# data[].attributes.body
2.Różnice między gwarą a językiem ogólnopolskim.
3. Co to jest akcent inicjalny, jak rozumiesz - bierna znajomość słowa.

Zabawne afisze filmowe w śląskiej wersji językowej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kim jest Monika Kudełko?
Jestem dziołcha z Rudy i promuję godkę - mówi Monika Kudełko, która zaprojektowała plakaty do filmów ze śląskimi tytułami.

Nie tylko tłumaczę, ale i projektuję. Łatwiej jest coś zobaczyć, wyobrazić sobie, niż polegać tylko na samych tytułach - mówi Monika Kudełko, która zaprojektowała plakaty do filmów ze śląskimi tytułami. - Chciałam nawiązać nazwą, ale i rysunkiem do naszego regionu.

Dla przykładu "Hobbit. Niezwykła podróż" to u mnie "Utopek. Dupno rajza" i widać na nim kominy, Spodek i Pomnik Powstańców Śląskich. Chciałam nawiązać nim do Śląska - dodaje.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kim jest Monika Kudełko? Jestem dziołcha z Rudy i promuję godkę - mówi Monika Kudełko, która zaprojektowała plakaty do filmów ze śląskimi tytułami. Nie tylko tłumaczę, ale i projektuję. Łatwiej jest coś zobaczyć, wyobrazić sobie, niż polegać tylko na samych tytułach - mówi Monika Kudełko, która zaprojektowała plakaty do filmów ze śląskimi tytułami.

# data[].attributes.body
Temat: Zebranie i utrwalenie najważniejszych zagadnień poznanych w rozdziale u U źródeł filozofii.

# data[].attributes.body
Temat: Ćwiczenia utrwalające wiedzę i umiejętności z zakresu podstawy programowej.

# data[].attributes.body
Temat: Młodzieńczy marsz ku doskonałości? Z. Herbert "Pan Cogito a perła".

komizm
autoironia
"Per aspera ad astra"

# data[].attributes.body
Temat: Regionaln e odmiany języka.

JĘZYK OGÓLNONARODOWY (OGÓLNOPOLSKI) - ogólna, standardowa odmiana polszczyzny używanej na co dzień przez większość Polaków. Jest to język upowszechniany przez szkołę, administrację i środki masowego przekazu.
DIALEKT  - terytorialna odmiana języka. Rozróżniamy dialekt: wielkopolski, małopolski, śląski, mazowiecki.

GWARA - język używany na mniejszym terenie, np gminie, wsi

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Stary Marych - fikcyjna postać literacka stworzona przez Juliusza Kubla. Symbol gwary poznańskiej / Fot. Poznan.pl

Jednak mowa poznaniaków to nie tylko germanizmy. Jak rozpoznać poznaniaka? Rodowici poznaniacy często na końcu zdania podwyższają melodię mowy, wydłużając ostatnią sylabę. Stosują także udźwięcznienia międzywyrazowe (dźwięczna wymowa ostatniej spółgłoski w wyrazie, gdy wyraz następny zaczyna się od głoski dźwięcznej), np. mozd Rocha, Jag inaczej chcesz to zrobić? Dla poznaniaka naturalne jest to, że wchodzi po schódkach i leczy się u pani doktór czy to, że najbardziej znana drużyna piłkarska nazywa się Kolejorz, w którym grają fest chłopoki.

Raz gorzyj, raz lepij

Poznaniak może czuć się raz gorzyj, raz lepij. Nie zdziwcie się, że mieszkaniec stolicy Wielkopolski może powiedzieć też: dej, trzymej, dźwi, łokno, ślizgo (daj, trzymaj, drzwi, okno, ślisko), a także zapytać Was: Skędy jesteście? Niestety, poznaniacy nie zawsze wymawiają -ą w wygłosie. Zastępują je głoskami -om .

Tej!

Najwięcej jednak zabawy jest ze słownictwem. Uniwersalne zawołanie poznaniaka to tej!, czyli połączenie ej z ty. Jakież to ekonomiczne! Jeśli nie wierzycie, wsiądźcie do bimby i posłuchajcie rozmów rodowitych mieszkańców Poznania, tylko nie zapomnijcie najpierw odbić biletu. A gdy będziecie chcieli wysiąść z tramwaju, koniecznie naduście przycisk przy dźwiach .

Gwara poznańska. Wybrane przykłady: pyry, drynda, sznytloch, sznytka, tytka, laczki

Kejtry i kociambry

Przebywając w Poznaniu, dowiecie się też, że poznaniacy mają w domu kejtry i kociambry (kiedyś Poznań przeprowadził kampanię społeczną pod hasłem „Sprzątaj po swoim psie! Kejter też poznaniak"). Zakupy poznaniacy pakują w tytki, do popielniczek wrzucają ćmiki, na śniadanie jadają sznekę z glancem lub skibkę czy sznytkę chleba z obkładem, a na obiad chabasy, plyndze albo pyry zez gzikiem. Po posiłku myją statki. Często chodzą na szagę, czyli na skróty. Rataje, Grunwald czy Piątkowo to fyrtle.

Pamperek od Gwiazdora

W Poznaniu w Boże Narodzenie prezenty przynosi Gwiazdor (niejedno dziecko, widząc pod choinką zabawkową figurkę, pyta: Co to za pamperek?), a przed świętami poznaniacy hajcują, żeby było cieplyj, wynoszą zbędne klamoty czy klunkry i myją podłogę po kolanach, oczywiście w laczkach albo w papciach. Uwaga! Poznaniacy zakluczają dźwi. Po co zamykać na klucz, skoro można je po prostu zakluczyć? Pamiętajcie też, że w gwarze poznańskiej płaci się bejmami.

W antrejce na ryczce
Stały pyry w tytce
Przyszła niuda, spucła pyry
A w wymborku myła giry

W przedpokoju na stołku
Stały ziemniaki w papierowej torebce
Przyszła świnia, zjadła ziemniaki
A w wiadrze myła nogi

💡 Zainteresuje Cię również:

# data[].attributes.attachment_link.title
Tej! Jadłeś pyry z gzikiem? Zakluczyłeś dźwi?

# data[].attributes.attachment_link.description
Stary Marych - fikcyjna postać literacka stworzona przez Juliusza Kubla. Symbol gwary poznańskiej / Fot. Poznan.pl Jednak mowa poznaniaków to nie tylko germanizmy. Jak rozpoznać poznaniaka? Rodowici poznaniacy często na końcu zdania podwyższają melodię mowy, wydłużając ostatnią sylabę. Stosują także udźwięcznienia międzywyrazowe (dźwięczna wymowa ostatniej spółgłoski w wyrazie, gdy wyraz następny zaczyna się od głoski dźwięcznej), np.

# data[].attributes.body
Temat: Jakie prawdy życiowe kryją w sobie aforyzmy?

1. Objaśnienie pojęcie aforyzmu i zapisanie go do zeszytu.

Aforyzm zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy. Aforyzm może występować jako samodzielny utwór, ale też jako wyrazista cząstka większej wypowiedzi jako puenta.

AFORYZM–maksyma, sentencja, złota myśl, skrzydlate słowo, przysłowie, refleksja, gnoma

Przykład aforyzmu:
"Język to źródło nieporozumień"
" Wśród ludzi też można czuć się samotnym"

# data[].attributes.attachment_link.title
Untitled genially by Kornela Musiał on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Zróżnicowanie języka 2 1 4 7B Czy wiesz, jak powstał język polski??? Obejrzyj krótki filmik :) ,,Błyskawiczne dzieje polszczyzny" 1 Każda nasza wypowiedź charakteryzuje się określonym stylem.Styl językowy to nic innego jak sposóbwysławiania się w mowie lub piśmie. Styl- również to słowo pochodzi z łaciny.

# data[].attributes.body
Temat: Życie ascety przykładem walki człowieka o doskonałość.

1. Objaśnienie pojęć asceza, asceta.
ASCEZA - umartwianie się w celu osiągnięcia doskonałości lub zbawienia duszy;  wyrzeczenie się przyjemności i wygód.

Asceta  - czyli człowiek dobrowolnie ograniczający własne potrzeby w imię wyższych celów, często spędzał czas na modlitwie, umartwianiu swego ciała
2. Głośne odczytanie tekstu E. Wipszyckiej "Święty Antoni, czyli o pierwszych pustelnikach"

Tematem tekstu E. Wipszyckiej jest przedstawienie historii życia pewnego, młodego zamożnego młodzieńca, który postanowił porzucić doczesne życie w imię wyższych wartości.

Autorka skupia się na przybliżeniu drogi Antoniego do ascezy.

W tym celu przywołuje kolejne etapy wyrzeczeń, których dopuścił się Antoni, by zasłużyć na życie wieczne.

Tym samym dowodzi, że dobrowolna rezygnacja z doczesnych wygód może być źródłem szczęścia.

3. Zapisanie w punktach wydarzeń z życia świętego Antoniego.
4. Dlaczego tekst o św. Antoni nosi znamiona tekstu naukowego?
5. Zapisanie pojęcia legenda do zeszytu.
6. Omówienie obrazu Sassetta.

# data[].attributes.body
2. Opis obrazu wg wskazówek.
3. Interpretacja fraszki Sztaudyngera.

# data[].attributes.body
Temat: Obraz "Diogenes szukający uczciwego człowieka" ilustracją dnia z życia filozofa.

1. Przypomnienie informacji nt. kompozycji opisu obrazu.

# data[].attributes.body
7 rzeczy, których możesz nauczyć się od Diogenesa:

1. Zaspokajaj swoje potrzeby, a nie wszystkich wokół,
2. Dąż do bycia wolnym, czyli szczęśliwym człowiekiem,
3. Obserwuj zwierzęta i ucz się od nich wolności,
4. Obserwuj małe dzieci i ucz się od nich szczerości i wolności,
5. Bądź szczery w słowach, działaniu i intencjach,
6. Bądź minimalistą, ograniczaj swoje potrzeby i posiadaj to, czego naprawdę potrzebujesz,
7. „Płać” za dobre rady.

Praca domowa
Napisz Diogenesową receptę na szczęście.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Diogenes z Synopy
Διογένης της Σινώπης

Diogenes - fragment obrazu Rafaela Santi Szkoła Ateńska (1509-1510)

Data i miejsce urodzenia

ok. 413 r. p.n.e.
Synopa

Data i miejsce śmierci

ok. 323 r. p.n.e.
Korynt

Diogenes z Synopy, gr. Διογένης της Σινώπης Diogenes tes Sinopes (ur. ok. 413 r. p.n.e. w Synopie, zm. ok. 323 r. p.n.e. w Koryncie) - grecki filozof, przedstawiciel szkoły cyników (nazwanej od jego przydomka - Κυνικός, Pies) i uczeń Antystenesa. Był nauczycielem Kratesa z Teb. Starając się wprowadzić w czyn głoszone przez siebie poglądy i zarzucając swojemu nauczycielowi sprzeciwienie się im, stał się abnegatem.

Pomimo swych dziwnych zachowań i radykalizmu w głoszeniu pogardy dla rozkoszy życiowych i dóbr materialnych, stał się jedną z najpopularniejszych postaci starożytności.

Pochodził z Synopy nad Morzem Czarnym. Jego ojciec, Hikezjos był bankierem, a Diogenes pomagał mu przy pracy. Obaj zostali wygnani z miasta, gdy oskarżono ich o psucie monety. Diogenes przeniósł się do Aten, gdzie wstąpił do szkoły Antystenesa. Podczas jednej ze swoich podróży odwiedził m.in. Syrakuzy, został wzięty do niewoli przez śródziemnomorskich piratów i sprzedany jako niewolnik Kseniadesowi, mieszkańcowi Koryntu. Diogenes zajął się wychowaniem jego dzieci. Po śmierci, która według starożytnych historyków nastąpiła tego samego dnia, w którym umarł Aleksander Wielki, został pochowany w Koryncie, a obywatele miasta wznieśli na jego grobie marmurową figurę psa.

W Atenach żył według głoszonych przez siebie zasad - wolności od dóbr materialnych ( ubóstwa) i panujących norm społecznych. Według opisów Diogenesa Laertiosa, poczynania jego imiennika z Synopy cechowały się anaideią: chodził w łachmanach, mieszkał w beczce, a potrzeby fizjologiczne załatwiał na ulicy. Wierzył, że pomimo oporu ludzi, należy ich skłonić do głoszonych przez siebie zasad. Jedną z tych zasad była całkowita niezależność od otoczenia i samowystarczalność.

Idąc w swych poglądach dalej od Antystenesa, żądał, by człowiek, którego porównywał z monetą, był odbijany innym stemplem niż dotąd, tzn. żądał zastąpienia kultury przez naturę i odpowiadające jej życie, podobne do życia ludów barbarzyńskich i zwierząt. Przede wszystkim domagał się zniesienia małżeństwa, wprowadzenia wspólności kobiet i dzieci, siebie zaś nazwał pierwszym, na przekór państwu, które strzeże kultury, kosmopolitą, obywatelem kosmosu, czyli świata. Diogenes praktykował również ascetyzm, który jednak nie miał na celu osłabienia ciała, lecz jego wzmocnienie dla prowadzenia życia pierwotnego, był też głosicielem cynicznego bezwstydu, w myśl którego to, co robią wszyscy, można robić publicznie.

Jak głosi legenda, pewnego razu opalającego się Diogenesa odwiedził sam Aleksander Wielki, który powiedział, że spełni jego każde życzenie. Na to Diogenes odparł, że jego jedynym życzeniem jest, aby Aleksander przesunął się nieco, bo zasłania mu słońce.

Według innej opowieści Diogenes miał przechadzać się w biały dzień po mieście z zapaloną latarnią. Zapytany, dlaczego to czyni, odpowiedział: szukam człowieka. Od tej pory latarnia Diogenesa jest symbolem niewiary w istnienie prawdziwego człowieka.

Linki zewnętrzne

# data[].attributes.attachment_link.description
Diogenes z Synopy Διογένης της Σινώπης Diogenes - fragment obrazu Rafaela Santi Szkoła Ateńska (1509-1510) Data i miejsce urodzenia ok. 413 r. p.n.e. Synopa Data i miejsce śmierci ok. 323 r. p.n.e. Korynt Diogenes z Synopy, gr. Διογένης της Σινώπης Diogenes tes Sinopes (ur. ok. 413 r. p.n.e. w Synopie, zm.

