# data[].attributes.headline
2. CÁC VẤN ĐỀ CỐT LÕI (PHÂN TÍCH THEO MÔ HÌNH 5WHAT VÀ 5 WHY)

# data[].attributes.subject
2. CÁC VẤN ĐỀ CỐT LÕI (PHÂN TÍCH THEO MÔ HÌNH 5WHAT VÀ 5 WHY)

# data[].attributes.headline
2.1.2. Cơ sở pháp lý và kỹ thuật đang được áp dụng trong việc quản lý khai thác cát lòng sông là gì?

# data[].attributes.subject
2.1.2. Cơ sở pháp lý và kỹ thuật đang được áp dụng trong việc quản lý khai thác cát lòng sông là gì?

# data[].attributes.body
Việc quản lý khai thác cát lòng sông tại Việt Nam hiện nay được điều chỉnh bởi hệ thống pháp luật đa ngành, bao gồm các văn bản pháp lý thuộc lĩnh vực tài nguyên khoáng sản, môi trường, giao thông thủy nội địa, cũng như các tiêu chuẩn kỹ thuật.

1. Luật Khoáng sản 2010, Luật địa chất và khoáng sản năm 2024

2. Luật Bảo vệ Môi trường 2020

3. Luật Tài nguyên nước 2012

4. Luật Giao thông đường thủy nội địa 2004

5. Nghị định 23/2020/NĐ-CP về quản lý cát, sỏi lòng sông

6. Thông tư số 01/2016/TT-BTNMT ngày 13/01/2016 Quy định kỹ thuật về công tác thăm dò cát, sỏi lòng sông và đất đá làm vật liệu san lấp

# data[].attributes.headline
2.1.3 Các phương pháp nào đang được áp dụng để quản lý và giám sát tài nguyên cát lòng sông?

# data[].attributes.subject
2.1.3 Các phương pháp nào đang được áp dụng để quản lý và giám sát tài nguyên cát lòng sông?

# data[].attributes.body
Hiện nay, để quản lý và giám sát hiệu quả tài nguyên cát lòng sông, các địa phương và cơ quan trung ương ở Việt Nam đang áp dụng nhiều phương pháp đồng bộ, kết hợp giữa pháp lý, công nghệ và cộng đồng

1. Quản lý bằng công nghệ số

2. Cơ chế pháp lý và hành chính

3. Quy hoạch và khoanh vùng tài nguyên

4. Huy động cộng đồng và báo chí

5. Báo cáo định kỳ và minh bạch dữ liệu

Việc quản lý hiệu quả tài nguyên cát, đặc biệt là cát lòng sông, mang lại nhiều lợi ích đa chiều – không chỉ về mặt kinh tế mà còn về môi trường, xã hội và quản trị nhà nước.

1. Bảo đảm phát triển bền vững tài nguyên

2. Giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường

3. Minh bạch hóa hoạt động khai thác – chống thất thoát tài nguyên

4. Đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng cho hạ tầng

5. Tăng cường sự tham gia và giám sát của cộng đồng

# data[].attributes.headline
2.2.1 Tại sao tài nguyên cát lòng sông  là một tài nguyên khoáng sản quan trọng?

# data[].attributes.subject
2.2.1 Tại sao tài nguyên cát lòng sông  là một tài nguyên khoáng sản quan trọng?

# data[].attributes.body
Cát lòng sông là một tài nguyên khoáng sản quan trọng vì nó đóng vai trò thiết yếu trong cả lĩnh vực kinh tế, xây dựng, môi trường và phát triển hạ tầng.

1. Vật liệu không thể thay thế hoàn toàn trong xây dựng

2. Cung cấp từ thiên nhiên, ít qua chế biến

3. Đóng vai trò ổn định môi trường sông ngòi

4. Liên quan trực tiếp đến an ninh hạ tầng và phát triển đô thị

5. Là tài nguyên đang cạn kiệt và khó tái tạo

# data[].attributes.headline
2.2.2. Tại sao phải  phải quản lý tài nguyên cát lòng sông ?

# data[].attributes.subject
2.2.2. Tại sao phải  phải quản lý tài nguyên cát lòng sông ?

# data[].attributes.body
Việc quản lý tài nguyên cát lòng sông là cực kỳ cần thiết, vì tài nguyên này tuy phục vụ trực tiếp cho phát triển kinh tế – xã hội, nhưng cũng rất dễ bị khai thác quá mức, gây tổn hại môi trường và an ninh cộng đồng.

