# data[].attributes.headline
1.	Wanneer begint de periode van de verlichting en hoe lang duurt die ongeveer?

# data[].attributes.subject
1.	Wanneer begint de periode van de verlichting en hoe lang duurt die ongeveer?

# data[].attributes.body
Rond 1650 tot 1804

# data[].attributes.headline
2.	Wat betekent de term ‘verlichting’? Waarom wordt die periode ‘verlichting’ genoemd?

# data[].attributes.subject
2.	Wat betekent de term ‘verlichting’? Waarom wordt die periode ‘verlichting’ genoemd?

# data[].attributes.body
Verlichting was een tijdperk waarin het wetenschappelijk perspectief centraal stond. Voor dit tijdperk had alles betrekking met god volgens de meerderheid van de samenleving en werd het redelijk denken maar gek gevonden. Hier werd een nieuw wereldbeeld gecreëerd dat gebaseerd was op rationalisme en vier belangrijke punten daarvan. Wetenschap, onderwijs, politiek en sociale hervorming.

# data[].attributes.headline
3.	Wat is een belangrijk uitgangspunt van de verlichting (waar gaat men vanuit)?

# data[].attributes.subject
3.	Wat is een belangrijk uitgangspunt van de verlichting (waar gaat men vanuit)?

# data[].attributes.body
Rationalisme was het uitganspunt van deze beweging. Er zijn nagenoeg geen punten die niet overeenkomen met het Rationalisme in vergelijking met het tijdperk Verlichting.

# data[].attributes.headline
4.	Wat is de taak van schrijvers in de verlichting?

# data[].attributes.subject
4.	Wat is de taak van schrijvers in de verlichting?

# data[].attributes.body
De taak was voornamelijk de verspreiding van hun beeld van de wereld en hoe die elkaar zit. Vrijheid van meningsuiting van nog lang niet van die tijd maar deze mensen zagen dit als de toekomst en hoe zouden moeten leven. Ze hadden een uitgesproken mening over hoe een lang bestuurd zou moeten worden. Volgens hen is het parlementaire democratie de manier om een goed, veilig en respecteerden land te creëren In die tijd was dat niet altijd even verstandig om zo over het bestuur te praten omdat er vaak genoeg consequenties aan verbonden waren. Dit was dan ook duidelijk te zien in hun teksten.

# data[].attributes.headline
5.	Wat is een encyclopedie en hoe komt het dat er juist in deze periode begonnen werd met het schrijven ervan?

# data[].attributes.subject
5.	Wat is een encyclopedie en hoe komt het dat er juist in deze periode begonnen werd met het schrijven ervan?

# data[].attributes.body
Een encyclopedie is een alfabetisch register geschreven woordenboek over verzameling van menselijke kennis. Zoals al eerder vermeld was de verlichting voornamelijk de introductie van het wetenschappelijk denken en het achterhalen hoe de wereld en wij mensen en dieren elkaar zitten. Deze kennis werden in boeken bewaard en later in een groot meerdelig boek gevormd, de encyclopedie.

# data[].attributes.headline
6.	Wat is het doel van de zeventiende-eeuwse dichtgenootschappen?

# data[].attributes.subject
6.	Wat is het doel van de zeventiende-eeuwse dichtgenootschappen?

# data[].attributes.body
1.       De mensen er bewust van maken dat als ze met elkaar herenigen bepaalde doelen kunnen halen die eerst niet te voorzien waren.

# data[].attributes.headline
7.	Wat is het kenmerkende van Frans-classicistische werken?

# data[].attributes.subject
7.	Wat is het kenmerkende van Frans-classicistische werken?

# data[].attributes.body
Frans-classicistische werken staan voornamelijk voor het terug halen van de literatuur voor hun tijd en het herinvoeren van een duidelijk en strik regelsysteem.

# data[].attributes.headline
8.	Wat is een essay en waarom worden die in de verlichting zo veel geschreven?

# data[].attributes.subject
8.	Wat is een essay en waarom worden die in de verlichting zo veel geschreven?

# data[].attributes.body
Een essay is een tekst geschreven vanuit iemands beeld over een onderwerp. Het komt van het Franse woord 'essai', wat zoiets betekent als probeersel. Vaak schrijf je dus ook meerdere versies.

