# data[].attributes.attachment_link.readable_text
https://www.tuinadvies.nl / maandag 2 maart 2020

Om te kunnen overleven in de vrije natuur gebruiken heel wat dieren verschillende camouflagetechnieken. Ze verbergen zichzelf op een verbazingwekkende manier om zich tegen de jacht en hun predatoren te beschermen.

Heel wat dieren zijn hierin ware meesters en gebruiken de meest uiteenlopende technieken. Zowel roofdieren en prooidieren gebruiken camouflage.
Roofdieren om hun prooi onopvallend te besluipen en prooidieren om niet op te vallen voor hun aanvallers. Kleur, tekening en vorm worden zodanig toegepast dat ze als het ware verdwijnen in hun omgeving en heel moeilijk zichtbaar worden.

Schutkleur

De makkelijkste manier om niet op te vallen is het aannemen van een schutkleur. Dieren die deze techniek gebruiken worden door hun kleurenpatroon één met hun achtergrond. Er zijn heel wat voorbeelden van dieren die dit toepassen. Denk maar aan de houtsnip wiens verenkleed voor een perfecte camouflage zorgt ten opzichte van de takken en dorre bladeren of de ijsbeer die met zijn witte vacht helemaal opgaat in de sneeuw. Kameleons en platvissen doen het nog beter en passen hun kleur constant aan aan de achtergrond waarin ze zich bevinden. Sommige dieren zoals de sneeuwhaas en poolvos passen hun vacht dan weer aan naargelang het seizoen.

Vormvervaging

Hierbij wordt de vorm van het dier in kwestie gecamoufleerd door de tekening ervan. Door een strepenpatroon worden de vorm en contouren van het lichaam vager. Een typisch voorbeeld hiervan is de tijger en de zebra. Bovendien zijn individuele zebra's in een kudde hierdoor moeilijker te herkennen. Ook bepaalde koraalvissen zoals de pauwoogkeizersvis gebruiken deze vorm van camouflage.

Mimicry of nabootsing

Dit is een heel speciale techniek waarbij het dier sprekend lijkt op een object of detail uit zijn leefomgeving. Zo kent iedereen wel de wandelende tak en het wandelend blad die perfect de vorm van een tak of blad hebben waardoor ze nauwelijks opvallen. Mimicry kan ook betekenen dat een soort lijkt op een andere, niet verwante soort om er voordeel uit te halen. Meestal gaat het om een ongevaarlijke soort die een gevaarlijke soort nabootst. Zo zijn er kevers en zweefvliegen die wespen nabootsen zodat ze niet zullen opgegeten worden door vogels.

Schaduwwerking

Bij andere dieren wordt dan weer de ruimtelijke waarneming verstoord door omgekeerde schaduwwerking. Deze techniek heeft ook tot gevolg dat het dier moeilijker van de ondergrond te onderscheiden is. De haai is bijvoorbeeld bovenaan donker zodat hij van bovenaf in het water bijna niet opvalt. Zijn buik is dan weer net het tegenovergestelde en licht van kleur zodat hij van onderaf niet opvalt door de lichtinval in het water.

Camouflage en natuurfotografie

Natuurfotografen kunnen heel wat leren van deze technieken want natuurfotografie en camouflage gaan hand in hand. Dit geldt uiteraard vooral voor wie dieren zoals vogels en zoogdieren wil fotograferen op een manier dat de dieren niet afgeschrikt worden. Heel wat dieren zijn schuw en zijn moeilijk van dichtbij te benaderen om ze beeldvullend te kunnen fotograferen. Daarbij komt een goede camouflage dus goed van pas.

De technieken die we als mens gebruiken zijn gewoon afgekeken van de natuur. Vooral schutkleur en vormvervaging zijn de meest gebruikte, althans binnen de natuurfotografie. Camouflagekledij, schuiltenten, netjes en camouflagestiften kan je in heel wat kleuren en motieven kopen om jezelf als fotograaf zo onopvallend mogelijk te laten opgaan in de natuur. Vormvervaging wordt toegepast door bijvoorbeeld camouflagenetten of kledij te gebruiken die voorzien zijn van namaakbladeren.