# data[].attributes.body
Temat: Co jest potrzebne cynikowi do szczęścia?

1. Przypomnienie założeń stoicyzmu i epikureizmu.
2. Zapoznanie się z sylwetką Diogenesa.
3. Zapisanie pojęć anegdota, cynizm
CYNIZM - to nurt w starogreckiej filozofii (początek w V wieku p,n.e). głoszony przez Diogenesa i jego zwolenników. Cynicy uważali, że człowiek nie potrzebuje do szczęścia nic poza niezbędnym minimum. Na przykład sam Diogenes zamieszkał w beczce, aby pokazać światu, że takie lokum jest wystarczające. Warunkiem osiągnięcia szczęścia jest odrzucenie powszechnie obowiązujących norm i wartości. Bogactwo, sława, pieniądze są tym co zniewalają człowieka i uniemożliwiają mu osiągnąć szczęście. Cynicy postulowali ograniczenie potrzeb i uniezależnienie się od konwenansów panujących w społeczności.
Uwaga – dziś cynik to człowiek pozbawiony skrupułów, obojętny na sprawy innych, pogardzający ogólnie uznawanymi wartościami i obyczajami

# data[].attributes.attachment_link.title
Diogenes z Synopy: historia pewnego cynika

# data[].attributes.body
Temat: Uroczyste zakończenie roku szkolnego 2019/2020.

# data[].attributes.body
Temat: W krainie epiki ćwiczenia utrwalające.

1. Sprawdź się! Rozwiąż poniższy test!

# data[].attributes.body
Temat: Powtórzenie i utrwalenie wiadomości o lekturach omawianych w klasie siódmej.

# data[].attributes.body
Temat: Reklama jako komunikat językowy. Lekcja online.

# data[].attributes.body
Temat: "Quo vadis" na egzaminie ósmoklasisty - omówienie testu. Lekcja online.

# data[].attributes.body
Temat: Charakterystyka postaci.

Obejrzyj wykład, wykonaj pisemnie zadania 1-4  str. 122/123 w zeszycie ćwiczeń.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak napisać? CHARAKTERYSTYKA / #2 język polski

# data[].attributes.body
Temat: Sugestia i aluzja - komunikacja nie wprost.

1. Zapisz pojęcie sugestii i aluzji w zeszycie przedmiotowym.
2. Wykonaj ćwiczenie 1 i 2 w zeszycie ćwiczeń str. 120, 121.

# data[].attributes.body
Temat: Ćwiczenia utrwalające środki stylistyczne.

1. W celu utrwalenia środków stylistycznych wykonaj ćwiczenia online.

# data[].attributes.attachment_link.description
Przyporządkuj podane fragmenty wierszy do odpowiednich grup.

# data[].attributes.body
Temat:Ośmieszenie zachowania i postaw bohaterów w satyrze "Żona modna" I. Krasickiego.

# data[].attributes.body
3. Analiza i interpretacja satyry I. Krasickiego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Pan Piotr i jego żona przedsatwieni w "krzywym zwierciadle" 

# data[].attributes.attachment_link.description
Plan dekompozycyjny * Obraz społeczeństwa polskiego i jego krytyka. Pan Piotr - przedstawiciel szlachty 1. Spotkanie pana Piotra z przyjacielem i rozmowa na temat małżeństwa. 2. Warunki intercyzy. 3. Wyjazd na wieś. 4. Powitanie służby i zniewaga plebana. 5. Aspiracje żony

# data[].attributes.body
2. Przebieg wydarzeń w satyrze I. Krasickiego pt. "Żona modna".

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Żona modna"superstar,

czyli treść satyray łopatologicznie

Ignacy Krasicki

Joanna Klimas

Biedny pan Piotr

Przysłuchujemy się rozmowie dwóch kolegów, Piotra i przyjaciela Piotra. Ten drugi gratuluje mu ożenku. Piotr nie jest zbyt szczęśliwy. Jedną z licznych zalet żony są... 4 wsie, które otrzymała ona w posagu. Pan Piotrnarzeka jednak na jej miejskie wychowanie i maniery, wolałby jednak małżonkę ze wsi.

"A ponieważ dostałeś, coś tak drogo cenił,Winszuję, panie Pietrze, żeś się już ożenił".- "Bóg zapłać". - "Cóż to znaczy? Ozięble dziękujesz,Alboż to szczęścia swego jeszcze nie pojmujesz?Czyliż się już sprzykrzyły małżeńskie ogniwa?"- "Nie ze wszystkim; luboć to zazwyczaj tak bywa,Pierwsze czasy cukrowe". - "Toś pewnie w goryczy?"- "Jeszczeć!" - "Bracie, trzymaj więc, coś dostał w zdobyczy! Trzymaj skromnie, cierpliwie, a milcz tak jak drudzy,Co to swoich małżonek uniżeni słudzy,Z tytułu ichmościowie, dla oka dobrani,A jejmość tylko w domu rządczyna i pani,Pewnie może i twoja?" - "Ma talenta śliczne:Wziąłem po niej w posagu cztery wsie dziedziczne,Piękna, grzeczna, rozumna". - "Tym lepiej".- "Tym gorzej. Wszystko to na złe wyszło i zgubi mnie sporzej;Piękność, talent wielkie są zaszczyty niewieście,Cóż po tym, kiedy była wychowana w mieście".- "Alboż to miasto psuje?" - "A któż wątpić może?Bogdaj to żonka ze wsi!" - "A z miasta?" - "Broń Boże!

na podstawie : http://lektury.kochamjp.pl/

Pierwsze wrażenie zmyliło Piotra. Dostrzegał co prawda niepokojące sygnały, ale starał się je tłumaczyć na korzyść kobiety. Nie chciał postąpić niehonorowo wobec wybranki. Zalecał się więc do niej zgodnie z wymogami epoki, naśladując bohaterów modnych wtedy romansów.Już wówczas spostrzegł, że narzeczona gardzi nim i zastanawiał się nad wycofaniem się, ale postawił sobie zdobycie jej za punkt honoru, a poza tym żal było mu zrezygnować z posagowych wiosek, które graniczyły z jego ziemiami.

Źlem tuszył, skorom moją pierwszy raz obaczył, Ale, żem to, co postrzegł, na dobre tłumaczył, Wdawszy się już, a nie chcąc dla damy ohydy, Wiejski Tyrsys, wzdychałem do mojej Filidy. Dziwne były jej gesta i misterne wdzięki, A nim przyszło do szlubu i dania mi ręki, Szliśmy drogą romansów, a czym się uśmiechał, Czym się skarżył, czy milczał, czy mówił, czy wzdychał, Wiedziałem, żem niedobrze udawał aktora, Modna Filis gardziła sercem domatora. I ja byłbym nią wzgardził; ale punkt honoru, A czego mi najbardziej żal, ponęta zbioru, Owe wioski, co z mymi graniczą, dziedziczne, Te mnie zwiodły, wprawiły w te okowy śliczne.

na podstawie : http://lektury.kochamjp.pl/

Czy "widziały gały, co brały"?

Tyrys i Filis (Filida) - tak zwykli nazywać swoich bohaterów autorzy sielanek dworskich - utworów o szczęśliwym życiu na łonie natury.Tutaj zwracam uwagę na słowo: "modna".

Przed ślubem spisano intercyzę, czyli umowę prawną. W niej młoda pani zagwarantowała sobie, że będzie miała francuską damę do towarzystwa, a ilekroć będzie chora, zamieszka w mieście, w którymbędzie spędzała także zimą. Kobieta będzie miała również swój powóz. Mąż powinienwynająć dla nich wygodny, odpowiedniej wielkości dom z reprezentacyjnymi apartamentami dla gości, oddzielnymi pokojami dla małżonków. Pana Piotra przeraził fakt, że rodzina panny dopuszcza możlwość rozwodu. Krewni przyszłej żony śmiali się z niego, kiedy stwierdził, że małżeństwo trwa do śmierci któregoś z małżonków.

Przyszło do intercyzy. Punkt pierwszy: że w mieście Jejmość przy doskonałej francuskiej niewieście, Co lepiej (bo Francuzka) potrafi ratować, Będzie mieszkać, ilekroć trafi się chorować. Punkt drugi: chociaż zdrowa, czas na wsi przesiedzi, Co zima jednak miasto stołeczne odwiedzi. Punkt trzeci: będzie miała swój ekwipaż własny. Punkt czwarty: dom się najmie wygodny, nieciasny, To jest apartamenta paradne dla gości, Jeden z tyłu dla męża, z przodu dla jejmości. Punkt piąty: a broń Boże! - Zląkłem się. A czego? "Trafia się - rzekli krewni - że z zdania wspólnego Albo się węzeł przerwie, albo się rozłączy!" "Jaki węzeł?" "Małżeński". Rzekłem: "Ten śmierć kończy". Rozśmieli się z wieśniackiej przytomni prostoty.

na podstawie : http://lektury.kochamjp.pl/

umowa przedślubna

Zima na wsi była nudna, natomiast miasta oferowały w czasie karnawału mnóstwo balów, maskarad - tzw. redut, zatem trudno się dziwić warunkowi stawianemu w intercyzie przez narzeczoną.

Przed zawarciem małżeństwa podpisywano zwykle intercyzęmajątkową, czyli umowę, w której określano przede wszystkim wysokość posagu, termin i sposób jego wypłacenia, termin i miejsce ślubu oraz sposoby zabezpieczenia majątkowej i prawnej sytuacji żony.W sensie ścisłym posag (łac. dos)oznaczał część majątku, która przypadała córce z dóbr rodzinnych. Ojciec lub brat wyznaczali go córce lub siostrze najczęściej w postaci określonej sumy pieniężnej zapisywanej jako dług na dobrach ziemskich. Po wyznaczeniu i zapisaniu posagu kobieta dokonywała aktu wyrzeczenia się praw do majątku rodzinnego (łac. abrenuntiatio). Posag wniesiony przez żonę do małżeństwa musiał być zapisany na dobrach męża.Oprócz posagu, a czasem w ramach niego wychodząca za mąż kobieta otrzymywała także tzw. wyprawę (łac. expeditio muliebris).Składały się na nią najczęściej odzież, biżuteria, kosztowności i sprzęty domowe. źródło: wilanow-palac.pl: klik

Intercyza z 1798 roku. Więcej tutaj: klik

Krótko po ślubie nasz bohater szybko pożałował swojej decyzji. Nastąpił dzień wyjazdu młodych na wieś, do posiadłości męża. Żona zażyczyła sobie podróżować nowoczesną, wygodną angielską karetą na resorach (zrozumiecie to, jeśli zajrzycie do artykułu). Pan zakupił powóz od kasztelana, który przegrał pieniądze w grach hazardowych.Wtedy pani zachorowała i wyjazd odłożono. Gdy zdecydowano się wyruszyć, okazało się, że dla męża brakuje miejsca w powozie, bo pani zabrała ze sobą mnóstwo rzeczy i wszystkie swoje zwierzęta (kanarka, psa mysz, kotkę z kociętami, srokę). Pan Piotr wziął w końcu klatkę pod pachę, suczkę na kolana i młodzi wreszcie mogli wyjechać.

A tak płacąc wolnością niewczesne zaloty, Po zwyczajnych obrządkach rzecz poprzedzających Jestem wpisany w bractwo braci żałujących. Wyjeżdżamy do domu. Jejmość w złych humorach: Czym pojedziem?" "Karetą". "A nie na resorach ?" Daliż ja po resory. Szczęściem kasztelanie, Co karetę angielską sprowadził z zagranic, Zgrał się co do szeląga. Kupiłem. Czas siadać. Jejmość słaba. Więc podróż musiemy odkładać. Zdrowsza jejmość, zajeżdża angielska kareta. Siada jejmość, a przy niej suczka faworyta. Kładą skrzynki, skrzyneczki, woreczki i paczki, Te od wódek pachnących, tamte od tabaczki, Niosą pudło kornetów, jakiś kosz na fanty; W jednej klatce kanarek, co śpiewa kuranty, W drugiej sroka, dla ptaków jedzenie w garnuszku, Dalej kotka z kocięty i mysz na łańcuszku. Chcę siadać, nie masz miejsca; żeby nie zwlec drogi, Wziąłem klatkę pod pachę, a suczkę na nogi. Wyjeżdżamy szczęśliwie, jejmość siedzi smutna, Ja milczę, sroka tylko wrzeszczy rezolutna.

na podstawie : http://lektury.kochamjp.pl/

podróż życia

Powszechnie pudła karet zawieszone były nisko na pasach. Już przy końcu panowania Augusta III moda ta zaczęła się zmieniać. „Majstrowie zagraniczni wymyślili karety na resurach, to jest na sztabach żelaznych gibkich, wysoko osadzone". (J. Kitowicz, Opis obyczajów, s. 532-533). Karety sprowadzane z Anglii uchodziły za najwytworniejsze. (Wolne Lektury)Być może był to taki powóz (Wikipedia).

Fragment zaznaczony na niebiesko to przykład hiperboli (przesadni), którą, jak już wiecie posługuje się karykatura, aby wyolbrzymić cechy, w tym przypadku wady bohaterki.

Podczas drogi żona zaczęła wypytywać o gospodarstwo męża, rozpoczęła od kucharza. Gdy ten w czasie rozmowy zwrócił się do niej per "moje serce", ofuknęła go i nakazała, by nie zwracał się do niej językiem rodem z kalendarza (prostackim). Kobieta znowu spytała o kucharza oraz stangreta, życząc sobie zatrudnienia nowego od parady. Kazała zwolnić z pracy kucharza i przyjąć niejakiego Matyjaszam który przyrządzi potrawy odpowiednie dla jej ważnych gości (żony wojskiego i córki podstolego). Potem spytała o pasztetnika. Piotr stwierdził, że kucharz potrafił robić także pasztety.

