# data[].attributes.headline
                       Tsunami treft meerdere landen

# data[].attributes.subject
                       Tsunami treft meerdere landen

# data[].attributes.body
De golven bereiken uiteindelijk de westkust van de VS en Hawaii

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De tsunami in het noordoosten van Japan heeft grote gebieden onder water gezet. De tsunami volgde op een megabeving met een kracht van 8,9 op de schaal van Richter. Er zijn honderden doden gevallen en de materiële schade is enorm. De tsunami heeft inmiddels Hawaii en de westkust van de VS bereikt. nrc.nl heeft de hele dag geliveblogd:

Bekijk een 'In Beeld' met een grote reeks foto's van de aardbeving en tsunami

NRC-internetredacteur Hans van der Lugt, die tien jaar correspondent in Japan was, schrijft over de angst voor 'die ene grote aardbeving'.

NRC-filmredacteur Coen van Zwol maakte een overzicht van de rijke filmgeschiedenis van de tsunami op zijn blog

Morgen zal nog meer duidelijk worden over het aantal doden en de schade als gevolg van de aardbeving in Japen en de tsunami. Uiteraard doet nrc.nl vanaf 's ochtends vroeg weer verslag van de laatste ontwikkelingen.

Update 22.53: De vrijdag duurde korter dan normaal door de zeebeving voor de noordoostkust van Japan, zo meldt persbureau Novum. De aarde draaide om en nabij 1,6 microseconde sneller dan normaal, zei NASA-geofysicus Richard Gross. De beving veroorzaakte een verschuiving in de massa van de aarde, met een snellere rotatie tot gevolg.

Update 22.39: Chili heeft een tsunami-alarm afgekondigd voor de kustlijn en voor Paaseiland. Gebieden die gevoelig zijn voor overstroming worden geëvacueerd, aldus de Chileense regering.

Update 22.00: Duizenden Amerikanen zijn gevlucht uit hun huizen aan de kust van Californië, vanwege de dreiging voor een tsunami. Toch lijkt de tsunami aan veel kracht te zijn verloren nadat de vloedgolf al duizenden kilometers heeft afgelegd.

Update 21:54: Het Amerikaanse magazine The Atlantic brengt een aantal indrukwekkende beelden bij elkaar. Bekijk ze hier.

Update 21.45: Het dodental ligt inmiddels over de 1.000 mensen en gevreesd wordt voor meer. De vloedgolven hebben ook de Amerikaanse westkust bereikt, maar daar blijft grote schade uit.

Update 21.34: De Amerikaanse kustwacht zoekt naar een man die foto's aan het nemen was van de hoge golven in het noorden van Californië. Op het strand in Curry County ( maps) in de staat Oregon zijn vier mensen gered die naar de woeste zee aan het kijken waren. Twee konden zelf uit het water komen en twee werden gered door reddingswerkers, zo meldt de lokale sheriff.

Update 20.31: Japan waarschuwt voor een mogelijk radioactief lek van een nucleaire reactor, waarvan het koelsysteem werd platgelegd door de aardbeving. Duizenden bewoners in het gebied zijn geëvacueerd.

Update 20.29: Op twitter wordt weer een nieuwe aardbeving in Japan gemeld van 6.8 op de schaal van Richter.

Update 20.11: Het noordwesten van Japan is getroffen door een flinke aardbeving met een kracht van 6.6 op de schaal van Richter, na de verwoestende beving in het noordoosten van het land vandaag. De naschok deed de gebouwen in Tokio trillen.

Japan heeft te maken met meer dan honderd naschokken. Tot middernacht lokale tijd heeft de Amerikaanse geologische dienst USGS 74 bevingen geregistreerd.

Update 19.51: Japan heeft de Europese Unie officieel om hulp gevraagd. De Europese Commissie heeft het Europese noodhulpprogramma inmiddels geactiveerd. Japans verzoek betreft voornamelijk opsporings- en reddingsteams en speurhonden voor het zoeken naar slachtoffers.

Update 19.13: De Japanse premier Naoto Kan heeft Obama tijdens een telefoongesprek verteld dat er tot nu toe geen tekenen van een stralingslek waren op een Japanse kerncentrale in het getroffen gebied.

Update 19.01: De aardbeving vandaag in Japan geldt als de vijf na grootste in de wereld sinds 1900, aldus een groep wetenschappers. De omvang van 8.9 op de schaal van Richter is vergelijkbaar met wat er gebeurde tijdens de aardbeving in 2004 voor de kust van Sumatra in de Indische Oceaan - dit was de aardbeving die toen de grote tsunami veroorzaakte op tweede kerstdag.
Japan vormt een bijzonder risico, aangezien het land zich bevindt in de "Ring van Vuur" - een boog van aardbeving- en vulkanische zones die zich uitstrekt rond de Stille Oceaan, waar ongeveer 90 procent van de aardbevingen in de wereld voordoen.

Update 18.35: Volgens wetenschappers zijn de golven van de aardbeving nu het krachtigst bij de Amerikaanse kust. Er is tot nu toe weinig schade. Bekijk hier een livestream van de kust bij San Francisco.