In de tijd van de verlichting gingen mensen hun ideale beeld creëren van de wereld. Veel mensen deelden een bepaalde visie en wilde dit doorgeven. Deze visies van de wereld werden opgeschreven in de vorm van essays en doorgegeven om hun beeld te delen met anderen.

# data[].attributes.headline
9.	Wat is een novelle? En wat is de eerste Nederlandse novelle?

# data[].attributes.subject
9.	Wat is een novelle? En wat is de eerste Nederlandse novelle?

# data[].attributes.body
Een novelle is een korte roman van rond de 100 pagina’s. Het eerste echt literaire Nederlandse tekst is probatio pennae Hebban olla vogala. Deze is afkomstig uit de 11e eeuw.

# data[].attributes.headline
10.	Wat is The Spectator? Geef zoveel mogelijk informatie.

# data[].attributes.subject
10.	Wat is The Spectator? Geef zoveel mogelijk informatie.

# data[].attributes.body
The spectator is de naam van een tijdschrift gecreëerd door Joseph Addison en Richard Steele die verscheen tussen 1 maart 1711 tot 6 december 1712. Het stond vol met essays van hun zelf en anderen met ideeën over de wereld in de toekomst. Maar ook over alledaagse dingen zoals kleding.

# data[].attributes.headline
11.	Wat is De Hollandsche Spectator? Geef zoveel mogelijk informatie.

# data[].attributes.subject
11.	Wat is De Hollandsche Spectator? Geef zoveel mogelijk informatie.

# data[].attributes.body
Justus van Effen kwam met een Nederlandse versie van The spectator. De onderwerpen waren vergelijkbaar en door hun populariteit hebben ze veel invoeld gehad op de samenleving.

# data[].attributes.headline
12.	Wie is Justus van Effen? Vertel zoveel mogelijk over hem.

# data[].attributes.subject
12.	Wie is Justus van Effen? Vertel zoveel mogelijk over hem.

# data[].attributes.body
Justus van Effen is bekend geworden door een aantal achttiende eeuwse tijdschriften met als voornaamste de Hollandsche Spectator, die hij bijna alleen vult. Zijn Kobus en Agnietje wordt door generaties middelbare scholieren gelezen. Van Effen werkt om den brode als gouverneur van rijke families. Zijn laatste baan is commies in Den Bosch bij Lands Magazijn voor de oorlog.

# data[].attributes.headline
13.	Er wordt gezegd: de kindertijd is een ontdekkenig van de achttiende eeuw. Hoe beschouwde men voor die tijd een kind?

# data[].attributes.subject
13.	Er wordt gezegd: de kindertijd is een ontdekkenig van de achttiende eeuw. Hoe beschouwde men voor die tijd een kind?

# data[].attributes.body
Kinderen werden beschouwd als een onbeschreven blad, een leeg papier. Een ding zonder enige kennis. Daarom moet het goed opgevoed worden.

# data[].attributes.headline
14.	Wat is de opvatting van de verlichting over het opvoeden van kinderen?

# data[].attributes.subject
14.	Wat is de opvatting van de verlichting over het opvoeden van kinderen?

# data[].attributes.body
John Locke verwerpt het idee dat de mens met aangeboren kennis ter wereld komt. Omdat een jong kind nog niet beschikt over kennis en vaardigheden is volgens Locke een juiste opvoeding heel belangrijk. Hij is ervan overtuigd dat hiermee de persoonlijkheid van een kind gevormd wordt.

# data[].attributes.headline
15.	Wie is Hiëronymus van Alphen? Vertel zoveel mogelijk over hem en zijn beroemdste boek.

# data[].attributes.subject
15.	Wie is Hiëronymus van Alphen? Vertel zoveel mogelijk over hem en zijn beroemdste boek.

# data[].attributes.body
Hieronymus van Alphen is bekend als dichter, en dan vooral door zijn gedichten voor kinderen. Hij was de zoon van Johan van Alphen, raad in de Vroedschap en schepen van Gouda, en Wilhelmina Lucia van Alphen. Hiëronymus van Alphen staat te boek als de eerste Nederlandse auteur van gedichten voor kinderen. Wie kent niet de regels 'Jantje zag eens pruimen hangen, | o!

