# data[].attributes.body
Routines zijn voorspelbaar, concreet, betekenisvol en worden elke dag herhaald. Daarom bieden ze heel veel kansen voor relevante, rijke en ook spontane taal.

# data[].attributes.body
Fruit- en eetmomenten bieden veel kansen tot gesprekjes in het hier en nu (wat zit er in de brooddoos?) maar ook tijd om eens het verhaal van de kleuter te volgen en te achterhalen wat hen bezighoudt. Dat biedt weer nieuwe leerkansen…

# data[].attributes.body
Onderzoek geeft aan dat sommige kleuters amper 10 seconden spreektijd met hun (Nederlandstalige) leerkracht krijgen. Dat is veel te weinig om de schooltaal te ontwikkelen…

# data[].attributes.body
In sommige klasgroepen gaat er heel veel tijd naar zorgmomenten en lesovergangen. De leerkracht is dan meestal heel druk bezig maar voor de kinderen gebeurt er weinig. Een andere organisatie kan die wachttijd inkorten in het voordeel van meer onderwijstijd!

# data[].attributes.body
VBB-OCB (2012) Minimaal MaxiTaal. Een boek vol talige tips bij routines in de onthaalklas en eerste kleuterklas. Antwerpen – Apeldoorn: Garant.

Algoet, M. (2016) Maximaal MegaTaal. Een boek vol tips voor meer taal, meer denken en meer onderwijstijd in de tweede en derde kleuterklas. Antwerpen – Apeldoorn: garant.

Juf Jelke: Hoe werk je aan rijke taal in de kleuterklas? – Klasse

Taal de hele dag. Taal stimuleren tijdens dagelijkse routines (Nieuwsbrief CTO, 2012) nieuwsbrief-14-taalroutines.pdf (kuleuven.be)

Wachten in de kleuterklas: maak van routines leerkansen – Klasse

Verloren momenten in de kleuterklas: https://docs.google.com/document/d/1WIak9yAYugwg1Qgd5scktH00SZY6JuGE/edit?usp=sharing&ouid=107276520953238476464&rtpof=true&sd=true

# data[].attributes.headline
Tijdens het wachten op het toilet of in de gang zing ik de aangeleerde liedjes of herhaal ik de versjes.

# data[].attributes.subject
Tijdens het wachten op het toilet of in de gang zing ik de aangeleerde liedjes of herhaal ik de versjes.

# data[].attributes.headline
Als er kleuters klaar zijn en nog even moeten wachten speel ik het spelletje: ik zie,  ik zie , wat jij niet ziet... of rood rood ik heb geen rood...

# data[].attributes.subject
Als er kleuters klaar zijn en nog even moeten wachten speel ik het spelletje: ik zie,  ik zie , wat jij niet ziet... of rood rood ik heb geen rood...

# data[].attributes.body
Als de kls zitten te wachten speel ik het spelletje: ik zie, ik zie, wat jij niet ziet... of rood rood ik heb geen rood...

# data[].attributes.body
Tijdens het wachten op het toilet of in de gang zing ik de aangeleerde liedjes of herhaal ik de versjes.

# data[].attributes.body
Van de uitgevoerde handelingen maak ik een liedje.

# data[].attributes.body
Vanaf dat de kleuters al wat naar school zijn gekomen spoor ik de kls. aan om zelfstandig hun onderbroekje of broek op te trekken.

# data[].attributes.body
Het keuzebord kunnen de kleuters ook zelfstandig zodat ze snel aan de slag kunnen.

# data[].attributes.body
De meeste routines laten we gebeuren in stilte. De lkr. verwoordt wel wat ze doet tijdens het fruit schillen: jij hebt al 1 stuk gehad, nu heb je een halve appel gekregen...

# data[].attributes.body
Leerkracht eet wel mee, er zijn wel korte gesprekjes over hetgeen er gegeten wordt.

# data[].attributes.body
De uitdelers verdelen de werkschriften onder de leerlingen. De andere leerlingen leggen de nodige spulletjes klaar, kiezen een nieuw leesboek voor thuis ...

# data[].attributes.body
Vanaf 2KK is er geen toiletmoment meer en laten we alle kleuters dit zelfstandig doen.
Tijdens loose parts mogen kleuters in de grote kasten gaan zoeken met welk materiaal  ze willen bouwen.
Tijdens klasbib of agenda's uitdelen mag het kindje van de dag helpen met kleine taakjes zoals de tasjes uitdelen, het bibliotheekkaartje uitdelen om het wachten te beperken.
Tijdens het kringspel gaan de kinderen zelfstandig om de beurt hun handen wasse.

# data[].attributes.body
Tijdens de middagpauze legt de linkse groep hun handdoek, boterhamdoos en drinkfles klaar. Daarna gaan ze de handen wassen. De rechtse groep wast eerst de handen en legt daarna alles klaar.

# data[].attributes.body
Tijdens het binnen komen in de klas ('s ochtends, na de speeltijd en 's middags) gaan kinderen in hun leesboekje lezen. Ze hebben ook tijd om hun boekje in de boekenhoek te gaan ruilen.

# data[].attributes.body
Bijna iedere dag worden er momenten ingebouwd om te 'contractwerken'. Leerlingen die eerder klaar zijn met hun lesjes, gaan hier ook mee aan de slag. Wanneer het contractwerk klaar is, mogen de kinderen taal- of rekenspelletjes kiezen uit de kieskast (deze komen tijdens het hoekenwerk aan bod), Chromebooks of boekenhoek.