Update 18.33: Obama noemt de ramp in Japan 'mogelijk catastrofaal'. "Japan is een van onze beste bondgenoten, er zijn vliegtuigen en een schip op weg naar Japan voor hulp, en het militair personeel staat paraat voor hulp."

18.28 Schuddende wolkenkrabbers, eerder vandaag in Tokio. Ze zijn speciaal gebouwd om mee te bewegen tijdens aardbevingen, zodat ze niet instorten.

18.27 Volgens persbureau AFP zijn er twee Japanse passagierstreinen vermist.

Update 18.26 Deze beelden laten de kracht van de tsunami zien:

Update 18.17: Volgens Kyodo stijgt het stralingsniveau in het turbinegebouw van de kernreactor in Fukushima. Er zijn militairen naar het gebied gestuurd.

Update 18.12: Kernfysicus Walt Patterson laat aan de BBC weten dat de situatie in Fukushima "ernstig is". Volgens hem is er sprake van een "nachtmerriescenario". Hij waarschuwt dat als de problemen niet binnen een paar uur worden opgelost de situatie kritiek wordt.

Update 18.06: Persbureau Kyodo meldt dat het dodental bijgesteld is naar 133. Er worden nog 531 mensen gemist.

Update 18.04 BBC meldt dat de Japanse minister van Defensie aan persbureau Kyodo heeft verteld dat er zo'n 1.800 huizen in Fukushima zijn verwoest door de aardbeving en het doorbreken van een dam.

Update 18.02: Elektriciteitsbedrijf Tokyo Electric Power Co (TEPCO) heeft aangegeven dat de druk in kernreactor-1 van Fukushima-Daiichi stijgt en dat zou mogelijk kunnen zorgen voor een radioactief lek, meldt Reuters. TEPCO neemt stappen om de druk terug te dringen.

Update 17.58: Japans persbureau Kyodo meldt dat het dodental waarschijnlijk tot boven de duizend zal stijgen.

Update 17.55: De Wereldbank "staat klaar" om Japan financieel bij te staan, meldt AFP.

Update 17.51: Na de aardbeving ontstond er aan de Japanse kust een gigantische draaikolk, CNN toonde daar vandaag beelden van:
http://www.youtube.com/watch?v=5sRzhiuxWHA

17.50: De tsunamiwaarschuwingen voor Australië, Nieuw-Zeeland, China, Indonesië, Guam en de Filipijnen zijn opgeheven. In Zuid-Amerikaanse landen waaronder Mexico, Guatemala, El Salvador en Costa Rica zijn de waarschuwingen nog altijd van kracht.

Persconferentie van VN secretaris-generaal Ban Ki-Moon:
http://www.youtube.com/watch?v=cDglnQAQV9U

Update 17.44: China heeft medische teams en reddingswerkers paraat staan om te helpen in Japan, meldt de BBC. Een woordvoerder van het Chinese Ministerie van Buitenlandse Zaken liet weten zeer bezorgd te zijn over de situatie in Japan.

Update 17.37: Een inwoner van San Francisco, Mathew Honan, heeft een live webcam opgezet bij het strand. Hier zal de tsunami te zien zijn, die de kust spoedig zal bereiken.

Update 17.33: Meer dan 45 landen wachten op toestemming om in Japan te helpen bij reddingswerkzaamheden, meldt Reuters. In totaal staan 68 teams van reddingswerkers paraat, maar de Verenigde Naties moeten eerst een groen licht krijgen van de Japanse autoriteiten alvorens de teams te kunnen inzetten.

Update 17.27: De eerste vloedgolven na de zeebeving bij Japan hebben vrijdag bij Oregon het Amerikaanse vasteland bereikt. Langs de hele westkust van de Verenigde Staten waren bewoners al uren vantevoren gewaarschuwd laaggelegen gebieden te verlaten. Experts verwachten de hoogste golven, rond de twee meter, bij Crescent City in Californië. In Alaska veroorzaakte de tsunami een golf van iets meer dan anderhalve meter bij Shemya in de Aleoeten, negentienhonderd kilometer ten zuidwesten van Anchorage.

Update 17.22: Het Japanse persbureau Kyodo meldt een dodental van 137.

Update 17.21: De hoogst gemeten golf aan de kust van Hawaii was 85 centimeter bij Hanalei, meldt de BBC. Hiermee lijkt de eilandengroep ernstige schade bespaard.

Update 17.07: De Verenigde Staten heeft koelvloeistof aan Japan geleverd voor getroffen kernreactoren en zullen het land blijven assisteren, mocht dat nodig zijn. Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton laten weten, meldt Reuters

Update 16.46: Koningin Beatrix is geschokt door de aardbeving en de tsunami in Japan, meldt Novum. De koningin spreekt van 'vreselijke gebeurtenissen' en heeft haar medeleven overgebracht aan de Japanse keizer Akihito. Dat heeft de Rijksvoorlichtingsdienst vrijdag laten weten via Twitter. Ook premier Mark Rutte (VVD) reageerde vrijdag geschokt op het nieuws uit Japan. Hij leeft mee met de slachtoffers en zei dat Nederland al het mogelijke zal doen om hulp te bieden. Twee teams van reddingswerkers staan klaar om te vertrekken, zei minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten (VVD).

