# data[].attributes.body
Luận điểm 1: con người thi sĩ của tác giả qua 6 câu đầu
Lí lẽ: Những rung cảm tinh tế của Nguyễn Trãi trước cảnh thiên nhiên và con người tràn đầy sức sống, sự hòa hợp giữa tâm hồn người thi sĩ và thiên nhiên
Dẫn chứng: Bức tranh mùa hè
+Những hình ảnh “hòe”, “thạch lựu”, “sen” kèm những màu sắc như “lục”, “đỏ”, “hồng” gợi lên sự sinh động của ngày hè.
+ Động từ:  “đùn đùn”, “phun”, “tiễn” gợi lên một mùa hè đầy sức sống.
+ Tất cả tạo nên một bức tranh ngày hè sinh động, đầy sức sống qua góc nhìn của một thi sĩ.

Luận điểm 2: con người quân tử
Lí lẽ: Tâm hồn của một quân tử luôn hướng về dân, về nước
Dẫn chứng:
+"Dẽ có Ngu cầm đàn": Ước có cây đàn của vua Thuấn, chẳng khác gì ước được hòa điệu cùng vạn vật, san sẻ niềm vui thái bình cùng nhân dân, mong mỏi cuộc sống an lạc mãi duy trì.
+"Dân giàu đủ khắp đòi phương"

Luận điểm 3: sự hoà hợp giữa con nguời thi sĩ và con người quân tử
Lí lẽ: trong thơ ca của ông, bề nổi là tả cảnh thiên nhiên hữu tình, nhưng ẩn sau bên trong là nỗi trăn trở, dằn vặt về cuộc sống của nhân dân
Dẫn chứng:
+ "Rồi hóng mát thuở ngày trường" - “rồi”, “trường”: cái nhàn bất đắt dĩ khiến ngày dài dường như vô tận => ngắm cảnh non sông đất nước mà tâm hồn không dành trọn vẹn cho việc thưởng cảnh mà vẫn còn vương vấn suy nghĩ về thế thái nhân tình.
+ "Lao xao chợ cá làng ngư phủ"-  “lao xao” là âm thanh nhỏ, ở xa, phải thật tinh tế mới nghe được thanh âm ấy giữa vô vàng thanh âm của cuộc sống. Âm thanh gợi nên hình ảnh thanh bình của cuộc sống miền thôn dã => Nguyễn Trãi vẫn luôn quan sát đời sống của muôn dân bằng cách lắng nghe những nhịp điệu của thiên nhiên,đất trời.
+ "Dẽ có ngu cầm đàn một tiếng
Dân giàu đủ khắp đòi phương"
Ước vọng được trông thấy cảnh thái bình, thịnh trị, muôn dân yên vui no đủ thể hiện qua điển cố ngu cầm và câu lục ngôn cuối bài.

# data[].attributes.body
- Ý kiến:  Ý kiến là lời nhận định đúng đắn khi nói về bài thơ cũng như con người quân tử và thi sĩ của Nguyễn Trãi.

- Giá trị nội dung: Bài thơ là sự hòa điệu giữa con người quân tử và con người thi sĩ: nhà thơ tìm đến với thiên nhiên, với cuộc sống đời thường và bắt gặp niềm vui của mình nơi đó. Nhưng dù vui với cảnh, với người đến mấy, nhà thơ vẫn không quên trách nhiệm của kẻ sĩ.
=> Giá trị nhân văn sâu sắc, thể hiện nhân cách cao cả, đáng trân trọng.

- Giá trị nghệ thuật:
+ Ngôn từ đầy sức gợi tả

+ Bút pháp miêu tả: bút pháp ước lệ tượng trưng được thay thế bằng bút pháp tả thực.

+ Sự cách tân thể thơ với các khuôn nhịp mới mẻ 3/4, 1/2/3 tạo nên sự phóng khoáng cho bài thơ

=> Giá trị thẩm mĩ cao độ, thể hiện sức sáng tạo và đặc trưng thi pháp của thể loại.

# data[].attributes.body
- "Con người thi sĩ" (6 câu đầu): người yêu thiên nhiên, nhạy cảm với thế giới xung quanh (trong cuộc sống con người và cảnh vật ngày hạ)
- "Con người quân tử": người có đầy đủ năm đức tính, được gọi là ngũ thường: Nhân, Lễ , Nghĩa, Trí, Tín, trong đó Nhân là quan trọng nhất, có trách nhiệm lo nghĩ cho dân cho nước

# data[].attributes.body
*Con người quân tử:
-Thể hiện qua niềm vui, mơ ước là quốc thái dân an
=> Tấm lòng ưu dân ái quốc
-Có nét tương đồng với chí làm trai và món nợ công danh của Phạm Ngũ Lão qua bài "Thuật hoài".
-Luôn nghĩ cho nhân dân, cho đất nước.
*Con người thi sĩ
-Tình yêu với thiên nhiên thể hiện qua bức tranh mùa hè đầy sức sống của Nguyễn Trãi
- Sống hòa hợp, với thiên nhiên.
-Đặt bản thân vào cuộc sống đời thường.
*Sự hòa điệu:
Dù yêu thiên nhiên sống hòa hợp với tự nhiên nhưng không quên đi trách nhiệm, quên nhân dân, đất nước