# data[].attributes.headline
16.	Wie zijn Wolff en Deken? Vertel zoveel mogelijk over hen en hun beroemdste boek.

# data[].attributes.subject
16.	Wie zijn Wolff en Deken? Vertel zoveel mogelijk over hen en hun beroemdste boek.

# data[].attributes.body
Wolff en Deken zijn gematigde aanhangers van de patriotten, de aanhangers van de Verlichting die zich verzetten tegen het huis van Oranje. Als het Pruisische leger de Oranjes in 1787 te hulp komt, lijkt het de dames Wolff en Deken beter om naar Frankrijk te vertrekken. Het belangrijkste boek van Wolff & Deken verschijnt in 1782: de Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart. Hoofdpersoon Sara beleeft allerlei avonturen en kan maar met moeite op het rechte pad blijven, vooral als zij wordt verleid door de flamboyante 'R'. Als zij bijna door hem wordt verkracht, komt ze tot bezinning.

# data[].attributes.headline
17.	Waaraan kun je zien dan het boek van Wolff en Deken een overgangsroman is (naar een nieuwe periode in de literatuurgeschiedenis)?

# data[].attributes.subject
17.	Waaraan kun je zien dan het boek van Wolff en Deken een overgangsroman is (naar een nieuwe periode in de literatuurgeschiedenis)?

# data[].attributes.body
De manier hoe het geschreven is.

# data[].attributes.headline
18. Wanneer begint de periode die met de term ‘romantiek’ wordt aangeduid en hoe lang duurt die?

# data[].attributes.subject
18. Wanneer begint de periode die met de term ‘romantiek’ wordt aangeduid en hoe lang duurt die?

# data[].attributes.body
Deze periode begon in 1790 tot ongeveer 1850, hij duurt dus 60 jaar.

# data[].attributes.headline
19. Wat is het belangrijkste kenmerk van deze periode, vergeleken met de verlichting?

# data[].attributes.subject
19. Wat is het belangrijkste kenmerk van deze periode, vergeleken met de verlichting?

# data[].attributes.body
Verlichting was een tijdperk waarin het wetenschappelijk perspectief centraal stond. Voor dit tijdperk had alles betrekking met god volgens de meerderheid van de samenleving en werd het redelijk denken maar gek gevonden. hier werd een nieuw wereldbeeld gecreëerd dat gebaseerd was op vier punten. Wetenschap, onderwijs, politiek en sociale hervorming.

Bij de romantiek zijn de bekendste kenmerken. Individualisme, tegen verlichtingsidealen, escapisme & natuurverlangen, klemtoon op het nationale verleden en mystiek-religieuze elementen & weltschmerz.

# data[].attributes.headline
20. In welk Europees land is de romantiek een veel belangrijkere stroming geweest dan in Nederland?

# data[].attributes.subject
20. In welk Europees land is de romantiek een veel belangrijkere stroming geweest dan in Nederland?

# data[].attributes.body
Het was een westerse cultuur met name Duitsland, Frankrijk en het verenigd koninkrijk was het erg belangrijk.

# data[].attributes.headline
21. Wat wil zeggen: ‘De romantische kunstenaar is een individualist’?

# data[].attributes.subject
21. Wat wil zeggen: ‘De romantische kunstenaar is een individualist’?

# data[].attributes.body
Kunst moet niet echt gericht zijn op het publiek maar het moet de persoonlijke opvattingen van de kunstenaar weergeven. Kunstenaars waren individualisten die zich niet wilde conformeren aan de regels van de maatschappij.

# data[].attributes.headline
22. De romantische kunstenaar leeft in onvrede met de hem omringende werkelijkheid. Op welke manieren kan hij die werkelijkheid ontvluchten? Noem er zo veel mogelijk.