Update 16.41: Twee nieuwe naschokken van ongeveer 5.1 op de schaal van Richter zijn zojuist gemeten voor de Japanse oostkust, meldt de BBC.

Update 16. 38: Het koelsysteem van de kernreactor bij Fukushima zal spoedig weer aangezet worden, meldt de BBC. De centrale hervat dan ook zijn normale werkzaamheden. Eerder was er sprake van een mogelijk radioactief lek. Tweeduizend bewoners bij de centrale werden geëvacueerd.

Update 16.34 uur Alle voetbalwedstrijden in het Japanse voetbal van dit weekend zijn afgelast, meldt AP. Ook andere sportwedstrijden en een onderzoek naar omkopingen bij Sumo-worstelen zijn uitgesteld.

Update 16.28 uur: BBC meldt dat Indonesië zijn tsunamiwaarschuwing heeft ingetrokken nadat kleine golven van zo'n 10 centimeter hoog de oostelijke kust van het land bereikten. Duizenden inwoners waren de gebieden al ontvlucht.

Update 16.18 uur: Het Japanse leger brengt 300 vliegtuigen en 40 schepen in gereedheid om in te zetten bij een reddingsoperatie, meldt het Japanse persbureau Kyodo.

Update 16.14 uur: Nederland heeft twee teams klaarstaan die in Japan kunnen gaan helpen bij het vinden en identificeren van slachtoffers van de aardbeving. Dat zei minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten (VVD) na afloop van de ministerraad.

Update 16.12 uur: Persbureau Kyodo meldt dat 88.000 mensen vermist worden in Japan.

Update 15.59 uur: Er wordt verwacht dat golven van 0,6 tot 1,5 meter binnen een uur de kust van Californië bereiken. Bewoners van die gebieden is opgedragen om van het strand af te blijven.

Update 15.49 uur: Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken zijn er geen aanwijzingen dat er Nederlandse slachtoffers zijn in Japan. Het ministerie heeft het nummer 070 348 77 70 opengesteld voor informatie.

Update 15.46 uur: Op de homepage van The Guardian-website staat een indrukwekkende video met beelden van de tsunami in Japan.

Update 15.43 uur: Het tsunami-alarm geldt nog altijd voor onder meer Hawaii, California, Oregon en Alaska. Bewoners in kustgebieden moeten geëvacueerd worden. Bekijk een volledig overzicht.

Update 15.39 uur: Screenshot van Japanse omroep NHK. De beelden van getroffen gebied in Japan zijn gemaakt door Japanse luchtmacht:

Update 15.30 uur: Japanse omroep NHK meldt: branden als gevolg van aardbeving en tsunami in noordoosten van Japan zijn te groot voor lokale brandweer om nog te kunnen bestrijden.

Update 15.29 uur: Het Japanse persbureau Kyodo meldt dat er ten minste 288 tot 388 doden zijn gevallen in Japan als gevolg van de aardbeving en tsunami.

O ja, zo ziet de voorpagina van NRC Handelsblad er vanmiddag uit:

Update 15.22 uur: Volgens Kyodo worden 60.000 tot 70.000 mensen geëvacueerd in Sendai, Japan.

Update 15.14 uur: Van de 36 Leidse studenten die op dit moment in Japan verblijven, heeft de universiteit met acht nog geen contact gehad, meldt webregio.nl.

Update 15.13 uur: De Japanse kustwacht is op zoek naar een schip met 80 mensen aan boord dat is weggevaagd door de tsunami.

Update 15.10 uur: Dit nieuws over Japan hebben we even gemist: een complete passagierstrein is spoorloos verdwenen toen de tsunami aan land kwam in het noordoosten van Japan.

Update 14.46 uur: Bekijk hier live beelden van Diamond Head. De eerste tekenen van de tsunami zijn zichtbaar op de stranden. De zee trekt zich terug, het koraalrif ligt bloot: het begin van een tsunami.

Update 14.40 uur: Ondertussen in Hawaii: Volgens Pacific Tsunami Warning Center was tsunamigolf die Wake Island heeft bereikt 50 centimeter hoog, en die Saipan bereikte 80 centimeter. Bekijk livestream.

Update 14.38 uur: Niet op alle plaatsen zijn golven tsunami hoog. De Molukken werden getroffen door een golf van zo'n tien centimeter hoog, terwijl de Indonesische regering eerder waarschuwde voor golven van twee meter hoog.

Update 14.43 uur: Volgens de California Emergency Management Agency kunnen golven tsunami twee meter hoog zijn als kust bereikt wordt. Een woordvoerder zegt dat kans groot is dat mensen geëvacueerd moeten worden.

Update 14.32 uur: De Japanse politie meldt 200 tot 300 doden in regio Sendai, Japan.

Update 14.30 uur: Het eiland Kauai van eilandengroep Hawaii is als eerste getroffen. Bewoners van de kustgebieden zijn geëvacueerd en toeristen in Waikiki zijn verplaatst naar de bovenverdiepingen van hun hotels. Wegen en stranden liggen er verlaten bij.

Update 14.29 uur: In Sendai spoelen meerdere lijken aan, meldt de Sankei Shinbun. Om precies te zijn in dit gebied.