# data[].attributes.body
Người quân tử là người có đầy đủ năm đức tính, được gọi là ngũ thường cũng là người nắm được mệnh trời và sống theo mệnh trời

Người thi sĩ là người sáng tác thơ — một thể loại khác với văn xuôi hay kịch. Nhà thơ thường bị chi phối bởi nền văn hóa và tri thức truyền thống và viết ra ngôn ngữ đặc biệt

Qua đó ta thấy bài thơ là sự hòa điệu giữa con người quân tử

và con người thi sĩ: nhà thơ tìm đến với thiên nhiên,

với cuộc sống đời thường và bắt gặp niềm vui của mình

nơi đó. Nhưng dù vui với cảnh, với người đến mấy, nhà

thơ vẫn không quên trách nhiệm của kẻ sĩ.

# data[].attributes.body
+ Con người thi sĩ là gì?
- Là con người mang trong mình tâm hồn nhạy cảm với đời với người, là vị thi nhân, chan chứa tình yêu quê hương, tình yêu thiên nhiên, quê hương đất nước.

+ Con người quân tử là gì?
- Là con người vừa có tại vừa có đức. Nhà thơ tìm đến với thiên nhiên, với cuộc sống đời thường và bắt gặp niềm vui của mình nơi đó. Nhưng dù vui với cảnh, với người đến mấy, nhà thơ vẫn không quên trách nhiệm của kẻ sĩ.

# data[].attributes.body
“Con người quân tử” có thể được hiểu là do quan niệm Nho giáo nên chỉ dùng cho nam giới nhưng ngày nay nghĩa người quân tử được hiểu để chỉ Người luôn hiểu chân nghĩa của cuộc đời. Dù trong hoàn cảnh nào, họ luôn tôn trọng các chuẩn mực đạo đức trong việc làm và tự kiểm soát bản thân bằng cách tuân theo những lời dạy của các bậc thánh hiền. Bất cứ nơi nào họ đến, họ đều lan tỏa lòng tốt và sự ảnh hưởng đến những người mà họ tiếp xúc, để người ta tôn thờ đạo đức và công lý. Hiệu quả và sự ảnh hưởng của những lời dạy ấy đã khắc họa rõ phẩm chất đạo đức của họ .Còn về phần “con người thi sĩ” ,con người ấy là một người thả hồn vào thiên nhiên ,vào cuộc sống của nhân dân để thấu hiểu được cái ân oán ,khuất mắt và vẻ đẹp vốn có của cuộc đời .Qua đó nêu lên những băn khoăn ,khuất mắt và đồng thời cũng cất tiếng lòng thay cho sự tình ,thay cho những thứ mà tác giả đặt mình vào hoàn cảnh sự tình.Vì thế nên thi phẩm “Cảnh ngày hè” đã tạo ra một sự hòa hợp ,tạo nên một sự hòa điệu giữa hai trạng thái của Ức Trai ,vừa là con người quân tử nhưng đồng thời cũng vừa là con người thi sĩ .Chính tác phẩm này đã làm bộc lộ đúng bản chất của Ức Trai ,ông là một con người quân tử vì ông lo cho sự an nguy của dân ,của tương lai đất nước ,mặc dù đã cáo quan về quê ở ẩn những lòng trung hiếu vơi dân ,với nước của ông vẫn luôn rực cháy.Không những thế ,về con người thi sĩ của Ức Trai thì ông vẫn luôn quan sát thiên nhiên ,ông vẫn luôn đặt tâm thế của mình được hòa nhập với thiên nhiên ,hòa nhập với cuộc sống xung quanh ,qua đó làm bộc lộ rõ con người thi sĩ của ông

# data[].attributes.body
- Luận điểm 1: Câu thơ thể hiện tâm trạng, tâm thế của nhà thơ trong những ngày hè, những ngày về cáo quan ở ẩn có vẻ an nhàn, êm đêm, thanh thoát
- Luận điểm 2: nhà thơ hoà mình vào thiên nhiên ngày hè để rồi vẽ lên một bức tranh thiên nhiên ngày hè vô cùng rực rỡ sức màu
- Luận điểm 3:  Thiên nhiên trong thơ Nguyễn Trãi nhờ những chuyển động mạnh mẽ đầy nội lực ấy mà bớt đi vẻ đài các cao sang ước lệ của văn chương cổ điển, mà mang đậm hơi thở của cuộc sống
- Luận điểm 4:Trong những giây phút đắm say, hoà mình cùng với nhịp sống thiên nhiên nhưng Nguyễn Trãi vẫn mang trong mình một mơ ước, một mong mỏi lớn

