# data[].attributes.body
Gogoeta eginik, ohartu naiz nire bizitzatik igaro diren irakasle on guztiek ezaugarri berberak izan dituztela. Lehenetsiko nituzke pasioa, eskuzabaltasuna eta ikasle bezala baloratua sentiaraztearen gaitasuna. Gogoan dut Gaztelaniako irakasle batek egunero klasea hasi baino lehen Jorge Bucay-ren ipuintxo bat irakurtzen zigula, ondoren 2 minutuz hausnartzen egoteko. Ekintza txiki horrek irakurtzeko pasioa piztu zidan, literatura maitatzera. Ikasgaia beste begi batzuekin ikusten nuen ipuia entzun ostean. Irakaslearengan intentzioa ikusten zen, irakasgaiarekiko maitasun bat eta hori ikasleok jasotzen genuen.

# data[].attributes.body
Institutuan Lengua ematen zigun Marijek irakatsi zidan gaztelania hizkuntza estimatzen eta gaztelaniari loturik zetozen jendeak beste moduz ikusten. Kurtso osoan zehar hiru bat liburu irakurriko zizkigun ahoz gora; klase hasieran, beti, kapitulu bat irakurtzen zigun, izugarri goxo.  Uste dut horrekin sorgindu ninduela, majia modukoa zen egiten zuena. Gogoan dut ere hainbat testuren inguruan aritzen ginela klasean, zer iradokitzen zuten, zer esaten zuten, nola…eta gero gu jartzen gintuela poemak idazten, iritziak ahoz gora ematen... klase dibertigarriak izaten ziren, zaratatsuak askotan, gehienok izaten genuelako zer esana.

Institutuan izan nuen beste irakasle bat, alderantzizko efektua eragin zidana. Ingelesa gorrotagarri bihurtu zidan irakaslea (ez du bere izena gogoan). Arras ezberdina da dudan gomuta: liburuak zabaldu, ariketak egin, zuzendu, arbelean idazten zuena kopiatu eta, batez ere, isilik egon. Gogoratzen dut zenbat denbora galtzen zuen gu denok isilarazten, eta gure harreta zelan galtzen zuen oihuka hasten zen bakoitzean. Kuriosoa da, zeren, irakasle biek ikasle berdinei eta gela berdinean ematen ziguten klasea eta giroa arras desberdina izaten zen batekin edo bestearekin.

Bi irakasleak eta gure gelaren irudia gogoan, hona azpimarratuko nituzkeen ideiak:

1.- Irakasleak “bokazioa” edo ikasleekin ikaste-irakaste prozesu batean murgiltzeko gogoa izan behar du, eta horri loturik,  ikasleei transmititu behar dien hori “bizi” egin behar du, asko gustatu behar zaio. Hori horrela bada, uneoro arituko da moduak topatzen irakasten duen hori modu erakargarrian partekatzeko ikasleekin.

2.- Irakaslea ikasleen azalean jarri behar da klaseak diseinatzerakoan (beraien adina, beharrak, gustuak, testuingurua, interesatzen zaizkien gaiak…). Ikasleen motibazioan jarriko nuke azpimarra; ikasleak motibatuz gero, gerora ere eragina izango duten esperientzia positiboetatik ikasiko dute eta alderantziz; ez baditugu motibatzen ikasteko aukera kentzen arituko gara nolabait.

3.- Klasean ikasleen parte hartzea sustatu behar du irakasleak, proposamen originalak eginez ahal denetan. Hizkuntzaren kasuan, ahozkotasuna iruditzen zait horretarako bide dibertigarria, besteak beste, pertsonen arteko komunikazio zuzena eta bat-batekoa eragiten duelako. Motibazioa

# data[].attributes.body
Ikaskideek esan dutenarekin guztiz egiten dut bat. Irakasle on bat ikasleekiko harremanean zein ikasgaiarekiko pasioan nabarmenduko da. Irakasle on batek beti izango du ikasleekiko konpromisoa. Hori esanda, hiru ezaugarri hauek nabarmendu ditut:
1.- Ikasleengan sinesten du. Maite ditu eta asko du emateko, borondatea batez ere. Jasotzeko prest agertzen da, badaki eta asko duela ikasteko.
2.- Ikasgaiarekiko pasioa du. Maite du irakasten duena eta hori transmititu nahi die ikasleei, horretarako momentuan momentuko bide egokienak esploratuz.
3.- Mugak ezartzen daki. Behatzailea da eta ikasle/ikasgela bakoitzaren beharretara egokitzen du bere jarduna.

