# data[].attributes.body
- Lời kể trong đoạn trích là của người con trai.

- So với các tác phẩm viết bằng văn xuôi đã học lời kể ở đây đặc biệt ở chỗ nó là lời kể của chính nhân vật trong truyện. Lời kể của nhân vật là lăng kính chủ quan thể hiện cảm xúc của chàng trai một cách chân thực, rõ nét nhất.

# data[].attributes.body
- Lời kể trong đoạn trích là của người con trai.

- So với các tác phẩm viết bằng văn xuôi đã học lời kể ở đây đặc biệt ở chỗ nó là lời kể của chính nhân vật trong truyện. Lời kể của nhân vật là lăng kính chủ quan thể hiện cảm xúc của chàng trai một cách chân thực, rõ nét nhất.

# data[].attributes.body
TÓM TẮT TRUYỆN

“Tiễn dặn người yêu” kể về cuộc đời của một đôi trai gái người Thái với tình yêu nồng thắm, keo sơn nhưng lại gặp phải biết bao khó khăn, trở ngại để đến được bên nhau. Mở đầu, truyện kể lại những kỉ niệm gắn bó khi còn nhỏ của một đôi bạn rất thân. Họ cùng lớn lên bên nhau và dần chớm nở một tình yêu đẹp. Thế nhưng, bố mẹ cô gái chê gia đình chàng trai quá nghèo khổ nên đã ép gả cô cho một người nhà giàu ở bản xa. Chàng trai mang theo nỗi thất tình và buồn thương sang Lào buôn bán với ước mong kiếm đủ vàng bạc để trở về chuộc người yêu. Cuộc sống nơi đất khách quá đỗi khổ cực, gian nan và kiếm tiền chẳng hề dễ dàng. Chàng đành ôm ước vọng tan tành ấy trở về đúng ngày cưới của cô gái. Cải trang thành người khách đưa cô dâu về nhà chồng, chàng trai đã tranh thủ tâm tình, than vãn với người yêu cho vơi đi những khổ đau, cay đắng. Cả hai cùng hẹn thề sẽ tìm mọi các để được ở bên nhau. Thế nhưng, chẳng bao lâu sau đó, nhà chồng bán cô gái vào cửa quan, rồi bị mang ra chợ bán như một món hàng, cuộc đời của cô nổi trôi, lận đận không biết sẽ đi về đâu. Cuối cùng, cô bị người chồng thứ hai mang ra chợ để đổi lấy mọt nắm lá dong gói bánh. Thật hạnh phúc khi người đổi lấy được cô chính là chàng trai năm xưa. Họ cùng nhau hẹn ước ở bên nhau, sống hạnh phúc cho tới già.

BỐ CỤC

Đoạn trích “lời tiễn dặn” nằm ở phần chàng trai cải trang thành khách, đưa cô gái về nhà chồng và đau đớn chứng kiến cảnh cô bị người chồng đánh đập. “Lời tiễn dặn” được chia thành hai đoạn:
Đoạn 1: Từ đầu đến “… góa bụa về già” – Tâm trạng đau khổ rối bời của chàng trai khi tiễn người yêu về nhà chồng.
Đoạn hai: đoạn còn lại – tâm trạng của cô gái trên đường về nhà chồng và sự thể hiện tình yêu của chàng trai.

# data[].attributes.body
-Tóm tắt:

+Đoạn trích miêu tả tâm trạng chàng trai trên đường tiễn cô gái về nhà chồng và phải chứng kiến cảnh cô bị chồng đánh đập

-Bố cục:

+Phần 1 (từ đầu đến “ta sẽ lấy nhau khi góa bụa về già”): Tâm trạng đau buồn, xót xa, quyến luyến của chàng trai khi tiễn người yêu đi lấy chồng.

+Phần 2 (đoạn còn lại): Sự kìm lòng của chàng trai cùng lời khẳng định tình yêu bền chặt, sâu nặng.

# data[].attributes.body
Truyện thơ là những truyện kể bằng thơ, biểu hiện cảm nghĩ bằng ngôn ngữ giàu hình ảnh, cảm xúc, chứa đựng vấn đề xã hội. Có sư kết hợp yếu tố tự sự và trữ tình, dung lượng lớn, mang tính chất cố sự của truyện kể dân gian, biểu hiện dưới hình thức thơ ca với màu sắc trữ tình đậm.

