eksperyment 1/?

# data[].attributes.body
1. Jedną trzecią małej intensywnie czerwonej (prawie czarnej) kapusty starłam na tarce, zalałam wrzątkiem (jak widać na załączonym poniżej obrazku) i zostawiłam do wystygnięcia. Następnie sok przecedziłam przez sitko i rozcieńczyłam w stosunku około 1:3.

# data[].attributes.body
To, że kapustę można spotkać w bukiecie panny młodej, niejeden z nas na pewno widział na własne oczy. To, że w przeróżnych kompozycjach można spotkać ją w przycmentarnych sklepach czy na straganach przed Świętem Zmarłych jest również faktem.  Co wiemy o tej kapuście, która ma zgoła inne niż kulinarne przeznaczenie?

Pani Paulina Świderska, pracownik naukowy Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego i Ogrodnik z zamiłowania, pisze na Forum Kwiatowym (http://www.forumkwiatowe.pl/kapusta-glowa-nie-taka-pusta/):

„kapusta ozdobna nie jest kwiatem kapusty. Są to różnie wybarwione liście ułożone w rozetkę. Kapusta ozdobna również kwitnie, jej kwiaty pojawiają się w drugim roku uprawy, czasem w pierwszym. Są to małe, żółte kwiaty charakterystyczne dla roślin z rodziny kapustowatych.

Kapusta ozdobna dostępna na rynku jest najczęściej już od września. Spadek temperatury nocą sprzyja jej wybarwieniu, więc w kolejnych miesiącach wzrasta dostępność atrakcyjnych, przepięknie wybarwionych odmian kapusty. Roślina ta wytrzymuje spadki temperatur nawet do – 15°C, a otulina śnieżna pozwala jej przetrwać w pełnej okazałości nawet do wiosny.

Kolor liści kapusty zdecydowanie wyróżnia się na tle jesiennej aury, można go wykorzystać np. do nadania kontrastu. Dostępnych jest wiele odmian w najróżniejszych barwach, począwszy od bieli, żółci, zieleni, czerwieni czy fioletu, a także wielokolorowe. Zatem każdy jest w stanie znaleźć coś dla siebie. Ponadto odmiany kapusty ozdobnej różnią się także wyglądem i fakturą liści – mogą być małe, duże, gładkie, lekko pofałdowane, postrzępione.”

Pani Paulina, jako osoba niezwykle otwarta i chętnie dzieląca się swoją wiedzą, odpowiedziała również na kilka dodatkowych pytań dotyczących kapusty ozdobnej, między innymi na to, skąd te bajeczne kolory na liściach, czy te rośliny importujemy czy uprawiamy w kraju. Okazuje się, że:

- wybarwianie się liści pod wpływem temperatury jest możliwe dzięki barwnikom – antocyjanom, odpowiadającym za fioletową czy różową barwę liście; intensywniejsze przebarwienia to reakcja na czynniki stresowe w postaci niskich temperatur – w ten sposób roślina się „broni”;

- kapustę ozdobną uprawia się w Polsce, jest zalecana na zimową zmianę do kwietników, ale importujemy ją również z Holandii i innych krajów europejskich, jednak spotykamy ją wtedy jako ciętą, czyli z przeznaczeniem do wazonów, kompozycji;

- w ostatnich dwóch latach zaobserwować można wzrost dostępności odmian kapusty ozdobnej na giełdach i rynkach hurtowych i wydaje się, że odkrywamy ten gatunek na nowo;

http://modvintagelife.blogspot.com/2013/03/ornamental-cabbage.html

# data[].attributes.body
Spiralę w kapuście widać - jest ich nawet wiele - punkty załamań to białe części kapusty. Gdyby do każdej przyłożyć spiralę z poprzedniego postu - jakieś podobieństwo istnieje, ale nie jest to dla mnie oczywiste. Wydaje mi się, że po prostu kapusta czerwona po przekrojeniu ma większy związek z fotografią niż z matematyką. Co prawda to zdjęcie może nie jest najatrakcyjniejsze, ale układ liści i efekt jaki robią, jak dla mnie, atrakcyjny. Gdyby tak zdjęcie odpowiednio przyciąć, barwy aktualne zamienić na czarno-białe, powstałoby coś na kształt op-art.

# data[].attributes.body
Pozostając jednak uparcie w temacie ciągu Fibonacciego, tylko z czystej ciekawości, postanowiłam sprawdzić, jak wygląda po przekrojeniu w poprzek głąba kapusta czerwona. Spirala, która na podstawie ciągu miała tłumaczyć na przykład budowę muszli ślimaka, czy układ galaktyk, co prawda jakaś w kapuście występuje, ale czy jest to rzeczywiście spirala zbudowana z liczb tego układu? Wprost tego nie zauważam. Rozrysowałam spiralę dobudowując kolejne elementy ciągu w postaci kwadratów o odpowiedniej długości bokach:

# data[].attributes.body
Wydaje mi się, że można wykorzystać zdjęcia z polami z kapustą na lekcji matematyki, kiedy dzieci uczą się szacowania, albo tabliczki mnożenia. Zabawa może polegać na szacowaniu ilości główek, ciężaru zbioru w tonach, możliwości przełożenia główek do skrzyń o określonych gabarytach,  mnożeniu rzędów i kolumn, itp. Mnie zainteresowało czy liście kapusty rosną zgodnie z zasadami ciągu Fibonacciego.
Inspiracją do tego pytania był, po pierwsze, oglądany kiedyś na zajęciach z Matematyki dla nauczycieli film Mirosława Zelenta o ciągu Fibonacciego (https://www.youtube.com/watch?v=wb7kPaM8cfg), po drugie, prezentacja swojego syna na ten sam temat (ponieważ praca bierze udział w konkursie, nie mogę jej tutaj opublikować).
Na potrzeby niniejszej pracy wyjaśnię tylko, że ciąg Fibonacciego to ciąg liczb naturalnych: 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34…, w którym kolejne elementy powstają z sumy dwóch poprzednich.
Autor filmu informuje, że ciężko jest znaleźć roślinę, której liście nie wyrastają zgodnie z regułą ciągu i dlatego na przykład rzadko zdarza się spotkać czterolistną koniczynę. Do obserwacji liści wybrałam chińską kapustę Pak Choy – ma stosunkowo mało liści i wydawało mi się, że łatwo będzie pokazać  na zdjęciu o co chodzi.

Przy rozkładaniu kapusty na części uświadomiłam sobie podstawowy błąd w moim myśleniu – żeby sprawdzić, że liście rosną zgodnie z zasadami ciągu musiałabym obserwować kapustę od początku jej wzrostu. W innym przypadku nie mam pewności, czy liści nie było więcej zanim kapustę zebrano, przechowano i zgrabnie zafoliowaną dostarczono do sklepu.

Wydawać by się mogło, że w tym egzemplarzu, którym dysponowałam rzeczywiście liście rosną według zasady – od dołu głąba – najpierw 3, potem 3, potem 5, na koniec 8, ale nie jest to jednoznaczne. Mam wręcz wrażenie, że gdybym po prostu rozkładała kapustę na liście bez świadomości, że sprawdzam ile liści wyrasta w danej warstwie to nie byłoby to dla mnie w ogóle oczywiste. Nie mogę więc potwierdzić, że liście tak właśnie rosną, jak spodziewałam się tego zobaczyć. Musiałby to zbadać botanik, jeśli oczywiście wierzyłby w ogóle w słuszność ciągu i doszukiwania się jego praw w przyrodzie. Są tacy, dla których ciąg i posługiwanie się nim, żeby doszukiwać się boskich reguł w przyrodzie o prostu numerologia. Rzeczywiście przecież istnieje wiele sposobów na ułożenie liści w roślinach - natura wybiera zawsze najdogodniejsze kombinacje. Miałam również zamiar zaciągnąć wiedzy u specjalistów z dziedzin matematyki i biologii, ale temat okazał się bardzo dyskusyjny i daleko przekraczający moje możliwości czasowe.

Jedyne co można zobaczyć na pewno, to kwiat, z którego pewnie mogłyby być nasiona (czego w kapustach białych i czerwonych kupowanych w sklepie nigdy nie widziałam, bo warzywa zebrane były przed tym, jak pojawią się nasiona) i brak zbitego głąba.
Kapustę pozostało więc skonsumować i wylądowała w zupie jarzynowej. Używałam tej kapusty po raz pierwszy w kuchni i przyznam, że wolałabym zwykłą białą, bo chińska była dość delikatna. Nie wykluczam, że z braku pomysłów na inne przepisy, kapustę i jej ponoć cudowne właściwości w tej zupie po prostu sprofanowałam....

# data[].attributes.headline
Liść kapusty – czyli jak powstaje głowa i jak przez liść przepływa woda cz.2

# data[].attributes.subject
Liść kapusty – czyli jak powstaje głowa i jak przez liść przepływa woda cz.2

# data[].attributes.body
Efekt na liściach było widać już po niespełna godzinie (Fotografia 2).  W rezultacie efekt był bardzo zadowalający – nawet jeśli kwestie przepływu wody byłby dla dzieci nadal niejasne, to sam widok kolorowej kapusty na pewno ucieszy oczy, a tempo przebiegu eksperymentu na pewno ich nie znudzi.

Podczas tego doświadczenia, najbardziej ucieszyło pytanie młodszego syna: „Jak to się stało, że liść transportuje wodę do góry, a nie ma pompki?”.

Pan Doktor Andrzej Kalisz ponownie przyszedł z pomocą:

„Transport wody w górę rośliny, mówiąc ogólnie, odbywa się albo w wyniku parcia korzeniowego albo z ciągiem transpiracyjnym. Wodą jest stale pobierana przez roślinę, częściowo wykorzystywana, większość jednak jest wyparowywana przez część nadziemną. Na miejsce wyparowanej wody, wskutek działania sił ssących liścia (będących skutkiem transpiracji), dopływa woda z innych części rośliny np. z systemu korzeniowego lub z pędu mającego bezpośredni kontakt z wodą.”

Fotografia 1

# data[].attributes.headline
Liść kapusty – czyli jak powstaje głowa i jak przez liść przepływa woda cz. 1

# data[].attributes.subject
Liść kapusty – czyli jak powstaje głowa i jak przez liść przepływa woda cz. 1

# data[].attributes.body
Zastanawiałam się dlaczego wewnętrzne liście kapusty układają się ze sobą ciasną i tworzą głowę, a zewnętrzne zachowują się inaczej.

Postanowiłam sprawdzić u źródeł i korzystając z uprzejmości Pani Doktor Magdaleny Świąder, kuratora kolekcji roślin warzywnych Ogrodu Botanicznego Polskiej Akademii Nauk, dowiedziałam się po pierwsze, że:

„Kapusta głowiasta czy to biała, czerwona czy włoska a także inne warzywa kapustowate pochodzą od dzikiej kapusty warzywnej Brassica oleracea. Prawdopodobnie powstały w XII wieku., a włoska w wieku XVI.  Początkowo nie tworzyły głowy.”