Update 14.26 uur: Tegenstrijdige berichten over Hawaii. Journalist Todd Starnes meldt op Twitter dat de tsunami de eilandengroep nog niet bereikt.

Update 14.24 uur: Kyodo meldt er een brand is uitgebroken in een chemisch complex in Miyagi.

Update 14.10 uur: Volgens Japanse omroep NHK is het dodenaantal inmiddels opgelopen tot 91.

Update 14.07 uur: Bekijk hier live beelden vanuit Hawaii.

Update 14.01 uur: NRC-internetredacteur Steven de Jong heeft een overzicht gemaakt van de tweets en facebook-berichten vanuit de Hawaii. Ieder moment kan een tsunami de eilandengroep bereiken.

Update 13.59 uur Japan heeft de noodtoestand afgekondigd bij een kerncentrale in de prefectuur Fukushima. Ook willen de autoriteiten de ongeveer tweeduizend inwoners binnen een straal van twee kilometer van de centrale evacueren. De Japanse krant Sankei Shinbun meldt dat er een mogelijk radioactief lek is ontdekt bij kerncentrales nr 1 en 2 in Fukushima.

Update 13.54 uur: Op de website van het Financieele Dagblad staat een overzicht van de gevolgen van de aardbeving voor de bedrijven in Japan.

Update 13.51 uur: Het dodental is inmiddels opgelopen tot 60.

Update 13.49 uur: Bekijk hieronder een infographic uit NRC Handelsblad van vanmiddag waarin het principe van een tsunami wordt uitgelegd:

Update 13.47 uur: De Japanse autoriteiten wil de ongeveer tweeduizend inwoners binnen een straal van twee kilometer van de kerncentrale in Fukushima evacueren. Het koelingsysteem is defect.

Update 13.41 uur: het dodental in Japan is gestegen naar 60, meldt AP.

Update 13.39 uur: Binnen vier uur bereikt de tsunami de Mexicaanse westkust, meldt BBC-correspondent Alberto Najar. Havens in de staat Guerrero zijn gesloten, maar naar verwachting zal de schade beperkt blijven. Ecuador evacueert nu ook preventief zijn kusten, meldt AFP.

Update 13.34 uur: Vluchten naar Japan vanaf Europa zijn verstoord in de nasleep van de Japanse aardbeving, meldt Novum. Air France heeft nog niet besloten of twee vluchten vandaag van Europa naar Japan worden uitgevoerd. Een vlucht naar Tokio is omgeleid naar Osaka. KLM was niet direct voor commentaar beschikbaar. British Airways annuleerde twee vluchten van Tokyo naar Londen. Twee andere vluchten van Japan naar het Verenigd Koninkrijk vertrokken voor de aardbeving plaatsvond en dus heeft de luchtvaartmaatschappij geen vliegtuigen in Japan. Bij Deutsche Lufthansa werd een vlucht uitgesteld. Bij Tokio is de luchthaven Narita gesloten en luchthaven Haneda is slechts gedeeltelijk open. Narita kan later op de dag alsnog worden geopend.

Update 13.32 uur: Over een half uur bereikt de tsunami de kust van Hawaii. Bekijk hier de laatste tweets uit Hawaii voor reacties, foto's van inwoners.

Update 13.28 uur: Het IAEA vraagt meer informatie van Japan over de situatie van de reactorgebouwen en koelsystemen van de Fukushima kerncentrale, meldt Reuters.

Update 13.22 uur: Het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie heeft informatie ontvangen van de Japanse autoriteiten over een verhoogde staat van alertheid bij de kerncentrale bij Fukushima.

Update 13.21 uur: Premier Mark Rutte (VVD) heeft geschokt gereageerd op de berichten over de ramp in Japan, meldt Novum. Dat liet hij via een woordvoerder weten vanuit Brussel, waar hij is voor een EU-top.

Update 13.19 uur: Volgens correspondent Kate McGeown in Indonesië heeft de tsunami die zich richting het eiland beweegt een hoogte van een halve meter. Het is nog onduidelijk hoeveel schade veroorzaakt zal worden als deze de kust bereikt.

Update 13.14 uur: Geoloog Chris Buckley in Auckland vertelt aan BBC World Service dat de tsunami richting Nieuw-Zeeland beweegt met een snelheid tussen de achthonderd en duizend kilometer per uur.

Update 13.11 uur: De Japanse politie laat aan de BBC weten dat minstens veertig doden zijn gevallen en er 49 mensen vermist worden.

Update 12.51 uur: De Japanse omroep NHK meldt dat veel metrolijnen in Tokio weer rijden. Het dodental zou opgelopen zijn tot 44, meldt de omroep.

Update 12.41 uur: AP meldt dat duizenden mensen in het noordoosten van Indonesië hun huizen ontvluchten nadat autoriteiten gewaarschuwd hebben voor een tsunami van twee meter hoog. Voor een kustlijn van 1770 kilometer, van Noord-Sulawesi tot Papua, is een tsunami-alarm afgegeven.