# data[].attributes.body
Pentsatzen jarri naiz eta ohartu naiz ikaste ibilbide luze honetan, hainbat izan direla gustoko izan ditudan irakasleak eta materiaz asko ikasteaz gain, nigan eragina izan duten irakasleak izan ditudala.
Esaterako, DBHko 3. mailan euskara eta literaturako irakaslea izateaz gain, tutore ere izan nuena ezin ahaz dezaket. Guztiok hartzen gintuen kontuan eta berak erabiltzen zuen metodologia berritzailea zen guretzat. Albisteak ekartzen zituen sarri, irakurri eta gure artean eztabaidak sortzeko, hau da, gure kritikotasuna lantzen zuen ikaragarri. Bestetik bakarka bideoz grabatzen gintuen eta gero, berauek ikusi ostean autoebaluaziorako erabiltzen genituen. Bertsolariak ekartzen zituen gelara, hitzaldiak, bideoak,... metodologia anitz tartekatzen zuen. Disfrutatu egiten nuen bere eskoletan.

Unibertsitatean, Euskal literatura unibertsala ikasgaia hartu nuen hautazko eta aurretik sekula izan ez nuen poesirako  interesa piztu zidan. Irakasleak bazekien ondo nola lortu hori, poemak herri desberdinetan zehar irakurriz mugiarazi gintuen, irakurtzen genbiltzanak eta tokiak konekzioa zuten, gure sentimenduak azaleratzen zituen.

Azkenik, Goi mailako Lanbide Heziketako administrazio eta finantzak ikasten nenbilela, finantzak ikasgaia disfrutatzea lortu zuen. Adibide erreal ugari erabiltzen zituen, teknologia berriak uztartzen zituen (kahoot, bideoak..) eta bisita desberdinak burutu genituen. Kasu honetan, ikaste-prozesuaz disfrutatu nuen.

Aldiz, gehiegi ikasi ez nuen irakasleak ere izan ditut. Egia da ez naizela beraietaz gehiegi oroitzen. Adibidez, batxillergoko lehenengo mailan, euskara eta literatura ikasgaian badakit ez nuela askorik disfrutatu ezta ikasi. Ez zen gehigi konplikatzen, irakurri, azaldu, ariketak eta zuzenketa baino ez genuen egiten, beti berdina.

Guzti honetatik, ondoko hiru ondorio azpimarratuko nituzke:

1.- Irakaslea gertukoa izan behar da. Hurbila. Konfiantza eman zaio ikasleari, horrela materiarekiko interesa ere azkarrago izango duelako. Gainera, motibatzeko errazago izango du, ikaslea ezagutuko duelako eta bakoitzaren gabezia eta ahultasunak nondik norakoak diren jakingo duelako. Eta norekin zelan eta zer landu jakingo dugulako.

2.- Irakasleak egiten duena gustoko izan behar du, trasmizioa emateko ezinbestekoa dela esango nuke.  Beti ez da erraza izango baina pasioz kontatzen diren eta prestatzen direnak beste balio bat dute.

3.- Metodologia dinamikoak eta desberdinak izan behar dute. Parte hartzea bultzatu behar da, talde lana, teoria praktikara eraman behar da... Beti ez daitela berdina izan, egon daitezela momentu lasaiak eta baita aktiboak, momentuan momentukoa.