1. Ngăn ngừa khai thác quá mức – bảo vệ tài nguyên hữu hạn

2. Bảo vệ môi trường sông ngòi và chống sạt lở

3. Đảm bảo nguồn thu ngân sách và chống thất thoát tài nguyên

4. Đảm bảo an toàn cho các công trình giao thông, thủy lợi ven sông

5. Làm cơ sở quy hoạch, phát triển bền vững

6. Tăng cường trách nhiệm cộng đồng và quản trị nhà nước

# data[].attributes.headline
2.2.4 Tại sao phải tuân thủ pháp luật khi khai thác cát lòng sông?

# data[].attributes.subject
2.2.4 Tại sao phải tuân thủ pháp luật khi khai thác cát lòng sông?

# data[].attributes.body
Việc tuân thủ pháp luật khi khai thác cát lòng sông là yếu tố bắt buộc và thiết yếu nhằm đảm bảo hoạt động khai thác diễn ra hợp pháp, bền vững và an toàn.

1. Bảo vệ tài nguyên quốc gia

2. Giảm thiểu tác động môi trường và sạt lở

3. Đảm bảo nghĩa vụ tài chính và thuế

4. Phòng tránh rủi ro pháp lý và xử phạt

5. Góp phần vào quản lý phát triển bền vững

6. Tạo điều kiện để doanh nghiệp hoạt động ổn định, lâu dài

# data[].attributes.headline
2.2.5 Tại sao phải kiểm soát môi trường khi khai thác cát lòng sông?

# data[].attributes.subject
2.2.5 Tại sao phải kiểm soát môi trường khi khai thác cát lòng sông?

# data[].attributes.body
Việc kiểm soát môi trường khi khai thác cát lòng sông là yêu cầu bắt buộc và cực kỳ quan trọng, vì khai thác cát không chỉ là hoạt động kinh tế mà còn tác động trực tiếp đến hệ sinh thái, địa hình sông ngòi và đời sống con người.

1. Hạn chế sạt lở và bảo vệ đất đai ven sông

2. Bảo vệ chất lượng nước và hệ sinh thái thủy sinh

3. Đảm bảo an toàn cho các công trình ven sông

4. Tránh làm cạn kiệt tài nguyên – mất cân bằng tái tạo tự nhiên

5. Đáp ứng yêu cầu pháp lý và quốc tế về bảo vệ môi trường

# data[].attributes.headline
2.2.3 Tại sao phải khảo sát và đánh giá trữ lượng cát lòng sông thường xuyên?

# data[].attributes.subject
2.2.3 Tại sao phải khảo sát và đánh giá trữ lượng cát lòng sông thường xuyên?

# data[].attributes.body
Việc khảo sát và đánh giá trữ lượng cát lòng sông thường xuyên là rất cần thiết, vì nó đóng vai trò nền tảng trong việc quản lý bền vững tài nguyên khoáng sản, đảm bảo cân bằng môi trường – kinh tế – xã hội.

1. Đánh giá đúng khả năng khai thác để tránh cạn kiệt tài nguyên

2. Ngăn ngừa sạt lở, biến đổi dòng chảy và tác động môi trường

3. Cơ sở khoa học để cấp phép, quy hoạch và giám sát

4. Phát hiện kịp thời các điểm nóng về khai thác trái phép

5. Phục vụ thiết kế công trình và quy hoạch hạ tầng

# data[].attributes.headline
1. HIỆN TRẠNG TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN CÁT LÒNG SÔNG

# data[].attributes.subject
1. HIỆN TRẠNG TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN CÁT LÒNG SÔNG

# data[].attributes.headline
4. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ TỔNG HỢP TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN CÁT LÒNG SÔNG