Update 12.37 uur: Aardbevingen zijn een gruwelijk fenomeen: ze komen altijd onverwacht en slaan toe met de willekeur van een zelfmoordterrorist. Lees in dit artikel hoe NRC-internetredacteur Hans van der Lugt, die tien jaar correspondent in Tokio was (1995-2006), dat aan den lijve ondervond.

Update 12.33 uur: Autoriteiten zeggen op CNN dat ze vrezen dat hele eilanden in de Grote Oceaan door de tsunami zijn overspoeld.

Update 12.31 uur: Persbureau Reuters meldt dat de tsunami een schip met honderd mensen heeft weggevaagd in het noordoosten van Japan. Het bericht is afkomstig van Kyodo News.

Update 12.18 uur: Inmiddels heeft Obama zijn condoleances uitgebracht aan de mensen in Japan. Amerika "staat klaar om te helpen".

Update 12.12 uur: Tijd voor wat feitjes: 1) Bij de tsunami in 2004 in de Indische Oceaan kwamen in totaal 226.000 mensen om het leven. De maximale hoogte van de golven was 50 meter. 2) Bij een uitbarsting van de Krakatau vulkaan in 1883 bereikten golven een hoogte van 38 meter. 36.000 mensen kwamen om het leven. 3) De grootste tsunami was in 1958 en raakte de kust van Alaska.

Update 12.08 uur: Het aantal doden is volgens Japanse autoriteiten opgelopen tot 32.

Update 12.04 uur: De Nederlandse ambassade in Tokio doet verwoede pogingen met de Nederlanders in Japan in contact te komen, maar dat is moeilijk doordat de elektriciteit is uitgevallen en de telefoonverbindingen nauwelijks werken, zegt een woordvoerder van Buitenlandse Zaken tegenover persbureau Novum. Eerder werd bekend dat er vijftig Nederlanders in het getroffen gebied zijn.

Update 11.48 uur: Internetredacteur Hans Klis heeft een hoop nieuwe foto's toegevoegd in onze In Beeld.

Update 11.46 uur: Bekijk in onderstaande video hoe een vliegveld in Japan geraakt wordt door de tsunami:

Meer video's zien? Ga dan ook even naar de site van The New York Times.

Update 11.41 uur: Inmiddels reageren ook wereldleiders op de aardbeving. Volgens de Britse premier Cameron laat de aardbeving in Japan weer op een verschrikkelijke manier de vernietigende kracht van de natuur zien. "Iedereen zou moeten denken aan het land en de inwoners, en ik heb onmiddellijk gevraagd of onze regering kan kijken hoe we kunnen helpen", aldus Cameron.

Update 11.38 uur: Bekijk een lijst van verwachte aankomsttijden van de tsunami.

Update 11.32 uur: Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken zijn er 50 Nederlanders in het rampgebied, meldt Frits Wester op Twitter.

Update 11.17 uur: Het aantal doden is volgens de Japanse regering opgelopen tot 29.

Update 11.11 uur: AP meldt een brand bij een turbine van een kerncentrale die energie omzet in het noordoosten van Japan. De kernreactor zelf zou niet in brand staan. Er zijn geen meldingen van radioactieve lekken of mensen die gewond zijn geraakt.

Het kantoor van CNN tijdens de beving:

Update 11.04 uur: Het aantal doden is volgens Japanse media opgelopen tot 26. De Japanse regering houdt het vooralsnog op 17 doden.

Update 10.55 uur: Nu ook doden in Indonesië. Ten minste acht mensen zijn om het leven gekomen in het noorden van Sumatra, meldt persbureau AFP. Honderden mensen zijn geëvacueerd.

Update 10.48 uur: Het tsunami-alarm is uitgebreid naar delen van de westkust van Amerika. Het alarm geldt volgens het Tsunami Warning Center in Alaska voor het midden van California tot de Oregon-Washington grens en delen van het zuiden van Alaska.

Update 10.47 uur: Lees hier het laatste tsunami bulletin van het Pacific Tsunami Warning Center.

Update 10.42: Een foto van twitteraar @mitsu_1024, het is onduidelijk waar in Japan deze genomen is

Update 10.40 uur: Het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie laat vanuit Wenen weten dat de vier kernreactoren die zich het dichtst bij de aardbeving bevinden veilig zijn gesloten.

Update 10.27 uur: Volgens NHK (publieke omroep in Japan) is het aantal doden inmiddels opgelopen tot 23.

Update 10.24 uur: Inmiddels staan er weer een hoop nieuwe foto's van de ramp in dit artikel op onze site.

Update 10.13 uur: Hoe zwaar was deze aardbeving in vergelijking met eerdere aardbevingen? De aardbeving in Chili in 2010 had een zwaarte van 8,8 op de schaal van Richter. Aardbeving in Indische Oceaan in 2004 had zwaarte van 9,1 op schaal van Richter. Zie ook deze tweet.

Update 10.12 uur: In de Filippijnen houdt men rekening met de komst van een één meter hoge vloedgolf en worden bewoners van het bedreigde oostelijke kustgebied geëvacueerd.

Update 10.08 uur: Naar schatting vindt een tsunami van deze orde "één keer in de honderd jaar" plaats, aldus de krant Sankei Shinbun.