# data[].attributes.body
Nire ikasle bizitzaz pentsatzen jarrita, hainbat eta hainbat irakasle izan ditudala ohartzen naiz, euren artean oso ezberdinak zirenak. Halere, bakar batzuk soilik oroitzen ditut goxotasunez. Batetik, DBHko 3. mailan izandako euskara irakaslea datorkit gogora. Bestetik, unibertsitateko laugarren mailan izandako Psikolinguistikako irakaslea. Bi irakasle hauek asko irakatsi didate, bai materiari buruz baina baita irakasle on bat izateari buruz ere. Bestalde, (oso) gutxi irakatsi didan irakasle bat ere badut gogoan. Lehenengo biak azken honekin alderatuz gero, argi ikusten ditut irakasle on batek eduki beharreko ezaugarriak.

1. Materiarekiko bokazioa edo pasioa: ezberdintasun handia nabari da gai bat ikasleei transmititzeko moduan, eta ezberditnasun hori irakaslearen grinak markatzen du. Irakasleak gaiarekiko interesa erakutsi eta interes hori transmititzen jakiten badu, aukera asko dago ikasleentzat ere interesgarria suertatzea gaia.

2. Gertutasuna: bi modutan definituko dut honakoa. Batetik, irakasleak ikasleenganako gertutasuna erakutsi behar du, hor dagoela laguntza behar dutenerako. Bestetik, gertutasuna errealitatearekin erlazionatzen dut. Hau da, ikasleen errealitatea eta interesak kontuan hartu behar dira edozer irakasteko. Irakatsi beharrekoak ikasleen errealitatearekin zerikusirik edo gertutasunik badu, lehenago barneratuko dute materia eta arreta mantentzea errazagoa izango da. Gustatzen zaien gai batean erraza da, baina gustuko ez duten gai batean honakoa gakoetako bat dela esango nuke.

3. Enpatia: irakasleak ikasle guztien egoera kontuan hartu behar du eta ikasle bakoitzaren tokian jartzen jakin. Honi gehituta, laguntza eskaintzeko prest egon behar da uneoro eta Azalpenak ikasleek behar adina aldiz eman behar ditu.

# data[].attributes.body
Nik nire irakasle gogokoenari buruz ezaugarriak aipatu eta gero idatziko dizuet, askoz ere adierazgarriagoa iruditzen zaidalako, ondo islatzen baitira . Nire kideen irakasleak ezagutu ostean, nire esperientziekin konparatuz gero, hainbat ezaugarri azpimarratu ditzaket.  Alde batetik, irakasten dutenarekiko pasioa edo maite-sua eta, nire kideek esan bezala, honekin datorren inplikazioa. Azken finean, ikasleak – nerabeak – bizitzako une konplikatu batean aurkitzen dira eta inplikazio eta motibazio hori ezinbestekoa da bere garapen pertsonalerako ere. Horretaz aparte, nik sentsu kritikoa sustatzea ere adieraziko nuke ikasle on baten ezaugarri bezala, ikasgai sozialetan etorkizunera begira ezinbestekoa den ikasketa bat baita.

Nire irakasle gogokoenak – kasualitatez agian (ala ez) – literaturakoak izan dira. Gogoan dut gaztelaniako irakasle bat. Niri une hartan irakurtzea asko gustatzen zitzaidan eta nire gurasoak banandu berri zeudenez patioan irakurtzen egoten nintzen beti. Emakume honek “Literatura taldea” sortzea proposatu zigun nire ikaskide bati eta niri, patioetan irakurketa leku bat sustatzeko helburuarekin. Bi urtez burutu genuen proiektu hori eta jendeak irakurtzea lortu ere! Horretaz aparte, bere klaseetan hain zen kartsua irakasle hau! Normalean askorik pentsatzen ez zutenak pentsarazten zituen eta komentarioak idazteko ikuspuntu argudiatuak (artikulu edo eztabaiden bidez) eta interes handia pizten zituen klaseetan. Liburuen tramak kontatzeko bere abileziarekin liburu bat bizitzan ireki ez zutenei amaiera ezagutzeko jakin-nahia trasmititzen zien.