# data[].attributes.body
*Luận điểm 1: con người thi sĩ
Lí lẽ: sống hòa hợp với thiên nhiên, phả được hồn người vào vật
=>Muốn làm được như vậy thì phải đặt mình vào cuộc sống đời thường sống hòa hợp với thiên nhiên.
Dẫn chứng:
-Bức tranh mùa hè
+Những hình ảnh “hòe”, “thạch lựu”, “sen” kèm những màu sắc như “lục”, “đỏ”, “hồng” khiến bức tranh thêm phần sinh động, tươi sáng.
+Những động từ mang sức sống mạnh mẽ, xuất phát từ bên trong như “đùn đùn”, “phun”, “tiễn”
+Cách sắp đặt những sự vật từ “hòe” đến “thạch lựu” và cuối cùng là “sen” lại càng tạo nên chiều sâu cho bức tranh cảnh ngày hè mà Nguyễn Trãi đang phát họa.
+Thi sĩ đã bắt được một nhịp vận hành vô hình hối thúc, xô đẩy tạo vật nữa.
-Cái ý giai điệu trầm tĩnh của thiên nhiên cho thấy nhà thơ luôn suy tư về vận mệnh đất nước
*Luận điểm 2: con người quân tử
Lí lẽ: ưu dân ái quốc
Dẫn chứng:
"Dẽ có Ngu cầm đàn
Dân giàu đủ khắp đòi phương"

# data[].attributes.body
- Quân tử từ xưa chính là hình mẫu con người lý tưởng của nhân sinh quan của Nho giáo.
- Là người ngay thẳng, chính trực, thuận theo lẽ phải và không khuất phục trước lợi ích bản thân.
- có đủ đầy đủ 5 đức tính: Nhân, lễ, nghĩa, trí, tín
- Nguyễn Trãi chính là một người quân tử chân chính, ông là một con người với tấm lòng cả đời chung quân ái quốc.
*** Từng ý khẳng định về con người Nguyễn Trãi

# data[].attributes.body
Luận điểm 1: Cảm nhận về thiên nhiên, cuộc sống hằng ngày của tâm hồn thi sĩ

Luận điểm 2: Sự băn khoăn, ước nguyện cho nhân dân ấm no, đầy đủ của con người quân tử

# data[].attributes.body
Con người quân tử là gì?
Con người thi sĩ là gì ?
Là sự kết hợp hài hòa giữa con người có lí tưởng anh hùng với tấm lòng thân dân ái quốc và con người đời thường với tình yêu thiên nhiên tha thiết.

# data[].attributes.body
- Nội dung : Bài thơ khẳng định rõ sự hòa điệu giữa con người quân tử và con người thi sĩ. Bên cạnh đó còn cho ta thấy tâm hồn Nguyễn Trãi chan chứa tình yêu thiên nhiên, đất nước. Mặc dù rời xa chốn quan trường nhưng nói tới người dân, ông vẫn đượm một nỗi lo, trăn trở.
- Nghê thuật : Cách sử sụng sinh động, linh hoạt các ngôn từ, động từ mạnh; bút pháp miêu tả, sự cách tân thể thơ. => Giá trị thẩm mĩ cao, đặc trưng thi pháp của thể loại.

# data[].attributes.body
Khẳng định, kết luận lại giá trị của bài thơ.
- Vấn đề ở đề bài: Bài thơ chính là sự hòa điệu giữa con người quân tử và con người thi sĩ. Giá trị nhân văn sâu sắc, thể hiện nhân cách cao cả, đáng trân trọng.
- Nội dung: Thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống và khát vọng xã hội phồn vinh, nhân dân no đủ, đất nước thịnh vượng của người nghệ sĩ hết lòng vì nước, vì dân.
- Nghệ thuật: Vận dụng sáng tạo thể thơ Đường luật, đan xen câu 6 chữ và câu 7 chữ; ngôn ngữ thơ giản dị, trong sáng, gần với lời ăn tiếng nói hàng ngày; bút pháp tả cảnh ngụ tình đặc trưng của văn học trung đại.
Nêu cảm nhận của cá nhân mình đối với bài thơ.

# data[].attributes.body
Ý kiến đã thành công trong việc khái quát nội dung của bài thơ về cả con người thi sĩ và quân tử cùng hiện lên trong Nguyễn Trãi. Có thể nói, “cảnh ngày hè” là bài thơ đã cho thấy tâm hồn Nguyễn Trãi chứ chan tình yêu thiên nhiên, yêu đời, yên dân, đất nước. Bài thơ là sự hòa điệu giữa con người quân tử và con người thi sĩ: nhà thơ tìm đến với thiên nhiên, với cuộc sống đời thường và bắt gặp niềm vui của mình nơi đó. Nhưng dù vui với cảnh, với người đến mấy, nhà thơ vẫn không quên trách nhiệm của kẻ sĩ. Ngoài nội dung sâu sắc, nhân cách cao cả, cao thượng thì bài thơ còn được thi sĩ vận dụng rất nhiều chất xám rất nghệ thuật về phương diện nghệ thuật, ngôn từ được Việt hóa, các từ láy giàu sức gợi tả, bút pháp ước lệ tượng trưng và cả sự cách tân thể thơ. Nói bài thơ đã thể hiện giá trị thẩm mĩ cao độ, thể hiện sức sáng tạo và đặc trưng thi pháp của thể loại cũng không sai.