Truyện thơ dân gian là những truyện thơ được truyền miệng từ thế hệ này sang thế hệ khác trong cộng đồng dân gian. Chúng thường chứa các câu chuyện, huyền thoại, truyền thuyết hoặc những sự kiện lịch sử quan trọng. Truyện thơ dân gian thường được biểu diễn trong các dịp lễ hội, sự kiện truyền thống hoặc trong các cuộc gặp gỡ của cộng đồng. Đặc điểm của truyện thơ dân gian là ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu và có tính nhất quán trong việc truyền đạt giá trị văn hóa và tri thức từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Yếu tố tự sự trong thơ trữ tình là khi tác giả sử dụng ngôn ngữ cá nhân, trực tiếp diễn đạt cảm xúc, trải nghiệm và suy nghĩ của chính mình trong thơ ca. Thường thì thơ trữ tình tập trung vào tình yêu, những trạng thái tâm lý cá nhân, và những trải nghiệm đời sống riêng tư của người viết. Yếu tố tự sự trong thơ trữ tình cho phép tác giả thể hiện sâu sắc và chân thành những cảm xúc và suy nghĩ cá nhân của mình, tạo nên sự chân thật và gần gũi trong tác phẩm thơ.

# data[].attributes.body
Lời kể trong đoạn trích là lời của: người con trai.

So với các tác phẩm viết bằng văn xuôi thì lời kể ở đây đặc biệt ở chỗ là sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố tự sự và yếu tố trữ tình. Thơ nhưng lại đan xen câu truyện, đây là một điểm đặc biệt và nổi trội khi tác giả đã viết tác phẩm theo phong cách truyện thơ, thơ mà lại có cả câu truyện đan xen ở trong đó. Lời kể ở đây đặc biệt ở chỗ sự kết hợp của thơ và truyện, câu chuyện trở nên sinh động và cuốn hút trước những tình tiết diễn biến của câu chuyện. Đây là đặc điểm nổi bật của truyện thơ, khi thành công kết hợp được cả hai yếu tố trong cùng một tác phẩm.

# data[].attributes.body
-Lời kể trong đoạn trích là của người con trai.

- So với các tác phẩm viết bằng văn xuôi đã học lời kể ở đây đặc biệt ở chỗ nó là lời kể của chính nhân vật trong truyện. Lời kể của nhân vật là lăng kính chủ quan thể hiện cảm xúc của chàng trai một cách chân thực, rõ nét nhất.

# data[].attributes.body
Truyện thơ là một thể loại văn học kết hợp giữa truyện và thơ. Trong truyện thơ, câu chuyện được kể dưới dạng các câu thơ hoặc bài thơ. Nó thường có cốt truyện, nhân vật và sự phát triển tương tự như truyện văn bản thông thường, nhưng được thể hiện bằng các đoạn thơ hoặc các câu thơ ghép lại.

Truyện thơ dân gian là một thể loại truyền thống trong văn hóa dân gian của một dân tộc hoặc một cộng đồng nhất định. Nó thường được truyền miệng từ thế hệ này sang thế hệ khác và được biểu diễn dưới dạng các bài thơ hoặc câu thơ

Yếu tố tự sự trong thơ trữ tình đề cập đến việc tác giả thể hiện và chia sẻ những trải nghiệm, tình cảm, suy nghĩ cá nhân của mình thông qua các bài thơ. Thông qua yếu tố tự sự, tác giả thể hiện sự chân thành, sâu sắc và tận cùng của cảm xúc mà họ trải qua trong tình yêu, khát vọng, đau khổ, hoặc các trạng thái tâm lý khác

# data[].attributes.body
Tâm trạng rối bời, vừa lưu luyến, thủy chung, không nỡ rời xa lại vừa cay đắng, buồn bã của chàng trai:

+ Lời nói đầy cảm động.

+ Suy nghĩ, cảm xúc mãnh liệt.

+ Lời thề tình yêu son sắt.

+ Đi cùng người yêu nhưng lại nghĩ “đành lòng quay lại”, “chịu quay đi”.

⇒ Đây là cảm xúc của người có tình yêu tha thiết nhưng lại đau khổ vì hoàn cảnh thực tại.

- Tâm trạng dằn vặt, đớn đau vô cùng của cô gái:

+ Cất bước theo chồng nhưng “Vừa đi vừa ngoảnh lại”.

+ Níu kéo chàng trai ở lại thêm nữa.

+ Con đường đi tới nhà chồng trở nên xa ngái, buồn thương, đầy sóng gió.

⇒ Đây là tâm trạng bế tắc, lo lắng, sợ hãi trong tâm can người con gái khi phải bước chân vào cuộc hôn nhân không tự nguyện.