# data[].attributes.body
Gure bizitzan zehar hainbat irakasle izan ditugu, baina bakar batzuk dira gure memorian txertatuta betirako geldituko direnak. Nire kasuan, beti oroituko naiz DBHn izan nuen euskarako irakasle batez. Hasteko, irakasle horrek oso gertutasun hurbila lortzen zuen ikasleekiko. Gutako bakoitza modu indibidualean ezagutzeko ahalegina egiten zuen, eta gutako bakoitzarekin harreman oso berezia zeukan. Bestalde, eskolak ematerakoan oso metodologia berritzaileak erabiltzen zituen garai hartarako; hala nola bideoak edota metodo dinamikoen bitartez.

Bestalde, irakasle txar bat ere izan nuen, ez zen hizkuntzen arlokoa baina adibide bezala balio dezake. Diapositibak irakurtzen zituen, inolako azalpenik eman gabe, eta hori oso astuna egiten zitzaigun, noski.

1.- Hasteko, argi dago gela bateko ikasleak talde modura ulertu behar direla, baina ezin dezakeguna ahaztu (eta zoritxarrez irakasle askok ahazten dutena) ikasle horiek beren baitan ulertu eta ezagutu behar direla da. Ikasle bakoitzak bere zailtasunak, testuingurua, pentsamenduak, motibazioak… ditu eta irakaslearen betebeharra horiek interpretatzea da.

2.- Bigarrenik, hizkuntza eta literaturako irakasgaia ikasle askorentzat oso astuna izan daitekeen irakasgai bat da, horregatik, oso garrantzitsua da ikasleengan motibazioa sortzea. Hainbat metodologia ditugu horretarako eta horietaz baliatzea oso garrantzitsua dela uste dut. Literaturako eskola dinamiko bat sortzeko adibidez hainbat zailtasun aurki genitzakeela uste dut, baina egun ditugun baliabideei esker oso irakaskuntza dinamiko eta erakargarria egin dezakegulakoan nago.

3.- Hirugarrenik, irakasle asko ez dira kontziente, baina ikasleen eredua gara eta horregatik modu eredugarrian jokatu behar dugu. Askotan ikasleak galduta aurkitu ditugu, eta bere bizitzan hartu behar izango dituzten erabakiei buruz galdetuko digute. Guretzat agian ez dira oso galdera sakonak izango, baina ikasleentzat oso erabakigarriak izan daitezke gure erantzunak. Hori dela eta, gure jarrera eta erantzukizuna ahalik eta modu eredugarrienean antolatu behar dugula uste dut.

# data[].attributes.body
Gaztea, bilbotarra eta ama hizkuntza euskera izatea ia-ia anomalia bat da, gezurra dirudien arren. Hala ere, parada bikaina biografia linguistiko literarioa egiteko eta hausnarketa bidean jartzeko. Bilbon, normaltasun osoz eta bizitzako-funtzio guztiak betetzeko hizkuntza gaztelania da: zinera joateko, kiroldegian ondokoarekin hitz egiteko, medikuarekin komunikatzeko… Beraz, lehenengo hizkuntza euskara, baina, etxeko atea zabaltzen dudan momentuan gaztelaniaz egin behar dut bilbotarra izateko. Hala ere, badaude arnasgune gutxi batzuk non nire lehenengo hizkuntza, euskara ia-ia normaltasunez erabili ahal dudan : auzoko talde feministan, gaztetxean, Kafe Antzokian, Bira tabernan, Herrikoetan…

Deustuko Ikastolan ikasi izan dut umetan; giro euskaldun eta anitzeko ikastola izandako eskola publikoan. Irakaslerik onenak umetan izan ditut: maitakorrak, ume zaleak, jolas eta kanta zaleak, txangoak eta ingurua ezagutzeko dinamikak egiten zituztenak, euskaldunak, ipuin irakurleak, istorio kontalariak (kultur jarraitzaileak, finean). Mendi martxak egiten genituen guraso, ume eta irakasle, denok elkarrekin, udako ur jolasak, musika emanaldiak, antzerkiak…

Aldiz, handitzen joan naizela irakasle eskasagoak eduki ditudala iruditzen zait. Ariketaz ariketa liburua jarraitzen zuten irakasle ez oso interesatuak haien arloan, gure ikaskideak ezagutzera ere bultatzen ez gintuzten irakasleak, erdaldunak, suspentsuak baita 0ak jartzeaz harro zeuden irakasleak “ez duzue lanik egiten” aitzakipean… Bada, iruditzen zait zenbat eta helduago orduan eta aldenduago, desmotibatuago, deserosoago sentitu naizela eskola girotik.