Ponadto okazało się, że nie wszystkie tworzą zbitą głowę, na przykład wcześniejsze odmiany mają mało liści, te późniejsze dwa razy więcej.  Dlaczego też liście kapusty, np. włoskiej są pomarszczone i  jak scharakteryzować budowę liścia (ze względu na przeprowadzany eksperyment chodziło mi  głównie o liść kapusty pekińskiej).

Zapytany na tę okoliczność Pan Doktor Andrzej Kalisz, pracownik naukowy Wydziału Biotechnologii  i Ogrodnictwa Uniwersytety Rolniczego w Krakowie,  pospieszył z pomocą i wyjaśnił:

„Budowa liści roślin kapustowatych różni w zależności od tego, czy jest to kapusta głowiasta, brokuł, kalafior itp. U kapusty białej zewnętrzne liście mają ogonki różnej długości, zwykle są krótkie, natomiast liście wewnętrzne, tworzące główkę są siedzące. Brokuł i kalafior tworzą liście z dość długimi ogonkami, później wykształcone liście kalafiora są siedzące.

Blaszka liściowa kapust głowiastych ma różny kształt od szerokolancetowatego, przez owalny, jajowaty, okrągły, do nerkowatego.

Powierzchnia liści kapusty białej i czerwonej jest stosunkowo gładka, podczas gdy włoskiej jest pomarszczona. To pomarszczenie wynika z nierównego tempa wzrostu poszczególnych elementów blaszki liściowej: nerwy liściowe rosną wolniej, a tkanka między nimi szybciej i z powodu braku miejsca ulega pomarszczeniu i pęcherzykowatości.

Wszystkie liście kapustowatych to liście pojedyncze, bez przylistków.

Kapusta pekińska posiada liście pojedyncze, kształtu owalnego, jajowatego, łopatkowatego lub wydłużonego, osadzone na krótkiej łodydze (głąbie), z bardzo wyraźnym białym nerwem głównym rozszerzającym się u nasady.

Jeśli chodzi o głowę kapusty, to mówiąc innymi słowy, jest to po prostu duży pąk szczytowy. Początkowo jest on otwarty, ale po pewnym czasie łodyga zaprzestaje wzrostu i wtedy liście zaczynają się zwijać do środka, coraz ściślej do siebie przylegając, tworząc mniej lub bardziej zwięzłą głowę.”

Pozostaje kwestia pobierania wody przez roślinę. Biorąc pod uwagę zarówno przedszkole, jak i  klasy I-III z powodzeniem można przeprowadzić w przyszłości z dziećmi eksperyment z wstawieniem liści kapusty pekińskiej do wody zabarwionej  na różne kolory, który pozwoli zaobserwować jak woda płynie przez liść.

W domu, w pierwszej kolejności  wypróbowałam barwnik spożywczy („fabrycznie” przeznaczony do barwienia wielkanocnych jajek). Okazało się jednak, że kolor „złapał” tylko jeden liść (Fotografia 1)– to prawdę mówiąc też jest zagadką dlaczego tak się stało - to byłoby dobre pytanie dla kolejnego specjalisty, ale ze względu na ograniczone ramy czasowe postanowiłam pójść dalej i skorzystać z zabarwienia wody bibułą.

Fotografia 1

# data[].attributes.body
Kapusta może nie jest tak popularnym roślinnym motywem utworów literackich jak na przykład róża, ale okazuje się, że i ona pojawia się w literaturze, nawet tej dziecięcej.
Rekonesans wśród książek własnych dzieci i konsultacje z  Panią Doktor Agnieszką Brzostowską prowadzącą na Uniwersytecie Warszawskim zajęcia między innymi z Literatury dla dzieci wykazał, że przynajmniej w kilku utworach w literaturze polskiej kapusta również znalazła swoje miejsce. Trudno się co prawda dopatrzeć szczególnej symboliki tego warzywa, ale zachęcam do zapoznania się z poniższymi wynikami poszukiwań.

Najbardziej chyba znanym wierszem, który każdy pamięta z dzieciństwa, jest wiersz Jana Brzechwy „Na straganie”. Warzywa występujące w wierszu kłócą się lub pocieszają, a wszystkie ich spory rozsądza kapusta, choć w opinii innych nie ma prawa tego robić, bo przecież to „głowa pusta”.
Kapusta jednak z smutnie odpowiada zwaśnionym jarzynom co następuje:

„Moi drodzy, po co kłótnie,

Po co wasze swary głupie,

Wnet i tak zginiemy w zupie!”

Gdyby stragan z warzywami porównać do otaczającej nas rzeczywistości, mogłoby się okazać, że kapusta, mimo swej opinii pustej czyli niezbyt mądrej, została celowo użyta przez Brzechwę, żeby przypomnieć nam prawdę o przemijaniu.

Kolejnym wierszem, w którym kapusta występuje, jest „Znaczek” Agnieszki Frączek.  Wiadomo, że każdy przedszkolak ma swój znaczek, jednak nie dla wszystkich maluchów może on być powodem do dumy. Jeśli ma się znaczek z kapustą, to dla kolegów i koleżanek raczej powód do śmiechu niż podziwu. Sytuację smutnego przedszkolaka ratuje nauczycielka, która zwraca uwagę dzieci na to, że pod każdym liściem kapusty może kryć się dowolna niespodzianka. Kapusta nabiera innego znaczenia i występując na przedszkolnym znaczku może być powodem do radości.

Zapytałam autorkę wiersza skąd pomysł na kapustę na znaczku. Pani Agnieszka Frączek, osoba sympatyczna, niezmiernie życzliwa i błyskawicznie odpowiadająca na zapytanie, napisała:

„Pomysł na kapustę wzięłam… z życia. Pisałam tę książkę, kiedy moja córka chodziła do przedszkola, i starałam się w książce dość wiernie oddać pilnie obserwowane przedszkolne życie. W każdym szczególe, a jednym z takich szczegółów były właśnie znaczki w szatni. Bardzo różne znaczki, mniej i bardziej atrakcyjne, jedne „chłopięce” (piłka), inne chętniej wybierane przez dziewczynki (lalka). Były też takie, których nikt nie chciał. Nie pamiętam już dzisiaj, czy wśród tych znaczków była również kapusta (raczej nie), czy tu już puściłam wodze fantazji (pewnie tak). Chciałam w każdym razie pokazać mało popularny znaczek (wiadomo: kapusta, głowa pusta) i to, jak różnie można interpretować pewne symbole, a przede wszystkim – że we wszystkim można znaleźć jakąś dobrą stronę, trzeba tylko umieć patrzeć.”

W literaturze przeznaczonej dla trochę starszych odbiorców kapustę można znaleźć w obrazie polskiej wsi, a w zasadzie w aspekcie jej kiszenia jako tradycyjnego zajęcia w dawnych czasach. Takie motywy występują w:

-  „Chłopach” Władysława Reymonta - motyw odnaleziony przez Panią Marię Stańczuk i podany na forum grupy dyskusyjnej Pani Doktor Agnieszki Brzostowskiej:

„U Boryny już było sporo ludzi. Ogień buzował się na kominie i rozświetlał ogromną izbę, aż lśniły się szkła od obrazów i kołysały się te światy, czynione z kolorowych opłatków i na nitkach wiszące u czarnych, okopconych belek; na środku izby leżała kupa czerwonej kapusty, a w półkole, szeroko zatoczone, twarzami do ognia, siedziały rzędem dziewczyny i kilka kobiet starszych - obierały z liści kapustę, a główki rzucały na rozesłaną pod oknem płachtę. Jaguś ogrzała ręce przy kominie, ostawiła trepy pod oknem i siadła zaraz z kraju przy starej Jagustynce, i jęła się roboty. Gwar się też w miarę podnosił, bo przybywało jeszcze kobiet i parobków, którzy wraz z Kubą znosili kapustę ze stodoły, ale częściej kurzyli papierosy i szczerzyli zęby do dziewczyn, a prześmiewali się społecznie. Józka, choć to i skrzat był jeszcze, a rej wodziła i w robocie, i w śmiechach, bo starego nie było, a Hanka, jak to zwyczajnie, kiej ta ćma łaziła abo mruk.
- Czerwono w izbie, jakby od makowych kwiatów! --zawołał Antek, bo był wtoczył do sieni beczki, a teraz ustawiał przed kominem, z boku nieco, szatkownicę.(…)”

- „Dziewczętach z Nowolipek” Poli Gojawiczyńskiej - kolejny motyw odnaleziony przez Panią Marię Stańczuk i podany na forum grupy dyskusyjnej Pani Doktor Agnieszki Brzostowskiej:

„U Kwiryny szatkowano kapustę, tułuby tkwiły w sklepie, a tu, w kuchni, królowała Kwiryna. Jak to dobrze, że przyszłaś! Miała rękawy bluzki zakasane do łokcia, ziele, koper i rajskie jabłuszka do przyprawiania kapusty. Szatkownicy zaraz mieli skończyć szatkowanie.
–Chcesz głąba? – Obierały i chrupały głąby kapuściane, to był przysmak.

– U nas jeszcze mama nie pomyślała o kapuście – rzekła Janka. – Jeszcze czas, u nas potrzeba do handlu, Ludzie się dopominają o kwaszoną kapustę.
– Kwiryna ostro zwijała się z robotą, bo po zamknięciu sklepu miała się spotkać z chłopcem. – Z jakim chłopcem? – zdumiała się Janka.

- Z tym, wiesz, co chodził z Amelcią. On się nazywa Roman.
- Ach, to on dlatego przestał bywać u Amelci! – Kwiryna niezmieszana wcale przypomniała jej, że Amelcią chodzi z panem Michałowskim.

– Ja tam wcale o to nie stoję, ale ten Roman jest praktykantem u kupca na Marszałkowskiej, więc mamy o czym porozmawiać, wspólne takie zainteresowania.Siadły na kufrze i chrupiąc soczyste głąby patrzyły na pracę szatkowników. Nagle Kwiryna zniecierpliwiła się.
– Czy prędko będzie koniec? –Szatkownicy spytali:
– Z ubiciem, czy bez? – Kwiryna zaczerwieniła się po uszy.

– Z ubiciem, z ubiciem!
– No, to jazda do beczki,dawać sól!

Kwiryna pomknęła po sól do sklepiku, ale w tej chwili wyleciała stamtąd jak wyrzucona z procy. Gniewne pomruki poprzedziły wejście tułuba. To była matka. Zapłaciła i wyprawiła szatkowników, spojrzała krzywo na Jankę i chlusnęła gorącą wodą do szaflika stojącego na ziemi.
– Myj nogi! – mruknęła ostro

– Co mama myśli, że ja będę udeptywać kapustę? Powiedziałam już, nie będę!
– Ja ci tu zaraz pokażę! Ja ci się porządzę! – Matka wyciągnęła z komody coś białego i rzuciła na stołek. – Myj nogi, kładź gacie ojca, obwiąż mocno tasiemki koło łydek... – Kwiryna stała nieruchoma, czerwona jak burak. – Zeszłej jesieni to ci fanaberie do łba nie szły, deptałaś i dobra... Z tej nauki tak ci się we łbie przewróciło. Taka uczona, a nie wiesz, że kapusta ubita tłukiem ani się umywa do deptanej.

