# data[].attributes.body
Tác giả
- Nguyễn Du (1765 – 1820) tên chữ là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên.
- Cuộc đời Nguyễn Du trải qua nhiều biến cố thăng trầm nhưng chính hoàn cảnh ấy tạo cho ông vốn sống phong phú, tâm hồn sâu sắc.
Tác phẩm: nằm trong phần Gặp gỡ và đính ước
Bố cục
- Đoạn 1 (4 câu đầu): giới thiệu khái quát hai chị em Thúy Kiều
- Đoạn 2 (4 câu tiếp): gợi tả vẻ đẹp Thúy Vân
- Đoạn 3 (12 câu tiếp): gợi tả vẻ đẹp Thúy Kiều
- Đoạn 4 (4 câu cuối): Nhận xét chung về cuộc sống của hai chị em
Hoàn cảnh sáng tác:
- Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) được Nguyễn Du sáng tác vào đầu thế kỉ 19 (khoảng 1805-1809)
- Nguyễn Du sáng tác Truyện Kiều có dựa trên cốt truyện Kim Vân Kiều truyện của Trung Quốc nhưng phần sáng tạo của Nguyễn Du là vô cùng lớn, mang đến sự thành công và sức hấp dẫn cho tác phẩm

# data[].attributes.body
Tác giả : Nguyễn Du (1765 - 1820)

Tên hiệu: Thanh Hiên

Quê: Hà Tĩnh

Tác phẩm :
- Vị trí: Phần 2 - Gia biến và lưu lạc.
+ Gồm 22 câu, từ câu 1033 - 1055
- Bố cục: 3 phần
+ 6 câu đầu: Khung cảnh thiên nhiên và tâm trạng của Thuý Kiều
+ 8 câu tiếp: Kiều nhớ thương Kim Trọng và cha mẹ
+ 8 câu cuối: Tâm trạng buồn, lo âu của Kiều

# data[].attributes.body
Lục Văn Tiên Cứu Tác giả là Nguyễn Đình chiểu (1822-1888), quê mẹ ông ở Tân Thới, Gia Định (nay là Thành Phố Hồ Chí Minh), quê cha ông ở Bồ Điền,huyện phong điền,tỉnh Thừa Thiên Huế. Ông thi đỗ tú tài năm 1843; đến năm 1849 thì mắt bị mù, ông về Gia Định dạy học và bốc thuốc chữa bệnh cho dân.
Bố cục:

- Phần 1 (14 câu đầu) : Lục Vân Tiên đánh cướp.

- Phần 2 (còn lại) : Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga trò chuyện.

# data[].attributes.body
Đoạn trích đã miêu tả chân thực cảnh ngộ cô đơn, buồn tủi, đáng thương, nỗi nhớ người thân da diết và tấm lòng thủy chung, hiếu thảo vị tha của Thúy Kiều khi bị giam lỏng ở lầu Ngưng Bích

# data[].attributes.body
Phân tích:
Trong sáu câu thơ đầu, khung cảnh thiên nhiên trước lầu Ngưng Bích với không gian, thời gian được nhìn qua góc nhìn của Thúy Kiều

+ Hoàn cảnh: bị giam lỏng ở lầu Ngưng Bích, cô đơn tội nghiệp

- Cảnh vật trước lầu Ngưng Bích mênh mông, rộng lớn, tô đậm tình cảnh cô đơn, trơ trọi của Kiều: non xa, trăng gần, bốn bề bát ngát xa trông, non xa, trăng gần…

- Bao quanh Kiều là không gian, thời gian tuần hoàn đến nhàm chán càng nhấn đậm tình cảnh cô đơn, buồn tủi của Kiều

- Hoàn cảnh, kết hợp với cảnh vật khiến tâm trạng của Kiều chứa đầy uất ức, hờn tủi trước sự bế tắc không cách nào thoát ra được.

Tám câu thơ tiếp là nỗi thương nhớ của Kiều về người yêu và gia đình.

Trình tự nỗi nhớ phù hợp với diễn biến tâm trạng của nhân vật, Kiều nhớ người yêu trước rồi nhớ tới cha mẹ.

- Trình tự nỗi nhớ hợp lý bởi vì Kiều đã hi sinh vì gia đình, vì cha mẹ. Khi Kiều bị giam lỏng ở lầu Ngưng Bích, Kiều nhớ tới Kim Trọng bởi Kim Trọng không hề biết Kiều phải bán mình chuộc cha, Kim Trọng sẽ ngày đêm uổng công thương nhớ Kiều

+ Tác giả sử dụng hình ảnh có tính biểu trưng:

Tưởng người dưới nguyệt chén đồng

Tin sương luống những rày trông mai chờ.