Oro har, bat nator nire ikaskideekin. Irakurleak ez garela esan izan digute irakurtzeko ohiturarik edo zaletasunik ez zuten irakasleek. Hainbat ikaskidek aipatu bezala, arloarekiko pasioa edo inplikazioa irakasleari exijitu ahal zaion gutxienekoa izan beharko litzateke. Irakasle oso prestatuak beharko genituzke ikasle burujabeak, askeak, feministak, euskaldunak… hezteko.

# data[].attributes.body
Beharbada, gehien gustatu izan zaizkidan irakasleak, oro har, ez dira gaur egungo irakasle bikain gisa ulertzen dugunaren definizioan sartzen. Zergatik diot hau? Izan ere, benetan literaturaz gozatu izan ditudan klaseak ez baitziren dinamikoak edota interaktiboak, aitzitik, irakasleak zein teoriaz zein testuen irakurketez zein gogoetez hitz egiten igortzen zuen pasioa nagusitzen ziren entzute pasiboko klaseak baizik.
Hau da, bi orduz, etenik gabe, irakasleak grinaz XX. mendeko poesiaren teoriari eskainitako klaseetan gozatu izanak ez du esan nahi irakasle onak horrela jorratu behar duenik, baina bai gutxienez egiten duen horretan jartzen duen pasioa ezinbestekoa dela.

1.-Irakasteko modua irakaslearen obra da. Hau da, edukia gutxi gorabehera finkatuta dago eta honetan ezin da gauza handirik egin baina zer nolako forma ematen diogun jakintza guzti horri, ikaste-irakaste prozesua errotik aldatzen du. Hortaz, argitasuna, koherentzia, bokazioa, praktika eta ikasle-irakasleen arteko interakzioa ezinbestekoak dira.

2.-Interesa sortzea gehiago eta hobeto jakin nahi izatea sustatzea da. Irakasleak, interes-zubiak (irakaslea-edukia-ikaslea) sortzeaz gain, interesgune horiek detektatu eta horietan sakondu behar du. Labur esanda, irakaslearen helburuetako bat da: edukiaren eta errealitatearen (literatura eta bizitzaren) arteko zubiak eraikitzea. Literatura errealitatearen eta fantasiaren isla gisa lantzea.

3.-Ezagutzan konfiantza sortzea. Jakintzaren funtzionaltasuna bermatzea, hain tradizionalak ez diren metodologietatik ezagutzaren aberasgarritasunean sinistea. Hau da, ikasleei sinestaraztea eta irakastea hizkuntza pentsamenduaren euskarria izateaz gain, esperientziak ezagutzan eta konpresioan bihurtzeko bitartekoa dela. Izan ere, hizkuntza pentsatzeko bide gisa ulertuta kritikotasunetik analisiak, justifikazioak eta arrazoiketa jarduerak burutzeko ahalbidetzen bagaitu.

# data[].attributes.body
Urte asko pasa direlako eta urrutitik gauzak sinpleago ikusten direlako-edo, nik ez dut gogoratzen asko edo gutxi ikasi nuen irakasle bakoitzarekin. Gogoratzen dudana da irakurle porrokatua izan naizela txikitatik eta eskolan irakasleei liburuak eskatzen nizkiela, ebaluazio bakoitza hasi orduko, neure gelan irakurri behar zirenak, beste gelakoak, aurreko urteetakoak irakurri zituztenak... denak irakurtzen nituen. Eta ez nuen inolako arazorik ez hizkuntzekin ez literaturekin atalean.