– Żeby ludzie wiedzieli, toby tego świństwa do ust nie wzięli – mruknęła Kwiryna. Matka poruszyła się ciężko i pac! uderzyła ją w twarz. Coś dziwnego stało się z Kwiryną, krzyknęła cienko i przenikliwie.(…)”

- „Panu Tadeuszu” Księga IV – Dyplomatyka i łowy Adama Mickiewicza - motyw odnaleziony przez Panią Agnieszkę Laskowską i podany na forum grupy dyskusyjnej Pani Doktor Agnieszki Brzostowskiej (z przypisem co do źródła tekstu: portalwiedzy.onet.pl)

„W kociołkach bigos grzano; w słowach wydać trudno
Bigosu smak przedziwny, kolor i woń cudną;
Słów tylko brzęk usłyszy i rymów porządek,
Ale treści ich miejski nie pojmie żołądek.
Aby cenić litewskie pieśni i potrawy,
Trzeba mieć zdrowie, na wsi żyć, wracać z obławy.

Przecież i bez tych przypraw potrawą nie lada
Jest bigos, bo się z jarzyn dobrych sztucznie składa.
Bierze się doń siekana, kwaszona kapusta,
Która, wedle przysłowia, sama idzie w usta;
Zamknięta w kotle, łonem wilgotnym okrywa
Wyszukanego cząstki najlepsze mięsiwa;
I praży się, aż ogień wszystkie z niej wyciśnie
Soki żywne, aż z brzegów naczynia war pryśnie
I powietrze dokoła zionie aromatem.

Bigos już gotów. Strzelcy z trzykrotnym wiwatem,
Zbrojni łyżkami, biegną i bodą naczynie,
Miedź grzmi, dym bucha, bigos jak kamfora ginie,
Zniknął, uleciał; tylko w czeluściach saganów
Wre para, jak w kraterze zagasłych wulkanów.(…)”

Jak zauważa Pani Joanna Żygowska, kolejna życzliwa osoba z wyżej wymienionej grupy dyskusyjnej, kapusta była warzywem numeru w zimowym numerze "Przekroju".
Z kwartalnika można się między innymi dowiedzieć, że Thomas Stearns Eliot pisząc swój słynny wiersz "Wydrążeni ludzie", pierwotnie zamiast frazy "chochołowi ludzie" użył frazy "kapuściani ludzie". Poeta zmienił decyzję pod wpływem szwagra należącego do lobby producentów słomy (Źródło: "Przekrój" nr 1/2017)

# data[].attributes.headline
W jakim miejscu na ziemi dzieci znajdowano w kapuście?

# data[].attributes.subject
W jakim miejscu na ziemi dzieci znajdowano w kapuście?

# data[].attributes.body
Przyznam, że sporo kłopotów przysporzyło mi odnalezienie źródła powiedzenia, że dzieci znajduje się w kapuście. Dla mnie brzmi podejrzanie „lekko, łatwo i przyjemnie” - jako matka trójki pociech dobrze wiem, że powitanie nowego życia na tym świecie jest o wiele trudniejsze niż znalezienie go gdziekolwiek...
Okazało się, że stwierdzenie pochodzi z Włoch, a ponieważ języka włoskiego nie znam, poprosiłam o pomoc swoją bratanicę, absolwentkę europeistyki Uniwersytetu Warszawskiego, która szczęśliwie dla mnie tym językiem włada.

W oryginale powiedzenie brzmi:

„I bambini nascono sotto I cavoli”.

Rzeczona bratanica po wizycie na kilku włoskich stronach internetowych poinformowała mnie o dwóch wersjach, w sumie nawet nie do końca się wykluczających.
Po pierwsze przez wiele stuleci kapusta w centralnych regionach europejskich była jedynym pokarmem, który w porze zimowej gwarantował wszystkie potrzebne składniki odżywcze. Kojarzono ją jako symbol płodności i życia, bo  plon zbierano mniej więcej dziewięć miesięcy od zasadzenia.

Po drugie sadzeniem i zbiorem kapusty zajmowały się głównie kobiety, tak jak i tylko kobiety w tamtych czasach przyjmowały porody. Rola mężczyzn była tutaj odniesieniem do odcinania główki kapusty od korzeni, tak jak przecina się dziecku pępowinę.

Obie doszłyśmy jeszcze do trzeciego wniosku, że kobiety pracujące przy zbiorach kapusty z pewnością były biednymi chłopkami, które ciężko pracowały nawet będąc w stanie błogosławionym i przychodziło im rodzić na polu podczas pracy. Oczywiście jest to tylko nasza dywagacja i żeby nie pozostawić Czytelnika w smutnym nastroju proponuję nacieszyć się poniższym widokiem.
Zdjęcie pochodzi ze strony http://www.annegeddes.com/new-page-2-1/

# data[].attributes.body
Dzięki uprzejmości Pani Doktor Joanny Dobkowskiej z Uniwersytetu Warszawskiego, która przesłała informacje z "Wielkiego słownika frazeologicznego" (red. A. Kłosińska, E. Sobol, A. Stankiewicz) można się dowiedzieć, gdyby jednak zdjęcie w poniższym poście zniechęcało do używania zwrotu, że groch z kapustą, w znaczeniu przypadkowa zbieranina występował u wielu znanych pisarzy i nie musimy się bać go używać na co dzień, jako może trochę pospolitego i niesmacznego. Na przykład u Tadeusza Różewicza w "O powiadaniach" wyglądało to tak:

"(...) z biegiem czasu wszystko się w naszej pamięci zaciera... można powiedzieć prosto, że po pięćdziesięciu latach w głowie przeciętnego mieszkańca Europy, człowieka wieku XX, wszystko zamienia się w groch z kapustą."

Z frazeologizmu groch z kapustą skorzystał również swego czasu jeden z mistrzów zabawy słowem, tj. Julian Tuwim, który przez lata gromadził niezliczone określenia, metafory i porównania, jakimi przeróżni poeci określali Księżyc. Przykładów zebrał kilka tysięcy, ale wszystkich nie zawarł w swojej książce pod tytułem "Cicer cum caule czyli groch z kapustą".
Z zaznajomienia się z lekturą wynika, że rzeczywiście tytuł w pełni oddaje zawartość. Prócz kilkunastu określeń Księżyca, są jeszcze w książce anegdoty, tajemnicze skróty, wierszyki, przytoczenia itd, a wszystko to spisane w oparciu o niezliczone źródła - od broszur po zbiór rozpraw i dysertacji o szczurach.

# data[].attributes.body
Z pewnością każdy bezbłędnie potrafi zinterpretować nastepny frazeologizm, mianowicie groch z kapustą.
Według „Słownika frazeologicznego współczesnej polszczyzny” (Stanisław Bąba, Jarosław Liberek) niniejszy zwrot oznacza: nieład, nieporządek, bałagan, chaos .
Okazuje się jednak, mimo wielkiego szacunku z mojej strony dla autorów, że nie cała wiedza na tym świecie mieści się w książkach, czasami warto zajrzeć do… własnej lodówki, gdzie spoczywa sobie w oczekiwaniu na konsumpcję, kapusta z grochem (fotografia własna). Jak widać na poniższym zdjęciu, rzeczywiście nie można za bardzo rozróżnić składników i w słoiku panuje bałagan. Uważam, że ten niezbity dowód nie wymaga głębszego poszukiwania w słowniku etymologicznym.

# data[].attributes.body
Skoro jednak nie da się tak łatwo nalać oleju do głowy, to zostanę jeszcze przy jednym niezbyt miło brzmiącym określeniu, mianowicie – kapuściany głąb.
„Słownik frazeologiczny język polskiego” informuje, że kapuściany głąb to głupiec, tępak, niezdara i wskazuje nawet przysłowie:
„Wyrósł jak dąb, a głupi jak głąb”.

Kolejny przykład z tegoż słownika to użycie głąba przez Władysława Reymonta w „Komediantce”:

„Jestem aktorką na stanowisku i taka krowienta, taki głąb kapuściany, chórzystka marna, będzie mi ubliżać!”

Wydaje mi się, że skoro głąb jest ukryty, to może chodzi i o to, że skoro ktoś nie robi już nawet o pierwszego momentu wrażenia człowieka mądrego, stąd bierze się podejrzenie, że można mieć do czynienia z osobą niezbyt rozgarniętą.

# data[].attributes.body
Dlaczego właściwie mówimy o kapuścianej głowie?
Kapusta ma wiele wartości odżywczych, a wydźwięk takiego sformułowania jest dalece pejoratywny. Tutaj z pomocą przyszedł Internet. Na stronie http://www.edusens.pl/edusensownik/kapusciana-glowa znalazłam punkt zaczepienia:

„Wyrażenie "kapuściana głowa" używane bywa jako wyzwisko, określenie osoby, o intelekcie której nie mamy największego mniemania. Wśród teorii wyjaśniających pochodzenie tego frazeologizmu, jest i taka, która odwołuje się do flandryjskiej legendy o piekarzach z Eeklo.

W średniowieczu piekarze z tej miejscowości, obok umiejętności wypiekania doskonałego chleba, zgodnie z ludowymi przekazami, potrafili także poprawiać naturę. Jeśli ktoś był niezadowolony z pracy albo z wyglądu swojej głowy, mógł skorzystać za znaczną opłatą z wyjątkowych usług fachowców z Eeklo.

Piekarze odcinali mu głowę, a następnie uzupełniali niedobory oleju w odciętej części ciała, zaś nieurodziwą facjatę modelowali masą wykonaną z mąki i jaj. Poprawioną głowę wkładali do pieca chlebowego na odpowiednio długi czas i wypiekali jak należy, dbając o to, by miała kolor zgodny z życzeniem klienta.
W tym czasie, gdy dokonywano niezbędnych poprawek, do korpusu przytwierdzano w miejsce głowy główkę kapusty. Warzywo bowiem słynęło ze swych medycznych walorów i doskonale tamowało krwawienie z rany.
We flandryjskiej legendzie kapusta zastępowała więc głowę, na czas, gdy ta zyskiwała nowy lepszy wygląd.

Gdy głowa była już wypieczona, kapustę usuwano, a do korpusu przyszywano właściwą część ciała."

Dodam tylko, że Eeklo to miasteczko we Flandrii Wschodniej w Belgii.
Pozwolę sobie na głębokie westchnięcie w tym miejscu spowodowane żalem, że średniowiecznej procedury się już nie praktykuje, co przecież w prosty sposób ułatwiłoby nam, przyszłym pedagogom pracę…

Jednak gdyby ktokolwiek z nas, z całą pewnością niesłusznie, w życiu usłyszał, że jest kapuścianą głową, to otucha płynie ze „Słownika slangu młodzieżowego” Macieja Czeszewskiego:

„Jeśli masz kapuścianą głowę, nie martw się – ona też ma zwoje”

Flandryjską legendę zobrazował malarz Cornelis van Dalem.

(http://www.europeana.eu/portal/pl/record/90402/SK_A_4293.html)

# data[].attributes.body
W języku polskim występuje wiele potocznych sformułowań zawierających słowo kapusta. Wielu związków frazeologicznych używamy na co dzień zupełnie nieświadomie.