# data[].attributes.body
Tâm trạng của chàng trai và cô gái khi chàng trai tiễn người yêu về nhà chồng là rất đau khổ, quyến luyến và bất lực. Chàng trai thấu hiểu nỗi nhớ nhung, sự chờ đợi của cô gái, bày tỏ tình yêu sâu nặng và vĩnh cửu của mình, hứa hẹn sẽ đợi cô dù cho bao lâu. Cô gái cũng yêu chàng trai tha thiết, lưu luyến, nuối tiếc tình yêu, chờ đợi sự thay đổi. Họ đều mong muốn được sống bên nhau hạnh phúc, nhưng lại phải chịu sự ép buộc của xã hội, phải chia lìa nhau vì tập tục hôn nhân gả bán. Đó là một tình yêu đẹp nhưng cũng đầy bi kịch. Bạn có thể đọc thêm về bài thơ Lời tiễn dặn ở đây hoặc đây.

# data[].attributes.body
Tâm trạng của chàng trai và cô gái khi chàng trai tiễn người yêu về nhà chồng là một tâm trạng đầy mâu thuẫn, đau khổ và quyến luyến.

Tâm trạng của cô gái qua sự cảm nhận của chàng trai: Cô gái cất bước theo chồng mang theo gánh nặng tâm tư sầu thương. Biểu hiện của cô gái là vừa đi vừa ngoảnh lại, vừa đi vừa ngoái trông, chân bước lòng càng đau, càng nhớ.

Tâm trạng của chàng trai khi tiễn người yêu về nhà chồng: Chàng trai quyến luyến, bịn rịn không muốn xa rời người yêu. Anh bày tỏ tình yêu của mình bằng những lời thề hẹn sẽ mãi chờ đợi, không lấy được nhau mùa hạ thì sẽ lấy nhau mùa đông, không lấy được nhau thời trẻ thì sẽ lấy nhau khi góa bụa về già.

# data[].attributes.body
1. Chàng trai:

Sự lưỡng lự: Chàng trai có thể phản ánh sự lưỡng lự, sự hồi hộp trước quyết định lớn của cuộc đời mình.

Sự buồn bã: Có thể có dấu hiệu của sự buồn bã và tiếc nuối khi chàng trai nhìn thấy người yêu của mình chuẩn bị bắt đầu một giai đoạn mới trong cuộc sống.

2. Cô gái:

Niềm vui và lo lắng: Cô gái có thể trải qua một pha trạng thái tâm lý phức tạp, với niềm vui vì bước tiến mới và lo lắng vì sự không chắc chắn của tương lai.

Tình cảm sâu sắc: Cô gái có thể tỏ ra sự tình cảm sâu sắc và biểu lộ tình yêu thương của mình trong những lời nói và cử chỉ cuối cùng trước khi chia xa.

# data[].attributes.body
BÊN TRÊN LÀ VÍ DỤ CỦA VIỆC TIỄN NGƯỜI YÊUU

Truyện thơ là những truyện kể dài bằng thơ, có sự kết hợp giữa hai yếu tố tự sự và trữ tình, phản ánh cuộc sống của người nghèo khổ, khát vọng về tình yêu tự do, hạnh phúc và cộng lí.

Truyện thơ dân gian là cách các dân tộc giao lưu văn hóa, thể hiện và lưu giữ được bản sắc dân tộc, và thể hiện sự tự hào về truyền thống quê hương.

Yếu tố tự sự trong thơ trữ tình là khi tác giả sử dụng ngôn ngữ cá nhân, trực tiếp diễn đạt cảm xúc, trải nghiệm và suy nghĩ của chính mình trong thơ ca. Thường thì thơ trữ tình tập trung vào tình yêu, những trạng thái tâm lý cá nhân, và những trải nghiệm đời sống riêng tư của người viết. Yếu tố tự sự trong thơ trữ tình cho phép tác giả thể hiện sâu sắc và chân thành những cảm xúc và suy nghĩ cá nhân của mình, tạo nên sự chân thật và gần gũi trong tác phẩm thơ.

# data[].attributes.body
- Xót xa khi tiễn người mình yêu về nhà chồng: Anh yêu em, lẽ tiễn đưa em đến tận nhà chồng

- Lưu luyến không nỡ rời xa, muốn đi cùng người yêu về đến tận nhà chồng:

Nhưng chim chích trên cao lượn vòng gọi anh quay lại, anh quay lại

Chim nhạn dưới thấp bay quanh nhủ anh quay đi, anh quay đi

=> Cấu trúc trùng điệp thể hiện tâm trạng đau khổ, quyến luyến ko nỡ xa rời.

- Tuyệt vọng vì không còn hi vọng, không còn được bên người yêu:

Nước đập bè chìm

Sóng xô bè vỡ

Bè chìm trôi ba suối mất rồi

- Chấp nhận với thực tại, muốn rời đi:

Của không mua lẽ đâu được giữ liền tay

Chỉ cá liền với nước

Chỉ lúa liền với ruộng

Tiễn đưa em, thôi anh quay lại, em ơi!

- Lời thề hẹn:

Đôi ta yêu nhau, đợi tháng năm lau nở.

Đợi mùa nước đỏ cá về.