Ikastolak heziketa ona eman zidala uste dut, irakasleak gazteak ziren gehienak eta ilusioa jartzen zuten lanean. Baina bereziki gogoan dudana batxilerreko literaturako irakasleak esandakoa da: “Alaitz, nahi duzuna ikasi ezazu, baina joan zaitez letratatik, mesedez”. Bueno, kasu egin diot, ia 30 urte beranduago.

Nire arazoa, orduan, hari ez entzutea izan zela uste dut, izan ere, “letrak” betiko moduan, ez zeuden hain ondo ikusita, “irteera” gutxiko ikasketak ziren. Eta, oraindik ez dut ulertzen nolatan, enpresa zientziak ikasten bukatu nuen.

Hori guztia horrela, azpimarratu nahiko nukeena da:

1- Ikasle bakoitzari ondo edo errazago egiten duena baloratu behar zaio, garrantzia eman, ez alde batera utzi zailagoa egiten zaionari denbora gehiago eskaintzeko.

2- Hain erraz lortzen ez dituen trebetasun edo konpetentziak erraztu egin behar zaizkio, nolabait gerturatu, badituela sinestarazi.

3- Orientazioaren garrantzia. Etiketak kentzea lortu behar dugu, ikas dezala bakoitzak nahi duena, horretarako aukera izan dezala; ez baitakigu inork bihar zer izango den.

Eta hizkuntza espezialitatean gabiltzanez, ez dakit nola, baina irakurketaren garrantzia, balorea eta plazeraz ohartarazi behar dugu mundua.

# data[].attributes.body
Pentsatzen jarri naizenean, konturatu naiz gehienbat burura etorri zaizkidan irakasleak unibertsitatekoak direla. Haien klaseak dinamikoak eta kooperatiboak ziren. Talde-lanak egiten ziren, eta feedback-a ematen zizuten beti; horretaz gain, ikasten ari ginenari buruzko hausnarketak ere egiten genituen. Asko ikasi nuen haiengandik.

Aldiz, gutxi irakatsi zidaten irakasleei dagokionez, haien eskolak monotonoak zirelako izan da, eta ia beti liburukoa ematen zutelako eta haiek bakarrik hitz egiten zutelako.

Horri buruzko hausnarketa egin ondoren, ondorioztatu dut oso garrantzitsua dela egiten duzunarekiko grina, pasioa izatea eta ematen den materia gustuko izatea. Horrez gain, oso garrantzitsua iruditzen zait proiektuak egitea, ikasleekin lan egitea eta laguntzeko prest egotea beti. Saiatu behar gara eskola praktikoak egiten eta ikaslea motibatzen, nahiz eta batzuetan zaila izan.

Nire ikaskideen gogoetak irakurri ostean, esan dezakedan bakarra da erabat ados nagoela esan duten guztiarekin eta pentsamendu kritikoarena azpimarratuko nuke, hori lantzea oso garrantzitsua baita.

# data[].attributes.body
Niri burua datorkidan lehenengo irakaslea gaztelera eta literatura irakaslea da, gradua, eta ondorioz, espezialitate hau egitera eraman nauena. Oso irakasle jakituna zen, ikaragarri miresten nuen berak transmititzen zuen jakintza eta jakinmina. Hizkuntza, eta batez ere, literatura, maitatzen zuela nabaritzen zen, eta hori transmititzen zigun batik bat, hizkuntza eta literaturarekiko maitasuna.