Wyjeżdżamy szczęśliwie, jejmość siedzi smutna, Ja milczę, sroka tylko wrzeszczy rezolutna. Przerwała jejmość myśli: "Masz waćpan kucharza ?" "Mam, moje serce". "A pfe, koncept z kalendarza, Moje serce! Proszę się tych prostactw oduczyć!" Zamilkłem. Trudno mówić, a dopieroż mruczyć. Więc milczę. Jejmość znowu o kucharza pyta. "Mam, mościa dobrodziejko". "Masz waćpan stangryta?" "Wszak nas wiezie". "To furman. Trzeba od parady Mieć inszego. Kucharza dla jakiej sąsiady Możesz waćpan ustąpić". "Dobry". "Skąd?" "Poddany". "To musi być zapewne nieoszacowany - Musi dobrze przypiekać reczuszki, łazanki, Do gustu pani wojskiej, panny podstolanki. Ustąp go waćpan. Przyjmą pana Matyjasza, Może go i ksiądz pleban użyć do kiermasza. A pasztetnik?" "Umiał ci i pasztety robić".

na podstawie : http://lektury.kochamjp.pl/

poznajmy się! cz. 1

Osiemnastowieczne, szczególnie saskie jeszcze kalendarze, jedyna lektura ciemnej prowincjonalnej szlachty, podawały wymyślone wiadomości, prognostyki pogody, przepowiednie wypadków historycznych i klęsk żywiołowych. Pełne były również niewybrednych żartów i konceptów. (Wolne Lektury)Kartka z kalendarza - XVIII w.źródło, a tam więcej o kalendarzach w XVIII wieku: klik

Żona była zdania, że, jeśłi chcą prowadzić uczciwe życie (czytaj na odpowiednim poziomie), powinni zatrudnić modnych (popularnych) obcokrajowców, w tym cukeirnka. Złośliwie skomentowała brakporcelanowych figurek w domu męża. Pytając o zastawy stołowe z porcelany, bardzo się zdziwiła, gdy mąż odpowiedział, że takowych nie posiada. Wyśmiała zwyczaj podawania deserów na półkach, na których poustawiane są różnego rodzaju "przysmaki" (wszystkie słodycze wymieniane przez żonę są już "niemodne") Z ironią stwierdziła, że nie jest godna "takich wspaniałości".

"Wierz mi waćpan, jeżeli mamy się sposobić Do uczciwego życia, weźże ludzi zgodnych, Kucharzy cudzoziemców, pasztetników modnych, Trzeba i cukiernika. Serwis zwierściadlany Masz waćpan i figurki piękne z porcelany ?" "Nie mam". "Jak to być może? Ale już rozumiem I lubo jeszcze trybu wiejskiego nie umiem, Domyślam się. Na wety zastawiają półki, Tam w pięknych piramidach krajanki, gomółki, Tatarskie ziele w cukrze, imbier chiński w miodzie, Zaś ku większej pociesze razem i wygodzie W ładunkach bibułowych kmin kandyzowany, A na wierzchu toruński piernik pozłacany. Szkoda mówić, to pięknie, wybornie i grzecznie, Ale wybacz mi waćpan, że się stawię sprzecznie. Jam niegodna tych parad, takiej wspaniałości". Zmilczałem, wolno było żartować jejmości.

na podstawie : http://lektury.kochamjp.pl/

poznajmy się! cz.2

źródło: muzeum.wroclaw.pl

Wolne Lektury podają, że :wygląd takiej zastawy stołowej opisuje Ochocki: [...] ubierano stoły w tafle zwierciadlane z pięknymi, złoconymi galeryjkami i kryształowymi ozdobami. Te kładziono wzdłuż przez cały stół, a na nich stawiano figurki porcelanowe, koszyki i inne cacka misterne, żyrandoliki z kryształowymi wisidełkami do świec, itp. Na wielkie obchody wysypywali w pośrodku stołu cukiernicy kolorami herby osób, które fetowano, wkoło tafel z obu stron ustawiano konfitury, blanmanże [galaretki migdałowe] galarety, owoce i co do deseru należało. Nie mógł być stół piękniej i dla oka powabniej ubrany, osobliwie wieczorem przy świecach ślicznie się to wydawało". (J. D. Ochocki, Pamiętniki, s. 102).Poniżej zamieściłam kilka ilustracji, żebyście sobie mogli wyobrazić taką zastawę (serwis).źródło: klik

Wyliczenie - dla podkreślenia pogardy, z jaką żona wypowiada się o "niemodnych", jej zdaniem słodyczach.

Kiedy młodzi wjeżdżali w bramę folwarku, pani skrytykowała parkan - drewniany płot. Wysiadłszy z powozu, odepchnęła starego Franciszka odpowiedzialnego za zapasy. Służący omal nie rozpłakał się z żalu, a pan Piotr tylko westchnął. Nowa gospodyni nie uszanowała też księdza przestawionego jej przez męża. Rzuciła duchownemu tylko oschłe powitanie, czym wywołała jego oburzenie.

"Wjeżdżamy już we wrota, spojźrzała z karety: "A pfe, mospanie, parkan, czemu nie sztakiety?" Wysiadła, a z nią suczka i kotka, i myszka; Odepchnęła starego szafarza Franciszka, Łzy mu w oczach stanęły, jam westchnął. W drzwi wchodzi. "To nasz ksiądz pleban!" "Kłaniam". Zmarszczył się dobrodziej.

na podstawie : http://lektury.kochamjp.pl/

nareszcie w domu!

Nowa gospodyni rozpoczęła lustrację swojej posiadłości. Skrytykowała jadalnię zbyt małą, jej zdaniem, na potrzeby 40 gości, których zamierzała zaprosić. Na jej słowa Franciszek się wzdrygnął, a przerażona klucznica uciekła. Żona z niesmakiem przyjęła wiadomość, że bawialnia i jadalnia to ten sam pokój. Zapytała o gabinet - ten na szczęście był. Oburzenie kobiety wywołała informacja o wspólnej sypialni z mężem. Pani zażądała oddzielnej sypialni, garderoby, biblioteki, pokoju muzycznego i pokoju do zabaw, a także oddzielnych pomieszczeń dla pokojówek i płatnych służących.

"Gdzie sala?" "Tu jadamy". "Kto widział tak jadać! Mała izba, czterdziestu nie może tu siadać". Aż się wezdrgnął Franciszek, skoro to wyrzekła, A klucznica natychmiast ze strachu uciekła. Jam został. Idziem dalej. "To pokój sypialny". "A pokój do bawienia?" "Tam, gdzie i jadalny". "To być nigdy nie może! A gabinet ?" "Dalej. Ten będzie dla waćpani, a tu będziem spali". "Spali? Proszę, mospanie, do swoich pokojów. Ja muszę mieć osobne od spania, od strojów, Od książek, od muzyki, od zabaw prywatnych, Dla panien pokojowych, dla służebnic płatnych.

na podstawie : http://lektury.kochamjp.pl/

Na wiejskich salonach...

Ogród także nie zadowolił kapryśnej damy. Nie podobały się się klomby złożone z bukszpanu i ligustru, więc kazała je wyrzucić. Nakazała przerobić go w modny wówczas ogród angielski - krajobrazowy. (Film o takim ogrodzie znajdziecie w trzecim "niebieskim serduszku".) W takim ogrodzie miała zamiar czytać o losach Pameli i Heloizy - bohaterkach popularnych wtedy powieści sentymentalnych. Na to wszystko Piotr, przesycony już "bajkami" żony, uciekł z ogrodu.

"A ogród?" "Są kwatery z bukszpanu, ligustru". "Wyrzucić! Nie potrzeba przydatniego lustru, To niemczyzna. Niech będą z cyprysów gaiki, Mruczące po kamyczkach gdzieniegdzie strumyki, Tu kiosk, a tu meczecik, holenderskie wanny, Tu domek pustelnika, tam kościół Dyjanny. Wszystko jak od niechcenia, jakby od igraszki, Belwederek maleńki, klateczki na ptaszki, A tu słowik miłośnie szczebiocze do ucha, Synogarlica jęczy, a gołąbek grucha, A ja sobie rozmyślam pomiędzy cyprysy Nad nieszczęściem Pameli albo Heloisy..." Uciekłem, jak się jejmość rozpoczęła zżymać, Już też więcej nie mogłem tych bajek wytrzymać, Uciekłem.

na podstawie : http://lektury.kochamjp.pl/

...I w ogrodzie

W przypisach do satyry zredagowanych przez Wolne Lektury przeczytanie, że jeszcze na początku panowania Stanisława Augusta modne były ogrody „francuskie", odznaczające się symetrią i sztucznością doprowadzoną czasem do dziwactwa. Nowa moda, związana z sentymentalizmem, zastąpiła ogród „francuski" „angielskim", który miał naśladować swobodną i dziką naturę. Gust francuskiego rokoka wprowadził do ogrodów „angielskich"architekturę sielanki dworskiej. Całe urządzenie ogrodu żony modnej, a więc belwederki, meczeciki, domki pustelnika, świątynie Diany spotykamy w opisach słynnych wówczas ogrodów, jak Solca Kazimierza Poniatowskiego, brata królewskiego, czy Arkadii Heleny Radziwiłłowej.Poniżej znajdziecie kilka ilustracji ogrodów, o których mowa.Tutaj znajdziecie program o Arkadii Heleny Radziwiłłowej - chyba tak wyobrażała sobie żona modna swój ogród: klikSolec księcia Kazimierza Poniatowskiego. Ryciny ze zbiorów Gabinetu Rycin Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie.Te same ogrody ze zbiorów Pinakoteki.

Powieść sentymentalna -powieść będąca efektem rozwojusentymentalizmu. Nazwa pochodzi od tytułu powieści angielskiego pisarzaLaurence'a Sterne'a Podróż sentymentalna.Autorów tych powieści interesował człowiek, świat przeżyć,emocje i uczucia jednostki oraz jej relacje z innymi ludźmi. Stworzono nowy typbohatera literackiego, czułego, wrażliwego, który pozostaje w ścisłym kontakcie z naturą. (Wikipedia)

Rozpoczęły się w domu rządy pani. Zapanowały gwar i zamieszanie. W ciągu tygodnia do Warszawy trzykrotnie wysłano kurierów po zakupy, a w dwa tygodnie dworek zmienił się nie do poznania. Żona miała wiele planów. W jadalni drewniany strop zamieniła na sufit z malowidłem przdstawiającym ofiarę Wenus.Alkowa - sypialnia bez okien łącząca się z drugim pokojem - została ozdobiona złoceniami. Garderoba zyskała gipsowesztukaterie.Pani wyrzuciła zapasy, zastęując szafami z mahoniu z pókami z mnóstwem francuskich książek. Na stoliku ustawiła globus. W jej pokoju (buduarze) mieniło się od bogatych ozdób.Wkrótce dom szlachecki zamienił się w pałac podobny do tych, jakie wznoszono w Warszawie. Rolę Piotra sprowadzono jedynie do opłacania rachunków.

Jejmość w rządy. Pełno w domu wrzawy, Trzy sztafety w tygodniu poszło do Warszawy, W dwa tygodnie już domu i poznać nie można, Jejmość w plany obfita, a w dziełach przemożna, Z stołowej izby balki wyrzuciwszy stare, Dała sufit, a na nim Wenery ofiarę. Już alkowa złocona w sypialnym pokoju, Gipsem wymarmurzony gabinet od stroju. Poszły słojki z apteczki, poszły konfitury, A nowym dziełem kunsztu i architektury Z półek szafy mahoni, w nich książek bez liku, A wszystko po francusku: globus na stoliku, Buduar szklni się złotem, pełno porcelany, Stoliki marmurowe, zwierściadlane ściany. Zgoła przeszedł mój domek warszawskie pałace, A ja w kącie nieborak, jak płacę, tak płacę.

na podstawie : http://lektury.kochamjp.pl/

rządy jejmościw wiejskiej posiadłości

To ironia ze strony Krasickiego. Wątpliwe, by żona naprawdę była zainteresowana książkami i nauką.

Buduar narodził się pod koniec XVIII wieku we Francji, był pomieszczeniem pani domu. Jego lokalizacja nie była przypadkowa, większość buduarów znajdowała się pomiędzy sypialnią, a salonem. Dzięki takiemu usytuowaniu pani domu mogła być blisko sypialni, z której przechodziła na poranną toaletę do buduaru, a także wiedziała co w ciągu dnia dzieje się w części dziennej pałacu.Więcej tutaj: klikZdjęcie z Wikipedii.

sztukateria gipsowa (www.akademia-sztukaterii.pl/)

Dwór małżeństwa zaczął tętnić życiem. Na zaproszenie żony pojawiło się mnóstwo gości - eleganccy panowie i modne damy. Odbywały się bale i przyjęcia, podczas których wznoszono totasty za drowie gospodyni i wypisjano zapasy wina męża :).W obecności gości żona udawała zakochaną w panu Piotrze - śmiała się do niego i zalotnie mrugała.

To mniejsza, lecz gdy hurmem zjechali się goście, Wykwintne kawalery i modne imoście, Bal, maszki, trąby, kotły, gromadna muzyka, Pan szambelan za zdrowie jejmości wykrzyka, Pan adiutant wypija moje stare wino, A jejmość w kącie szepcząc z panią starościną, Kiedy ja się uwijam jako jaki sługa, Coraz na mnie pogląda, śmieje się i mruga.

na podstawie : http://lektury.kochamjp.pl/

Czym chata bogata, tym gościom rada

W czasie jednego z przyjęć pani chciała zabawić gości fajerwerakmi. Niestety, jeden z nich trafił w stodołę stojącą na podwórzu. Zrozpaczony mąż rzucił się gasić pożar, czym wzbudził wesołość i złośliwe żarty gości, których we dworze wciąż przybywało. Wreszcie pan Piotr zwrócił żonie uwagę na fakt, że zbyt dużo wydaje. Ta wypomniała mu cztery wsie wniesione w posagu, na co mąż stwierdził, że przy tylu wydatkach i osiem wsi nie wystarczy.Wówczas małżonka namówiła go, aby wrócili do miasta. Tak też zrobili. Właśnie Piotr opowiada przyjacielowi, jak to siedzą w mieście od czterech tygodni, wydając pieniądze na przyjemności. Przyznaje, iż wszytko to jego wina. Ma to, czego chciał. Jest mądry dopiero po szkodzie.