# data[].attributes.subject
22. De romantische kunstenaar leeft in onvrede met de hem omringende werkelijkheid. Op welke manieren kan hij die werkelijkheid ontvluchten? Noem er zo veel mogelijk.

# data[].attributes.body
Vlucht in het verleden (middeleeuwen), imitatie en dramatisering van de ongerepte natuur, persoonlijke beleving van religie, menselijke emoties en dramatiek, menselijke verbeeld kracht en de belangstelling voor exotische culturen.

# data[].attributes.body
De gothic novel is een literair genre dat mysterie, romantiek en horror vermengt.

# data[].attributes.headline
24. Zoek een gothic novel uit deze periode en vertel er zo veel mogelijk over.

# data[].attributes.subject
24. Zoek een gothic novel uit deze periode en vertel er zo veel mogelijk over.

# data[].attributes.body
Charles Maturin heeft de roman Melmoth the Wanderer geschreven. Deze gothic komt uit 1820.

# data[].attributes.headline
25. Wat is het kenmerkende van romantische natuurbeschrijvingen?

# data[].attributes.subject
25. Wat is het kenmerkende van romantische natuurbeschrijvingen?

# data[].attributes.body
De natuurbeschrijvingen van romantiek zijn.

Het idee dat de natuur een zelfstandig wezen is. De ontdekking van de waarde van de onbedorven natuur zorgde er ook voor dat men anders naar die natuur ging kijken. Als men de stad kunstmatig vond, dan was dat een les om de natuur niet meer als een object te zien, als iets dat de mens kon kneden, vervormen, regelen en beheersen, maar als een zelfstandig organisme. De natuur was een organisme, net als de mens. De mens en de natuur werden gelijkgeschakeld. Natuurbeschrijvingen werden verbonden met menselijke emoties en werden gebruikt om de gevoelens van de auteur mee te beschrijven.

# data[].attributes.headline
26. Wie is Hildebrand en welk belangrijk boek heeft hij geschreven? Vertel hier zoveel mogelijk over.

# data[].attributes.subject
26. Wie is Hildebrand en welk belangrijk boek heeft hij geschreven? Vertel hier zoveel mogelijk over.

# data[].attributes.body
Nicolaas Beets oftewel onder het pseudoniem Hildebrand heeft het bekende boek: Camera Obscura geschreven. Hij heeft de meeste stukken in 1837 geschreven als student godgeleerdheid in Leiden. De inhoud van zijn boek geeft een beeld van Nederland van de trekschuit en de postkoets waar rond die tijd werd gewerkt aan de eerste spoorlijn. Het bekendste gedeelte van zijn boek gaat over de familie Stastok. Hildebrand gat hier logeren bij zijn oom en tante die de vleesgeworden burgermensen waren uit die eeuw.

Zijn boek kreeg wel een negatieve beoordeling, dit komt door de werkelijksheidsbeschrijving in het boek. Het is erg beschreven en daarom kent het geen enkele boodschap aan de lezer. Rond 1900 verschenen er zelf recensies waarin geen enkel argument positief was.

# data[].attributes.headline
27. Wie is Piet Paaltjens en wat is zijn beroemdste dichtbundel? Vertel hier zoveel mogelijk over.

# data[].attributes.subject
27. Wie is Piet Paaltjens en wat is zijn beroemdste dichtbundel? Vertel hier zoveel mogelijk over.

# data[].attributes.body
Piet paaltjes is het pseudoniem van François HaverSchmidt die voor het eest in 1855 voor zijn gedichten gebruikte. 150 jaar later waren deze gedichten nog steeds populair en zijn bundel is bij iedereen bekend: ‘Snikken en grimlachjes’. Deze man was een echte romanticus.

In het jaar 1856 introduceerde HaverSchmidt de poëet Piet Paaltjes. In 1867 verscheen zijn eerste bundel: Snikken en grimlachjes met gedichten vol ironie, parodie en Weltschmerz. Zijn belangrijkste thema’s waren liefde en doodsverlangen. Hij leed zelf ook onder zwaarmoedigheid en depressie. Na zijn studie werd het dominee en sprak hij best vaak over zelfmoord. Hij nam op een gegeven moment afscheid van zijn alter-ego Piet Paaltjes en werd een serieuze dominee. Hij behoorde vroeger ook tot de best betaalde sprekers van zijn tijd maar toch was hij niet gelukkig. Hij heeft jaren lang in strijd gezeten met zijn ziektes maar hij verloor het en hing zichzelf op aan het gordijn koord van de bedstee.