# data[].attributes.body
- Luận điểm 1 : Con người quân tử là con người biết lo nước lo dân
- Luận điểm 2 : Con người thi sĩ là con người sống hòa hợp với thiên nhiên
- Luận điểm 3 : Sự hài hòa giữa con người quân tử với con người thi sĩ

# data[].attributes.body
Ý kiến trên đã khái quát được nội dung của tác phẩm cũng như đề cao được nhân cách cao đẹp của nhà thơ
Nội dung: Bài thơ “Cảnh ngày hè” cho thấy tâm hồn Nguyễn Trãi chan chứa tình yêu thiên nhiên, yêu đời, yêu nhân dân, đất nước.Bài thơ là sự hòa điệu giữa con người quân tử và con người thi sĩ: nhà thơ tìm đến với thiên nhiên, với cuộc sống đời thường và bắt gặp niềm vui của mình nơi đó. Nhưng dù vui với cảnh, với người đến mấy, nhà thơ vẫn không quên trách nhiệm của kẻ sĩ. → Giá trị nhân văn sâu sắc, thể hiện nhân cách cao cả, đáng trân trọng
Nghệ thuật: Ngôn từ được Việt hóa, các từ láy giàu sức gợi tả không chỉ tái hiện màu sắc, đường nét, âm thanh, mùi vị mà còn cả sức sống nội tại dồi dào bên trong của thiên nhiên tạo vật. Bút pháp miêu tả: bút pháp ước lệ tượng trưng được thay thế bằng bút pháp tả thực. Sự cách tân thể thơ với các khuôn nhịp mới mẻ 3/4, 1/2/3, với các câu sáu chữ chen câu bảy chữ tạo sự phóng khoáng, tự do, khơi dậy những cảm nhận mới mẻ, độc đáo.
→ Giá trị thẩm mĩ cao độ, thể hiện sức sáng tạo và đặc trưng thi pháp của thể loại

# data[].attributes.body
Luận điểm 1: Quan niệm thẩm mĩ cao đẹp của Nguyễn Trãi:

-Phân tích màu sắc, sức sống mạnh mẽ của các loài hoa.

-Tạo nên tổng thể một bức tranh thiên nhiên hoàn hảo.

-Từ đó kết nối với lối sống giản dị, yên bình của ông.

Luận điểm 2: Vẻ đẹp của một tâm hồn luôn hướng về nhân dân, lo cho đất nước.

Luận điểm 3: Điểm kết tụ ở hồn thơ Nguyễn Trãi không phải ở thiên nhiên, cảnh vật mà chính là ở con người, nhân dân. Ông lo cho dân, ước mong rằng dân có một cuộc sống giàu đủ, no ấm, sung túc.

# data[].attributes.body
Luận điểm một:
-mở đầu bằng hoàn cảnh nhàn bất đắc dĩ

“Rồi”- rỗi, nhàn nhã.

->thong dong mà hối hả, nhàn cư mà bận tâm của tâm hôn thi sĩ

Luận điểm hai:
Tác giả cảm nhận cảnh vật xung quanh một cách sâu sắc, đầy tinh tế.

Từ những ngọn cây đến những bông hoa sen dưới hồ, tất cả đều đã được tác giả miêu tả một cách hài hoà, sinh động, với phong cách rất dân dã, thân thuộc, bình dị. Qua đó ta thấy sự tinh tế của con người thi sĩ.

Luận điểm ba:
Người quân tử muốn được  hòa  điệu  cùng  thiên  nhiên,  tạo  vật,  được  san  sẻ  niềm  vui  sống  trongcảnh  thái  bình  của  muôn  dân.  Cao  hơn,  đó  còn  là  niềm  mong  mỏi  cuộc sống an lạc của người dân ở mọi phương được duy trì vĩnh viễn.

Điểm kết tụ ở hồn thơ Ức Trai không phải ở thiên nhiên tạo vật mà chính là ở con người, nhân dân.

# data[].attributes.body
- Vậy qua bài thơ cảnh ngày hè, ta thấy được con người trung quân ái quốc mang tâm hồn thi sĩ của Nguyễn Trãi.

- Nghệ thuật sáng tác thơ của ông đã đạt đến đỉnh của của sáng tạo, bằng bút pháp ước lệ tượng trưng, qua thi phẩm "Cảnh ngày hè" ta càng thấy rõ nét đẹp tâm hồn người thi sĩ ấy.