Aldiz, batere gustoko ez nuen irakaslea, atzerriko hizkuntza irakaslea nuen. Ez nuen klasearen parte sentitzen, azalpenak interneteko bideo batek ematen zizkigun eta gainontzerako denbora, ariketak egiten ematen genuen. Berak eserita ematen zuen eskola ordu osoa, ordenagailuarekin. Horregatik, hiru ideia hauek dira adierazgarrienak iruditzen zaizkidanak irakaslea definitzerako orduan:

1. Hizkuntza eta literatura maitatzea ezinbestekoa dirudit horren irakaslea izateko. Horregatik, irakurketa maitatzea, hizkuntza eta literaturaren egungo egoera zein den jakitea, hau da, eguneratuta egotea eta jakinmina izatea funtsezkoa litzateke. Horrekin batera, hausnarketari ere garrantzi handia emango nioke, hausnarketatik bizi baita hizkuntza eta batez ere, literatura. Literaturak baitakar sentipenen, bizipenen, emozioen, pentsamenduen, eta abarreko hausnarketa eta hizkuntzak, hau guztia komunikatzekoarena.

2. Bokazioa da irakasle batek izan behar duen ezaugarri garrantzitsuenetako bat. Ezagutzak izan arren, hauek transmititzen ez badakizkigu, ikasleek ez dute irakasgaiarekiko motibazioa zein jakinmina izango, eta hau izan beharko litzateke irakasle guztion helburuetako bat. Erabilgarritasuna transmititzea ere garrantzitsua iruditzen zait. Ildo horretatik, ikasleek askotan galdetzen baitute, “zertarako irakurri, zertarako sintaxia egin…” eta eguneroko bizitzan ezagutza hauek erabiltzen ez dituztenez, ez dute motibaziorik hau ikasteko. Izan ere, sentimendu eta emoziotik irakatsi eta transmititu beharko litzateke literatura, haiek ere ikusteko euren emozio, sentimendu eta pentsamenduez hausnartzeko eta jabetzeko dugula irakasgaia. Horregatik, transmititzeko erak izugarrizko garrantzia duela uste dut.

3. Gaitasun eta pentsamendu kritikoa ere sartuko nuke hemen, hizkuntzak eta literaturak hau garatzeko izugarrizko aukera ematen baitu. Pentsatzeko, irakurtzeko, argudiatzeko, sentitzeko eta hau guztia idazteko zein komunikatzeko aukera ematen digu irakasgaiak, eta horrekin lotuta, gaitasun kritikoa eta sormena garatzeko aukera.

# data[].attributes.body
Asko irakatsi zidan irakasle bat beti dut buruan; izan ere, bera da ni gaur master honetan izatearen arrazoia.
Irakasle honek eduki teorikoak era oso erraz eta interesgarrian lantzen zituen, askotan, umore puntuekin nahasturik. Horrek, denok adi adi egotea eginarazten zuen. Gainera, bere material propioak erabiltzen zituen, bere eskema eta teoria propioak eta hala guretzako izugarri baliagarri ziren (eta diren) "trukotxoak" irakasten zizkigun. Teoria, modu apart honetan guri helarazi eta gero, klaseak oso dinamikoak ziren, oso praktikoak.

Ezer edo gutxi irakatsi zidan irakasle baten kasuan, eskolak lotsagarriak ziren. Liburutik irakurri eta ariketak bidali besterik ez zuen egiten. Gainera, eskola horietan ez bazegoen ikasteko girorik (jendea hizketan, zarata...) berdin zitzaion, irakurtzen jarraitzen zuen, eta entzun nahi genuenontzako oso frustragarria zen, ez baikenuen ezer ere ez entzuten eta noski, gero arazoa gurea zen... Ikasleek berdin genion, bera etortzen zen, irakurtzen zuen, entzuten bazenuen ondo bestela bost axola eta joan aurretik etxerako ariketak bidali. Hala funtzionatzen zuen.

Nire esperientzia behatuz hiru ezaugarri azpimarratuko nituzke irakasle batzuen eta beste batzuen ezberdintasuna isladatzeko:

1- Materiarekiko maitasuna eta pasioa: Zure materia maite baduzu, etengabe egongo zara hau transmititzeko modu egokiena bilatzen eta egiten duzun horretan pasioa izango duzu eta hori ikasleek somatzen dute. Ez da berdina hogei urteko esperientzia izatea edo hogei urtez berdina egiten egotea.