W mowie potocznej kapusta oznacza również pieniądze. Oto, skąd wzięło się skojarzenie kapusty z pieniędzmi i czy jest to mowa potoczna czy też slang oraz czy są jeszcze inne funkcjonujące w języku „kapuściane” sformułowania, zapytałam Pana Profesora Mirosława Bańko, językoznawcę i leksykografa, autora wielu słowników i poradników językowych. Dzięki uprzejmości Pana Profesora uzyskałam następującą odpowiedź:

„Przypuszczam, że 'kapusta' w znaczeniu 'pieniądze' wzięła swą nazwę od dolarów, które mają rewers w kolorze zielonym i o których mówi się czasem 'zielone'. Z tego samego źródła pochodzi zapewne 'sałata'. Wszystkie te nazwy są potoczne, zanotowane np. w 'Słowniku polszczyzny potocznej' Janusza Anusiewicza i Jacka Skawińskiego. Czy uznać, że są slangowe, to zależy od tego, jak rozumieć slang i jak rozumieć potoczność. Zwykle uznaje się, że slang to język potoczny właściwy jakiemuś środowisku (np. slang więzienny lub marynarski), a ponieważ 'kapusta', 'sałata' i 'zielone' w ww. znaczeniach są ogólnie znane, więc powiedziałbym, że są po prostu potoczne, a nie slangowe. W pewnym stopniu jest to jednak kwestia umowy.

Z potocyzmów związanych z kapustą przypominają mi się ponadto epitety 'kapuściana głowa' i 'kapuściany głąb'. Dalszych przykładów można szukać w słownikach dawnych, historycznych, gwarowych i środowiskowych, np. ze 'Słownika gwary warszawskiej' B. Wieczorkiewicza wynika, że kapustą nazywano głowę, a z książki 'Gwara warszawska dawniej i dziś' tego samego autora - że tak nazywano również kapusia. Listę innych słowników, do których można zajrzeć, znajdzie Pani np. w książce P. Żmigrodzkiego 'Wprowadzenie do leksykografii polskiej'.

# data[].attributes.body
1. W ramach zajęć plastycznych dla pozostałych grup projektowych wykonamy kartki okolicznościowe (format A5) stempelkami z brukselki lub odbitek z liści kapusty.
2. Każda z pozostałych grup otrzyma do wykonania zadanie polegające na ustawieniu kubeczków z płynami według kryterium odczyn zasadowy/obojętny/kwaśny po uprzednim zastosowaniu soku z czerwonej kapusty.
3. Tłem do zdarzenia będzie automatyczny pokaz slajdów ze zdjęciami z kapustą w roli głównej.

# data[].attributes.body
Ewaluacja niniejszego projektu odbędzie się na zasadzie indywidualnego wypełnienia przez każdego członka grupy Karty samooceny, która sporządzona została z uwzględnieniem następujących obszarów:

1. Zaangażowanie i mój kontakt z grupą
2. Wkład pracy
a) stopień realizacji celów dotyczących zagadnień metody projektów (punkty 6, 7, 8 w celach ogólnych),
b) rzetelność opracowania poszczególnych zadań i terminowość w kolejnych etapach projektu,
c)sprawdzenie wiarygodności źródeł i zachowanie zasad wynikających z praw ochrony własności intelektualnej,
d)wkład w przygotowanie i realizację wydarzenia kulminacyjnego

3. Podsumowanie
a) co było moim sukcesem,
b) propozycje modyfikacji własnych działań i postaw w przyszłości,

# data[].attributes.body
DS Aż mi w głowie zawirowało od tych kół...

# data[].attributes.body
Niestety mój antywirus nie pozwolił mi pobrać żadnego z programów do tworzenia map myśli, dlatego wstawiam w formie papierowej.
DS Oj, niedobry antywirus... Żadnego?
KG Niestety o ile strona nie ma oficjalnych certyfikatów to nie przepuści :(

# data[].attributes.body
DS OKI...

# data[].attributes.body
DS Mapa jest powalająca... I treściowo i graficznie...

# data[].attributes.body
Nazywam się Izabela Chyczewska, pochodzę z woj. zachodniopomorskiego.W Warszawie mieszkam od 17-tu lat, w tym czasie zostałam żoną i mamą dwójki dzieci ( 9 lat i 6 lat ). Zdobyte doświadczenie związane z wychowywaniem moich dzieci ułatwiło mi podjęcie studiów pedagogicznych. Pierwsze miesiące nauki potwierdziły w praktyce to co uważałam w teorii za wartościowe w moim życiu. Uwielbiam przyrodę i wszystko to co z nią jest związane
( najbardziej wiatr ). Moją pasją jest zdrowe odżywianie i uprawianie sportu ( dziś ze względu na brak czasu jestem mniej aktywna ). Moją wiedzę na temat odpowiedniego odżywiania i aktywności fizycznej staram się zaszczepić moim dzieciom.

DS Zatem niech Pani podąża do swych celów i niech sprzyjają Pani przychylne wiatry.

# data[].attributes.body
Jestem sobie zwierzolubem o duszy artysty, a więc kocham nieład artystyczny( czyli bałagan😀)w domu i zagrodzie oraz wszystko, co kudłate lub ewentualnie pierzaste też. Pochodzę z okolic Gór Świętokrzyskich. Moją największą miłością od zawsze były konie, dlatego też skończyłam Studium Hodowli Koni. Tak się jednak w życiu ułożyło, że w zawodzie nie pracuję, za to w Warszawie znalazłam dom, założyłam rodzinę, urodziłam dwie fajne dziewczyny i znalazłam pracę, dzięki której poszłam na studia pedagogiczne.

Olga S.

DS Czuję bratnią duszę... Kiedyś też troszczkę jeździłam konno...

# data[].attributes.body
Wpadł mi do głowy pomysł, żeby temat projektu dotyczył ptaków w Warszawie. Mam kilka argumentów "za", np:
1. ptaki są wszędzie, ale nie wszędzie w tym mieście takie same
2. w miarę łatwo obserwować - od spaceru wzdłuż Wisły, przez parki, własne osiedla i ogródki
3. będziemy miały potem fachową wiedzę, żeby dzieciom własnym/wychowankom wyjaśnić, co widzimy na spacerze/wycieczce
4. można nagrywać, robić zdjęcia, jeśli mają być konkretne zadania dla dzieci potem (bo na razie szczerze mówiąc to nie wiem, jak szeroki ma być projekt i czym się ma skończyć), to wachlarz zadań plastycznych, przez ruchowe, po muzyczno/dźwiękowe jest ogromny
5. na wiosnę ptactwa do badania nie braknie
6. jeśli chodzi o inne źródła wiedzy niż nasze obserwacje i książki, to:
- w Parku Skaryszewskim są budki lęgowe dla jerzyków z opisami,
- kiedyś widziałam tam też wystawę ptactwa znad brzegów Wisły - na pewno jest gdzieś zarchiwizowana,
- w jakimś urzędzie w mieście na pewno jest jest jakiś urzędnik, który się takimi sprawami zajmuje
- ostatecznie na pewno ktoś w zoo :-)
- jeśli miasto to za mało - w Celestynowie jest świetne miejsce - nadleśnictwo gdzie prowadzone są lekcje przyrodnicze - tam na pewno mają dużo informacji
- nawet pawie z Łazienek mogą się nadawać do obserwacji a o szczegóły można dopytać pracowników

DS (Dorota Sobierańska) - czekam z niecierpliwością na opinie innych osób. Chętnie wtedy dorzucę coś od siebie. Piszcie zatem. I tak nieśmiało - prezentacja Pani Elwiry bardzo mnie wciągnęła. Trzymam kciuki za szukanie własnej drogi - to niełatwe zadanie. Ale chyba chodziło o studia niestacjonarne??? W tekście pojawiają się stacjonarne.

EJ- a tak, dziękuję za komentarz, chodziło o niestacjonarne :-)
Wpadła mi do głowy druga propozycja. Może domowa hodowla roślin z pestek cytrusów, albo w ogóle pestek owoców. Produkty dla każdego dostępne, można analizować warunki, w jakich się hoduje, obserwacje prowadzić, zastanawiać się czemu zaowocuje albo czemu nie zaowocuje. Coś na zasadzie recycylingu - śmieci z kosza mogą służyć jako ozdoba parapetu :-) Argumentów "za" też jest dużo, bo prócz wiedzy teoretycznej, praktyka jest do ogarnięcia.

DS- takie hodowle jednak nieco trwają, pytanie czy coś wykiełkuje do zakończenia projektu???

OS- ptaki mi się podobają, sporo mam tego towarzystwa w ogrodzie. Przy zoo jest ptasi azyl, więc na pewno można tam zdobyć jakieś fajne informacje, np. które dokładnie gatunki ptaków lubią u nas żyć i jak się do tego życia przystosowaną. Czy się zagalpowalam?😀

EJ- ptaki to też bociany. Jak powszechnie wiadomo bociany przynoszą dzieci, no chyba, że niektóre znajduje się w kapuście. W zwiazku z tym zajmijmy się kapustą!!!

# data[].attributes.body
Nazywam się Katarzyna Grzelak, w tym miesiącu skończę 22 lata.
Pochodzę z Kalisza, tam chodziłam do szkoły. Do Warszawy przeprowadziłam się tuż przed rozpoczęciem studiów.
W stolicy mieszka także moja chrześniaczka, która właśnie skończyła roczek.
W tygodniu studiuję dziennie na 3. roku Biotechnologii na Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej. Następny semestr (siódmy) będzie moim ostatnim i z racji pisania pracy inżynierskiej prawdopodobnie również najtrudniejszym do pogodzenia z Pedagogiką.
Popołudniami udzielam gimnazjalistom korepetycji z fizyki, chemii i matematyki.
Na Pedagogikę małego dziecka wybrałam się, ponieważ kocham dzieci i chciałam się nauczyć czegoś, co mogłoby mi pomóc w przyszłości wwychowaniu moich własnych (myślę nad nauczaniem domowym).
Interesuję się fizyką kwantową, astronomią, inżynierią genetyczną, spektroskopią, jak również historią starożytną. Jeśli chodzi o sport to bardzo lubię oglądać mecze piłki nożnej (od 2006 oglądam nałogowo wszystkie Mundiale i Euro).
W wolnym czasie czytam książki, a także oglądam seriale i filmy (we wszystkich trzech przypadkach głównie fantasy i sci-fi).

DS No, no, no... Powaliła mnie ta fizyka kwantowa...

# data[].attributes.body
Nazywam się Kornelia Grabowska, mam 25 lat, urodziłam się na Kujawach, wychowałam na Śląsku a obecnie mieszkam, studiuję i pracuję w Warszawie.

Odkąd pamiętam marzyłam o tym by zostać nauczycielem, już w dzieciństwie organizowałam „lekcje” dla mojej młodszej siostry, później z wielką przyjemnością udzielałam moim znajomym korepetycji z zakresu matematyki, chemii oraz języka angielskiego.

Niestety zaraz po ukończeniu nauki w liceum ogólnokształcącym nie zdecydowałam się podjąć studiów pedagogicznych czy kierunkowych o specjalności nauczycielskiej. Za namową (jak wtedy myślałam) mądrzejszych i bardziej doświadczonych życiowo osób rozpoczęłam studia na kierunku finanse i rachunkowość na Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach. Na drugim roku zdecydowałam się przerwać studia, mimo wszystko uznaję ten czas za dobry okres w moim życiu, przede wszystkim ze względu na moją działalność w organizacji studenkiej AIESEC, dzięki której poznałam niesamowitych ludzi z całego świata.