- Ẩn sau vẻ đẹp đó lại chính là cảnh thái bình muôn dân, một ước to lớn của người quân tử.

# data[].attributes.body
Luận điểm 1: Tâm thế ung dung của nhà thơ trước một bước ngoặc của cuộc sống
Luận điểm 2: Thiên nhiên và cuộc sống trong ông
Ý 1: Sự gần gũi, hòa hợp của ông với thiên nhiên
Ý 2: Từ thiên nhiên, ông liên hệ đến đời sống sinh hoạt con người, sự giản dị, bình tâm trong ông
Luận điểm 3: Mong ước của ông mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc

# data[].attributes.body
Tổng kết:

Qua đó ta thấy bài thơ là sự hòa điệu giữa con người quân tử

và con người thi sĩ: nhà thơ tìm đến với thiên nhiên,

với cuộc sống đời thường và bắt gặp niềm vui của mình

nơi đó. Nhưng dù vui với cảnh, với người đến mấy, nhà

thơ vẫn không quên trách nhiệm của kẻ sĩ.

# data[].attributes.body
Nhà nghiên cứu Đoàn Thị Thu Vân đã từng nhận định:

“Nguyễn Bỉnh Khiêm là một nhà thơ đạo lí. Cái đạo lí chủ yếu của ông là phải biết sống giản dị, chân thật và yên phận, vui với cái mình có, không đua chen, tham cầu lợi lộc.”

Anh/ Chị hãy viết bài văn phân tích tác phẩm “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm để làm sáng tỏ nhận định trên.

# data[].attributes.body
- Luận điểm 1: Nhàn là cách sống thảnh thơi
- Luận điểm 2: Sống nhàn là tránh xa chốn lao xao để giữ thanh tịnh cho tâm hồn
- Luận điểm 3: Nhàn là sống hòa mình với thiên nhiên
- Luận điểm 4: Nhàn là một triết lí sống hướng thượng, sâu sắc

# data[].attributes.body
Giải thích :

Nhà thơ đạo lí là ".....' (DTTV) đó là ....
1/ Sống giản dị, chân thật và yên phận, vui với cái mình có là như thế nào?
--> là sống cuốc sống tự cung tự cấp, hòa hợp với thiên nhiên và sống một cuộc sống đạm bạc nhưng hạnh phúc

2/ Sống không đua chen, tham cầu lời lộc là như thế nào ?
--> Là sống một cuộc sống không theo đuổi danh lợi, sống thuận theo thiên nhiên
=> Khẳng định qua tác phẩm Nhàn thì lối sống nhàn được Nguyễn Bỉnh Khiêm hướng tới về đề cao rõ ràng

# data[].attributes.body
Luận điểm 1: cuộc sống giản dị, yên phận, không bon chen lợi lộc của tác giả (4 câu đầu)
Luận điểm 2: sự giản dị trong nếp sống "nhàn" khiến con người ta hòa mình vào thiên nhiên, không gian của vũ trụ (2 câu tiếp)
Luận điểm 3: Triết lí sống nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm trở thành đạo lí sống sâu sắc của muôn người (2 câu cuối)

# data[].attributes.body
Nhà thơ đạo lí: Người đã trải qua biết bao oan khiêm nơi triều trường , để rồi ông rút ra được cho bản thân một cách sống , một đạo lí của cuộc đời bằng cách tránh xa những bộn bề , phù phiếm nhân gian  : sống nhàn
Đạo lí của tác giả : Nhàn  được hiểu là một lối sống đơn giản, bỏ qua tất cả những sự cầu kỳ và không chạy đua theo xu hướng của xã hội. Những người giản dị họ thường sống phù hợp với hoàn cảnh mình đang phải đối mặt, không mơ màng và sống xa vời với thực tại
=>???

# data[].attributes.body
- Đánh giá, tổng kết: Giá trị nội dung và nghệ thuật
+ Về nội dung: . Qua bài thơ ta cảm nhận được nhân cách cao đẹp, trí tuệ uyên bác của Nguyễn Bỉnh Khiêm, đồng thời nhận ra một quan niệm vô cùng sâu sắc mà trong cuộc sống ngày nay ta thường bỏ quên- những điều giản đơn làm nên hạnh phúc to lớn .

+ Về nghệ thuật: thể hiện sức sáng tạo và đáp ứng đặc trưng thi pháp của thể loại (góp phần vào thành công của việc cảm nhận thiên nhiên và vẻ đẹp tâm hồn…). Từ giọng điệu đến cách bày tỏ quan điểm, tất cả đều tự nhiên,giản dị .