Heel wat dieren beschikken over heel scherpe zintuigen en verslaan de mens hierin zonder enige moeite. Vooral op vlak van gehoor en reukzin moeten wij dikwijls onderdoen. Hun vaak beperkte gezichtsvermogen kan dan wel weer in ons voordeel spelen. Reeën zien bijvoorbeeld vooral contrastverschillen. Ben je als natuurfotograaf goed gecamoufleerd maar jouw bleke handen en gezicht zijn nog zichtbaar, dan kan dit contrastverschil voldoende zijn om opgemerkt te worden. Handschoenen en een bivakmuts kunnen helpen al is een schuilhut nog beter. Vergeet ook niet om zo stil en roerloos mogelijk te blijven zitten want ook dit zal de dieren afschrikken.

# data[].attributes.attachment_link.description
https://www.tuinadvies.nl / maandag 2 maart 2020 Om te kunnen overleven in de vrije natuur gebruiken heel wat dieren verschillende camouflagetechnieken. Ze verbergen zichzelf op een verbazingwekkende manier om zich tegen de jacht en hun predatoren te beschermen. Heel wat dieren zijn hierin ware meesters en gebruiken de meest uiteenlopende technieken.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe werkt een optische illusie? Victor legt het uit! | Het beste brein van Nederland

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Je denkt misschien dat wat je ziet altijd overeenkomt met de werkelijkheid. Toch hoeft dat niet altijd. Gedurende de evolutie van de mens hebben onze hersenen allerlei systemen ontwikkeld die ons gezichtsvermogen helpen. Daar merk je zelf bijna niets van, totdat je iets te zien krijgt wat door die systemen verkeerd worden geïnterpreteerd. Veel optische illusies werken zo: ze houden je brein voor de gek door informatie te geven die bij de hersenen een 'verkeerde' reactie teweeg brengen. Andere optische illusies tonen juist grappige eigenaardigheden van onze ogen en hersenen. In dit artikel wordt uitgelegd hoe en waarom deze illusies werken.

Om te illustreren hoe groot de invloed van onze hersenen is in vergelijking met het netvlies: exact dezelfde beeldinformatie levert twee verschillende interpretaties op: de oude vrouw of het jonge meisje. Psychologen hebben dit jarenlang als test gebruikt en kenden betekenis toe aan de verschijning die je als eerste zag. Tegenwoordig dient het vooral als grappige illustratie van de werking van de hersenen: als je eenmaal het meisje of de oude vrouw hebt herkend, is het moeilijk om ook de andere figuur in het plaatje te zien.

Het na-effect van kleur

Als je lang naar een vlak met een bepaalde kleur kijkt, en daarna naar een wit vlak, zie je een soort kleurresidu van dat vlak: het plaatje in negatief. In de psychologie wordt dit 'het na-effect van kleur' of McCollough effect genoemd. Dit effect kan worden verklaard door een simpele eigenaardigheid in ons visuele systeem. Het werkt als volgt: licht valt in het oog op de kegeltjes in het netvlies. Deze kegeltjes zijn verbonden met oogzenuwcellen, die op kleurgebied elk hun eigen specialisatie hebben, afhankelijk van de golflengte van het licht. Sommige oogcellen reageren op blauw, andere weer op geel enzovoorts. Omdat wit licht alle kleuren bevat, reageren alle oogcellen als je naar een wit vlak kijkt. Aan de hand van deze informatie van de oogzenuwcellen, bouwen de hersenen een plaatje op van wat je ziet.

Oogzenuwcellen kunnen echter niet onbeperkt blijven reageren. Nadat je een tijdje naar een vlak met een bepaalde kleur (bijvoorbeeld blauw) hebt gekeken zijn de oogcellen die reageren op de kleur blauw moe. Ze willen dan eigenlijk niet meer reageren. Kijk je vervolgens naar een wit vlak, dan reageren alle cellen, behalve die voor blauw. Die moeten eerst nog even bijkomen. Daardoor krijgen je hersenen kortstondig verkeerde informatie: omdat de 'blauwe oogcellen' niet reageren denk je dat je naar een geel vlak kijkt. Zodra de vermoeide oogzenuwcellen weer bijgekomen zijn, wordt het vlak weer gewoon wit.