Również dzięki działalności w AIESEC przeprowadziłam się do Warszawy gdzie obecnie pracuję jako rekruter w firmie z branży IT.

Prywatnie pasjonuję się kulturą Indii, w październiku podjęłam nawet naukę języka hindi.

DS Może kiedyś jakaś próbka językowa... Proszę!

KKG Bardzo chętnie ;)

# data[].attributes.body
Mam na imię Elżbita Kubicka, mam 26 lat o od 10 miesięcy jestem mamą mojej kochanej Zosi. Wychowałam się w malowniczych okolicach na podkarpaciu, a dokładnie w maluteńkiej wiosce Bystrowicach. Aktualnie mieszkam w Sochaczewie.

Licencjat ukończyłam na uniwersytecie Rzeszowskim na kierunku Pedagogika wczesnoszkolna ze specjalnościa resocjalizacja. Praca w więzieniu lub z młodzieżą niedostosowaną społecznie to było moje marzenie, lecz moje życie potoczyło się zupełnie inaczej.
Zakochałam sie w wojskowym i za nim wyriszyłam w świat, zaczełam pracę jako pedagog w grupie wczesnoszkolnej i tak zrodziła się moja miłość do dzieci. Podczas codziennego kontaktu z podopiecznymi czułam się szcześliwa i spełniona. Własnie dlatego podjełam studia na UW, aby dalej kontynuować pracę z dziećmi.

DS Za mundurem panny sznurem... A za Panią niech podążają szczęśliwe dzieciaki...

# data[].attributes.body
Budowa, struktura i właściwości z nich wynikające

1. Jak się nazywają wszystkie części tej rośliny?

2. Jak wygląda korzeń kapusty?

3. Dlaczego część liści mocno przylega do siebie, a część nie?

4. Dlaczego kapusta włoska jest pomarszczona?

5. Czy liście rosną według zasad ciągu Fibonacciego?

6. Jakie substancje odżywcze zawiera kapusta (mikro-, makroelementy, witaminy, aminokwasy)?

7. Jak szybko liście zabarwiają się na różne kolory?

8. Jakie eksperymenty można wykonać z użyciem liści kapusty?

9. Jak w domowych warunkach sprawdzić pH wody sokiem z kapusty?

10. Dlaczego posolona mięknie i oddaje wodę?

11. Czy czerwona kapusta ma rzeczywiście kolor czerwony?

12. Dlaczego głąb kapuściany w kapuście czerwonej jest biały?

13. Czy kapusta po zanurzeniu w wodzie pływa czy tonie? Dlaczego?

14. Czy kapustę możemy zamrażać,czy wtedy traci cenne składniki?

15. Czy kapusta wchodziła w skład jakichś barwników ( przy mieszaniu farb)?

16. Genom kapusty - czy ktoś go zsekwencjonował, jeśli tak, to ile ma par zasad, jak bardzo jest podobny do ludzkiego, czy i jak bardzo różni się między odmianami.

Pochodzenie i uprawa

1. Kiedy się ją wysiewa, do jakiej gleby  i w jakich warunkach najlepiej rośnie?

2. Czy jest trudna w uprawie?

3. Jak powstają nasiona i dlaczego nie ma w sklepie nasion kapusty głowiastej?

4. Czy kapusta to bliska krewna kalafiora i brokuła?

5. Czy królowa Bona sprowadziła z Włoch do Polski kapustę?

6. Kiedy kończy się sezon na kapustę?

7. Czy kapustę uprawia się w szklarniach?

8. Czy kapusta choruje i jakie szkodniki przeszkadzają w uprawie?

9. Ile ważyła najcięższa?

10. Ile odmian przeznaczonych do konsumpcji jesteśmy w stanie kupić w najbliższej okolicy?

11. Która kapusta jest najdroższa, a która najtańsza?

12. Która musi przebyć do Polski najdłuższą drogę?

13. Gdzie w Polsce i na świecie uprawia się najwięcej?

14. Czy rośnie dziko poza uprawami użytkowymi?

15. Czy uprawia się ją również z przeznaczeniem dla zwierząt?

16. Jak wygląda brukselka na polu - czy rośnie tak samo jak kapusta duża?

Właściwości lecznicze

1. Dlaczego liście kapusty ratują kobiece piersi przy nawale pokarmu podczas laktacji?

2. Czy leczy tylko stany zapalne?

3. Czy jest jakaś dieta oparta tylko/głównie na kapuście?

4. Jaki składnik kapusty jest odpowiedzialny za wzdęcia?

5. Czy sok z czerwonej kapusty barwi mocz tak, jak na przykład sok z buraka?

6. Dlaczego kapusta wywołuje wzdęcia i jak temu zapobiec?

7. Co można wyleczyć kapustą?

Kiszenie kapusty

1. Jak przebiega kiszenie kapusty w różnych temperaturach?

2. Czy sok z kiszonej kapusty może coś rozpuścić? (tak jako coca-cola ponoć rdzę)

3. Co sprawia, że sok z kapusty kiszonej czujemy?

4. Po czym poznać, że kapusta kiszona jest zepsuta?

5. W jaki sposób zachodzi proces kiszenia kapusty (warunki, substraty, reakcje, mikroorganizmy)?

6. Co wspólnego z mlekiem ma kwas mlekowy?

7. Czy kimchi jest zdrowsze od kapusty?

8. Czy są jakieś szczególne tradycje kiszenia kapusty?

9. Czy dzieci unikają kiszonej kapusty przez jej zapach?

10. Co sądzą o kiszonej kapuście nasi zachodni sąsiedzi?

Kulinaria

1. Czy któraś jest teraz najmodniejsza na wegańskich blogach?

2. Kto to był Coleslav?

3. Dlaczego gołąbki nie mają nic wspólnego z ptakami?

4. Czy bigos może być bez kapusty?

5. Czy sok ze świeżej kapusty jest smaczny?

6. Jakie przyprawy najlepiej pasują do kapusty?

7. Ile wynosi rekord świata w jedzeniu kapusty?

Tradycja

1. Dlaczego kapusta jest jednym z 12 dań wigilijnych?

2. Kiedy w polsce obchodzone jest święto kapusty?

3. W jakich miastach organizowane jest święto kiszonej kapusty?

Florystyka

1. Z jaką kapustą panny młode kroczą przed ołtarz i skąd przyszła na to moda?

2. Czy jest festiwal/wystawy kapusty ozdobnej?

Wykorzystanie w sztuce

1. Czy występuje na obrazie u jakiegokolwiek sławnego malarza?

2. Czy jest fotogeniczna?

3. Jak można wykorzystać kapustę w pracach plastycznych?

Motyw kapusty w językoznawstwie i literaturze

1. Skąd to przeświadczenie się wzięło, że dzieci znajduje się w kapuście?

2. Skąd powiedzenia: “kapuściana głowa", "ty głąbie", "groch z kapustą"? Czy są jeszcze inne?

3. Jaka jest etymologia słowa kapusta?

4. Gdzie na pieniądze mówi się "kapusta"?

5. Czy w literaturze jest czegoś symbolem?

6. Czy kapusta występuje w sztuce?

Ciekawostki

1. Czym sprać plamę z soku z czerwonej kapusty?

2. Czy w kapustę można się ubrać?

3. Czy można urządzić kapuściane zawody sportowe?

4. Skąd nazwa bielinek kapustnik i co z kapustą ma wspólnego?

# data[].attributes.body
Uprawa kapusty głowiastej białej

Jest jednym z najpowszechniej uprawianych gat. w Polsce, to roślina dwuletnia:

w I roku tworzy zwartą głowę, w II roku- zakwita. Po zapłodnieniu kwiatów tworzą się owoce łuszczyny. Można ją uprawiać z siewu nasion wprost do gleby lub powszechnie stosowany sposób- z rozsady. Gleba powinna być dostatecznie żyzna i odpowiednio wilgotna o dość  dużym pH (6,2-7,0).

Ważne jest zmianowanie co 4 lata. Najlepiej udaje się uprawiana rok po warzywach strączkowych, a także po nawożeniu obornikiem lub kompostem.

Najlepsze plony uzyskuje się w warunkach umiarkowanej temperatury powietrza 15 - 20C.

Jest gatunkiem odpornym na przymrozki, natomiast wysoka temperatura (powyżej 30C) , powoduje, że kapusta nie zwija główek. Niedobór wody hamuje wzrost, najwięcej jej potrzebuje od momentu zawiązania główki do zbioru.

Ze względu na długość okr. wegetacji, odmiany kapusty białej podzielono na 4 grupy:

1. WCZESNE (60-90 dni) - nadają się na rynek warzyw,

2. ŚREDNIO WCZESNE (100-120 dni) - również na rynek warzyw,

3. ŚREDNIO PÓŹNE (130-140 dni) -  nadają się do kiszenia,

4. PÓŹNE (145-160 dni) -  na kiszenie i do przechowywania.

Najwcześniej (odm. wczesną) wysadza się z rozsady w kwietniu, najpóźniej (odm. późną) do końca czerwca.

Obok nawożenia organicznego, ważne jest uzupełniające nawożenie mineralne. Jeżeli  kapusta ma być przechowywana w specjalnych do tego przeznaczonych magazynach przez długi okres, istotne jest również dokarmianie dolistne.

Jakie najczęściej występują choroby i szkodniki kapusty głowiastej białej i przyczyny ich występowania?

To pytanie skierowałam drogą e-meilową do pani  Aliny Piechocińskiej opiekunki przyszkolnej szklarni przy Gospodarstwie Rolnym w Gołotczyźnie.

Najuciążliwszą chorobą i najpowszechniej występującą jest ZGORZEL SIEWEK KAPUSTNYCH - występuje w okr. wschodu roślin, wówczas, gdy jest niska temperatura i wysoka wilgotność gleby, a tak wygląda:

Pani Alina powiedziała, że również powszechnie występującą chorobą, która dziesiątkuje plantację i nie sprzyja optymistycznemu podejściu ogrodników, jest MOKRA ZGNILIZNA.

Najczęściej atakuje kapustę (już niemalże gotową do zbiorów), gdy występują nadmierne opady deszczu - główki pękają.

Z wieloletniej praktyki pani Aliny wynika, że plantacje kapusty nie wolno zakładać w  bezpośrednim sąsiedztwie roślin długo kwitnących np.koniczyny, rzepaku czy lucerny, ponieważ rośliny te przyciągają swoim nektarem wiele szkodników np. paciornicę,

śmietkę, pchełkę, bielinka...

Pochodzenie kapusty w ujęciu historycznym.

To co udało mi się znaleźć na temat pochodzenia kapusty, dzięki dość skąpej literaturze o tym warzywie.

Według legendy, kapusta wzięła swój początek z łez Likurga króla trackiego, który został ukarany przez Bachusa (Dionizosa) boga wina i hulaszczych zabaw. Likurg wykazał się nieposłuszeństwem wobec Bachusa wypędzając go i niszcząc plantację winorośli uprzednio nie miarkując  w spożyciu alkoholu. W odpowiedzi bóg zesłał na władcę obłęd i łzy, które zamieniły się w kapustę.