-Sự tài tình của tác giả khi đã họa một bức tranh với bốn mùa quanh năm một cách giản dị nhưng lại để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc bằng những vần thơ giản đơn nhưng lại uyên thâm vô cùng

# data[].attributes.body
-Sống giản dị, chân thật:
Là một lối sống không đòi hỏi về mặt vật chất mà chú trọng về mặt tinh thần, đề cao và hướng tới những giá trị bên trong tâm hồn con người.
+Biểu hiện:
Người theo đuổi đạo lí ấy truy cầu sự đơn giản và tự cảm thấy hài lòng với cuộc sống hiện tại của bản thân.
-Sống yên phận:
Cho ta cơ hội khai phá “tiểu vũ trụ” của bên trong ta, đạt tới những cảnh giới mới trong suy nghĩ và thay đổi cách nhìn về cuộc đời.
-Với Nguyễn Bỉnh Khiêm, ông không chỉ thực hành cách sống tích cực ấy mà con nâng nó lên thành triết lí sống – lối sống “nhàn” vượt trên danh lợi, và địa vị.

# data[].attributes.body
Về ý kiến nhận định: Bài thơ “Nhàn” đã thể hiện rõ triết lí sống nhàn của ông ở lối sống giản dị, chân thật, yên phận, không tham cầu lợi lộc.

Về nội dung: Có thể nói, “Nhàn” là bài thơ thể hiện khá rõ cuộc sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm khi ở ẩn và nhân cách cao đẹp, trí tuệ uyên bác của ông. Ta cảm nhận được qua tác phẩm quan niệm, triết lí sống “nhàn” mà tác giả đã lựa chọn.

→ Giá trị nhân văn sâu sắc, thể hiện nhân cách cao cả, đáng trân trọng của Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Về nghệ thuật: Hệ thống từ ngữ, giọng điệu, các điểm cố,… bài “Nhàn” là một bằng chứng cho thấy thơ NBK “tự nhiên nói ra là thành, không cân gọt giũa, giản dị mà linh hoạt, không màu mè mà có ý vị” (Phan Huy Chí)

→ Giá trị thẩm mĩ cao độ, thể hiện sức sáng tạo và đáp ứng đặc trưng thi pháp của thể loại.

# data[].attributes.body
"Nhàn" là một triết lý sống hòa hợp với thiên nhiên, phủ nhận danh lợi để giữ cốt cách thanh cao.

Thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm đạo lý là một trong những nôi dung chủ yếu,kết hợp giữa quan điểm đạo lí Nho gia và truyền thống đạo lí của dân tộc, của nhân dân. Ông có tham vọng dùng thơ văn đạo lý để giáo dục, giác ngộ người đời, hi vọng rằng nếu đạo đức và nhân phẩm được giữ gìn, bồi dưỡng thì con người, xã hội cũng sẽ đi đến chỗ tốt đẹp.

# data[].attributes.body
Giai thích :
1) Sống giản dị, chân thật:
Sống giản dị được hiểu là một lối sống đơn giản, bỏ qua tất cả sự cầu kỳ, sống ngay thẳng, thật thà, chân thành, không dối trá, sống thực đúng với cảm xúc của bản thân, tình cảm rõ ràng.
2) Sống yên phận:
Là sống bằng lòng với thân phận của mình, với những gì mình đang có, không đòi hỏi cao quá mức, không tham lam.
3) Ng Bỉnh Khiêm là nhà thơ đạo lí vì thơ của ông mang đậm chất triết lí, giáo huấn, ngợi ca chí của kẻ sĩ, phê phán điều xấu xa.
=>Qua đó ta thấy được triết lý sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm rất giản dị, mộc mạc, thanh cao,một con người biết sống giản dị, chân thật, yên phận, không tham lam, bon chen sẽ giúp cho họ không bị sa chân vào những chỗ tục luỵ, sống yên bình, thanh thản hơn.

# data[].attributes.body
Liên hệ tác phẩm/ nội dung cùng ý nghĩa:
"Hoa càng khoe nở hoa càng rữa

Nước chứa cho đầy nước ắt vơi

Mới biết doanh hư đã có số

Ai từng dời được đạo trời?"

Tổng kết/ Đánh giá

Về nhận định: khái quát được giá trị sâu xa của sống nhàn của các nhà trí thức đương thời, gợi nên nhiều giá trị sâu sắc của việc sống nhàn.
Nội dung nhận định: giá trị mà sống nhàn mang lại của NBK. Từ đó ca ngợi con người của Nguyễn Bỉnh Khiêm: con người cao đẹp, trí tuệ uyên thâm, nhân cách cao cả.
Nghệ thuật:

Bài thơ sử dụng thể thơ Thất ngôn bát cú Đường luật với việc phát huy cao độ các phép đối tạo nên sự đăng đối, cân xứng cho từng câu, từng cặp câu.

Ngôn ngữ tiếng Việt mộc mạc, giản dị nhưng rất giàu sức gợi.

Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất trữ tình và triết lí sâu xa đã tạo nên sự thâm trầm, sâu lắng.