Po wieczerzy fejerwerk. Goście patrzą z sali; Wpadł szmermel między gumna, stodoła się pali. Ja wybiegam, ja gaszę, ratuję i płaczę, A tu brzmią coraz głośniej na wiwat trębacze. Powracam zmordowany od pogorzeliska, Nowe żarty, przymówki, nowe pośmiewiska. Siedzą goście, a coraz więcej ich przybywa, Przekładam zbytni ekspens, jejmość zapalczywa Z swoimi czterma wsiami odzywa się dwornie. "I osiem nie wystarczy" - przekładam pokornie. "To się wróćmy do miasta". Zezwoliłem, jedziem; Już tu od kilku niedziel zbytkujem i siedziem. Już... ale dobrze mi tak, choć frasunek bodzie, Cóż mam czynić? Próżny żal, jak mówią, po szkodzie".

na podstawie : http://lektury.kochamjp.pl/

gwóźdź wieczoru - pożar stodoły, czyli mądry gospodarz po szkodzie

Zwróćcie uwagę na to, że mamy tutaj do czynienia z opowieścią w opowieści.Poznajemy historię pana Piotra, który opowiada o swoim małżeństwie.Taka kompozycja utworu nosi nazwę szkatułkowej.

Opowieść o spotkaniu dwóchprzyjacół,z których jedenniedawno się ożenił.

Historia małżeństwa tego przyjaciela, któryniedawno się ożenił..

Życie dawnej szlachty

Film opowiada bardziej o życiu w XIX wieku, ale podobne jest ono od tego w wieku XVIII.Przyda się, kiedy będziemy omwaiać "Pana Tadeusza" :)

The end :)!

# data[].attributes.attachment_link.title
Ignacy Krasicki, "Żona modna" - łopatologia stosowana by asik8 on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
"Żona modna"superstar, czyli treść satyray łopatologicznie Ignacy Krasicki Joanna Klimas Biedny pan Piotr Przysłuchujemy się rozmowie dwóch kolegów, Piotra i przyjaciela Piotra. Ten drugi gratuluje mu ożenku. Piotr nie jest zbyt szczęśliwy. Jedną z licznych zalet żony są... 4 wsie, które otrzymała ona w posagu.

# data[].attributes.body
Temat: Ośmieszenie zachowania i postaw bohaterów w satyrze "Żona modna" I. Krasickiego.

1. Zapoznaj się z życiem i twórczością I.Krasickiego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Znani z Warmii wczoraj i dziś - Ignacy Krasicki

# data[].attributes.body
Temat: Ośmieszenie zachowania i postaw bohaterów w satyrze I. Krasickiego pt. "Żona modna".

1. Przygotuj się do omawiania utworu podczas zajęć online w poniedziałek i w tym celu uważnie przeczytaj a następnie wysłuchaj satyry I. Krasickiego pt. "Żona modna" (podręcznik strona 175)

# data[].attributes.body
Temat: Funkcja eufemizmów i prozaizmów.

1. Zapoznaj się z pojęciami: eufemizm i prozaizm.
2. Zapisz obie definicje do zeszytu.
3. Wykonaj polecenie 1 str. 183. Odpowiedzi zapisz do zeszytu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
TEMAT:

Przygotowała: Anna Stasiak

Świat i człowiek w "Stepach akermańskich" Adama Mickiewicza

Zapoznajcie się z krótką biografią Adama Mickiewicza

Jednym z najstarszych i najpowszechniejszych motywów w literaturze i kulturze jest wędrówka. Już Biblia opowiada o pierwszych ludziach, Adamie i Ewie, którzy po wygnaniu z Raju musieli wyruszyć na poszukiwanie swojego miejsca na ziemi. Bycie w drodze wiąże się z poznawaniem przez człowieka otaczającej go rzeczywistości. Pokonywanie przestrzeni pozwala gromadzić doświadczenia, zmienia wewnętrznie, jest źródłem wielu doznań. Wędrówka jako motyw kulturowy ma także znaczenie symboliczne - obrazuje życie człowieka od narodzin do śmierci.Warto dążyć do tego, by swoją drogę przemierzać twórczo, mądrze, etycznie, bez wyrządzania krzywdy innym i z wiarą, że to życiowe wędrowanie ma głęboki sens.

Sonet do wydruku

Warto posłuchać

"Stepy akermańskie"

Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu,Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi,Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi,Omijam koralowe ostrowy burzanu.Już mrok zapada, nigdzie drogi ni kurhanu;Patrzę w niebo, gwiazd szukam, przewodniczek łodzi;Tam z dala błyszczy obłok? tam jutrzenka wschodzi?To błyszczy Dniestr, to weszła lampa Akermanu.Stójmy! - jak cicho! - słyszę ciągnące żurawie,Których by nie dościgły źrenice sokoła;Słyszę, kędy się motyl kołysa na trawie,Kędy wąż śliską piersią dotyka się zioła.W takiej ciszy! - tak ucho natężam ciekawie,Że słyszałbym głos z Litwy. - Jedźmy, nikt nie woła.

Zbierzmy informacje na temat osoby mówiącej (bohatera wiersza)

Nazwijmy uczucia bohatera lirycznego, wyrażane podanymi cytatami:

Wpłynąłem

podziw, zachwyt, zaciekawienie

Stójmy!

napięcie, oczekiwanie, nadzieja, wiara

Jedźmy, nikt nie woła

rezygnacja, poczucie pustki, gorycz, poczucie osamotnienia

Zapiszcie

Bohater wiersza ma w sobie cechy zarówno wędrowca (odbywa ciekawą podróż w celu poznania nowych miejsc), tułacza (czuje się zagubiony, nie ma własnego miejsca, nawet w otoczeniu pięknej przyrody tęskni za ojczyzną), jak i pielgrzyma (miejsca, które odwiedza, mają niemal sakralny charakter, co znajduje odbicie w jego przeżyciach). Osobiste przeżycia są dla niego impulsem do snucia refleksji egzystencjalnych na temat człowieka i jego miejsca w świecie.Ma to związek z uczuciami Adama Mickiewicza zmuszonego do przebywania na emigracji, poza rodzinnymi stronami, tęskniącego do ojczyzny.

tęsknimy, nie zapomnimy

pamiętamy

czekamy

wróć

artyści

rodacy

przyjaciele

rodzina

Poddajmy interpretacji ostatnie zdanie wiersza. Jak myślicie, co i od kogo chciałby usłyszeć podmiot liryczny?Słyszałbym głos z Litwy od kogo? co?

Dokonajmy analizy przestrzeni ukazanej w utworze, zbudujmy pola semantyczne, wyciągnijmy wnioski na temat wielowymiarowości świata ukazanego przez poetę.

Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu,Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi,Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi,Omijam koralowe ostrowy burzanu.Już mrok zapada, nigdzie drogi ni kurhanu;Patrzę w niebo, gwiazd szukam, przewodniczek łodzi;Tam z dala błyszczy obłok? tam jutrzenka wschodzi?To błyszczy Dniestr, to weszła lampa Akermanu.Stójmy! - jak cicho! - słyszę ciągnące żurawie,Których by nie dościgły źrenice sokoła;Słyszę, kędy się motyl kołysa na trawie,Kędy wąż śliską piersią dotyka się zioła.W takiej ciszy! - tak ucho natężam ciekawie,Że słyszałbym głos z Litwy. - Jedźmy, nikt nie woła.

Środki poetyckie w utworze

Wiersz Mickiewicza:- 4 zwrotki - układ wersów: 4 + 4 + 3+ +3 - układ rymów: abba, abba, aba, bab - pierwsze 2 zwrotki dłuższe = opisowe, kolejne 2 zwrotki krótsze = refleksyjne

Sonet - utwór czternastowersowy podzielony na cztery zwrotki. Dwie pierwsze (czterowersowe) mają charakter opisowo-narracyjny, dwie następne (trzywersowe) zawierają refleksje lub filozoficzne uogólnienia. Jego ojczyzną jest trzynastowieczna Italia.

Przeanalizujmy budowę wiersza Adama Mickiewicza:

Obejrzyjcie, by usystematyzować zdobytą wiedzę

Dziękuję za uwagę!

# data[].attributes.attachment_link.description
TEMAT: Przygotowała: Anna Stasiak Świat i człowiek w "Stepach akermańskich" Adama Mickiewicza Zapoznajcie się z krótką biografią Adama Mickiewicza Jednym z najstarszych i najpowszechniejszych motywów w literaturze i kulturze jest wędrówka. Już Biblia opowiada o pierwszych ludziach, Adamie i Ewie, którzy po wygnaniu z Raju musieli wyruszyć na poszukiwanie swojego miejsca na ziemi.

# data[].attributes.body
Temat: Budowa sonetu na przykładzie  utworu A. Mickiewicza pt. "Stepy akermańskie."

1. Zapoznaj się z prezentacją dotyczącą utworu A. Mickiewicza.

Zapisz pojęcie sonetu do zeszytu.

# data[].attributes.body
Temat: Obraz ojczyzny w wierszu C.K. Norwida "Moja piosnka II". Lekcja online.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak budować przemówienie? | Kammel Czanel #3

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak dobrze zacząć przemówienie | Kammel Czanel #6

# data[].attributes.body
Temat: Przemówienie jako forma wypowiedzi.

1. Przeczytaj uważnie tekst przemówienia. Wskaż autora tekstu, odbiorcę, temat. przesłanie, cel przemówienia , zastosowane argumenty.

# data[].attributes.body
Temat:  Jak przemawiać, aby odnieść zamierzony skutek?

1. Zapoznaj się z ramkami str. 280/281 w podręczniku.
2. Wypisz z ramki środki retoryczne stosowane w przemówieniu.
3. Wykonaj ćwiczenia str. 97-99.

Odpowiedzi do zadań przeczytasz podczas zajęć online.

# data[].attributes.body
Temat: Obudzić wzruszenie. Lekcja języka polskiego.

Przeczytaj fragment "Syzyfowych prac' poświęcony lekcji j. polskiego, udziel odpowiedzi na poniższe pytania.
1. Przedstaw okoliczności, w jakich odbywała się lekcja.
a) miejsce i atmosfera
b) prowadzący lekcję i jego stosunek do przedmiotu
c) krótka charakterystyka zespołu klasowego
2. Wyjaśnij, dlaczego Bernard Zygier zaczął naukę w klerykowskim gimnazjum.
3.  Wytłumacz, dlaczego "Reduta Ordona" znalazła się wśród dzieł zakazanych.
4. Wyjaśnij, jak recytacja utworu A. Mickiewicza wpłynęła na dalsze postępowanie uczniów klerykowskiego gimnazjum.

# data[].attributes.body
Temat:  Kto wykonywał syzyfowa pracę? W stronę interpretacji.

1. Zapisz notatkę do zeszytu, udziel odpowiedzi na pojawiające się w niej pytania.

Wyrażenie syzyfowa praca wiąże się z mitycznym królem Syzyfem, władcą Koryntu, który naraził się bogom. Za karę musiała nieustająco wtaczać głaz na szczyt góry, a kamień zawsze spadał tuż przed wierzchołkiem.
Wyjaśnij, jakie jest współczesne znaczenie tego wyrażenia?

syzyfowa praca  - .....

2. Tytuł powieści S. Żeromskiego jest symboliczny, można go różnie interpretować. Przedstaw dwie możliwe interpretacje.

Syzyfowa praca to działania rusyfikatorów, którzy .....

Syzyfowa praca to działania grupy uczniów klerykowskiego gimnazjum, którzy ....

3. Napisz, dlaczego Twoim zdaniem S. Żeromski zatytułował swoją powieść "Syzyfowe prace".

UWAGA! Wszystkie odpowiedzi dotyczące tej lekcji wyślij na maila!

TERMIN: 27 maja

# data[].attributes.body
Temat:  Sprawdzian ze znajomości treści lektury - "Syzyfowe prace".

# data[].attributes.body
Temat: Metody rusyfikacji ukazane w powieści "Syzyfowe prace" S. Żeromskiego.

1. Zapisz notatkę do zeszytu.

rusyfikacja - zespół działań polegających na pozbawieniu Polaków tożsamości narodowej.

Metody
a) szkoła elementarna w Owczarach:
- nauka czytania, pisania i liczenia po rosyjsku,
- śpiewanie pieśni kościelnych po rosyjsku.
b) gimnazjum
- obowiązującym językiem w klerykowskim gimnazjum jest rosyjski, wszystkie przedmioty (nawet polski) są wykładane w tym języku,
- na terenie szkoły nie wolno rozmawiać w języku polskim, zakaz obowiązuje także na przerwach,
- rusyfikatorzy wszelkimi sposobami starają się wpłynąć na uczniów, aby zainteresowali się kulturą i obyczajami rosyjskimi - uczniowie, którzy uczęszczają do rosyjskiego teatru, są lepiej postrzegani przez nauczycieli,
- wszyscy uczniowie są nieustannie kontrolowani - w swoich domach, w czasie spotkań po lekcjach , na stancjach,
-źle widziane są jakiekolwiek spotkania po lekcjach, chyba że poświęcone są nauce (najlepiej, kiedy jest to zgłębianie kultury rosyjskiej),
- lekcje języka polskiego traktowane są jako nieistotne, pobłaża się uczniom opuszczającym te zajęcia; prowadzenie tego przedmiotu powierzono profesorowi zastraszonemu i nudnemu,
- zdarzają się przypadki oczerniania polskich (katolickich) księży, zmieniania faktów z historii Polski,
- przedmiotów najważniejszych uczą zagorzali rusyfikatorzy, rodowici Rosjanie,
- uczniowie są rewidowani zabierane są im polskie książki,
- rusyfikatorzy próbują ingerować także w sprawy kościelne, domagają się, aby nabożeństwa odprawiane były w języku rosyjskim,
- na zajęciach stosowano metodę pamięciową, zabijającą zdolność myślenia.

WNIOSEK:
Uczniowie wzrastali w atmosferze pogardy dla kraju, narodu, historii i kultury Polskiej. Metody wychowawcze doprowadziły niektórych, zwłaszcza tych wrażliwych do wyrzeczenia się swojej narodowości.

# data[].attributes.body
Temat: Nim uścisnęli sobie
dłonie .... . Kontrasty i podobieństwa między losami Marcina Borowicza i  Andrzeja Radka.

UWAGA!
Temat ten realizuj przez dwie godziny (czwartek, piątek).

Zadanie do wykonania

1. Porównaj głównych bohaterów. Szczegóły w załączniku.

Tym razem nie wysyłaj mi pracy. Odpowiedzi przeczytasz podczas poniedziałkowego spotkania.

# data[].attributes.body
Temat: Nim uścisnęli sobie
dłonie ..... . Kontrasty i podobieństwa między losami Marcina Borowicza i  Andrzeja Radka.