Dotarłam do źródeł i dowiedziałam się, że kapustę zaczęto uprawiać już ponad  4000 lat temu. Do Europy sprowadzili ją Celtowie ok.600 roku p.n.e. Była również powszechnie znana w starożytnych Chinach, i to Chińczycy  odkryli, że po sfermentowaniu kapusta nie gnije, i  znakomicie  przechowuje przez długi okres.

Do Europy wiedzę jak ,,produkować" kiszoną kapustę przynieśli Mongołowie i Hunowie (XIII w.) , natomiast Słowianie posiedli ją dużo wcześniej, gdyż kiszenie różnych warzyw nie było im obce.

Tak oto kapusta w postaci kiszonki stała się popularna w krajach słowiańskich, to na zachodzie Europy o wiele później.

Chcąc poszerzyć swoją wiedzę na tematy kapuściane, najpierw ustaliłam czy  coś takiego zaistniało w historii  związanego z  kapustą.Zainteresował mnie związek kapusty z marynarzami, a ściślej, ekspansji człowieka na nieznane lądy drogą morską.

W tym celu skontaktowałam się z mgr historii średniowiecznej (hobbystą  historii marynistycznej) , który opowiedział, jak to cenne składniki kiszonej kapusty uratowały życie tysięcy ówczesnych marynarzy - odkrywców przed chorobami spowodowanymi niedożywieniem. Najgroźniejszą z nich był szkorbut.  Skala umieralności była nieporównywalnie większa stosunkowo do ofiar podczas bitew na morzu. Przed dalekimi wyprawami statki zaopatrywano w zapasy żywnościowe (szczególnie takie, które zawierały dużo witamin). Podróże trwające niekiedy latami w nieznane części świata, nie natrafiały na lądy, pomagające uzupełnić wyczerpane zapasy  jedzeniem. Poza tym najpopularniejsze owoce jak cytrusy (wówczas były najskuteczniejszym lekiem na szkorbut )nie przechowywały się zbyt długo. Jedynym rozwiązaniem  była kiszona kapusta, która świetnie się przechowywała nie tracąc nic ze swych właściwości odżywczych.

Nie można również pominąć takich źródeł jak książka ,,Charsznica- kapuściana stolica Polski".

Kapusta zdobyła szerokie uznanie na dworach szlacheckich, a bigos najlepiej smakował po udanych łowach. Również popularna była wśród chłopów, stała się ich gł. pożywieniem, gdyż była prosta w uprawie i tania, ponadto pożywna. Kiszenie Charsznickiej kapusty miało przebieg rytualny, dowodzi to jak ważnym i niezbędnym była warzywem w kuchni polskiej.

Swój  humorystyczny akcent kapuściany posiada również legenda i mit jak powstało Zakopane (,,Legendy spod Giewontu"). Bohaterem jest Piotr Gąsienica, który znalazł swoje miejsce na ziemi, osiedlił się, ożenił, spłodził gromadkę dzieci. Ród Gąsieniców rozrósł się i opanował osadę, którą nazwano Zakopanem. Po dziś dzień mówi się, że w Zakopanem kapusta nie rośnie, bo za dużo jest Gąsieniców.

Kapusta od strony geograficznej.

Niemalże wszystkie gatunki kapusty mają takie samo pochodzenie, otóż wywodzą się od kapusty dziko rosnącej w Basenie Morza Śródziemnomorskiego.

Największym światowym producentem kapusty są Chiny dalej Indie, Rosja, Japonia, Korea, Ukraina, Indonezja i Polska zajmuje 8 miejsce w świecie. Natomiast Polska jest na szczycie w ilości upraw kapusty w UE.

Zastosowanie kapusty w lecznictwie dawniej i dziś.

W starożytnej Grecji i  Rzymie kapustę uważano za panaceum na wszelkie choroby.

Wzmianki o leczniczych właściwościach kapusty można znaleźć w pismach wielu wybitnych starożytnych medyków .  Właściwości lecznicze opisał również mówca i pisarz rzymski Katon Starszy, wierzył , że kapusta posiada zdrowotne walory i proponował spożywać

kapuściane liście na surowo, przyprawione jedynie octem. Katon twierdził, że dzięki kapuście Rzymianie przeżyli sześć wieków bez lekarzy, a wczesne ludy Egiptu w dowód uznania wystawiły kapuście świątynię. Pitagoras proponował codzienne jedzenie surowej kapusty,

po to , aby leczyć choroby nerwowe.

Uważano , że surowa  kapusta ma właściwości oczyszczające krew i skórę, działa odtruwająco na wątrobę, leczy artretyzm, bóle głowy, jest skuteczna w leczeniu kaca, i jako środek trzeźwiący alkoholików. To tyle z historii starożytnej medycyny.

Co na to dzisiejsza medycyna i świat naukowy?

Po przeczytaniu kilku artykułów i skromnym wywiadzie z siostrą położną panią Martą Sarną, wnioskuję, że dziś kapusta zostaje na nowo odkrywana i doceniana tak jak na to zasługuje.

Szczerze mówiąc zabierając się za pisanie na temat znaczenia kapusty w menu i lecznictwie, osobiście doświadczyłam moich małych ,,odkryć", i jak dużo może wnieść w życie każdego człowieka.

Przede wszystkim , sama dwukrotnie odczułam jej zbawiennej mocy po urodzeniu moich dzieci , kiedy to nie mogłam poradzić sobie z nawałem pokarmu w piersiach. To czego dokonała kapusta i jak pomaga młodym mamom jest nieocenione.

PROPOZYCJA:

Świeże liście kapusty białej zbijamy tak, aby puściły sok, następnie wkładamy do foliowego woreczka i chłodzimy lub zamrażamy (będzie szybciej). Po zamarznięciu okładamy piersi.

Po 2 godz. jest zamierzony efekt.

PROPOZYCJA:

Podobnie rzecz się ma przy wszelkiego rodzaju obrzękach, opuchliznach, bólach reumatycznych i neuralgicznych oraz przy leczeniu ranek i wrzodów. Pani Marta powiedziała, że lepszy efekt dają lekko rozbite liście kapusty ogrzane, okładamy chore miejsce owijamy bandażem lub ręcznikiem (zatrzymując ciepło) i trzymamy 15 minut. Kompresy powtarzamy kilka razy w ciągu dnia.

Pani położna: przy zwichnięciach, krwawych wylewach, zapaleniach stawów, wodzie w kolanie, bólach reumatycznych, wrzodach, zapaleniu żył - stosuje się okłady ze świeżych liści kapusty włoskiej.

PROPOZYCJA:

Liście należy rozwałkować butelką lub drewnianym wałkiem. Chore miejsca należy nakremować i nałożyć kilka warstw liści, kompresy zmieniamy 3x dziennie. Liście powodują wydzielanie się płynów ustrojowych co początkowo może być odczuwane jako pogorszenie się stanu chorobowego i nasilenie bólu - lecz jest to rozpoczynający się proces leczniczy.

Przy każdej zmianie kompresu, miejsce chore dokładnie przemywamy herbatą ziołową i osuszamy. Woda w kolanie szybciej zaniknie, gdy kompresy zakładane są na noc i zawinięte wełnianym szalem.

Zbawienne działanie ma również picie soku ze świeżej kapusty. Pani Marta zauważyła, że dobrze byłoby go rozcięczyć wodą. Taki sok jest doskonałym środkiem gojącym przy owrzodzeniu żołądka i dwunastnicy zawiera witaminę U , niedokwaśności i nadkwaśności

(w początkowych stadiach), strun głosowych, zapalenia pęcherzyka żółciowego, chorobach wątroby, śledziony, cukrzycy, atonii jelit, zapaleniach okrężnicy i niedoczynności tarczycy.

A także pić sok ze świeżej kapusty powinny osoby chorujące na kamicę nerkową i osoby z nadpobudliwością.

Pamiętam, jak moja babcia stosowała kompresy na opuchnięte nogi. Zapytałam ją o inne tradycyjne sposoby leczenia stosowane dawniej, w czasach, gdy nie było tyle medykamentów.

Opowiedziała o naturalnym sposobie obniżenia ciśnienia  krwi.

PROPOZYCJA:

Również rozbite świeże liście kapusty okładamy  kark, łydki i okolice nerek. Praktyka jest doskonałą metodą wspomagającą wraz z terapiami energetycznymi.

Moja babcia opowiedziała mi , że dawniej ludzie nie wiedzieli co to są witaminy, antybiotyki, dobroczynne enzymy czy bakterie. Intuicyjnie jedli kiszoną kapustę, która: wzmacniała system odpornościowy (ludzie rzadziej chorowali), chroniła przed odmrożeniami, regulowała układ trawienny.

Chciałabym jeszcze wspomnieć o ważnych, choć wciąż trwają badania , właściwościach przeciwnowotworowych kapusty. Zawiera związki chemiczne INDOLE , które pomagają w profilaktyce raka o podłożu hormonalnym (jajników, piersi, prostaty i jąder).

WŚRÓD  CIEKAWOSTEK

Kapusta jest zdrowa, gdy nie traci rytmu...

Są prowadzone badania, że kapusta zebrana z pola posiada trzy razy więcej przeciwnowotworowych substancji, gdy jest przechowywana w warunkach naśladujących naturalny rytm dnia i nocy.

Kapusta wyzwala związki - GLUKOZYNOLANY w celu odstraszenia szkodników z rodzaju gąsienic. Największy poziom tych związków jest w ciągu dnia, kiedy aktywność szkodników jest większa. Dlatego ścięta kapusta przechowywana w warunkach sztucznego oświetlenia w dzień, a w ciemności nocą jest 20 razy mniej zniszczona przez gąsienice niż w przypadku kapusty, której cykl dobowy został zaburzony (np. przez wystawienie na ciągłe działanie światła).

GLUKOZYNOLANY hamują rozwój niektórych nowotworów u myszy i szczurów.

Jak widać kapusta świeża czy też kiszona ma wszechstronne zastosowanie w medycynie tradycyjnej. Czy człowiek z niej zaczerpnie i ile skorzysta, aby ułatwić sobie życie?

Czy pozostanie wierny medycynie konwencjonalnej?

Na te pytania niech każdy sam sobie odpowie i dokona wyboru.

Podsumowując: jedzmy, pijmy, patrzmy, podziwiajmy, smakujmy i delektujmy się...

kapustą pod każdą postacią!

ŹRÓDŁA:
- Podręcznik do warzywnictwa.
- Rozmowa z Technikiem-Rolnikiem p. A. Piechocińską.
- Rozmowa z położną p. M. Sarną.
- Rozmowa z magistrem historii średniowiecznej.
- Rozmowa z najstarszym członkiem rodziny (Babcią).
- Internet.
- Wiedza własna.