Afgeleid contrast

Onze hersenen bepalen de helderheid van een vlak voor een groot deel door naar het contrast met omliggende vlakken te kijken. Hierbij worden scherpe contrasten (zoals op dit plaatje tussen de lichte en donkere vakjes) sterker meegenomen dan langzaam vervloeiende contrasten (zoals de schaduw). Je ziet de grijskleuren op dit 'schaakbord' dus niet objectief en dit zorgt ervoor dat je op het eerste gezicht denkt dat de vakjes A en B niet dezelfde kleur zijn. Dit is echter wel zo! (Geloof je me niet, print het plaatje dan maar eens uit en vouw het papiertje zo dat de vakjes A en B elkaar raken. Hieronder hebben we de vlakken uitgeknipt en naast elkaar gezet en verder niks aangepast).

Signaal geblokkeerd

Onderstaande optische illusie heet de Hermann-grid (naar de wetenschapper die de illusie voor het eerst 'uitvond'). Wat is hier aan de hand? Op de kruispunten van de grijze paden op het zwarte vlak staan witte stipjes. Op het moment dat je je op een van die stipjes probeert te concentreren, worden op een andere plaats in het Hermann-grid de witte stipjes zwart.

Als je je ogen over de Hermann-grid laat gaan, zie je sommige witte stipjes even zwart worden. Dit komt omdat de receptoren die hier de witte kleur zouden moeten waarnemen, even geblokkeerd zijn vanwege de hoge mate van contrast in de Hermann-grid. Je neemt dus de laterale inhibitie van je eigen receptoren waar.

Hoe kan dit worden verklaard? Zoals in het vorige voorbeeld al werd geïllustreerd, nemen de hersenen een groter verschil in helderheid waar op de plaats waar twee vlakken elkaar raken. Dit is erg handig, omdat het voor ons belangrijk is om te zien waar objecten beginnen en eindigen als we het landschap in ons opnemen.

Uitgelicht door de redactie

De Hermann-grid maakt op zenuwniveau gebruik van hetzelfde mechanisme. Als je naar bovenstaande optische illusie kijkt, zullen sommige receptoren in je netvlies de kleur 'zwart' registreren, terwijl andere 'wit' waarnemen. Als deze receptoren vlak naast elkaar zitten, treedt laterale inhibitie op. Dit betekent dat de receptoren die precies naast of tussen de 'zwart-waarnemer' en de 'wit-waarnemer' zitten, worden geblokkeerd. Ze mogen geen signaal doorgeven aan de hersenen. Hierdoor is het voor de hersenen gemakkelijk om contrasten te zien: eventueel verloop tussen twee vlakken met een groot contract wordt zo uitgeschakeld zodat het onderscheid tussen de vlakken duidelijker te zien is.

Als je je ogen over de Hermann-grid laat gaan, zie je sommige witte stipjes even zwart worden. Dit komt omdat de receptoren die hier de witte kleur zouden moeten waarnemen, even geblokkeerd zijn vanwege de hoge mate van contrast in de Hermann-grid. Je neemt dus de laterale inhibitie van je eigen receptoren waar.

Patroonherkenning

Zoek de dalmatiër: Ergens in dit plaatje zit een dalmatiër verborgen. Als je even zoekt kun je hem vast wel vinden, en als je hem eenmaal hebt gevonden kun je hem niet meer uit het plaatje wegdenken. Neem het volgende eens in overweging: staat die dalmatiër er eigenlijk wel of heb je hem alleen maar gezien omdat je op zoek was naar de hond in het plaatje?

Staat er een dalmatiër op dit plaatje? Als je goed zoekt, kun je hem vast wel vinden. De hersenen zijn namelijk erg goed in het vinden van betekenisvolle patronen.