UWAGA!
Temat ten realizuj przez dwie godziny (czwartek, piątek).

Zadanie do wykonania

1. Porównaj głównych bohaterów. Szczegóły w załączniku.

Tym razem nie wysyłaj mi pracy. Odpowiedzi przeczytasz podczas poniedziałkowego spotkania.

# data[].attributes.body
Temat: "Nauka jest jak niezmierne morze, im więcej jej pijesz, tym bardziej jesteś spragniony". Trudna droga Andrzeja Radka do wiedzy.

Zadania do wykonania.

1. Przypomnij sobie dzieje Andrzeja Radka.
2. Na podstawie rysunków odnoszących się do kolejnych zdarzeń z życia Andrzeja Radka, napisz do zeszytu plan wydarzeń.
3. W pewnym momencie akcji losy Marcina Borowicza i Andrzeja Radka splatają się. Wymień wydarzenia, w których bohaterowie uczestniczą razem.
4. Napisz, jak rozumiesz słowa nauczyciela Andrzeja Radka Antoniego Paluszkiewicza przywołane w temacie lekcji?

TERMIN: 22 maja

# data[].attributes.body
Temat: Świat przedstawiony w powieści "Syzyfowe prace" S. Żeromskiego.

# data[].attributes.body
Temat: Świat przedstawiony w powieści "Syzyfowe prace" S. Żeromskiego.

# data[].attributes.body
Temat: "Śmierć Pułkownika" - konteksty powstania listopadowego.

# data[].attributes.attachment_link.title
KONTEKSTY POWSTANIA UTWORU A. MICKIEWICZA

# data[].attributes.attachment_link.description
Cele: - znam przyczyny wybuchu powstania listopadowego, - wiem, kim była Emilia Plater, - potrafię wykonać notatkę, korzystając z różnych źródeł informacji, - porównuję przekaz popularnonaukowy i nieoficjalny, - rozumiem sytuację społeczną kobiet w XIX w., - doceniam wyjątkowość Emilii Plater.

# data[].attributes.body
Temat: Słynne Polki - Emilia Plater. Lekcja online.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lorem Ipsum Dolor Sit Amet

Adam Mickiewicz

W głuchEj puszczy, przed chatką leśnika,

Rota strzelców stanęła zielona;

A u wrót stoi straż Pułkownika,

Tam w izdebce Pułkownik ich kona.

Z wiosek zbiegły się tłumy wieśniacze:

Wódz to był wiélkiej mocy i sławy,

Kiedy po nim lud prosty tak płacze

I o zdrowie tak pyta ciekawy.

Kazał konia Pułkownik kulbaczyć,

Konia w każdéj sławnego potrzebie;

Chce go jeszcze przed śmiercią obaczyć,

Kazał przywieść do izby - do siebie.

Kazał przynieść swój mundur strzelecki,

Swój kordelas i pas i ładunki;

Stary żołnierz, - on chce, jak Czarniecki,

Umierając, swe żegnać rynsztunki

A gdy konia już z izby wywiedli,

Potem do niéj wszedł ksiądz z Panem Bogiem;

I żołnierze od żalu pobledli,

A lud modlił się klęcząc przed progiem.

Nawet starzy Kościuszki żołnierze,

Tyle krwi swéj i cudzéj wylali,

Łzy ni jednéj - a teraz płakali,

I mówili z księżami pacierze.

Z rannym świtem dzwoniono w kaplicy;

Już przed chatą nie było żołnierza,

Bo już Moskal był w téj okolicy.

Przyszedł lud widzieć zwłoki rycerza.

Na pastuszym tapczanie on leży -

W ręku krzyż, w głowach siodło i burka,

A u boku kordelas, dwururka.

Lecz ten wódz, choć w żołnierskiéj odzieży,

Jakie piękne dziewicze ma lica?

Jaką pierś? - Ach, to była dziewica,

To Litwinka, dziewica-bohater,

Wódz Powstańców - Emilija Plater!

https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/smierc-pulkownika.html

Emilia Plater

Tytułowy Pułkownik to EMILIA PLATER, postać autentyczna, litewska szlachcianka. Brała udział w walkach powstańczych. Kapitan Wojska Polskiego w czasie powstania listopadowego.

Motywy w utworze:

-bohaterstwo, męstwo, odwaga,

-wzór patriotyzmu, żołnierza,

-poświęcenie życia dla ojczyzny.

Emilia

- Utwór przedstawia ostatnie chwile życia dowódcy powstańców, który umiera
w chacie leśnika.

- Przed śmiercią prosi o przyniesienie munduru, szabli i przyprowadzenie osiodłanego konia. Żegna się ze swoim rynsztunkiem - jak dawni rycerze.

- Umiera w otoczeniu wzruszonych żołnierzy i prostego ludu.

- Dopiero w zakończeniu utworu podmiot liryczny ujawnia kim jest tytułowy pułkownik. To wódz powstańców - Emilia Plater.

# data[].attributes.attachment_link.description
Lorem Ipsum Dolor Sit Amet Adam Mickiewicz W głuchEj puszczy, przed chatką leśnika, Rota strzelców stanęła zielona; A u wrót stoi straż Pułkownika, Tam w izdebce Pułkownik ich kona. Z wiosek zbiegły się tłumy wieśniacze: Wódz to był wiélkiej mocy i sławy, Kiedy po nim lud prosty tak płacze I o zdrowie tak pyta ciekawy.

# data[].attributes.body
Temat: Obraz mistrza Polaków w "Reducie Ordona". Lekcja online.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
czytaj i słuchaj

ważne informacje

heroizm

Heroizm, czyli bohaterstwo, męstwo, poświęcenie i odwaga w walce to pojęcia, które występują w wielu tekstach literackich i historycznych. Historia XIX‑wiecznych powstań i walk przeciwko zaborcom dostarczyła wielu przykładów heroizmu. Bohaterowie tamtych czasów walczyli z poświęceniem życia o wolność ojczyzny.

czas i miejsce akcji

kim był Ordon?

ważne motywy

plan wydarzeń

co to jest reduta?

"Reduta Ordona" Adam Mickiewicz.

tEMAT

Kliknij w ikonkę ręki i sprawdź elementy multimedialne!

geneza

Julian Konstanty Ordon (16 października 1805 we Lwowie - 15 stycznia 1887) - polski wojskowyW czasie powstania listopadowego w 1831 roku w czasie obrony Warszawy dowodził baterią artylerii w forcie nr 54, który został wysadzony w powietrze. Jego rzekomą śmierć opisał Adam Mickiewicz w swoim wierszu "Reduta Ordona".Widząc nieuchronną klęskę swojego oddziału, Ordon wysadził skład amunicji, aby nie oddać jej w ręce wroga. Ginie razem z rosyjskimi żołnierzami, których postanowił za wszelką cenę nie dopuścić do obleganego szańca. Celowym zabiegiem Mickiewicza było uśmiercenie Ordona pod gruzami reduty (w rzeczywistości Ordon nie zginął). Przedstawił nieugiętą postawę człowieka - patrioty, zdolnego do oddania życia za ojczyznę. Ordon miał być wzorem patriotyzmu, bohaterstwa, męstwa.źródło klp.pl

Otwórz podręcznik na stronie 318 i przeczytaj utwór "Reduta Ordona. Opowiadanie adiutanta"

Motywy1.WalkaWalkaukazana jest w bardzo dynamiczny i plastyczny sposób. Dobrze opisane są jej odgłosy: „kula lecąc (...) grozi, szumi, wyje". Jest ciężka i pochłania wiele ofiar. Jej okrucieństwo podkreślają określenia: „po walaniu się trupów, po ranionych jęku". Opisy żołnierzy i ich uzbrojenia jednoznacznie wskazują, iż siły są nierówne:Artyleryi ruskiej ciągną się szeregi,Prosto, długo, daleko, jako morza brzegiZ drugiej strony uzbrojenie obrońców reduty nie przedstawia się imponująco:„reduta Ordona/ Sześć tylko miała armat (...)". Jednak odwaga i poświęcenie obrońców reduty znaczą więcej niż najlepsza broń:(...) nieraz widziałemGarstkę naszych walczącą z Moskali nawałem(...)Gdy oddechy dym tłumi, trud ramiona słabi,A wciąż grzmi rozkaz wodzów, wre żołnierza czynność,(...)Na koniec bez rozwagi, bez czucia, pamięci,Żołnierz jako młyn palny nabija, - grzmi, - kręci (...)Polacy i Rosjanie zostają przedstawieni na zasadzie przeciwieństwa. Różnice dotyczą zarówno liczebności wojsk, jak i postaw oraz motywacji żołnierzy do udziału w walce.2.OjczyznaUtwór opiewa postawę Ordona, obrońcy reduty, który w obliczu klęski(padły wszystkie armaty, do broni ręcznej skończyła się amunicja),przy przeważającej sile wroga, nie waha się poświęcić swego życia dla ojczyzny. Ordon skacze do lochów, gdzie jest proch i decyduje się wysadzić ją - i siebie - w powietrze. Pod murami reduty giną więc zarówno obrońcy, jak też napastnicy, a dzięki bohaterskiej postawie dowódcy, reduta nie dostała się w ręce wroga.3.Wzór patriotyOrdon zostaje przedstawiony jako wzór mężnego żołnierza i patrioty poświęcającego swoje życie w obronie ojczyzny.źródło klp.pl

Reduta Ordona (fort nr 54), zlokalizowana na Woli, była fortyfikacją ziemną na planie sześcioboku. Ze względów taktycznych (polskie dowództwo spodziewało się ataku od strony Mokotowa) placówka posiadała nikłe zabezpieczenia - płytka fosa, słabe palisady i praktycznie brak ochrony dla dział kanonierów. Reduta uzbrojona była w sześć dział starego typu (tzw. dział wałowych) o niewielkiej skuteczności, które obsługiwała kilkudziesięcioosobowa obsada.źródło kpl.pl

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.

Czas akcji: 6 września 1831 r.Miejsce akcji: Wola, Warszawa

# data[].attributes.attachment_link.description
czytaj i słuchaj ważne informacje heroizm Heroizm, czyli bohaterstwo, męstwo, poświęcenie i odwaga w walce to pojęcia, które występują w wielu tekstach literackich i historycznych. Historia XIX‑wiecznych powstań i walk przeciwko zaborcom dostarczyła wielu przykładów heroizmu. Bohaterowie tamtych czasów walczyli z poświęceniem życia o wolność ojczyzny. czas i miejsce akcji kim był Ordon?

# data[].attributes.body
Temat: Środki wyrazu artystycznego we fragmencie "Pana Tadeusza".

1. Zapisz do zeszytu.
APOSTROFA
bezpośredni, uroczysty zwrot do adresata.

INWOKACJA
- rozwinięta, pełniejsza treściowo  niż apostrofa,
- umieszczona na początku utworu, najczęściej epopei,
- zawiera zazwyczaj prośbę autora o inspirację, natchnienie,
- skierowana do istoty nadprzyrodzonej (Bóg, muza)

2. Zadanie do wykonania

Przeczytaj raz jeszcze fragm.           " Pana Tadeusza" i wypisz z niego następujące środki stylistyczne: epitet, rymy, animizację, porównanie, metaforę, przerzutnię, apostrofę.

UWAGA: Odpowiedzi przeczytasz podczas zajęć online.

UWAGA: Przypominam, że od 17 maja zaczynamy lekturę "Syzyfowe prace".

# data[].attributes.body
Temat: Inwokacja do "Pana Tadeusza" jako wyraz tęsknoty za ojczyzną.

1. Zapoznaj się z tekstem inwokacji - "Pan Tadeusz" - fragment podr. str. 326
2. Określ, kto i za czym tęskni w inwokacji.
3. Zapisz notatkę do zeszytu

NADAWCA:
- przebywający na obczyźnie, niezmiernie tęskniący za rodzinnymi stronami,
- postrzegający kraj rodzinny jako oazę szczęśliwości,
- pragnący przenieść się w krainę dzieciństwa choćby myślami,
- w myśleniu i pisaniu, znajdujący ukojenie,
- proszący o natchnienie dla wyobraźni, która może wyczarować wizerunek utraconego domu.

ADRESAT:
- Litwa - ojczyzna porównana do zdrowia, wartości najcenniejszej w życiu człowieka (aluzja do fraszki Kochanowskiego "Na zdrowie"  - Aby coś docenić, trzeba to wcześniej stracić)

PRZYCZYNA TĘSKNOTY:
upadek powstania listopadowego, konieczność emigracji, trudna sytuacja emigrantów, swary i kłótnie, podziały polityczne wśród uchodźców.
3. Zadanie do wykonania
Termin: 15 maja
Zapoznaj się z biografią                        A. Mickiewicza i wybierz te fakty z życia, które potwierdzałyby, że osobą przedstawiającą swoje uczucia w lirycznym wyznaniu może być sam poeta.

# data[].attributes.body
Temat: Poznajemy "Redutę Ordona" A. Mickiewicza.

1. Przeczytaj uważnie "Reduta Ordona. Opowiadanie Adiutanta" (podr. s. 318)
2. Wysłuchaj testu raz jeszcze.
3. Przygotuj się ustnie do omawiania treści tekstu (świat przedstawiony, przebieg wydarzeń, opis sytuacji).

UWAGA: Temat ten będzie kontynuowany w poniedziałek
11 maja.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
JPOL_E3_E4_Tekstykultury

Wiersz został napisany przez Adama Mickiewicza w Dreźnie w 1831 roku. Należy do nurtu poezji batalistycznej Stefana Garczyńskiego poezji batalistycznej . Przedstawia bohaterską bitwę - dramatyczną walkę w obronie Warszawy, którą stoczyła grupa polskich żołnierzy (załoga , zwanej też lunetą) z Rosjanami podczas wojny polsko‑rosyjskiej w latach 1830-1831. Dowódcą wojsk polskich był , który w finale wiersza popełnia samobójstwo, wysadzając całą redutę w powietrze. Utwór ma podtytuł Opowiadanie adiutanta. Mickiewicz wykorzystał tu relację naocznego świadka wydarzeń, uczestnika walk o Warszawę - swojego przyjaciela Stefana Garczyńskiego .