# data[].attributes.body
DS Dzięki...

# data[].attributes.body
Po zakończeniu planowania - coś ode mnie. Może się przyda nieco szersze spojrzenie na temat warzyw.
https://www.wikiart.org/en/Search/Arcimboldo

# data[].attributes.headline
Czarne plamki na liściach kapusty pekińskiej

# data[].attributes.subject
Czarne plamki na liściach kapusty pekińskiej

# data[].attributes.body
Zapewne zdarzyło się każdemu, kto wykorzystuje w kuchni kapustę pekińską, znaleźć na niej małe czarne plamki. Skąd one są?
Zapytałam o to Panią Olgę Gaczkowską, pracownika Ogrodu Botanicznego Polskiej Akademii Nauk w Powsinie, która na co dzień zajmuje się chorobami i szkodnikami upraw.
Trudno na pewno o kategoryczną odpowiedź, bo wraz z pytaniem przesłałam tylko zdjęcie mojego egzemplarza kapusty , a do pełnych badań, z wykorzystaniem na przykład mikroskopu, potrzebna byłaby wizyta w Powsinie z oryginałem.  Niemniej dzięki uprzejmości wspomnianej powyżej specjalistki ds. ochrony roślin uzyskałam odpowiedź:

„Na przesłanych przez Panią zdjęciach widać najprawdopodobniej objawy pieprzowej plamistości kapusty pekińskiej. Jest to choroba nieinfekcyjna, fizjologiczna. Może wynikać z niedoboru składników pokarmowych, ale również być spowodowana niewłaściwym przechowywaniem, w zbyt niskiej temperaturze. Jest to zjawisko dość pospolite, ja się z nim dość często spotykam. Myślę, że im dłużej kapusty są przechowywane, tym więcej tych objawów się pojawia.”

Pani Olga pospieszyła również z pomocą i odpowiedzią na pytanie o to, czy spożycie kapusty z pieprzową plamistością może być szkodliwe dla zdrowia człowieka?

"Choroby fizjologiczne roślin nie mają tak złego wpływu na zdrowie człowieka jak choroby infekcyjne, powodujące zgnilizny czy pleśnienie. Mają one natomiast wpływ na cechy jakościowe roślin, tj. smak, zapach, jędrność czy kolor. Takie rośliny posiadają po prostu gorsze walory smakowe i zapachowe."

# data[].attributes.headline
W jaki sposób zachodzi proces kiszenia kapusty (warunki, substraty, reakcje, mikroorganizmy)?

# data[].attributes.subject
W jaki sposób zachodzi proces kiszenia kapusty (warunki, substraty, reakcje, mikroorganizmy)?

# data[].attributes.body
W celu poznania dokładnej odpowiedzi na to pytanie skontaktowałam się z dr Radosławem Stachowiakiem, dr Agnieszką Wyszyńską i dr Renatą Godlewską z Instytutu Mikrobiologii UW, skorzystałam ze źródeł internetowych, wykładów z poprzedniego semestru, a poza tym wykorzystałam swoją wiedzę zdobytą na studiach.

Za proces kiszenia odpowiedzialna jest fermentacja mlekowa (beztlenowa) przeprowadzana przez bakterie kwasu mlekowego (np. Leuconostoc mesenteroides, Lactobacillus brevis, Lb. plantarum, Pediococcus damnosus). Cechą charakterystyczną tych bakterii jest zdolność do wykorzystania cukrów z wytworzeniem kwasu mlekowego. W przemyśle wykorzystuje się tzw. kultury starterowe, natomiast w warunkach domowych do ukiszenia kapusty potrzebna jest kapusta i sól. Bakterii szczególnych nie potrzebujemy - wykorzystujemy te gatunki, które obecne są na liściach kapusty. Rzeczywiście trzeba zapewnić pewne szczególne warunki, a więc niezbyt wysoka temperatura oraz warunki beztlenowe, które uzyskujemy poprzez zanurzenie pociętej kapusty w soku kapuścianym. Inaczej kapusta zgnije, bo powstaną warunki premiujące rozwój zupełnie innych bakterii.

Większość procesów prowadzonych z udziałem mikroorganizmów wymaga bezwzględnej sterylności, jednak powstający kwas mlekowy obniżający pH, sól oraz warunki beztlenowe nie dają wyrosnąć innym bakteriom, powodując, że sterylność nie jest wymagana - oczywiście nie oznacza to, że możemy zaprzestać dbania o czystość przyrządów używanych do kiszenia. Narzędzie i ręce należy umyć w gorącej wodzie.

Reakcją zachodzącą podczas kiszenia jest heterofermentacja mlekowa bez glikolizy. W wyniku heterofermentacji glukozy powstaje: 1 mol kwasu mlekowego, 1 mol etanolu/kwasu octowego oraz 1 mol dwutlenku węgla (schemat reakcji na dole).

Do przygotowania kapusty kiszonej potrzebujemy: kapustę (np. białą), sól, ewentualnie przyprawy i kulturę starterową (np. z jogurtu naturalnego).

Jeśli ktoś chciałby poczytać o dokładnym przygotowaniu kapusty krok po kroku to podrzucam link podesłany mi przez dr Wyszyńską: http://pl.foodlexicon.org/s0001190.php#8.

inne źródła:
1. wiedza własna
2. wykłady z Mikrobiologii ogólnej i przemysłowej
3. laboratoria z Technik Hodowli Mikroorganizmów
4. http://pl.foodlexicon.org/s0001190.php#8, dostęp 18.05.2017 r.
5. https://pl.wikipedia.org/wiki/Kapusta_kwaszona (polecona przez dr  Stachowiaka), dostęp 18.05.2017 r.

# data[].attributes.body
O etymologię słowa kapusta zapytałam Pana Profesora Marka Stachowskiego, redaktora naczelnego międzynarodowego rocznika poświęconego badaniom etymologicznym Studia Etymologica Cracoviensia. Dzięki uprzejmości Pana Profesora uzyskałam następującą odpowiedź:

"Kapusta jak wiele innych warzyw jest u nas obca, przywieziona została z Włoch i z Niemiec. Ponieważ początkowo nie znano w Polsce kapusty, to nie znano też jej nazwy. Polacy poznali kapustę w postaci kiszonej, tj. po włosku composta, i jako zwykłą świeżą, tj. w dawniejszej niemczyźnie kappus (a to z łac. caput 'głowa, główka'), przy czym wyraz niemiecki wymawiano przez jedno p, tzn. kapus, tylko pisano go przez dwa pp. W ten sposób po polsku pojawiły się dwa wyrazy: komposta i kapus. Ponieważ na początku niezbyt dokładnie pamiętano, czym się te wyrazy różnią, pomieszano je niechcąco i z tego zmieszania wyrazów kapus i komposta powstał wyraz kapusta."

Skąd zaś pochodzi samo określenie główka kapusty? Wydaje mi się, że odpowiedź znalazłam w książce Pani Profesor Anny Dąbrowskiej pt. „Język polski.  A to Polska właśnie”, która wyjaśnia, że jednym ze sposobów wzbogacania słownictwa jest metaforyzacja. Autorka pisze:

„Podobieństwo kształtów przedmiotów do innych, wcześniej mających nazwę, spowodowało jej przeniesienie  - okrągła kapusta podobna jest do głowy, stąd główka kapusty.”

# data[].attributes.body
W wolnym czasie czytam książki, a także oglądam seriale i filmy (we wszystkich trzech przypadkach głównie fantasy i sci-fi).

DS No, no, no... Powaliła mnie ta fizyka kwantowa... 
DS Dzięki...

elzbietakubicka30
12 miesięcy
 DS Dzięki... 
 KAPUSTA
KAPUSTA
Dokument PDF
padlet drive
Kilka słów o sobie

Kornelia Grabowska
12 miesięcy
Kilka słów o sobie
Nazywam się Kornelia Grabowska, mam 25 lat, urodziłam się na Kujawach, wychowałam na Śląsku a obecnie mieszkam, studiuję i pracuję w Warszawie. 

Odkąd pamiętam marzyłam o tym by zostać nauczycielem, już w dzieciństwie organizowałam „lekcje” dla mojej młodszej siostry, później z wielką przyjemnością udzielałam moim znajomym korepetycji z zakresu matematyki, chemii oraz języka angielskiego.

Niestety zaraz po ukończeniu nauki w liceum ogólnokształcącym nie zdecydowałam się podjąć studiów pedagogicznych czy kierunkowych o specjalności nauczycielskiej. Za namową (jak wtedy myślałam) mądrzejszych i bardziej doświadczonych życiowo osób rozpoczęłam studia na kierunku finanse i rachunkowość na Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach. Na drugim roku zdecydowałam się przerwać studia, mimo wszystko uznaję ten czas za dobry okres w moim życiu, przede wszystkim ze względu na moją działalność w organizacji studenkiej AIESEC, dzięki której poznałam niesamowitych ludzi z całego świata.

Również dzięki działalności w AIESEC przeprowadziłam się do Warszawy gdzie obecnie pracuję jako rekruter w firmie z branży IT. 

Prywatnie pasjonuję się kulturą Indii, w październiku podjęłam nawet naukę języka hindi.

DS Może kiedyś jakaś próbka językowa... Proszę! 

KKG Bardzo chętnie ;) 
Kilka słow o sobie

elzbietakubicka30
10 miesięcy
Kilka słow o sobie
Mam na imię Elżbita Kubicka, mam 26 lat o od 10 miesięcy jestem mamą mojej kochanej Zosi. Wychowałam się w malowniczych okolicach na podkarpaciu, a dokładnie w maluteńkiej wiosce Bystrowicach. Aktualnie mieszkam w Sochaczewie. 

Licencjat ukończyłam na uniwersytecie Rzeszowskim na kierunku Pedagogika wczesnoszkolna ze specjalnościa resocjalizacja. Praca w więzieniu lub z młodzieżą niedostosowaną społecznie to było moje marzenie, lecz moje życie potoczyło się zupełnie inaczej. 
Zakochałam sie w wojskowym i za nim wyriszyłam w świat, zaczełam pracę jako pedagog w grupie wczesnoszkolnej i tak zrodziła się moja miłość do dzieci. Podczas codziennego kontaktu z podopiecznymi czułam się szcześliwa i spełniona. Własnie dlatego podjełam studia na UW, aby dalej kontynuować pracę z dziećmi. 

DS Za mundurem panny sznurem... A za Panią niech podążają szczęśliwe dzieciaki... 
O sobie

Elwira Jęczmińska
12 miesięcy
O sobie
Okazuje się, że największą trudnością w bieżącym zadaniu jest napisanie o... sobie samej. 
Studia niestacjonarne są dosyć specyficzne, widzimy się okazjonalnie, za to "do syta" przez cały dzień. Tym, z którymi się jeszcze nie miałam okazji bliżej poznać, chciałabym powiedzieć, że jestem "zgubą", która szuka swojego miejsca w dziedzinie pedagogiki po tym, jak skończyła studia na Politechnice Wrocławskiej, była bankowcem, prowadziła sekretariat i w międzyczasie została matką trzech chłopców. Jak widać droga na Uniwersytet była bardzo długa i kręta, ale w końcu zebrałam resztki sił i oto jestem. 
Metoda projektu wydaje mi się bardzo ciekawym pomysłem, chociaż taka mała częstotliwość widzenia się i możliwości poznania trochę mnie napawają obawą, ale jeśli skupimy się na tym, co możemy, a nie na tym czego nie jesteśmy w stanie zrobić, to na pewno nam się uda :-) 
 DS Kto szuka, ten błądzi. Ale błądzić jest piękną rzeczą ludzką. 
Dziewczyny, mam propozycję.