# data[].attributes.subject
4. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ TỔNG HỢP TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN CÁT LÒNG SÔNG

# data[].attributes.headline
1.1 Vai trò của cát lòng sông trong phát triển kinh tế - xã hội

# data[].attributes.subject
1.1 Vai trò của cát lòng sông trong phát triển kinh tế - xã hội

# data[].attributes.body
Cát lòng sông là khoáng sản thiết yếu cho nền kinh tế, đặc biệt trong xây dựng cơ sở hạ tầng, giao thông, công nghiệp và đô thị hóa. Nhu cầu cát xây dựng tăng trưởng 6-10% mỗi năm, đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Cần Thơ, Đà Nẵng.

# data[].attributes.body
Tổng trữ lượng cát sông: 2-2,3 tỷ m³, trong đó 1,1–1,3 tỷ m³ có thể khai thác hợp lý.

Các khu vực trữ lượng lớn: Đồng bằng sông Cửu Long (1,1 tỷ m³), Lưu vực sông Hồng (450–500 triệu m³), Lưu vực sông Đồng Nai (250–300 triệu m³).

Việc đánh giá trữ lượng gặp khó khăn do công nghệ khảo sát chưa đồng bộ.

# data[].attributes.body
Hơn 700 giấy phép khai thác cát còn hiệu lực, khoảng 65-70% khai thác từ lòng sông.

Mỗi năm khai thác 120–130 triệu m³ cát xây dựng, phục vụ các dự án hạ tầng lớn.

Cấp phép khai thác không đủ đáp ứng được nhu cầu và khai thác trái phép vẫn phổ biến, đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long.

# data[].attributes.body
Môi trường: Khai thác gây xói lở bờ sông, suy thoái hệ sinh thái thủy sinh, ví dụ An Giang, TP.HCM.

Xã hội: Người dân mất niềm tin vào chính quyền do khai thác trái phép diễn ra công khai.

# data[].attributes.body
Phân cấp quản lý chồng chéo giữa các cơ quan.

Thiếu cơ sở dữ liệu số hóa và công nghệ giám sát hiện đại.

Lực lượng thanh tra yếu, đặc biệt tại các vùng sâu.

# data[].attributes.headline
1.6 Tác động của biến đổi khí hậu và thủy điện

# data[].attributes.subject
1.6 Tác động của biến đổi khí hậu và thủy điện

# data[].attributes.body
Biến đổi khí hậu và thủy điện làm giảm phù sa, cát trôi về hạ du, gây mất cân bằng tài nguyên cát, dẫn đến nguy cơ cạn kiệt nếu không có biện pháp quản lý bền vững.

# data[].attributes.headline
4.1.Hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật

# data[].attributes.subject
4.1.Hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật

# data[].attributes.body
Rà soát, bổ sung quy định pháp luật về khai thác cát (Luật Khoáng sản, Luật Bảo vệ môi trường, Luật Tài nguyên nước…).

Ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về giới hạn khai thác, độ sâu tối đa, vùng cấm khai thác.

Tăng cường xử phạt vi phạm hành chính và hình sự hóa các hành vi khai thác trái phép, gây sạt lở nghiêm trọng.

# data[].attributes.headline
4.2. Lập quy hoạch khai thác cát theo lưu vực

# data[].attributes.subject
4.2. Lập quy hoạch khai thác cát theo lưu vực

# data[].attributes.body
Điều tra, đánh giá trữ lượng cát theo thời gian và không gian (bằng công nghệ viễn thám, LIDAR, đo sâu đáy sông…).

Phân vùng khai thác: khu vực được phép khai thác – khu vực hạn chế – khu vực cấm tuyệt đối (gần công trình cầu, bờ kè, khu dân cư…).

Thiết lập chỉ tiêu khai thác giới hạn hằng năm, đảm bảo bù đắp được lượng cát bồi tự nhiên.

# data[].attributes.headline
4.3. Ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong giám sát

# data[].attributes.subject
4.3. Ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong giám sát

# data[].attributes.body
Lắp đặt hệ thống camera, định vị GPS trên phương tiện khai thác, kết nối về trung tâm điều hành.