Adam Mickiewicz, Reduta Ordona. Opowiadanie adiutanta, czyta Bartosz Woźny Adam Mickiewicz, Reduta Ordona. Opowiadanie adiutanta, czyta Bartosz Woźny Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Nagranie dostępne na portalu epodreczniki.pl
Adam Mickiewicz, Reduta Ordona. Opowiadanie adiutanta, czyta Bartosz Woźny Adam Mickiewicz, Reduta Ordona. Opowiadanie adiutanta, czyta Bartosz Woźny Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

Reduta Ordona. Opowiadanie adiutanta Adam Mickiewicz

Nam strzelać nie kazano. - Wstąpiłem na działo
I spojrzałem na pole; dwieście armat grzmiało.
Artyleryi ruskiej ciągną się szeregi,
Prosto, długo, daleko, jako morza brzegi;
I widziałem ich wodza: przybiegł, mieczem skinął
I jak ptak jedno skrzydło wojska swego zwinął;
Wylewa się spod skrzydła ściśniona piechota
Długą czarną kolumną, jako lawa błota,
Nasypana iskrami bagnetów. Jak sępy
10 Czarne chorągwie na śmierć prowadzą zastępy.

Przeciw nim sterczy biała, wąska, zaostrzona,
Jak głaz bodzący morze, reduta Ordona.
Sześć tylko miała armat; wciąż dymią i świecą;
I nie tyle prędkich słów gniewne usta ,
Nie tyle przejdzie uczuć przez duszę w rozpaczy,
Ile z tych dział leciało bomb, kul i kartaczy.
Patrz, tam granat w sam środek kolumny się nurza,
Jak w fale bryła lawy, pułk dymem zachmurza;
Pęka śród dymu granat, szyk pod niebo leci
20 I ogromna łysina śród kolumny świeci.

Tam kula, lecąc, z dala grozi, szumi, wyje.
Ryczy jak byk przed bitwą, miota się, grunt ryje; -
Już dopadła; jak boa śród kolumn się zwija,
Pali piersią, rwie zębem, oddechem zabija.
Najstraszniejszej nie widać, lecz słychać po dźwięku,
Po waleniu się trupów, po ranionych jęku:
Gdy kolumnę od końca do końca przewierci,
Jak gdyby środkiem wojska przeszedł anioł śmierci.

Gdzież jest król, co na rzezie tłumy te wyprawia?
30 Czy dzieli ich odwagę, czy pierś sam nadstawia?
Nie, on siedzi o pięćset mil na swej stolicy,
Król wielki, samowładnik świata połowicy;
Zmarszczył brwi, - i tysiące kibitek wnet leci;
Podpisał, - tysiąc matek opłakuje dzieci;
Skinął, - padają knuty od Niemna do Chiwy.
Mocarzu, jak Bóg silny, jak szatan złośliwy,
Gdy Turków za Bałkanem twoje straszą ,
Gdy poselstwo paryskie twoje stopy liże, -
Warszawa jedna twojej mocy się urąga,
40 Podnosi na cię rękę i koronę ściąga,
Koronę Kazimierzów, Chrobrych z twojej głowy,
Boś ją ukradł i skrwawił, !

Car dziwi się - ze strachu drżą Petersburczany,
Car gniewa się - ze strachu mrą jego dworzany;
Ale sypią się wojska, których Bóg i wiara
Jest Car. - Car gniewny: umrzem, rozweselim Cara.
Posłany wódz kaukaski z siłami pół‑świata,
Wierny, czynny i sprawny - jak knut w ręku kata.

Ura! ura! Patrz, blisko reduty, już w rowy
50 Walą się, na faszynę kładąc swe tułowy;
Już czernią się na białych palisadach wałów.
Jeszcze reduta w środku, jasna od wystrzałów,
Czerwieni się nad czernią: jak w środek mrowiska
Wrzucony motyl błyska, - mrowie go naciska, -
Zgasł - tak zgasła reduta. Czyż ostatnie działo
Strącone z łoża w piasku paszczę zagrzebało?
Czy zapał krwią ostatni zalał?
Zgasnął ogień. - Już wywalał.

Gdzież ręczna broń? - Ach, dzisiaj pracowała więcej
60 Niż na wszystkich przeglądach za władzy ;
Zgadłem, dlaczego milczy, - bo nieraz widziałem
Garstkę naszych walczącą z Moskali nawałem.
Gdy godzinę wołano dwa słowa: pal, nabij;
Gdy oddechy dym tłumi, trud ramiona słabi;
A wciąż grzmi rozkaz wodzów, wre żołnierza czynność;
Na koniec bez rozkazu pełnią swą powinność,
Na koniec bez rozwagi, bez czucia, pamięci,
Żołnierz jako młyn palny nabija - grzmi - kręci
Broń od oka do nogi, od nogi na oko:
70 Aż ręka w ładownicy długo i głęboko
Szukała, nie znalazła - i żołnierz pobladnął,
Nie znalazłszy ładunku, już bronią nie władnął;
I uczuł, że go pali strzelba rozogniona;
Upuścił ją i upadł; - nim dobiją, skona.
Takem myślił, - a w szaniec nieprzyjaciół kupa
Już łazła, jak robactwo na świeżego trupa.
Pociemniało mi w oczach - a gdym łzy ocierał,
Słyszałem, że coś do mnie mówił mój Jenerał.
On przez lunetę wspartą na moim ramieniu
80 Długo na szturm i poglądał w milczeniu.
Na koniec rzekł; „Stracona". - Spod lunety jego
Wymknęło się łez kilka, - rzekł do mnie: „Kolego,
Wzrok młody od szkieł lepszy; patrzaj, tam na wale,
Znasz Ordona, czy widzisz, gdzie jest?" - „Jenerale,
Czy go znam? - Tam stał zawsze, to działo kierował.
Nie widzę - znajdę - dojrzę! - śród dymu się schował:
Lecz śród najgęstszych kłębów dymu ileż razy
Widziałem rękę jego, dającą rozkazy. -
Widzę go znowu, - widzę rękę - błyskawicę,
90 Wywija, grozi wrogom, trzyma palną świecę,
Biorą go - zginął - o nie, - skoczył w dół, - do lochów!"
"Dobrze - rzecze Jenerał - nie odda im prochów".

Tu blask - dym - chwila cicho - i huk jak stu gromów.
Zaćmiło się powietrze od ziemi wyłomów,
Harmaty podskoczyły i jak wystrzelone
Toczyły się na kołach - lonty zapalone
Nie trafiły do swoich . I dym wionął
Prosto ku nam; i w gęstej chmurze nas ochłonął.
I nie było nic widać prócz granatów blasku,
100 I powoli dym rzedniał, opadał deszcz piasku.
Spojrzałem na redutę; - wały, palisady,
Działa i naszych garstka, i wrogów gromady;
Wszystko jako sen znikło. - Tylko czarna bryła
Ziemi niekształtnej leży - rozjemcza mogiła.
Tam i ci, co bronili, - i ci, co się wdarli,
Pierwszy raz pokój szczery i wieczny zawarli.
Choćby cesarz Moskalom kazał wstać, już dusza
Moskiewska, tam raz pierwszy, cesarza nie słusza.
Tam zagrzebane tylu set ciała, imiona:
110 Dusze gdzie? nie wiem; lecz wiem, gdzie dusza Ordona.
On będzie Patron szańców! - Bo dzieło zniszczenia
W dobrej sprawie jest święte, jak dzieło tworzenia;
Bóg wyrzekł słowo stań się, Bóg i zgiń wyrzecze.
Kiedy od ludzi wiara i wolność uciecze,
Kiedy ziemię despotyzm i duma szalona
Obleją, jak Moskale redutę Ordona -
Karząc plemię zwycięzców zbrodniami zatrute,
Bóg wysadzi tę ziemię, jak on swą redutę.

Zaznacz w utworze fragmenty o charakterze narracyjnym i refleksyjnym.

Nadaj własne tytuły obrazom batalistycznym przedstawionym w utworze.

Wynotuj z tekstu czasowniki, które świadczą o dynamice opowiadanego wydarzenia. Określ formę przywołanych przez ciebie części mowy.

Przebieg bitwy relacjonuje naoczny świadek wydarzeń - adiutant, którego opowiadanie ma niezwykle emocjonalny charakter. Wynotuj te określenia, które wskazują u bohatera na: gniew, oburzenie, pogardę, domysł, refleksję.

Przeczytaj wskazany poniżej fragment utworu. Następnie wyjaśnij, jaką rolę w tym fragmencie odgrywa kontrast barw. Wymień środki stylistyczne służące do prezentacji dwóch wrogich obozów wojskowych.
I widziałem ich wodza: przybiegł, mieczem skinął
I jak ptak jedno skrzydło wojska swego zwinął;
Wylewa się spod skrzydła ściśniona piechota
Długą czarną kolumną, jako lawa błota,
Nasypana iskrami bagnetów. Jak sępy
Czarne chorągwie na śmierć prowadzą zastępy.
Przeciw nim sterczy biała, wąska, zaostrzona,
Jak głaz bodzący morze, reduta Ordona.

Przeczytajcie w parach poniższy dialog. Określcie, w jakich okolicznościach spotkaliście się z wypowiedzią o podobnie emocjonalnym charakterze.
„Znasz Ordona, czy widzisz, gdzie jest?" - „Jenerale,
Czy go znam? - Tam stał zawsze, to działo kierował.
Nie widzę - znajdę - dojrzę! - śród dymu się schował:
Lecz śród najgęstszych kłębów dymu ileż razy
Widziałem rękę jego, dającą rozkazy. -
Widzę go znowu, - widzę rękę - błyskawicę,
Wywija, grozi wrogom, trzyma palną świecę,
Biorą go - zginął - o nie, - skoczył w dół, - do lochów!"
"Dobrze - rzecze Jenerał - nie odda im prochów".
Tu blask - dym - chwila cicho - i huk jak stu gromów.

Znajdź w tekście fragment, w którym pojawiają się oskarżenia cara (ukrytego „o pięćset mil na swej stolicy"). Wyjaśnij, w jaki sposób został nakreślony obraz cara. Zwróć uwagę na „kontrastowe zestawienia przeciwieństw, ironiczne określenia cara, jego wielkość i potęgę ukazaną w okrucieństwie wobec poddanych" (Zob. Czesław Zgorzelski, Wstęp, [w:] Adam Mickiewicz, Poezje wybrane, Kraków 1997, t. 2, s. LXXIII).

Odnieś pojęcia z ćwiczenia powyżej do przesłania utworu, które jest zawarte we fragmencie:
Bo dzieło zniszczenia
W dobrej sprawie jest święte, jak dzieło tworzenia;
Bóg wyrzekł słowo stań się, Bóg i zgiń wyrzecze.
Kiedy od ludzi wiara i wolność uciecze,
Kiedy ziemię despotyzm i duma szalona
Obleją, jak Moskale redutę Ordona -
Karząc plemię zwycięzców zbrodniami zatrute,
Bóg wysadzi tę ziemię, jak on swą redutę.

Po przeczytaniu wiersza Reduta Ordona wykonaj następujące polecenia:

# data[].attributes.attachment_link.description
JPOL_E3_E4_Tekstykultury Wiersz został napisany przez Adama Mickiewicza w Dreźnie w 1831 roku. Należy do nurtu poezji batalistycznej Stefana Garczyńskiego poezji batalistycznej . Przedstawia bohaterską bitwę - dramatyczną walkę w obronie Warszawy, którą stoczyła grupa polskich żołnierzy (załoga , zwanej też lunetą) z Rosjanami podczas wojny polsko‑rosyjskiej w latach 1830-1831.

# data[].attributes.body
Temat: Historia kryminalna według A. Mickiewicza, czyli ballada "Lilije".

1. Zapisz do zeszytu.

Uwzględniając punkty scenariusza kryminalnego, dopisz do każdego z podpunktów przykłady z ballady "Lilije" A. Mickiewicza.

motyw zbrodni - ................

sprawca zbrodni - ..............

ofiara - .................................

miejsce i czas zbrodni - .......

świadkowie - ..........................

dowody - .................................

narzędzie zbrodni - ..................

sytuacja po zbrodni (poczucie winy) - ......................................

kara za zbrodnię - ....................

2. Zapoznaj się z  systemem wartości i wierzeń, płynących z ballad: (NIE PRZEPISUJ)

wiara w powracanie zmarłych na ziemię

ścisła więź między światem widzialnym a niewidzialnym

dualizm wierzeń: chrześcijaństwo, pogaństwo

relatywizm uniwersalnych wartości

sprawiedliwość wymierzona przez moce nadprzyrodzone

fantastyka ludowa, czarodziejskie przemiany

zakwestionowanie dotychczasowego systemu wartości

lud – nosiciel „prawd żywych”

3. Zadanie do wykonania
dla chętnych

Czy każda zbrodnia musi być ukarana? Czy zbrodnia zawsze jest grzechem? - przedstaw swoje stanowisko w tej sprawie.

Odpowiedź wyślij na maila

# data[].attributes.body
Temat: Ballada " Lilije" jako wyraz romantycznego zainteresowania grozą.

1. Przeczytaj balladę "Lilije" A. Mickiewicza. (podr. 257)
2. W celu utrwalenia przebiegu wydarzeń -  wysłuchaj ballady.
3. Zadanie do wykonania
Napisz w zeszycie plan wydarzeń. Pracę  wyślij na maila służbowego.
Termin: 07 maja

# data[].attributes.body
Temat: Czyja wina? Jaka kara? - problematyka ballady "Świtezianka".
(Lekcja online)

1. Przypomnienie historii bohaterów Świtezianki - strzelca i dziewczyny.

2. Omówienie problemu winy i kary, jaka spotkała strzelca.

wina to:
- złamanie przysięgi

- zdrada, niedotrzymanie wierności

kara to:
- śmierć młodzieńca w otchłani jeziora,
- wieczne błąkanie się jego duszy.

3. Sformułowanie argumentów oskarżyciela i obrońcy.

a) argumenty obciążające strzelca
- strzelec złamał daną przysięgę,
- nie dochował wierności,
- łatwo uległ chwilowej namiętności.
b)argumenty uniewinniające młodzieńca
- strzelec wahał się przed podjęciem decyzji o zdradzie,
- uległ tylko chwilowej pokusie, która była zbyt silna, aby można się było jej oprzeć,
- tak naprawdę nie znał wybranki serca,
- został poddany okrutnej próbie,
- związek dziewczyny i strzelca nie opierał się na zaufaniu.