De hersenen hebben een enorm vermogen tot patroonherkenning. Ze gaan soms zelfs zo ver in het vinden van betekenisvolle patronen in een chaotisch geheel, dat mensen op allerlei plekken dingen gaan zien die er eigenlijk niet zijn. Een voorbeeld daarvan is wel erg frappant: het zogenaamde gezicht op Mars. De wereld stond op zijn kop toen wetenschappers een heuvel op Mars vonden die leek op een menselijk gezicht. Was er dan toch een beschaving op Mars geweest? Het antwoord is nee: het was het vermogen en behoefte tot patroonherkenning dat ons parten speelde.

De lijnen op bovenstaand plaatje lijken schots en scheef te staan. Toch zijn ze eigenlijk recht (leg maar eens een recht stuk papier of een lineaal lang je scherm). Hoe komt dit? Zoals reeds gesteld, zijn de hersenen heel goed in patroonherkenning. Misschien zelfs iets te goed, want als ze eenmaal een patroon te pakken hebben, is het moeilijk om de aandacht te verleggen naar een ander patroon. In dit geval zijn de hersenen zo gefixeerd op het zwartwitte blokjespatroon, dat ze het lijnenpatroon links laten liggen. Ook op onderstaande plaatje is dit het geval.

De suggestie van beweging

Langere tijd kijken naar beweging van boven naar beneden vermoeit de zenuwcellen die verantwoordelijk zijn voor dit type beweging. Andere zenuwcellen nemen het over, en daarom zie je na een tijdje geen waterval meer, maar een rivier. Hoe komt dat? In de hersenen zit een gebiedje dat de midden temporele cortex heet. Dit gebiedje speelt een belangrijke rol bij het waarnemen van beweging, ook als die beweging alleen maar geïllustreerd wordt op een foto of tekening (zoals hierboven). In de midden temporele cortex zitten allemaal zenuwcellen die verantwoordelijk zijn voor verschillende soorten beweging: van hoog naar laag, van dichtbij naar ver weg etcetera. Als je je voor langere tijd focust op een type beweging (in dit voorbeeld: van boven naar beneden) worden de zenuwcellen die hiervoor verantwoordelijk zijn, vermoeid. De andere zenuwcellen in de midden temporele cortex nemen het over. Resultaat: opeens merk je dat de waterval is vervangen door een rivier die van je wegstroomt!

In de bovenstaande optische illusie, gebaseerd op het werk van kunstenaar Kitaoka, zie je de stilstaande cirkels draaien. Hoe komt dit? Als je naar deze afbeelding kijkt, moeten je hersenen alle informatie die aanwezig is in één keer verwerken. Doordat er veel informatie aanwezig is, vallen de hersenen terug op 'trucjes'. Een van die trucjes van ons brein is dat het steeds kleiner wordende cirkels als beweging worden geïnterpreteerd (bijvoorbeeld een draaiende spiraal). Hierdoor zie je de cirkels draaien. Het effect is het grootst bij de cirkel waarnaar je aandacht níet uitgaat. Omdat je hersenen gericht zijn op de ene cirkel, passen ze voor de andere cirkel het trucje weer toe.

# data[].attributes.attachment_link.title
Bekijk: Optische illusies: hoe je brein je voor de gek houdt

# data[].attributes.attachment_link.description
Gedurende de evolutie hebben de hersenen allerlei trucjes ontwikkeld om ons gezichtsvermogen te helpen. Daar merk je normaal gesproken niets van. Optische illusies maken echter handig gebruik van die trucjes en laten je zien hoe je brein je voor de gek houdt.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
The Architect, Erik Johansson

Van bodypaint en wandschilderingen tot timelapse en astrofotografie: deze 7 kunstenaars zijn meester in de kunst der deceptie. Met hun optische illusies misleiden ze je brein waar je bij staat. Eerst zien, dan geloven? Think again.

Met wat digitale fotografie en Photoshop goochelt de Zweedse fotograaf Erik Johansson de meest sprookjesachtige plaatjes tevoorschijn, omdat "de wereld anders gewoon te saai is," aldus Johansson. "Hoewel een afbeelding kan bestaan uit honderden verschillende foto's, wil ik dat het uiteindelijke resultaat eruitziet alsof het daadwerkelijk heeft kunnen plaatsvinden."