Triển khai nền tảng số hóa quản lý khai thác khoáng sản, tích hợp dữ liệu thời gian thực, quản lý cấp phép và giám sát hoạt động.

Sử dụng công nghệ mô hình hóa thủy lực – hình thái dòng chảy để dự báo tác động khai thác cát.

# data[].attributes.headline
4.4. Tăng cường kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm

# data[].attributes.subject
4.4. Tăng cường kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm

# data[].attributes.body
Thành lập lực lượng thanh tra chuyên ngành liên ngành giữa tài nguyên, giao thông, công an, chính quyền địa phương.

Tổ chức kiểm tra đột xuất ban đêm hoặc sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) để giám sát khu vực rộng.

Công khai danh sách đơn vị vi phạm trên phương tiện truyền thông để nâng cao tính răn đe.

# data[].attributes.headline
4.5. Phát triển vật liệu thay thế và giảm áp lực lên cát tự nhiên

# data[].attributes.subject
4.5. Phát triển vật liệu thay thế và giảm áp lực lên cát tự nhiên

# data[].attributes.body
Đầu tư, khuyến khích sử dụng cát nghiền từ đá, xỉ lò cao, tro bay, vật liệu tái chế trong xây dựng.

Ưu tiên vật liệu thay thế trong các dự án đầu tư công và đô thị lớn.

Hỗ trợ kỹ thuật, giảm thuế cho doanh nghiệp sản xuất và tiêu thụ vật liệu thay thế.

# data[].attributes.headline
4.6. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

# data[].attributes.subject
4.6. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

# data[].attributes.body
Thiết lập cơ chế người dân giám sát hoạt động khai thác, phản ánh nhanh đến cơ quan chức năng.

Tổ chức các chương trình truyền thông cộng đồng về hậu quả của khai thác cát trái phép và tầm quan trọng của bảo vệ tài nguyên.

Tham vấn người dân trong quá trình quy hoạch khai thác hoặc cấp phép.

# data[].attributes.headline
4.7. Hợp tác liên tỉnh, liên ngành và quốc tế

# data[].attributes.subject
4.7. Hợp tác liên tỉnh, liên ngành và quốc tế

# data[].attributes.body
Thành lập Ủy ban quản lý lưu vực sông với sự tham gia của các tỉnh liên quan để thống nhất quản lý xuyên biên giới hành chính.

Với sông Mekong, cần thúc đẩy hợp tác với các nước thượng nguồn như Lào, Campuchia trong kiểm soát khai thác, chia sẻ dữ liệu dòng chảy.

# data[].attributes.headline
3.1.Quy hoạch khai thác hợp lý theo lưu vực sông

# data[].attributes.subject
3.1.Quy hoạch khai thác hợp lý theo lưu vực sông

# data[].attributes.body
Giúp điều phối khai thác trên toàn hệ thống sông, tránh tình trạng khai thác tràn lan từng đoạn.

Dựa trên dữ liệu khoa học như tốc độ bồi lắng, địa hình đáy sông, nguy cơ sạt lở.

Khó khăn: Đòi hỏi dữ liệu cập nhật, đầu tư nghiên cứu dài hạn.

# data[].attributes.headline
3.2.Tăng cường giám sát, kiểm tra và ứng dụng công nghệ

# data[].attributes.subject
3.2.Tăng cường giám sát, kiểm tra và ứng dụng công nghệ

# data[].attributes.body
Minh bạch hóa hoạt động khai thác, chống khai thác trái phép.

Hiệu quả hơn các phương pháp giám sát truyền thống.

Thách thức: Chi phí đầu tư ban đầu cao, yêu cầu năng lực kỹ thuật.

# data[].attributes.headline
3.3.Cơ chế cấp phép khai thác minh bạch, có điều kiện

# data[].attributes.subject
3.3.Cơ chế cấp phép khai thác minh bạch, có điều kiện

# data[].attributes.body
Ngăn chặn tình trạng cấp phép ồ ạt hoặc vì lợi ích nhóm.

Yêu cầu chặt chẽ buộc doanh nghiệp phải tuân thủ tiêu chuẩn môi trường.