Update 10.06 uur: Bekijk hier een kaart met waar de aardbeving plaatsvond en de verwachte tijd dat kustgebieden van verschillende landen bereikt worden.

Update 10.04 uur: De tsunamigolven die veroorzaakt zijn door de aardbeving in Japan (de zwaarste in het land in 140 jaar) zijn momenteel hoger dan sommige eilanden in de Grote Oceaan, meldt het Rode Kruis.

Update 10.02: Japanse media melden dat het dodenaantal is opgelopen tot 19.

Update 9.52 uur De tsunamiwaarschuwing geldt nu voor hele gebied Grote Oceaan, behalve voor de Verenigde Staten en Canada. Het tsunami-alarm geldt volgens persbureau Reuters nu voor Rusland, Taiwan, de Fillippijnen, Indonesië, Papua Nieuw Guinea, Australië, Nieuw-Zeeland, Fiji, Mexico, Guatemala, El Salvador, Costa Rica, Nicaragua, Panama, Honduras, Chili, Ecuador, Colombia en Peru.

Update 9.45 uur De Russische autoriteiten hebben meer dan 11.000 mensen geëvacueerd van de Pacific Islands wegens de tsunami. Verwacht wordt dat meerdere kustplaatsen op de eilanden getroffen zullen worden.

Update 9.39 uur: Dertig internationale VN reddingsteams staan klaar om naar Japan te gaan om te helpen.

Update 9.37 uur: TSUNAMI WARNING EXTENDED TO WHOLE PACIFIC BASIN EXCEPT CANADA AND MAINLAND UNITED STATES - NOAA'S NATIONAL WEATHER SERVICE (REUTERS)

Update 9.36 uur: Vijf kerncentrales in het Noordoost-Japan gesloten - geen schade gemeld (Japan telt ruim vijftig kerncentrales)

Update 9.32 uur: NHK (publieke omroep in Japan) spreekt over "grootschalige schade" door tsunami van soms vier meter hoog. Brandweer meldt tot dusver 44 branden her en der in het land.

Update 9.29 uur: Pacific Tsunami Warning Center in Hawaii heeft tsunamiwaarschuwing uitgebreid. Waarschuwing geldt nu ook voor bijna hele gebied Grote Oceaan.

Update 9.26 uur:Russische autoriteiten melden dat meer dan 10.000 mensen worden geëvacueerd uit kustgebieden van Sakhalin eiland.

Update 9.19 uur: CNN meldt dat er inmiddels acht doden bevestigd zijn.

Update 9.17 uur: Nieuwslezer van NHK (publieke omroep in Japan) zegt dat naschokkken nog steeds te voelen zijn terwijl hij het nieuws voorleest.

Update 9.13 uur: Autoriteiten in de Filippijnen hebben opgedragen mensen in kustgebieden te evacueren. Verwacht wordt dat eerste golven van de tsunami rond 10.00 uur de meest noordelijke Batanes eilanden zullen bereiken.

Update 9.11 uur: Op dit moment zijn er twee doden gemeld. Eén iemand kwam toen een muur in een fabriek van Honda instortte. Het dodental zal vermoedelijk snel oplopen gezien de beelden die nu overal op televisie worden uitgezonden.

Update 9.08 uur: Een woordvoerder van de Japanse regering meldt dat er troepen worden gestuurd naar het gebied dat door de aardbeving is getroffen.

Update 9.04: De Japanse premier zegt dat de aardbeving "grote schade" heeft aangericht in het noordoosten van Japan. Volgens hem hebben de kerncentrales in het door de aardbeving getroffen gebied geen schade opgelopen.

Update 09.00: Op CNN zijn beelden te zien van mensen die voor de tsunami uit over akkers proberen weg te rennen.

Update 8.59: De Japanse premier zegt dat er geen meldingen zijn van lekkage van radio-actief materiaal, meldt Msnbc.

Update 8.57: Australische seismologen verwachten dat een eventuele tsunami hen over twaalf uur treft.

Update 8.52: De Filippijnen hebben de tsunamiwaarschuwing verzacht, meldt Reuters.

Update 8.48 De tsunamiwaarschuwing in de regio is uitgebreid naar de rest van het Pacifische gebied, waaronder Hawaii en Rusland, meldt AP.

Update 8.46: Taiwan verwacht een tsunami rond 10.30 aan de kust. De Japanse premier roept mensen op nu te handelen om buren en familie te helpen.

Update 8.44: Nederland staat klaar om hulp te geven aan Japan en andere landen als gevolg van de zware aardbeving en tsunami die de regio hebben getroffen. Dat zei minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal (VVD) vrijdag op Radio 1. "Wanneer er ergens in de wereld een grote ramp plaatsheeft is het vanzelfsprekend dat je hulp aanbiedt en dat je vraagt aan Japan waar we hun van dienst mee kunnen zijn", zei de minister. Rosenthal zei ervan uit te gaan dat er een grootschalige internationale hulpactie op gang komt als dat nodig blijkt.

Update 8.43: Reuters meldt dat nu ook Taiwan een tsunami-waarschuwing heeft uitgevaardigd.

Update 8.41: Op Al Jazeera zijn verwoeste huizen te zien in de getroffen gebieden.