# data[].attributes.headline
28. Wat is een historische roman en waarom hoort die bij de romantiek?

# data[].attributes.subject
28. Wat is een historische roman en waarom hoort die bij de romantiek?

# data[].attributes.body
De historische roman is een roman waarvan het verhaal gebaseerd is op waar gebeurde historische gebeurtenissen en de persoon in het verhaal hebben ook echt bestaan. Dit genre is opgekomen in de 19e eeuw, het tijdperk van de roman.

# data[].attributes.body
De Vlaamse beweging was van oorsprong een literaire beweging. De aanhangers hopen allereerst dat hun taal in België als volwassen cultuurtaal wordt beschouwd. Tot de jaren 1860 had het geen taalkundige en politieke eisen, laat staan ​​strijden voor meer politieke onafhankelijkheid voor Vlaanderen. Ze eisen enkel respect voor de Vlaamse cultuur binnen België als geheel. Dit heeft geleid tot verschillende initiatieven van literaire, historische of artistieke aard. Later was culturele belangstelling nog steeds het basiskenmerk van de Vlaamse beweging.

# data[].attributes.headline
30. Wat is De Gids? Wanneer en door wie is die opgericht?

# data[].attributes.subject
30. Wat is De Gids? Wanneer en door wie is die opgericht?

# data[].attributes.body
In 1885 werd in Nederland het tijdschrift De Nieuwe Gids opgericht. Het was een platform voor vernieuwende denkbeelden op het gebied van literatuur, politiek, maatschappij en wetenschap. De Nieuwe Gids werd opgericht door Frederik van Eeden, Frank van der Goes, Willem Kloos, Willem Paap en Albert Verwey.

# data[].attributes.headline
31. Wie is Potgieter? Vertel zoveel mogelijk over hem.

# data[].attributes.subject
31. Wie is Potgieter? Vertel zoveel mogelijk over hem.

# data[].attributes.body
E.J. Potgieter was één van de prominentste literaire figuren van de Nederlandse negentiende eeuw. Hij was een geducht criticus. Niet alleen hekelde hij de literatuur van zijn tijd, maar ook de 'Jan Saliegeest' van zijn landgenoten. Potgieter was één de oprichters van het maandblad De Gids.

# data[].attributes.headline
32. Wie is Multatuli? Vertel zoveel mogelijk over hem

# data[].attributes.subject
32. Wie is Multatuli? Vertel zoveel mogelijk over hem

# data[].attributes.body
De Nederlandse schrijver Multatuli, pseudoniem van Eduard Douwes Dekker, werd vooral bekend met zijn boek Max Havelaar. In het boek verwerkte Eduard Douwes Dekker zijn ervaringen als bestuurlijk ambtenaar in Nederlands-Indië. Hij bekritiseerde in dit boek de bestuurlijke misstanden waar de gewone bevolking onder leed.

# data[].attributes.headline
33. Wat is de Max Havelaar? Vertel hier zoveel mogelijk overMax Havelaar is een boek van Multatuli (pseudoniem van Eduard Douwes Dekker), geschreven in 1859 in Brussel en voor het eerst gepubliceerd in 1860. De roman verhaalt over een man die ageert tegen het corrupte, indirecte regeringssysteem van Nederlands-Indië, dat de lokale elite vaak zijn gang liet gaan.

# data[].attributes.subject
33. Wat is de Max Havelaar? Vertel hier zoveel mogelijk overMax Havelaar is een boek van Multatuli (pseudoniem van Eduard Douwes Dekker), geschreven in 1859 in Brussel en voor het eerst gepubliceerd in 1860. De roman verhaalt over een man die ageert tegen het corrupte, indirecte regeringssysteem van Nederlands-Indië, dat de lokale elite vaak zijn gang liet gaan.