Hikaru Cho's voorliefde voor bodypaint en fruit komt samen in haar videoserie Juicy Girls. Met behulp van stopmotion en acrylverf, zet deze Japanse kunstenares een koelbloedige zelfontleding in scène, waarin ze laat zien dat haar lichaam eigenlijk gewoon uit citroen bestaat.

Met de natuur als canvas, wil de 'space sculptor' François Abélanet de kijker aanmoedigen om wat ze met hun eigen ogen zien in twijfel te trekken, op zoek naar de grens tussen fictie en werkelijkheid.

De Canadese schilder Rob Gonsalves studeerde architectuur, maar besloot uiteindelijk schilder te worden. In zijn schilderijen laat hij je een glimp opvangen van een parallel, "magisch realistisch" universum.

Het project RGB Landscape No. 63 van het Italiaanse kunstenaarsduo Carnovsky lijkt in eerste instantie te bestaan uit random muurtekeningen die elkaar overlappen. Zodra er echter rood, groen of blauw licht op valt, komen de aparte lagen van drie verschillende en complete werelden tevoorschijn. Who's afraid of red, green and blue?

Aan Jeff Frost's nieuwste film, Circle of Abstract Ritual, waren maar liefst 300.000 foto's, muurschilderingen in verlaten huizen, wildvuur, timelapsebeelden van rellen, nul graphics en twee kalenderjaren nodig. Het resultaat: een surrealistische, onheilspellende wereld, waarin schepping en vernietiging één worden.

Geen complexe trucjes voor Brusspup: deze meester in analoge optische illusies heeft niet meer dan een transparant vel met strepen nodig om een dinosaurus tot leven te wekken (zie minuut 1:40).
Meer lijstjes: 7 kunstenaars die schilderen met alles behalve verf 7 kunstenaars die schilderen met alles behalve een kwast

# data[].attributes.attachment_link.title
7 kunstenaars die je brein voor de gek houden met optische illusies

# data[].attributes.attachment_link.description
The Architect, Erik Johansson Van bodypaint en wandschilderingen tot timelapse en astrofotografie: deze 7 kunstenaars zijn meester in de kunst der deceptie. Met hun optische illusies misleiden ze je brein waar je bij staat. Eerst zien, dan geloven? Think again.

# data[].attributes.body
Escher

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
MC Escher Print Escher Art Reptiles Circa 1943 | Etsy
570 × 468 - 95k - jpg
etsy.com

Escher Cube houses wallpaper 23151 wallcovering MC Escher Arte
500 × 500 - 53k - jpg
kleurmijninterieur.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
MC Escher Print Escher Art Reptiles Circa 1943 | Etsy570 × 468 - 95k - jpgetsy.com Escher Cube houses wallpaper 23151 wallcovering MC Escher Arte500 × 500 - 53k - jpgkleurmijninterieur.nl

# data[].attributes.body
vormen van optische illusie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een illusionist is een goochelaar. Illusionisten combineren soms hun show met comedy of verkleden zich als clown. Goochelen wordt ook wel eens gezien als toveren. Goochelen is dikwijls gebaseerd op optische illusies en snel vinger- en handwerk (de zogeheten vingervlugheid). Illusionisten gebruiken vaak bepaalde materialen om te goochelen, bijv. kaarten, ringen, touw, doeken en balletjes. Maar werken ook met ook vuureffecten of met dieren, zoals konijnen of duiven.

In Nederland heb je minstens 25 goochelverenigingen. In België heb je er maar 10.

Bekende goochelaars

Een bekende goochelaar was Harry Houdini (1874-1926), die vooral naam maakte als boeienkoning (ontsnappingskunstenaar). In Nederland zijn dat momenteel wel Hans Kazàn en Hans Klok.

# data[].attributes.attachment_link.description
Een illusionist is een goochelaar. Illusionisten combineren soms hun show met comedy of verkleden zich als clown. Goochelen wordt ook wel eens gezien als toveren. Goochelen is dikwijls gebaseerd op optische illusies en snel vinger- en handwerk (de zogeheten vingervlugheid). Illusionisten gebruiken vaak bepaalde materialen om te goochelen, bijv.