Đợi chim tăng ló hót gọi hè.

-> Hình ảnh đậm sắc thái dân tộc: thời gian chờ đợi được tính bằng mùa vụ, tình cảm chân thực, lâu bền.

- Cấu trúc trùng điệp:

Không lấy được nhau mùa hạ, ta sẽ lấy nhau mùa đông,

Không lấy được nhau thời trẻ, ta sẽ lấy nhau khi góa bụa về già.

-> Thời gian chờ đợi tính bằng đời người. Lời ước hẹn tha thiết chờ đợi nhau.

=> Lời thơ vừa thể hiện sự thủy chung son sắc, giàu nghị lực của chàng trai, đồng thời vừa là thái độ bất lực, đành chấp nhận tập tục. Qua đó, tác giả đã ngầm tố cáo xã hội phong kiến vùi dập tình cảm đôi lứa.

2. Tâm trạng của cô gái qua sự cảm nhận của chàng trai

- Không muốn chàng trai rời đi: Đừng vội anh, đừng vội

- Hi vọng chàng trai sẽ đợi mình.

Sao Khun Lú trên trời còn đợi

Áng mây kia vương vấn còn chờ

- Thể hiện nỗi nhớ thương, tình yêu sâu sắc mà hai người luôn dành cho nhau dù có xa nhau: Đôi ta xa nhau dằng dặc nỗi niềm tưởng nhớ

- Đau khổ, đắng cay như muốn bám víu trong sự vô vọng:

Mưa sắp rơi ào đồng cỏ

Đừng bỏ em trơ trọi giữa rừng

Đừng bỏ em giữa sóng thác trào dâng!

-> Cấu trúc trùng điệp đã thể hiện sự lưu luyến, nuối tiếc tình yêu, chờ đợi, nuôi hi vọng về sự thay đổi và tâm trạng cô gái mâu thuẫn, đau khổ, cay đắng đến tuyệt vọng.

=> Chàng trai thấu hiểu nỗi nhớ nhung, sự chờ đợi của cô gái và sự đồng cảm giữa hai người.

- Nguyên nhân:

+ XHPK Thái với hủ tục lạc hậu (hôn nhân ép gả).

+ Tình yêu tha thiết cháy bỏng của cô gái với chàng trai => khát vọng về 1 tình yêu tự do.

# data[].attributes.body
Diễn biến tâm trạng của chàng trai trên đường tiễn người yêu về nhà chồng

Đưa tiễn người yêu về nhà chồng,chàng trai vô cùng đau khổ, xót xa. Chàng trai vẫn dành rất nhiều tình cảm cho cô gái. Điều này thể hiện qua cách gọi cô gái của chàng trai là “người đẹp anh yêu”, khẳng định tình yêu dành cho cô gái vẫn vô cùng thắm thiết.

Lúc đưa tiễn chàng trai có nhiều cử chỉ, hành động như muốn níu kéo những phút giây cuối cùng được ở bên cạnh người yêu, muốn ngồi lại, âu yếm chị, nựng con của chị…

Chàng trai dặn dò người mình yêu đôi câu rồi nặng nề quay trở về.

Qua hành động ấy ta thấy được tình yêu cao cả đến nhường nào của anh đối với cô gái, bỏ qua tất cả để đến với chị bằng tấm lòng chân thành, thật đáng ngợi ca.

# data[].attributes.body
- Lời tiễn dặn thuộc thể loại truyện thơ dân gian.

- Truyện thơ là những truyện kể dài bằng thơ, có sự kết hợp giữa hai yếu tố tự sự và trữ tình, phản ánh cuộc sống của người nghèo khổ, khát vọng về tình yêu tự do, hạnh phúc và cộng lí.

Tiễn dặn người yêu là truyện thơ của dân tộc Thái gồm 1846 câu thơ là lời của nhân vật trong cuộc kể lại câu truyện tình yêu, hôn nhân của vợ chồng mình. Cốt truyện diễn ra theo 3 chặng: Yêu nhau tha thiết-Chia lìa, đau khổ-Đoàn tụ hạnh phúc.

Văn bản Lời tiễn dặn có phương thức biểu đạt là tự sự & biểu cảm.

Đoạn trích miêu tả tâm trạng chàng trai trên đường tiễn cô gái về nhà chồng và phải chứng kiến cảnh cô bị chồng đánh đập

Bố cục: 2 phần

- Phần 1 (từ đầu đến “ta sẽ lấy nhau khi góa bụa về già”): Tâm trạng đau buồn, xót xa, quyến luyến của chàng trai khi tiễn người yêu đi lấy chồng.

- Phần 2 (đoạn còn lại): Sự kìm lòng của chàng trai cùng lời khẳng định tình yêu bền chặt, sâu nặng.