- “Chén đồng” hình ảnh gợi nhắc về đêm trăng thề nguyền giữa Kim Kiều. Nhưng giờ đây mỗi người một phương
=> Kiều tưởng tượng Kim Trọng ngóng trông nàng mỏi mòn.
=>“Tấm son” tấm lòng son sắt của Kiều vẫn hướng về Kim Trọng

- Nỗi nhớ về gia đình: sử dụng các điển tích “Sân Lai”, “Quạt nồng ấp lạnh” để nói về nỗi nhớ của Thúy Kiều về gia đình

+ Kiều lo cha mẹ già không có ai chăm sóc khi ở nhà.
+ Kiều là người con có hiếu, biết yêu thương, quan tâm tới cha mẹ.
→ Kiều là nhân vật giàu tình yêu thương, có hiếu. Kiều vượt lên trên nỗi đau của bản thân để suy nghĩ cho người yêu, gia đình.

Tám câu thơ cuối, cảnh vật ở đây là cảnh tưởng tượng của Kiều vì qua mỗi cảnh vật. Mỗi bức tranh thiên nhiên là một kiểu tâm trạng của Thúy Kiều.

- Nỗi nhớ cha mẹ, quê hương, Kiều trông ngóng theo “cánh buồm xa xa” buổi chiều hôm

- Kiều nhớ người yêu, xót xa cho tình duyên lỡ dở “hoa trôi man mác biết là về đâu”

- Kiều đau đớn buồn tủi cho thân phận mình, khi rơi vào cuộc sống bế tắc “ ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi”

→ Từng cảnh vật, chi tiết chứa đựng tâm trạng, tình cảm của Kiều. Cảnh vật cùng một màu bi thương, buồn tủi.

- Cụm từ Buồn trông lặp lại bốn lần trong tám câu thơ những đợt sóng lòng trùng điệp, càng khiến nỗi buồn dài dằng dặc, mênh mông, kết hợp với cái nhìn từ xa tới gần.

- Tác giả diễn đạt sâu sắc nội tâm nhân vật Kiều khi rơi vào cảnh bế tắc, không có lối thoát cho bản thân.

- Sóng gió nổi lên như sự báo về những đau khổ sẽ ập tới cuộc đời Kiều.

# data[].attributes.body
Trên đường về thăm cha mẹ, thấy lũ cướp Phong Lai đang hoành hành, chàng đã tự tay đánh tan bọn cướp cứu Kiều Nguyệt Nga. Cảm tạ ân đức đó, Kiều Nguyệt Nga đã tự nguyện gắn bó đời mình với Lục Vân Tiên
Hình ảnh Lục Vân Tiên đánh cướp:

+Hoàn cảnh gặp cướp: trên đường đi thi
+Hành động: bẻ cây làm gậy, xông vào diệt trừ bọn hung đồ

+Lời nói: "Bớ đảng hung đồ"

+Thái độ sục sôi, căm giận
=> Lên án hành động của bọn cướp

+Bọn cướp tên Phong Lai mặt đỏ phừng phừng, thạch thức Lục Vân Tiên
+Lực lượng 2 bên không cân xứng: bọn cướp nhiều người và đầy gươm giáo còn LVT 1 mình, vũ khí thô sơ
+Lục Vân Tiên ứng xử: tả đột hữu xung
+Kết quả: Lục Vân Tiên chiến thắng
=> Nhân nghĩa bao giờ cũng chiến thắng, cách so sánh cho thấy LVT tài ba, là anh hùng hảo hán, có tài hơn người và chàng chiến đấu vì con người

Hình ảnh Lục Vân Tiên khi gặp Kiều Nguyệt Nga:
+Cười nói hỏi han (sự giản dị của chàng trai Nam Bộ)
+Hành xử đúng đắn, đàng hoàng và lịch sự
+Thể hiện quan niệm: làm việc nghĩa là lẽ sống của người hiền nhân
=> LVT là nho sinh chính trực, phong thái đàng hoàng, đôn hậu bao dung, dũng cảm và giàu nhân nghĩa

Hình ảnh Kiều Nguyệt Nga:
+Là con gái quan chi phủ xinh đẹp, hiếu thảo, thùy mị, có học
+Cách xưng hộ: tiện thiếp - quân tử, dịu dàng mực thước, xúc động trước hành động nghĩa hiệp của LVT
+Muốn trả ơn cho người đã cứu mình, cứu cả đời con gái -> là người có tình cảm trước đằm thắm, sau ân tình, tự nguyện gắn bó với LVT
=> Là người trọng tình