4. Podsumowanie - wniosek.

Kara sprawiedliwa, zasłużona, gdyż ............

Kara zbyt dotkliwa i surowa, gdyż .......

5. Zadanie do wykonania
Termin: 6 maja
Ułóż w imieniu młodzieńca mowę obrończą (ostatnie słowo) skierowane do dziewczyny. Pracę wyślij na maila służbowego.

# data[].attributes.body
1. Notatka do zeszytu
Elementy świata przedstawionego
Kiedy?
noc, wczesna jesień, czas bliżej nieokreślony, baśniowy
Gdzie?
brzeg jeziora Świteź, gęsty las, nieokiełznana i nieprzewidywalna potęga natury
Kto?
tajemnicza dziewczyna, młodzieniec(strzelec w borze)
narrator - obserwator zdarzeń, opowiadający historię w czasie teraźniejszym, ma ograniczoną wiedzę o bohaterach

Nastrój w utworze - pełen grozy, tajemniczości, wywołany jest przede wszystkim przez siły natury

UWAGA! Zmiana terminu omawiania lektury Syzyfowe prace" S. Żeromskiego.  Przygodę z powieścią zaczynamy 18 maja.  Proszę o zapoznanie się z lekturą.

# data[].attributes.body
Temat: Tajemniczy świat ballady A. Mickiewicza pt. " Świtezianka". (Lekcja online)

# data[].attributes.body
Zrób notatkę do zeszytu - podręcznik str. 284 (ważne kwestie poprawnościowe związane z imiesłowem) i 285 (pisownia partykuły "nie" z imiesłowami).

# data[].attributes.body
W celu utrwaleniu wiadomości o wypowiedzeniu z imiesłowowym równoważnikiem zdania, obejrzyj filmik (nr 2).

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Egzaminator podpowiada - Marek Filipkowski

# data[].attributes.attachment_link.title
Zdania złożone: imiesłowowy równoważnik zdania 4/5 - #6 język polski

# data[].attributes.body
To już wiem !
Obejrzyj filmik( nr 1), po to by utrwalić wiadomości o wypowiedzeniu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lekcja

RODZAJE IMIESŁOWÓW, ZNAJDYWANIE ICH W TEKŚCIE, SPOSOBY TWORZENIA

IMIESŁOWY.

NA POCZĄTEK PRZYPOMNIENIE WIADOMOŚCI O CZASOWNIKU, BO BEZ TEGO ANI RUSZ!

WSZYSTKO, CO MUSISZ WIEDZIEĆ O IMIESŁOWACH

JAK TWORZYĆ IMIESŁOWY?

SZUKAMY IMIESŁOWÓW, BO NIE JEST TO ŁATWE!

IMIESŁOWY WE FRAZEOLOGIZMACH

CO ZROBI(Ł)+WSZY

CO ROBIĄ+C

CO ROBIĄ+CY

TWORZYMY IMIESŁOWY

PISOWNIA NIE Z IMIESŁOWAMI

powodzenia!

CZAS NA MAŁE RESUME

powodzenia!

CZAS NA MAŁE RESUME

ZAPAMIĘTAJ!1, RÓWNOWAŻNIKI ZDANIA TWORZĄ TYLKO IMIESŁOWY PRZYSŁÓWKOWE. IMIESŁOWY PRZYMIOTNIKOWE SĄ PRZYDAWKAMI - I KONIEC!2. IMIESŁOWU WSPÓŁCZESNEGO UŻYWAMY, GDY MÓWIMY O CZYNNOŚCIACH ODBYWAJĄCYCH SIĘ RÓWNOCZEŚNIE.3. IMIESŁOWU UPRZEDNIEGO UŻYWAMY, GDY MÓWIMY O CZYNNOŚCI WCZEŚNIEJSZEJ, KTÓRA SIĘ JUŻ ZAKOŃCZYŁA.4. W WYPOWIEDZENIU Z IMIESŁOWOWYM RÓWNOWAŻNIKIEM ZDANIA PODMIOT W OBU WYPOWIEDZENIACH MUSI BYĆ TEN SAM, WSPÓLNY DLA OBU WYPOWIEDZEŃ.5. WYPOWIEDZENIA Z IMIESŁOWYWYM RÓWNOWAŻNIKIEM ZDANIA ZAWSZE ODDZIELEMY PRZECINKIEM OD ZDANIA NADRZĘDNEGO.6. IMIESŁOWOWY RÓWNOWAŻNIK ZDANIA ZAWSZE JEST WYPOWIEDZENIEM PODRZĘDNYM, ZAZNACZAMY GO FALISTĄ LINIĄ.7. W ZDANIU NADRZĘDNYM (CZYLI TYM Z CZASOWNIKIEM W FORMIE OSOBOWEJ) NIE UŻYWAMY STRONY BIERNEJ.

JAK POPRAWNIE UŻYWAĆ IMIESŁOWÓW?

POPRAWIAMY BŁĘDY, TWORZYMY POPRAWNE ZDANIA!

Aby poprawnie przekształcić zdanie w imiesłowowy równowaznik zdania, zamieć jeden z czasowników w imiesłów przysłówkowy. Pamiętaj o przecinkach - one zawsze muszą się w takim wypowiedzeniu pojawić!

przekształcamy! ROBIMY WYKRESY!

10

powodzenia!

CZAS NA SPRAWDZIAN!

11

UMIESZ!

Lorem ipsum dolor

# data[].attributes.attachment_link.description
RODZAJE IMIESŁOWÓW, ICH TWORZENIE, BŁĘDNE UŻYCIA, IMIESŁOWOWE RÓWNOWAŻNIKI ZDAŃ - JEDNO SŁOWEM WSZYSTKO!

# data[].attributes.body
Temat: Wypowiedzenie z imiesłowowym równoważnikiem zdania - ćwiczenia utrwalające.

1. Rozwiąż kartę pracy i odeślij na maila służbowego.
Termin: 29 kwietnia

# data[].attributes.body
Temat: Wypowiedzenie z imiesłowowym równoważnikiem zdania. Lekcja online.

1. Przypomnienie podstawowych pojęć:
równoważnik zdania, zadanie, zdanie pojedyncze, zdanie złożone współrzędnie, zdanie złożone podrzędnie, imiesłowy.  (filmik nr 1)

2. Wprowadzenie pojęcia imiesłowowy równoważnik zdania.
Zapisz notatkę do zeszytu.

# data[].attributes.body
Temat:  Pisownia partykuły nie z imiesłowami. Lekcja online.

UWAGA! W drugim tygodniu maja tj. od 11 maja będziemy omawiać Syzyfowe prace" S. Żeromskiego.  Proszę o zapoznanie się z lekturą.

# data[].attributes.body
4. Udziel pisemnej odpowiedzi na pytanie zawarte w temacie lekcji.
Wykonane zadanie wyślij na maila służbowego.
Termin: 22 kwietnia.

# data[].attributes.body
2. Zapisz tezy do zeszytu płynące z utworu J. Kochanowskiego.
TEZY:
- Każdy rządzący ma nad sobą władcę Boga.
- Rządzący powinni dbać o wspólne dobro, a nie o dobro osobiste.
- Wszyscy ludzie są równi wobec Boga.
- Zła władza może zniszczyć nawet najpotężniejsze państwo.

3. Wysłuchaj interpretacji tekstu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Matura z języka polskiego -J. Kochanowski "Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie..."

# data[].attributes.body
Termin: 27 kwietnia
2. Scharakteryzuj osobę mówiącą w utworze  - zad. 1 a,b,c./238 (ustnie)
3. Zapisz pojęcie anafora do zeszytu.
4. Napisz do zeszytu, jak bohater wiersza rozumie pojęcia: wolność, niezależność, możliwość, tożsamość.
5. Wykonaj w zeszycie  zad. 4/ 238 (minimum 10 przykładów)

# data[].attributes.body
Temat: Co to jest homonim?

1. Zrób notatkę do zeszytu.

HOMONIMY - to wyrazy o identycznym brzmieniu, ale całkowicie odmiennym znaczeniu, np.:
KLUCZ: - do drzwi
- o posiadłości ziemskiej
- wiolinowy
BEZ: - krzew
- przyimek
RÓŻA: - kwiat
- choroba (różyczka)
- w zwrocie róża wiatrów
ZAMEK: - od spodni
- w drzwiach
- budowla z piasku
- budowla obronna

2. Zadanie do wykonania.
Obejrzyj prezentację. Wypisz 4 homonimy do zeszytu i objaśnij znaczenie każdego z nich.
Zrób zdjęcie i wyślij na maila służbowego.
Termin: 24 kwietnia

# data[].attributes.body
Temat: Charakterystyka osoby w wierszu W. Szymborskiej "Możliwości".

1. Przeczytaj tekst W. Szymborskiej "Możliwości" w podręczniku str. 237 lub skorzystaj z załącznika.

# data[].attributes.body
Temat: Czy słowa szesnastowiecznego poety są wciąż aktualne?
J. Kochanowski "Pieśń XIV".

1. Zapoznaj się z "Pieśnią XIV" J. Kochanowskiego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Pieśń XIV Jan Kochanowski Wy, którzy Pospolitą Rzeczą władacie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lekcja

RODZAJE IMIESŁOWÓW, ZNAJDYWANIE ICH W TEKŚCIE, SPOSOBY TWORZENIA

IMIESŁOWY.

NA POCZĄTEK PRZYPOMNIENIE WIADOMOŚCI O CZASOWNIKU, BO BEZ TEGO ANI RUSZ!

WSZYSTKO, CO MUSISZ WIEDZIEĆ O IMIESŁOWACH

JAK TWORZYĆ IMIESŁOWY?

SZUKAMY IMIESŁOWÓW, BO NIE JEST TO ŁATWE!

IMIESŁOWY WE FRAZEOLOGIZMACH

CO ZROBI(Ł)+WSZY

CO ROBIĄ+C

CO ROBIĄ+CY

TWORZYMY IMIESŁOWY

PISOWNIA NIE Z IMIESŁOWAMI

powodzenia!

CZAS NA MAŁE RESUME

powodzenia!

CZAS NA MAŁE RESUME

ZAPAMIĘTAJ!1, RÓWNOWAŻNIKI ZDANIA TWORZĄ TYLKO IMIESŁOWY PRZYSŁÓWKOWE. IMIESŁOWY PRZYMIOTNIKOWE SĄ PRZYDAWKAMI - I KONIEC!2. IMIESŁOWU WSPÓŁCZESNEGO UŻYWAMY, GDY MÓWIMY O CZYNNOŚCIACH ODBYWAJĄCYCH SIĘ RÓWNOCZEŚNIE.3. IMIESŁOWU UPRZEDNIEGO UŻYWAMY, GDY MÓWIMY O CZYNNOŚCI WCZEŚNIEJSZEJ, KTÓRA SIĘ JUŻ ZAKOŃCZYŁA.4. W WYPOWIEDZENIU Z IMIESŁOWOWYM RÓWNOWAŻNIKIEM ZDANIA PODMIOT W OBU WYPOWIEDZENIACH MUSI BYĆ TEN SAM, WSPÓLNY DLA OBU WYPOWIEDZEŃ.5. WYPOWIEDZENIA Z IMIESŁOWYWYM RÓWNOWAŻNIKIEM ZDANIA ZAWSZE ODDZIELEMY PRZECINKIEM OD ZDANIA NADRZĘDNEGO.6. IMIESŁOWOWY RÓWNOWAŻNIK ZDANIA ZAWSZE JEST WYPOWIEDZENIEM PODRZĘDNYM, ZAZNACZAMY GO FALISTĄ LINIĄ.7. W ZDANIU NADRZĘDNYM (CZYLI TYM Z CZASOWNIKIEM W FORMIE OSOBOWEJ) NIE UŻYWAMY STRONY BIERNEJ.

JAK POPRAWNIE UŻYWAĆ IMIESŁOWÓW?

POPRAWIAMY BŁĘDY, TWORZYMY POPRAWNE ZDANIA!

Aby poprawnie przekształcić zdanie w imiesłowowy równowaznik zdania, zamieć jeden z czasowników w imiesłów przysłówkowy. Pamiętaj o przecinkach - one zawsze muszą się w takim wypowiedzeniu pojawić!

przekształcamy! ROBIMY WYKRESY!

10

powodzenia!

CZAS NA SPRAWDZIAN!

11

UMIESZ!

Lorem ipsum dolor

# data[].attributes.attachment_link.description
RODZAJE IMIESŁOWÓW, ICH TWORZENIE, BŁĘDNE UŻYCIA, IMIESŁOWOWE RÓWNOWAŻNIKI ZDAŃ - JEDNO SŁOWEM WSZYSTKO!

# data[].attributes.body
Temat: Ćwiczenia utrwalające imiesłowy. Lekcja online.

# data[].attributes.body
Temat: Osobowe i bezosobowe formy czasownika. Imiesłowy. Lekcja online.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lekcja

RODZAJE IMIESŁOWÓW, ZNAJDYWANIE ICH W TEKŚCIE, SPOSOBY TWORZENIA

IMIESŁOWY.

NA POCZĄTEK PRZYPOMNIENIE WIADOMOŚCI O CZASOWNIKU, BO BEZ TEGO ANI RUSZ!

WSZYSTKO, CO MUSISZ WIEDZIEĆ O IMIESŁOWACH

JAK TWORZYĆ IMIESŁOWY?

SZUKAMY IMIESŁOWÓW, BO NIE JEST TO ŁATWE!

IMIESŁOWY WE FRAZEOLOGIZMACH

CO ZROBI(Ł)+WSZY

CO ROBIĄ+C

CO ROBIĄ+CY

TWORZYMY IMIESŁOWY

PISOWNIA NIE Z IMIESŁOWAMI

powodzenia!

CZAS NA MAŁE RESUME

powodzenia!