2-Ikasleekiko interesa: Zure materiarekiko maitasunak ikasleekiko duzun interesaren neurri berdinean egon behar dute. Beraiek aurrera egitea izan beharko da prioritatea, hauek ikastea eta prozesuaz gozaraztea.

3-Eskola dinamiko/praktikoak: Argi dago eskola magistralak ez direla ikasteko modurik egokiena, bizitzan trebatuz ikasten baitugu. Eskolek dinamikoak izan behar dute, eta ikasleak trebatzera bultzatu uneoro, esperimentatzera. Gehiago ikasten dute eta prozesuaz gehiago gozatzen dute.

Ikaskideen gogoetak irakurriz, guztiz ados haiekin, ildo beretik joan gara behintzat orainarte idatzi dugunok eta puntu askotan ados gaude.

# data[].attributes.body
Asko irakatsi zidaten irakasleetan pentsatzen jarrita batzuk etortzen zaizkit burura. Guztiek klaseak modu dinamikoan ematen zituzten eta ariketa teorikoak errealitatean nola aplikatu erakusten ziguten. Adibidez, ingeleseko irakasleak guk entzuten genituen kantuak erabiltzen zituen lexikoa lantzeko eta horrek asko gerturatzen gintuen bai ikasgaira, baita irakaslearengana ere. Irakasle horiek pasioa jartzen zioten lanari.

Gutxi erakutsi zidatenen kasuan, apenas jartzen zioten interesa gaiari, edukiari eta inolako esfortzurik ez zuten egiten ikasleen inplikazioa lortzeko.

Hausnarketa egin ostean, hiru ezaugarri nabarmenduko nituzte: pasioa, inplikazioa eta parte hartzea bultzatzea.

Oraindik ikasle bakarrak egin du ekarpena, baina guztiz ados nago berarekin eta uste dut gainontzekoen esperientziak ere ildo beretik joango direla.

# data[].attributes.body
Memoria ariketa handi samar bat egin behar izan dut, bi hamarkada pasa igaro direlako azkenekoz hizkuntza eta literaturako irakasle bat eduki nuenetik, izan hori euskarakoa edo gaztelaniakoa. Baina haien egitekoa pasioz bizi zuten pare bat irakaslek erabiltzen zuten metodologia, edo, gutxienez, egin genituen ariketa jakin batzuk baditut gogoan. Ez zait gauza bera gertatzen, ordea, klasea haien mahaitik altxatu gabe igarotzen zuten irakasleekin. Ia ez dut gogoratzen zer landu genuen... Beraz, eta hasteko, irakasleak bere zereginean transmititzen duena oso garrantzitsua da ikasleek ikasgaiari gustuz heltzeko.

Nolanahi ere, horrekin ez da nahikoa, noski. Ikasleak hizkuntzara eta literatura edo euskal kulturgintzara hurbildu nahi baditugu, erreferentziak eman behar dizkiegu, eta horiek egindakoak landu behar ditugu, bai bakarka, baita taldean ere. Behin horiei helduta, ikasleek oinarri bat edukiko dute, nahi izanez gero hortik abiatuta beste toki batzuetara iristeko, loturak egiteko; finean, haien esploratzeko gaitasuna bultzatzeko. Nigan, behintzat, funtzionatu zuen. Eta horretarako ezinbestekoa da plazeretik eta gonbidapenetik hurbiltzea. Hizkuntza eta literatura ikasgaia ez dadila mugatu ziezazkidakeen noiz erabili behar den jakitera, eta ikasleak horretaz kontziente izan daitezela.

Irakasleak galdetu beharko lieke ikasleei ea zer iruditzen zaien klasean landutakoa, ea egokia ote den, ea igartzen ari diren aurrerapausoak ematen ari direla, garapen bat sentitzen dutela. Irakasleak ezin du mugatu curriculumak markatutakoa jarraitzera eta, aspaldi euskara eta literatura eman zidan irakasle hura bezala mahaitik altxatu gabe egotera. Iruditzen zait, gainera, ikasgaiak eman dezakeela esperimentatzeko eta pertzeptzioak aldatzeko aukera.