# data[].attributes.body
Sống giản dị: sống đơn giản, bỏ qua tất cả những sự cầu kỳ và không chạy đua theo xu hướng của xã hội.
Yên phận: bằng lòng với thân phận, với những gì mình có, không đòi hỏi gì hơn
yên phận làm ăn
=> Cái đạo lý của ông là phải biết sống đơn giản, bỏ qua tất cả sự cầu kỳ và không chạy đua theo xu hướng xã hội, bằng lòng với thân phân, không ganh đua, đố kỵ và tham cầu danh lợi
Nhàn: phân tích cấp độ, nhấn mạnh cấp độ mà tác giả đang nhắc đến trong bài chủ yếu

# data[].attributes.body
GIẢI THÍCH:
1/ Sống giản dị:  không đòi hỏi về mặt vật chất mà chú trọng về mặt tinh thần, đề cao và hướng tới những giá trị bên trong tâm hồn con người.
2/ Không đua chen, tham cầu lợi lộc:
=>Triết lí sống nhàn: là trạng thái nhàn nhã, là giữ cho cốt cách thanh cao, vượt lên trên danh lợi, là thái độ sống của kẻ trượng phu
=> Tóm lại ý, vấn đề nghị luận: Qua đó thấy được đạo lý sống yên phận với cái mình có cũng như hoà hợp với thiên nhiên của nhà thơ

# data[].attributes.body
1/ Câu đề: Khung cảnh bình dị, cuộc sống tự cung tự cấp
2/ Câu thực: Sống giản dị, bình yên => Đạo lí sống của tác giả, dại khôn
3/ Câu luận: Sống hòa hợp với thiên nhiên
4/ Câu kết: Cho thấy triết lí sống nhàn của nhà thơ
=> Nói về vấn đề nghị luận

# data[].attributes.body
- Ý kiến:
Đã khái quát được đạo lí của Nguyễn Bỉnh Khiêm là phải biết sống giản dị, chân thật và yên phận, vui với cái mình có, không tham lam, đua chen, sống thực với hiện tại cho cuộc sống an nhàn, nhẹ nhõm, đỡ phải suy tư nhiều, đặc biệt điều đó được thể hiện rất rõ qua tác phẩm “Nhàn” – bài thơ Nôm trong tập ‘‘Bạch Vân quốc ngữ thi’’.
- Nội dung: Có  thể  nói,  “Nhàn”  là  bài  thơ  thể  hiện  khá  rõ  cuộc  sống  của  Nguyễn  Bỉnh Khiêm  khi ởẩn  và  nhân  cách  cao đẹp,  trí  tuệ  uyên  bác  của  ông.  Ta  cảm  nhận được qua tác phẩm quan niệm, triết lí sống “nhàn” mà tác giả đã lựa chọn.
- Nghệ thuật:
+ Qua hệ thống từ ngữ, giọng điệu, các dùng điển cố...bài “Nhàn” là một bằng  chứng  cho  thấy  thơ  Nguyễn  Bỉnh  Khiêm “tự  nhiên  nói  ra  là  thành,  không cần gọt giũa, giản dị mà linh hoạt, không màu mè mà có ý vị” (Phan Huy Chú).
+ Ở  bài  thơ  Nhàn,  những  yêu  tố  Nôm  thể  hiện  khá đậm  nét  và đã  kết  hợp hài hòa với yếu tố Đường luật.

# data[].attributes.body
- Ý kiến: Ý kiến là lời nhận định (đúng đắn) khi nói về bài thơ cũng như cái đạo lý của Nguyễn Bỉnh Khiêm.
- Giá trị nội dung:  Bài thơ như lời tâm sự thâm trầm, sâu sắc, khẳng định quan niệm sống nhàn là hòa hợp với thiên nhiên, coi thường danh lợi, luôn giữ cốt cách thanh cao trong mọi hoàn cảnh của cuộc sống.
=> Vừa khẳng định được phong cách sống nhàn dật cũng như vừa thể hiện vẻ đẹp về nhân cách và phẩm chất của Bạch Vân am cư sĩ.
- Giá trị nghệ thuật: Thể thơ thất ngôn bát cú; từ láy được sử dụng linh hoạt; hình ảnh gắn bó với đời sống nhân dân; sử dụng phép đối, điển cố; ngôn từ mộc mạc, tự nhiên mà giàu tính triết lí; nhịp thơ chậm rãi, nhẹ nhàng.
=> Bài thơ đã tựa một bài ca, vừa có chất trữ tình lại còn đậm nét triết lí. Hệt như lời Saltykov Shchedrin từng chiêm nghiệm: “Nghệ thuật nằm ngoài quy luật của sự băng hoại, chỉ mình nó không thừa nhận cái chết”.