Elwira Jęczmińska
12 miesięcy
Dziewczyny, mam propozycję. 
Wpadł mi do głowy pomysł, żeby temat projektu dotyczył ptaków w Warszawie. Mam kilka argumentów "za", np:
1. ptaki są wszędzie, ale nie wszędzie w tym mieście takie same
2. w miarę łatwo obserwować - od spaceru wzdłuż Wisły, przez parki, własne osiedla i ogródki
3. będziemy miały potem fachową wiedzę, żeby dzieciom własnym/wychowankom wyjaśnić, co widzimy na spacerze/wycieczce
4. można nagrywać, robić zdjęcia, jeśli mają być konkretne zadania dla dzieci potem (bo na razie szczerze mówiąc to nie wiem, jak szeroki ma być projekt i czym się ma skończyć), to wachlarz zadań plastycznych, przez ruchowe, po muzyczno/dźwiękowe jest ogromny
5. na wiosnę ptactwa do badania nie braknie
6. jeśli chodzi o inne źródła wiedzy niż nasze obserwacje i książki, to:
- w Parku Skaryszewskim są budki lęgowe dla jerzyków z opisami, 
- kiedyś widziałam tam też wystawę ptactwa znad brzegów Wisły - na pewno jest gdzieś zarchiwizowana,
- w jakimś urzędzie w mieście na pewno jest jest jakiś urzędnik, który się takimi sprawami zajmuje
- ostatecznie na pewno ktoś w zoo :-)
- jeśli miasto to za mało - w Celestynowie jest świetne miejsce - nadleśnictwo gdzie prowadzone są lekcje przyrodnicze - tam na pewno mają dużo informacji
- nawet pawie z Łazienek mogą się nadawać do obserwacji a o szczegóły można dopytać pracowników

DS (Dorota Sobierańska) - czekam z niecierpliwością na opinie innych osób. Chętnie wtedy dorzucę coś od siebie. Piszcie zatem. I tak nieśmiało - prezentacja Pani Elwiry bardzo mnie wciągnęła. Trzymam kciuki za szukanie własnej drogi - to niełatwe zadanie. Ale chyba chodziło o studia niestacjonarne??? W tekście pojawiają się stacjonarne. 

EJ- a tak, dziękuję za komentarz, chodziło o niestacjonarne :-) 
Wpadła mi do głowy druga propozycja. Może domowa hodowla roślin z pestek cytrusów, albo w ogóle pestek owoców. Produkty dla każdego dostępne, można analizować warunki, w jakich się hoduje, obserwacje prowadzić, zastanawiać się czemu zaowocuje albo czemu nie zaowocuje. Coś na zasadzie recycylingu - śmieci z kosza mogą służyć jako ozdoba parapetu :-) Argumentów "za" też jest dużo, bo prócz wiedzy teoretycznej, praktyka jest do ogarnięcia. 

DS- takie hodowle jednak nieco trwają, pytanie czy coś wykiełkuje do zakończenia projektu???

OS- ptaki mi się podobają, sporo mam tego towarzystwa w ogrodzie. Przy zoo jest ptasi azyl, więc na pewno można tam zdobyć jakieś fajne informacje, np. które dokładnie gatunki ptaków lubią u nas żyć i jak się do tego życia przystosowaną. Czy się zagalpowalam?😀

EJ- ptaki to też bociany. Jak powszechnie wiadomo bociany przynoszą dzieci, no chyba, że niektóre znajduje się w kapuście. W zwiazku z tym zajmijmy się kapustą!!!
 add

# data[].attributes.headline
Cele ogólne (wiedza, umiejętności, kompetencje)

# data[].attributes.subject
Cele ogólne (wiedza, umiejętności, kompetencje)

# data[].attributes.body
1. Pogłębienie wiedzy o pochodzeniu, budowie, strukturze wewnętrznej oraz uprawie kapusty.

2. Kształtowanie umiejętności wykorzystania powszechnego warzywa do przeprowadzania eksperymentów naukowych w warunkach domowych.

3. Pogłębienie świadomości o powszechności stosowania kapusty w kuchni polskiej  oraz wpływie tradycji jej kiszenia na jadłospisy Polaków.

4. Odkrywanie dobroczynnego wpływu spożywania kapusty na zdrowie człowieka.

5. Wzbudzenie refleksji nad tym, czy kapustę może coś łączyć ze sztuką, literaturą i językiem polskim.

6. Odkrywanie metody projektów jako drogi do aktywnego i twórczego procesu zdobywania wiedzy, który można stosować do pracy z dziećmi w szkole i przedszkolu.

7. Kształtowanie umiejętności obserwacji najbliższego otoczenia, poszukiwania rzetelnych  źródeł wiedzy innych niż zasoby internetu i literatura oraz umiejętności wymiany informacji między członkami grupy projektowej.

8. Odkrywanie możliwości, jakie mogą dawać pracy zespołowej współczesne programy i aplikacje informacyjno-komunikacyjne.

# data[].attributes.headline
Cele operacyjne - efekty (według numeracji celów ogólnych)

# data[].attributes.subject
Cele operacyjne - efekty (według numeracji celów ogólnych)

# data[].attributes.body
Ad. 1

1a. Student charakteryzuje budowę kapusty z uwzględnieniem systematyki gatunkowej, nazywa jej części, omawia wewnętrzną strukturę oraz podaje jej wartościowe składniki.

1b. Wyjaśnia związek kapusty z innymi dziedzinami nauki, np. matematyką.

1c. Omawia warunki, miejsce, czas i sposób uprawy kapusty oraz przeszkody, na jakie może ona napotkać podczas wzrostu.

1d. Zdobywa wiedzę, jak wyglądają różne odmiany kapusty podczas wzrostu, czyli zanim trafiają do sklepów i na stragany.

1e. Poznaje geograficzne obszary uprawy kapusty w Polsce i na świecie oraz zapoznaje się z historią tego warzywa i jego pochodzeniem.

Ad.2

2a. Student wykonuje eksperymenty przestrzegając zasad metodologicznych

2b. Przeprowadza doświadczenia polegające na zastosowaniu soku z czerwonej kapusty do określania pH różnych substancji używanych w domu i opisuje wnioski z nich wynikające.

2c. Wyciąga wnioski z doświadczeń polegających na zabarwieniu liści kapusty barwnikami celem pokazania sposobu odżywiania się rośliny.

Ad.3

3a. Przedstawia przykłady dań, których podstawowym składnikiem jest kapusta, odpowiada na pytania, na ile tradycja ich spożywania w dawnych czasach w Polsce przekłada się na nasze codzienne i świąteczne menu.

3b. Prezentuje informacje na temat procesu kiszenia kapusty zarówno pod względem procesów chemicznych, jak i z uwzględnieniem tradycji polskiej.

3c. Wyjaśnia, skąd pochodzą nazwy popularnych dań z kapusty.

3d. Wymyśla nieznane dotąd sposoby przygotowania kapuścianych dań .

Ad. 4

4a. Wymienia schorzenia,  które mogą być leczone przy użyciu kapusty oraz sposobach przeprowadzenia kuracji.

4b. Zbiera informacje o tym, dlaczego kapusta może powodować wzdęcia i jak temu zapobiegać.

4c. Opracowuje listę diet, w których kapusta jest głównym/istotnym składnikiem.

Ad. 5

5a. Zbiera informacje o miejscu kapusty w malarstwie i fotografii.

5b. Przeprowadza analizę powiedzeń, związków frazeologicznych, wyrażeń slangowych związanych z kapustą występujących w komunikacji językowej i literaturze.

5c. Przeprowadza zajęcia sprawdzające możliwość użycia różnych odmian kapusty w dziedzinie twórczości plastycznej dzieci.

Ad. 6

6a. Opisuje podstawy teoretyczne metody projektów.

6b. Charakteryzuje poszczególne etapy metody projektów.

6c. Planuje i prowadzi badania, które można wykorzystać do pracy z dziećmi celem ich aktywnego uczestnictwa w procesie badania i poszukiwania odpowiedzi na sformułowane pytania.

6d. Z ciekawością podchodzi do obiektów z pozoru banalnych i powszechnych.

Ad. 7

7a. Gromadzi i opracowuje dane z eksploracji najbliższego otoczenia - w obrębie miejsca zamieszkania, osiedla, dzielnicy - miejsc będących w “zasięgu ręki”.

7b. Gromadzi i opracowuje informacje pochodzące od ekspertów w danej dziedzinie uzyskanych drogą telefoniczną, mailową bądź podczas osobistego kontaktu.

7c. Gromadzi i opracowuje informacje udostępniane przez instytucje naukowe, kulturalne lub jednostki akademickie..

7d. Wzajemnie przekazuje informacje w obrębie uczestników projektu.

Ad. 8

7a. Wykorzystuje narzędzia informatyczno-komunikacyjne (np. padlet) na potrzeby tworzenia projektu.

7b. Wykorzystuje programy dedykowane tworzeniu map myśli.

7c. Wykorzystuje aplikacje umożliwiające tworzenie ankiet.

7d. Przygotowuje prezentację zdobytej wiedzy.

# data[].attributes.body
Okazuje się, że największą trudnością w bieżącym zadaniu jest napisanie o... sobie samej.
Studia niestacjonarne są dosyć specyficzne, widzimy się okazjonalnie, za to "do syta" przez cały dzień. Tym, z którymi się jeszcze nie miałam okazji bliżej poznać, chciałabym powiedzieć, że jestem "zgubą", która szuka swojego miejsca w dziedzinie pedagogiki po tym, jak skończyła studia na Politechnice Wrocławskiej, była bankowcem, prowadziła sekretariat i w międzyczasie została matką trzech chłopców. Jak widać droga na Uniwersytet była bardzo długa i kręta, ale w końcu zebrałam resztki sił i oto jestem.
Metoda projektu wydaje mi się bardzo ciekawym pomysłem, chociaż taka mała częstotliwość widzenia się i możliwości poznania trochę mnie napawają obawą, ale jeśli skupimy się na tym, co możemy, a nie na tym czego nie jesteśmy w stanie zrobić, to na pewno nam się uda :-)
DS Kto szuka, ten błądzi. Ale błądzić jest piękną rzeczą ludzką.

# data[].attributes.body
- 100 g białej kapusty to dawka 36.6 mg witaminy C, czyli 61% dziennego zapotrzebowania. W przypadku kapusty czerwonej, 100 g dostarcza aż 95% dziennego zapotrzebowania.

- Kapusta zawiera także związki siarki, która poprawia wygląd włosów, skóry i paznokci.

- Potas i sód mają właściwości oczyszczające organizm i skórę, pomaga nam także pozbyć się toksyn.

- Witamina A poprawia wzrok, leczy rany i oparzenia czy odmrożenia.

- Kwas foliowy m.in. decyduje o dobrym samopoczuciu psychicznym.

Kapusta dostarcza organizmowi wielu cennych skadników odżywczych a przy tym jest niskokaloryczna.