CZAS NA MAŁE RESUME

ZAPAMIĘTAJ!1, RÓWNOWAŻNIKI ZDANIA TWORZĄ TYLKO IMIESŁOWY PRZYSŁÓWKOWE. IMIESŁOWY PRZYMIOTNIKOWE SĄ PRZYDAWKAMI - I KONIEC!2. IMIESŁOWU WSPÓŁCZESNEGO UŻYWAMY, GDY MÓWIMY O CZYNNOŚCIACH ODBYWAJĄCYCH SIĘ RÓWNOCZEŚNIE.3. IMIESŁOWU UPRZEDNIEGO UŻYWAMY, GDY MÓWIMY O CZYNNOŚCI WCZEŚNIEJSZEJ, KTÓRA SIĘ JUŻ ZAKOŃCZYŁA.4. W WYPOWIEDZENIU Z IMIESŁOWOWYM RÓWNOWAŻNIKIEM ZDANIA PODMIOT W OBU WYPOWIEDZENIACH MUSI BYĆ TEN SAM, WSPÓLNY DLA OBU WYPOWIEDZEŃ.5. WYPOWIEDZENIA Z IMIESŁOWYWYM RÓWNOWAŻNIKIEM ZDANIA ZAWSZE ODDZIELEMY PRZECINKIEM OD ZDANIA NADRZĘDNEGO.6. IMIESŁOWOWY RÓWNOWAŻNIK ZDANIA ZAWSZE JEST WYPOWIEDZENIEM PODRZĘDNYM, ZAZNACZAMY GO FALISTĄ LINIĄ.7. W ZDANIU NADRZĘDNYM (CZYLI TYM Z CZASOWNIKIEM W FORMIE OSOBOWEJ) NIE UŻYWAMY STRONY BIERNEJ.

JAK POPRAWNIE UŻYWAĆ IMIESŁOWÓW?

POPRAWIAMY BŁĘDY, TWORZYMY POPRAWNE ZDANIA!

Aby poprawnie przekształcić zdanie w imiesłowowy równowaznik zdania, zamieć jeden z czasowników w imiesłów przysłówkowy. Pamiętaj o przecinkach - one zawsze muszą się w takim wypowiedzeniu pojawić!

przekształcamy! ROBIMY WYKRESY!

10

powodzenia!

CZAS NA SPRAWDZIAN!

11

UMIESZ!

Lorem ipsum dolor

# data[].attributes.attachment_link.description
RODZAJE IMIESŁOWÓW, ICH TWORZENIE, BŁĘDNE UŻYCIA, IMIESŁOWOWE RÓWNOWAŻNIKI ZDAŃ - JEDNO SŁOWEM WSZYSTKO!

# data[].attributes.body
Temat: Analiza i interpretacja Trenu VIII i VIII J. Kochanowskiego.

1. Przeczytaj Tren VII i VIII J. Kochanowskiego.
2. Dokonaj interpretacji obu trenów wg wskazówek - sytuacja liryczna, adresat wypowiedzi, obrazy poetyckie). Notatkę odczytasz podczas lekcji on line w poniedziałek.

Uwaga! Proszę przygotować się na poniedziałek ze znajomości trenów J. Kochanowskiego,gdyż podczas zajęć będziecie rozwiązywać quiz.

3. Zapoznaj się z interpretacją przeczytanych trenów.
UWAGA! Gdyby filmik nie zadziałał na padlecie, proszę odszukać go w zasobach YouTube.

# data[].attributes.body
Temat: W obliczu cierpienia - "Treny" Jana Kochanowskiego.

1. Przeczytaj Tren V J. Kochanowskiego.
Zapisz notatkę do zeszytu.

I Sytuacja liryczna - sytuacja wyznania - osoba mówiąca (ojciec) wyraża rozpacz po stracie córki.
II Adresat - Persefona - bogini świata podziemnego.
III Obrazy poetyckie - krótkie życie Urszulki zostało porównane do drzewa oliwnego, przypadkowo ściętego przez nieuważnego ogrodnika.
IV Środki stylistyczne:
porównanie homeryckie (porównanie Urszulki do drzewa oliwnego)
apostrofa, pytanie retoryczne "O zła Persefono, mogłażeś tak wielu łzam dać upłynąć płono?"
metafora "duchem zaraźliwym Srogiej Śmierci otchniona"

5. Zadanie do wykonania.
Objaśnij co to jest porównanie homeryckie.

# data[].attributes.body
Temat: W obliczu cierpienia - "Treny" Jana Kochanowskiego.

1. Zapiszcie pojęcie trenu do zeszytu.
Tren jako gatunek literacki ukształtowany już w starożytnej Grecji. To gatunek poezji żałobnej. Wyraża żal z powodu czyjejś śmierci. Wychwala zalety, przypomina zasługi zmarłego. Tren należy do liryki osobistej (liryki wyznania). Zawiera elementy biograficzne (kreacja bohatera) i autobiograficzne (kreacja podmiotu lirycznego).

Jan Kochanowski napisał  19 trenów. Utwory te są dedykowane jego dwuipółletniej córce Orszuli Kochanowskiej.

2. Przeczytajcie Tren I z podręcznika.
3. Zapiszcie  poniższą notatkę do zeszytu.
I Sytuacja liryczna - sytuacja wyznania: osoba mówiąca (ojciec) wyraża bezsilność wobec losu, rozpacz po stracie dziecka.
II Adresat - płacze, lamenty, troski, wzdychania.
III Obrazy poetyckie - rozpacz po utracie córki: śmierć przedstawiona jako smok zjadający swoją ofiarę; walka matki o swoje życie i jej bezsilność wobec śmierci dziecka.
4. Zadanie do wykonania.
Z Trenu I wypisz następujące środki stylistyczne:
powtórzenie, wykrzyknienie, pytania retoryczne, przenośnie, rymy (określić układ, rodzaj).
Zdjęcie z wykonanym zadaniem należy wysłać do 16.04 na Teamsy.

# data[].attributes.body
1. Rozwiąż quiz.

# data[].attributes.headline
Świąteczne jajo do pokolorowania dla chętnych.

# data[].attributes.subject
Świąteczne jajo do pokolorowania dla chętnych.

# data[].attributes.body
Temat: Mowa zależna i niezależna - ćwiczenia utrwalające.

1 Zapisz do zeszytu rozwiązania zadania w załączniku.

# data[].attributes.body
1. Zrób notatkę na temat mowy zależnej i mowy niezależnej do zeszytu.

# data[].attributes.body
Temat:Mowa zależna i mowa niezależna.  (lekcja online)

1. Zapoznaj się z filmikiem  - mowa zależna i mowa niezależna.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Egzaminator podpowiada - Marek Filipkowski

# data[].attributes.attachment_link.title
Mowa niezależna i zależna - #8 język polski

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Egzaminator podpowiada - Marek Filipkowski

# data[].attributes.attachment_link.title
Podmiot i orzeczenie - części zdania 1/4 - #12 egzamin język polski

# data[].attributes.body
Temat: Sprawdź siebie! Składnia zdania pojedynczego, rodzaje wypowiedzeń. (lekcja online)

1. Przypomnij sobie raz jeszcze informacje na temat części zdania (podmiot, orzeczenie, dopełnienie, przydawka, okolicznik)
2. Powtórz informacje na temat rodzajów wypowiedzeń (padlet - piątek)
3. Wypełnij kartę pracy dostępną w zadaniach na Teams.
Powodzenia!

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Egzaminator podpowiada - Marek Filipkowski

# data[].attributes.attachment_link.title
Przydawka, dopełnienie, okolicznik - części zdania 2/4 - #13 egzamin ósmoklasisty

# data[].attributes.body
3. Obejrzyj filmik o wypowiedzeniach.
Zadanie do wykonania
4. Wykonaj zadanie 1 i 5 w zeszycie ćwiczeń str. 79, 80.
Pamiętaj, dasz radę!

# data[].attributes.body
3. Rozwiąż quiz i zostań MISTRZEM INTERPUNKCJI !

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy Ania już jest zdrowa czy jeszcze choruje?

Czy Ania już jest zdrowa, czy jeszcze choruje?

Iść na spacer czy zostać w domu?

Iść na spacer, czy zostać w domu?

Córka była grzeczna natomiast syn, sprawiał mnóstwo kłopotów.

Córka była grzeczna, natomiast syn, sprawiał mnóstwo kłopotów.

Córka była grzeczna, natomiast syn sprawiał mnóstwo kłopotów.

Ani nie poszedł do szkoły, ani nie wybrał się do lekarza.

Ani nie poszedł do szkoły ani nie wybrał się do lekarza.

Chcieliby mieć i dobre stopnie i nie uczyć się za dużo.

Chcieliby mieć i dobre stopnie i nie uczyć się, za dużo.

Chcieliby mieć i dobre stopnie, i nie uczyć się za dużo.

Przyjaciele szykując się do wyjścia dyskutowali zawzięcie.

Przyjaciele, szykując się do wyjścia, dyskutowali zawzięcie.

Przyjaciele szykując się do wyjścia, dyskutowali zawzięcie.

Chyba dostanie na gwiazdkę rower, o którym tak marzył i będzie mógł zacząć trenować.

Chyba dostanie na gwiazdkę rower, o którym tak marzył, i będzie mógł zacząć trenować.

Chyba dostanie, na gwiazdkę rower, o którym tak marzył i będzie mógł zacząć trenować.

Chyba dostanie na gwiazdkę rower o którym tak marzył, i będzie mógł zacząć trenować.

Zastąpię cię przy gotowaniu obiadu, a ty odpoczniesz.

Zastąpię cię przy gotowaniu obiadu a ty odpoczniesz.

Zastąpię cię przy gotowaniu, obiadu a ty odpoczniesz.

Prawdę powiedziawszy, nie mam, ochoty iść do kina.

Prawdę powiedziawszy nie mam ochoty iść, do kina.

Prawdę powiedziawszy nie mam ochoty iść do kina.

Prawdę powiedziawszy, nie mam ochoty iść do kina.

Wlókł się kulejąc, brzegiem lasu.

Wlókł się, kulejąc, brzegiem lasu.

Wlókł się kulejąc brzegiem lasu.

Umówiliśmy się między siódmą a ósmą.

Umówiliśmy się między siódmą, a ósmą.

Umówiliśmy się, między siódmą, a ósmą.

Mimo, że się spóźnił, szybko nadrobił braki.

Mimo, że się spóźnił szybko nadrobił braki.

Mimo że się spóźnił szybko nadrobił braki.

Mimo że się spóźnił, szybko nadrobił braki.

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy Ania już jest zdrowa czy jeszcze choruje? Czy Ania już jest zdrowa, czy jeszcze choruje? Iść na spacer czy zostać w domu? Iść na spacer, czy zostać w domu? Córka była grzeczna natomiast syn, sprawiał mnóstwo kłopotów. Córka była grzeczna, natomiast syn, sprawiał mnóstwo kłopotów. Córka była grzeczna, natomiast syn sprawiał mnóstwo kłopotów.

# data[].attributes.body
2. Dokonaj analizy zdań w zeszycie. Nazwij każdą część zdania: podmiot, orzeczenie, przydawka, dopełnienie, okolicznik.
Owocnej pracy!

Julia pięknie deklamowała wiersz Baczyńskiego.
Jakub i Ania wybrali się  wczoraj na długi spacer do lasu.

Zdjęcie pracy wyślij na maila.
Termin: 02 kwietnia

# data[].attributes.body
3. Uwaga! Ta notatka jest tylko propozycją. Można zrobić swoją notatkę w oparciu o podręcznik str. 226

# data[].attributes.body
5. Rozwiąż quiz

# data[].attributes.attachment_link.description
Dopasuj zdania ze względu na typy podmiotu, jakie w nich występują.

# data[].attributes.body
4.Przećwicz wskazywanie podmiotu i orzeczenia na learning apps
Powodzenia!

# data[].attributes.attachment_link.description
Pogrupuj  wyrazy na części zdania: podmiot i orzeczenie.

# data[].attributes.body
3. Obejrzyj filmik o orzeczeniu i zrób notatkę o nim do zeszytu.

# data[].attributes.body
Temat: To już wiem! Przypomnienie podstawowych pojęć z zakresu składni.

1.Zapoznaj się z informacjami na temat typów wypowiedzeń.
2. Przepisz notatkę do zeszytu wraz z przykładem (zdanie, równoważnik zdania, zdanie pojedyncze, zdanie złożone)

# data[].attributes.body
Temat: Kiedy stawiamy przecinek w wypowiedzeniu?

1. Zapoznaj się informacjami na temat interpunkcji zamieszczonymi w podręczniku str. 316 i 317.
2. Obejrzyj filmik - przecinek w zdaniu.

# data[].attributes.body
Temat: Powtórzenie wiadomości o budowie zdania pojedynczego.

1. Zapoznaj się z filmikiem na temat analizy zdania pojedynczego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Analiza zdania pojedynczego, wykresy - części zdania 3/4 - #14 egzamin ósmoklasisty

# data[].attributes.body
Temat: Przydawka, dopełnienie, okolicznik - przypomnienie wiadomości.

1. Zapoznaj się z filmikiem.
2. Zrób notatki o wspomnianych w materiale częściach zdania.

# data[].attributes.attachment_link.title
Przydawka, dopełnienie, okolicznik - części zdania 2/4 - #13 egzamin ósmoklasisty

# data[].attributes.body
Temat: Powtórzenie wiadomości o częściach zdania - podmiot i orzeczenie

1. Zapoznaj się z filmikiem na temat podmiotu.

# data[].attributes.body
2. Przeczytaj rozdział 3. "Latarnika". Pomyśl, co czuł bohater , kiedy niespodziewanie otrzymał  paczkę z polskimi książkami.
3. Zapisz do zeszytu notatkę dotyczącą opisu przeżyć wewnętrznych (załącznik ).
4. Napisz wypracowanie na temat:
"Pan Tadeusz" w rękach Skawińskiego - opis przeżycia wewnętrznego z zastosowaniem narracji pierwszoosobowej.
TERMIN:  01 KWIETNIA

Uwaga!  Napisaną pracę wyślijcie na służbowego maila. W pracy można wykorzystać zwroty, które uwzględniłam w notatce w załączniku.

# data[].attributes.headline
27 marca                                                    TEMAT: "Pan Tadeusz" w rękach Skawińskiego - opis przeżyć wewnętrznych. 

# data[].attributes.subject
27 marca                                                    TEMAT: "Pan Tadeusz" w rękach Skawińskiego - opis przeżyć wewnętrznych. 

# data[].attributes.body
1.Obejrzyj filmik wyjaśniający, czym jest opis przeżyć wewnętrznych i jak należy go redagować.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak zredagować opis przeżyć wewnętrznych