# data[].attributes.body
LĐ1: Chỉ với vài câu thơ ngắn ngủi, tác giả đã thể hiện rõ quan niệm sống nhàn của mình, cũng không quên đặt vào bài thơ con người thi sĩ thanh cao và sâu sắc
LĐ 2: Khẳng định phương châm sống của mình pha chút mỉa mai với người khác, cho thấy sự khác biệt giữa ông và những người khác đó là cách lựa chọn cho mình một cuộc sống “ lánh đục tìm trong”Hai câu thơ thể hiện quan niệm sống nhàn của tác giả là tránh xa vòng danh lợi, chen đua, bụi trần để giữ cho nhân cách mình thanh cao.

# data[].attributes.body
luận điểm 1:

2 câu đầu: cuộc sống ung dung nhàn rỗi của Nguyễn Bỉnh Khiêm
câu 5,6: cuộc sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm ở chốn quê nhà, cho thấy cuộc sống chốn quê nhà thể hiện rõ tư tưởng của ông
luận điểm 2:

2 câu 3,4: Khẳng định phương châm sống của mình với người khác, cho thấy sự khác biệt giữa ông và những người khác đó là cách lựa chọn cho mình một cuộc sống giản dị, yên phận

Luận điểm 4:

2 câu cuối: khẳng định cái triết lý sống nhàn của ông về một cuộc sống xem phú quý coi như chiêm bao, không đua chen, tham cầu lợi lộc và chỉ thích 1 cuộc sống tự nhiên và đạm bạc

# data[].attributes.body
1/ Khẳng định lại vấn đề nghị luận
Là nhận định đúng đắn khi nói về bài thơ cũng như cái đạo lý của Nguyễn Bỉnh Khiêm
2/ Khẳng định giá trị tác phẩm
- Nghệ thuât: hệ thống từ ngữ, giọng điệu, các dùng điển cố
=> Giá trị thẩm mĩ cao độ, thể hiện sức sáng tạo và đáp ứng đặc trưng thi pháp của thể loại (góp phần vào thành công của việc cảm nhận thiên nhiên và vẻ đẹp tâm hồn…)
- Nội dung: Ta cảm nhận được quan niệm, cách sống và nhân cách cao đẹp của nhà thơ
=> Giá trị nhân văn sâu sắc

# data[].attributes.body
Luận điểm 1: Đạo lí thể hiện qua cuộc sống bình dị, chân chất

Luận điểm 2: Sống “nhàn” trở thành một thái độ sống, chủ động tìm đến sự thanh tịnh cho tâm hồn

Luận điểm 3: Sống “nhàn” đã phát triển đến đỉnh điểm trở thành một triết lí sống, tư tưởng sống- sống dựa vào tự nhiên, đạm bạc mà hạnh phúc

Luận điểm 4: Lời khẳng định lối sống “nhàn” hướng thượng, sâu sắc, không màng danh lợi

# data[].attributes.body
Luận điểm 1:Khung cảnh bình dị ,một cuộc sống thảnh thơi ,tự cung tự cấp.
Luận điểm 2:Sống giản dị ,yên phận=>Nhận định về cái dại và khôn của tác giả
Luận điểm 3:Triết lý sống nhàn cùa Tuyết Giang Phu Tử ,một triết lý sống và là tiền đề cho tư tưởng sống của bao người

# data[].attributes.body
Có ý kiến cho rằng:

“Bài thơ “Cảnh ngày hè” là sự hòa điệu giữa con người quân tử và con người thi sĩ.”

Anh/ Chị hãy viết bài văn phân tích tác phẩm “Cảnh ngày hè” của Nguyễn Trãi để làm sáng tỏ ý kiến trên.

# data[].attributes.body
GIẢI THÍCH:
Sự hoà điệu là gì?
- Sự hòa điệu là sự kết hợp hài hòa, và đồng điệu, có mối liên hệ, gắn bó giữa hai sự vật
Con người quân tử là gì?
- Theo quan điểm nhân học của Khổng Tử, con người quân tử là người hội tụ đủ năm đức tính: nhân, lễ, nghĩa, trí, tín . Trong đó quan trọng nhất là nhân- đối xử giữa người với người bằng tình yêu thương.
Con người thi sĩ là gì?
- Người thi sĩ là người sử dụng trái tim biết lắng nghe
- Tâm hồn tinh tế để đón nhận những vang vọng trong cuộc sống
- Từ đó sáng tác nên những tác phẩm văn chương gửi gắm đến người đọc những thông điệp ý nghĩa.
CHỐT Ý:

- Trong thơ ca của Nguyễn Trãi không chỉ có hình ảnh thiên nhiên sống động mà còn ẩn chứa nỗi niềm đau đáu hướng về cuộc sống của người dân.
- Tâm hồn thi sĩ bắt nguồn từ tình yêu thương dành cho muôn dân. Cảnh cuộc sống no ấm được khắc họa trong bức tranh thiên nhiên tươi đẹp.
- Nhận định trên đã khái quát và làm bật lên những nét đẹp tâm hồn của ông- một trái tim giàu lòng trắc ẩn hòa cùng tâm hồn lãng mạn.