Update 8.36: Op CNN zijn beelden te zien van de aardbeving en de tsunami:

Update 8.35: Verschillende kerncentrales in Japan zijn automatisch stilgelegd, al meldt Al Jazeera dat de centrale die het dichtst bij Tokyo staat nog actief is.

Update 8.33: Reuters meldt dat er inmiddels een dode bevestigd is als gevolg van de aardbeving in Japan. Verschillende mensen zijn door de aardverschuiving bedolven. In en rond Tokyo is de elektriciteit van zo'n vier miljoen huishoudens uitgevallen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Tsunami bereikt landen rondom Grote Oceaan

# data[].attributes.attachment_link.description
De tsunami in het noordoosten van Japan heeft grote gebieden onder water gezet. De tsunami volgde op een megabeving met een kracht van 8,9 op de schaal van Richter. Er zijn honderden doden gevallen en de materiële schade is enorm. De tsunami heeft inmiddels Hawaii en de westkust van de VS bereikt.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Als een tsunami ontstaat, is deze niet te zien. Maar vanuit de ruimte wel, zo blijkt uit nieuw onderzoek.
Vaak ontstaan tsunami's in diepe wateren. Vanaf die plaats reizen ze met enorme snelheden. Maar daar is niets van te zien: het oppervlak van de oceaan stijgt amper. Pas wanneer een tsunami in ondiepere wateren komt, ontstaat de muur van water.

Ruimte
Maar wetenschappers hebben nu ontdekt dat de prille tsunami vanuit de ruimte wel waar te nemen is. Wanneer de tsunami in diepe wateren ontstaat, stuwt deze het oceaanwater iets op. Dat is vanaf de aarde amper zichtbaar, maar wanneer wetenschappers goed kijken is het vanuit de ruimte wel te zien.

Ionosfeer
Het iets te hoge water duwt namelijk tegen de atmosfeer aan. En als u weet waar u moet kijken, is dat te zien, zo hebben wetenschappers ontdekt. Het is allemaal zichtbaar in de ionosfeer. De lucht is er dunner en de druk reageert er met het geladen plasma uit de bovenste lagen van de atmosfeer. Hierdoor onstaat een rode gloed.

Satelliet
Die gloed is niet met het blote oog te zien. Maar wel met speciale apparatuur. Bijvoorbeeld een speciale satelliet.

En dat is goed nieuws. Het bewijst namelijk dat tsunami's veel eerder dan gedacht al waar te nemen zijn. Zo is het mogelijk om een tsunami een uur voordat deze de kust bereikt al te zien. Mogelijk kunnen door een eenvoudige satelliet dan ook vele levens gered worden.
Bovenstaande foto is gemaakt door Twicepix (cc via Flickr.com).

# data[].attributes.attachment_link.title
Prille tsunami veroorzaakt gloed in ionosfeer

# data[].attributes.attachment_link.description
Als een tsunami ontstaat, is deze niet te zien. Maar vanuit de ruimte wel, zo blijkt uit nieuw onderzoek. Vaak ontstaan tsunami's in diepe wateren. Vanaf die plaats reizen ze met enorme snelheden. Maar daar is niets van te zien: het oppervlak van de oceaan stijgt amper.

# data[].attributes.body
-Krantenartikel-

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bekijk alle video's en de livestream
Volgens het Japanse persbureau Kyodo worden er ruim 88.000 mensen vermist.

De tsunami trof het noordoosten van het eiland. Er is een golf van tien meter hoog waargenomen. De aardbeving is de zwaarste in zeven jaar. De zwaarste beving duurde vijf minuten.

Door de tsunami zijn grote gebieden overstroomd. Een muur van water verspreidde zich over het laaggelegen gebied. Gebouwen, vrachtwagens en auto's werden meegesleurd.

Een van de zwaarst getroffen gebieden is Miyagi. Daar is sprake van veel gewonden, melden lokale media. De haven van Kamaishi is vrijdagochtend al overstroomd. De auto's drijven daar tussen de schepen.

De zender meldt ook dat deze aardbeving heviger is dan die van Haïti in 2010. Bij die beving kwamen meer dan honderdduizend mensen om het leven.

Op diverse plaatsen in Japan werden golven gezien van 4 meter hoog.

Dodental

Meer dan duizend mensen zijn waarschijnlijk omgekomen door de aardbeving en de tsunami in Japan. Die verwachting heeft het officiële persbureau Kyodo vrijdag uitgesproken.

Het officiële dodental staat volgens Kyodo op 151, maar alleen al in één wijk van de stad Sendai zouden tweehonderd tot driehonderd stoffelijke overschotten zijn aangetroffen.

Sendai telt ongeveer een miljoen inwoners. De stad ligt niet ver van het epicentrum, aan de kust in het noordoosten van het land, enkele honderden kilometers ten noorden van de hoofdstad Tokio.

Tsunamigolven

Sendai werd zeer zwaar getroffen door de metershoge tsunamigolven. Het vliegveld in die plaats is volledig verwoest.

Kyodo en persbureau Jiji meldden dat de lichamen zijn aangetroffen in de wijk Wakabayashi, die werd getroffen door de tsunami als gevolg van de krachtige aardbeving. Ongeveer twaalfhonderd woningen werden geraakt door de grote golven.