Tuy nhiên, việc thực thi vẫn cần sự giám sát nghiêm túc của cơ quan chức năng.

# data[].attributes.headline
3.4.Tham vấn cộng đồng và cơ chế phản hồi xã hội

# data[].attributes.subject
3.4.Tham vấn cộng đồng và cơ chế phản hồi xã hội

# data[].attributes.body
Cộng đồng là người chịu ảnh hưởng trực tiếp, nên họ có động lực giám sát.

Tăng tính minh bạch, giảm xung đột xã hội.

Tuy nhiên, cần có cơ chế bảo vệ người tố giác và công khai xử lý vi phạm.

# data[].attributes.body
Giảm tác động lâu dài của khai thác cát đến hệ sinh thái và dân cư.

Thực hiện nghiêm túc sẽ giúp cân bằng giữa khai thác và bảo vệ.

Khó khăn: Giám sát việc thực hiện phục hồi vẫn còn yếu.

# data[].attributes.headline
3.6. Tăng cường phối hợp liên ngành và liên tỉnh

# data[].attributes.subject
3.6. Tăng cường phối hợp liên ngành và liên tỉnh

# data[].attributes.body
Hạn chế tình trạng "mạnh ai nấy làm", đẩy gánh nặng xuống địa phương hạ nguồn.

Tăng hiệu quả thực thi chính sách.

Thách thức: Cần cơ chế phối hợp rõ ràng, thống nhất lợi ích giữa các bên.

# data[].attributes.headline
1.7. Nhu cầu vật liệu cát san lấp hiện tại ở khu vực Miền Nam

# data[].attributes.subject
1.7. Nhu cầu vật liệu cát san lấp hiện tại ở khu vực Miền Nam

# data[].attributes.body
Việt nam chủ trương thúc đẩy phát triển hạ tầng giao thông ĐBSCL, hiện tại khu vực ĐBSCL đang triển khai 9 dự án giao thông quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành GTVT như:

Cần Thơ - Cà Mau

Cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng

Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh

Cao tốc Cao Lãnh - An Hữu

Đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất và Gò Quao - Vĩnh Thuận....

Hiện tại các các dự án đã triển khai nhưng nhưng chậm tiến độ so với kế hoạch do gặp vướng mắc về cung ứng vật liệu đắp nền đường (cát, đất san lấp), cung không đủ cầu

Theo tính toán của Bộ Giao thông vận tải, giai đoạn 2021 – 2025, các dự án cao tốc ở các tỉnh phía Nam còn thiếu khoảng 26 triệu m3 cát san lấp trong tổng nhu cầu 63 triệu m3 cát

# data[].attributes.headline
2.1.1. Khai thác các lòng sông có lợi ích gì?

# data[].attributes.subject
2.1.1. Khai thác các lòng sông có lợi ích gì?

# data[].attributes.body
Đảm bảo cung cấp vật liệu cho công trình, xây dựng, phát triển hạ tầng, phát triển kinh tế

Khi cấp phép khai thác đem lại nguồn thu nhập cho quốc gia, khi Chủ đầu tư khai báo đóng tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, tiền thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường, tiền thuê mặt nước và các thuế phí khác

Khai thông, định hướng dòng chảy khi khai thác theo đúng quy hoạch

# data[].attributes.headline
2.1.4. Đánh giá tác động môi trường, khi khai thác cát lòng sông sẽ ảnh hưởng gì đến môi trường?

# data[].attributes.subject
2.1.4. Đánh giá tác động môi trường, khi khai thác cát lòng sông sẽ ảnh hưởng gì đến môi trường?