# data[].attributes.body
+ Tình và cảnh hòa thành một - trong từng nét cảnh là một nét tình, trong từng tâm trạng là một tâm cảnh; cảnh tùy tâm chuyển, tân nương theo cảnh mà hiện.
+ Nghệ thuật tả tình cùng với nghệ thuật sử dụng từ láy, sắp đặt từ linh hoạt để biểu đạt thẩm mỹ
+ Miêu tả tâm trạng:
- Độc thoại nội tâm: cách thức bày tỏ tâm trạng trực tiếp của nhân vật, vai trò dẫn truyền của nhà văn tạm thời mất đi, nhường chỗ cho nhân vật tự bày tỏ cảm xúc, thế giới nội tâm của mình của mình với chính bản thân mình và người đọc
- Tả cảnh ngụ tình: cách thức mượn thiên nhiên làm nơi chứa đựng trạng thái cảm xúc tâm lý, suy ngẫm của nhân vật => Hình thức miêu tả nội tâm gián tiếp

# data[].attributes.body
Xây dựng nhân vật qua hành động và lời nói

Ngôn ngữ: dân đã, mộc mạc, sinh động, gần với lời ăn tiếng nói của người Nam Bộ

=> Tác phẩm có vị trí thiêng liêng trong đời sống người Nam Bộ

# data[].attributes.body
Thúy Kiều, nhân vật chính trong Truyện Kiều, một cô gái tài sắc vẹn toàn, có tâm hồn cao thượng. Nhận dịp du xuân, nàng gặp Kim Trọng, một thanh niên hào hoa phong nhã. Hai người yêu nhau và cùng nhau thề nguyền thủy chung. Nhưng tai họa bất ngờ ập đến với Kiều. Gia đình bị nạn. Kiều tự nguyện bán mình chuộc cha. Bị bọn Mã Giám Sinh và Tú Bà đưa vào lầu xanh. Kiều định tự tử để thoát khỏi cảnh ô nhục nhưng không được. Sau lần mắc mưu Sở Khanh đi trốn bị bắt lại, bị đánh đập tàn nhẫn, nàng đành chịu tiếp khách. Ít lâu sau, Kiều được Thúc Sinh - một kẻ giàu có say mê nàng, chuộc nàng về làm vợ lẽ. Nhưng chưa được một năm Kiều lại bị Hoạn Thư, vợ cả của Thúc Sinh, bày mưu bắt về hành hạ. Nàng bị bắt làm con ở hầu rượu gãy đàn mua vui cho vợ chồng ả. Khổ nhục quá, Kiều bỏ trốn khỏi nhà Hoạn Thư nhưng lại lọt vào một lầu xanh khác. Ở đây, nàng gặp Từ Hải và trở thành vợ người anh hùng này. Phất cờ khởi nghĩa, hùng cứ một phương, Từ Hải giúp Kiều báo ân báo oán. Nhưng cũng chẳng bao lâu, Kiều bị mắc lừa Hồ Tôn Hiến, nàng khuyên Từ Hải ra hàng phục triều đình, Từ Hải bị phản bội và chết đứng. Kiều bị làm nhục và bị ép gả cho một viên thổ quan. Đau xót và tủi nhục, nàng đã tự tử ở sông Tiền Đường nhưng lại được sư Giác Duyên cứu sống. Kim Trọng và gia đình Thúy Kiều đi tìm. Sau mười lăm năm trời lưu lạc, Kiều trở lại sum họp với gia đình. Nàng từ chối không chắp nối mối duyên xưa cùng Kim Trọng mà họ trở thành bạn bè để giữ tình cảm cho được trong sáng và đẹp đẽ.

# data[].attributes.body
Ngay phần đầu của Truyện Kiều Nguyễn Du đã khắc họa bức chân dung xinh đẹp của hai chị em Thúy Kiều và Thúy Vân:

“Đầu lòng hai ả tố nga

Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân

Mai cốt cách tuyết tinh thần

Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười”

Tiếp đó tác giả giới thiệu vẻ đẹp của Thúy Vân:

“Vân xem trang trọng khác vời

Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang

Hoa cười ngọc thốt đoan trang

Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da”

- Nghệ thuật tả cảnh ngụ tình đặc sắc.

- Nghệ thuật tả cảnh thiên nhiên bậc thầy.