De strijdkrachten meldden dat 60.000 tot 70.000 mensen in schuilkelders zijn ondergebracht.

Lokale autoriteiten spreken van honderden gewonden en talrijke ingestorte huizen.

Schip spoorloos

Een schip met ongeveer honderd opvarenden is spoorloos geraakt, meldden Japanse media.

Het lot van de opvarenden van het schip dat voer bij de zwaargetroffen prefectuur Miyagi is onduidelijk.

De tsunami komt niet overal tegelijk aan.

In de prefectuur Ibaraki, ten noordoosten van Tokio, kwamen drie mensen om doordat hun huizen het begaven. In de prefectuur Iwate, nabij het epicentrum van de beving, zijn voor zover nu bekend tien mensen overleden.

De officiële instantie die het aantal slachtoffers van natuurrampen bijhoudt, kon nog geen cijfers geven. ''De schade is zo enorm dat het veel tijd zal kosten om informatie te verzamelen'', aldus een woordvoerder.

Nederlanders

Ongeveer vijftig Nederlanders wonen in het gebied in Japan dat vrijdag door een aardbeving en tsunami is getroffen. Dat meldt Buitenlandse Zaken.

Bekijk videobeelden

Het epicentrum lag 179 kilometer ten oosten van de plaats Sendai, 10 kilometer onder het zeeoppervlak.

In hoofdstad Tokio schudden de hoge kantoren heen en weer. Werknemers renden de straat op. Uit het gebouw van de havendienst van Tokio steeg rook op.

Op televisie was te zien hoe het parlement aan het vergaderen was toen de aardbeving Japan trof. Parlementariërs verlieten geschrokken hun plaatsen.

Kerncentrales

De autoriteiten in Japan hebben een aantal kerncentrales en olieraffinaderijen stilgelegd. Volgens de Japanse premier Naoto Kan was er geen sprake van een lekkage. Een kerncentrale vloog in brand maar was later in de ochtend geblust. Duizenden mensen rondom vier kerncentrales zijn geëvacueerd.

In en rond Tokio zitten vier miljoen huishoudens zonder stroom. Treinen, metro's en luchthavens zijn stilgelegd. Een Amerikaanse militaire vliegbasis in Japan opende haar vliegveld zodat commerciële vluchten toch kunnen landen.

Ingestort

Tijdens een afstudeerceremonie in Tokio stortte kort na de eerste beving een dak in, waardoor mensen bedolven raakten.

Het treinverkeer is op veel plaatsen stilgelegd. De beving is zelfs in Peking gevoeld.

Hulp

Japan heeft de in het land gelegerde Amerikaanse militairen gevraagd om hulp. Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft officieel nog geen hulpverzoek ontvangen uit Tokio, aldus een woordvoerster, maar Washington bereidt zich voor op de hulpverlening.

De Verenigde Staten hebben ongeveer 50.000 militairen gelegerd in Japan. De meesten van hen zitten in het uiterste zuiden, op het eiland Okinawa. Dat is ver van het rampgebied.

De Amerikaanse marine heeft ook nog een vliegdekschip in de buurt van Tokio.

Nederlanders

De Nederlandse ambassade in Tokio heeft nog geen contact kunnen leggen met dertig Nederlanders in het gebied in Japan dat het meest is getroffen door de zeer zware aardbeving en de daaropvolgende tsunami. Inmiddels heeft het ambassadepersoneel wel contact gehad met twintig andere Nederlanders in en om de stad Sendai.

Zij zijn allen ongedeerd, liet een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken vrijdag in het begin van de avond weten. Op dit moment heeft het departement geen aanwijzingen dat er Nederlanders onder de slachtoffers zijn.

Contact

Bij de ambassade in de Japanse hoofdstad staan vijftig mensen geregistreerd die in Sendai en omgeving verblijven. Daarnaast heeft het personeel contact gehad met ruim twintig Nederlands die tijdelijk in het gebied verblijven.

Het ambassadepersoneel probeert per telefoon, e-mail en via contactpersonen verbinding te krijgen met de Nederlanders die zij nog niet hebben bereikt. Communicatie met het getroffen gebied is zeer moeilijk. De ambassade heeft een crisisteam samengesteld.

Crisistelefoonnummer

Op het crisistelefoonnummer van het ministerie, 070-3487770, komen per uur ongeveer vierhonderd telefoontjes binnen.

De meeste zijn van mensen die zich zorgen maken over dierbaren die in landen verblijven waar ook een tsunamirisico bestaat of waar zich al een tsunami als gevolg van de aardbeving heeft voorgedaan.
Bekijk alle video's en de livestream

# data[].attributes.attachment_link.description
AMSTERDAM - Het noordoosten van Japan is vrijdagochtend (Nederlandse tijd) getroffen door een serie aardbevingen, met een kracht van 5,0 tot 8,9 op de schaal van Richter. Door de bevingen is een tsunami ontstaan. Al meer dan duizend mensen zijn waarschijnlijk omgekomen.

# data[].attributes.headline
                        Tsunami's

# data[].attributes.subject
                        Tsunami's

# data[].attributes.body
Lars Koopman & Christian Collaert