# data[].attributes.body
Chất thải ảnh hưởng đến môi trường: nước thải, chất thải rắn sinh hoạt của công nhân khai thác, khí thải của động cơ hoạt động, rò rỉ dầu của các thiết bị máy móc

Tác động đến hệ sinh vật thủy sinh và đa dạng sinh học

Tác động đến giao thông thủy

Tác động đến môi trường thủy sinh và nuôi trồng thủy sản

Tác động đến đường bờ

Tác động, thay đổi dòng chảy của sông

# data[].attributes.headline
1.8. Các bất cập và khó khăn thực tế trong công tác cấp phép khai thác ở ĐBSCL

# data[].attributes.subject
1.8. Các bất cập và khó khăn thực tế trong công tác cấp phép khai thác ở ĐBSCL

# data[].attributes.body
Quy trình rà soát đánh giá trữ lượng, cấp phép khai thác kéo dài, mặc dù cát sông ĐB sông Cửu Long đang được ưu tiên áp dụng cơ chế đặc thù khi cấp phép.

Đã nhiều năm ngừng cấp phép khai thác nên Quy hoạch, Đề án, Quy trình, các chính sách đã cũ, hết hạn và hiện chưa có chính sách mới thay thế.

Cát sông lẫn nhiều bùn nhão, không đủ tiêu chuẩn để san lấp cho các công trình yêu cầu sức tải trọng lớn

Nguồn cung vật liệu không đủ cầu cho việc phát triển hạ tầng

Cạnh tranh về giá thành của vật liệu cao

# data[].attributes.headline
4.8. Một số giải pháp kiểm soát khai thác và bảo vệ môi trường hiện đang áp dụng ở các mỏ ĐBSCL

# data[].attributes.subject
4.8. Một số giải pháp kiểm soát khai thác và bảo vệ môi trường hiện đang áp dụng ở các mỏ ĐBSCL

# data[].attributes.body
Cấp phép khai thác theo đúng quy hoạch (về diện tích, độ sâu cấp phép, khoảng cách tối thiểu đối với bờ).

Mỏ cát được cấp phép khai thác chỉ được cung cấp cát cho các công trình trọng điểm theo chủ trương.

Thả phao định vị diện tích cấp phép, phân luồn khai thác và bắt buộc khai thác bằng xáng cạp thay vì tàu hút để có thể kiểm soát được phạm vi khai thác.

Bắt buộc khai thác trong khoảng thời gian qui định, không được khai thác ngoài khung giờ, trái giờ đẻ kiểm soát

Gắn định vị tàu chở cát, tàu chở thiết bị khai thác.

Đo địa hình khu vực mỏ trước khi cấp phép, định kỳ 3 tháng, 6 tháng, 1 năm, lập báo cáo kết quả khai thác định kỳ để nắm bắt được tình hình khai thác

Cắm cọc tiêu giám sát đường bờ

Khắc phục các khu vực bị xói lở, xây dựng kè

Hỗ trợ chi phí để người dân trong vùng trồng cây ổn định bờ sông, khu vực đất yếu để hạn chế sạt lở, giăng lưới thả lục bình

Giám sát môi trường nước mặt, không khí định kỳ

# data[].attributes.headline
2.1.5. Điều kiện để 1 mỏ khoáng sản cát lòng sông được cấp phép khai thác là gì

# data[].attributes.subject
2.1.5. Điều kiện để 1 mỏ khoáng sản cát lòng sông được cấp phép khai thác là gì

# data[].attributes.body
Mỏ phải phù hợp Quy hoạch (quy hoạch chung, quy hoạch khoáng sản, kế hoạch sử dụng đất và không vướn các quy hoạch thuộc các lĩnh vực khác)

Mỏ phải phù hợp với chủ trương của địa phương, đấu giá nếu thuộc trường hợp phải đấu giá, không đấu giá nếu thuộc khu vực không đấu giá

Thăm dò khảo sát để đảm bảo có trữ lượng, vật liệu chất lượng đáp ứng được nhu cầu

Khai thác mỏ phải bảo vệ môi trường theo Báo cáo đánh giá tác động môi trường và Phương án phục hồi môi trường

Khai thác mỏ phải phù hợp với Báo cáo kinh tế kỹ thuật đầu tư xây dựng công trình (Thiết kế khai thác, hiệu quả kinh tế)

# data[].attributes.attachment_link.title
BAO CAO - TAI NGUYEN CAT LONG SONG-15052025-nop