# data[].attributes.body
Wanneer je een goede communicatie houd met school weet je wat er speelt met je kind zijn sociale leven. Dit is vooral belangrijk wanneer het gepest word. Bespreek met een vertrouwenspersoon of leerkracht wat de beste opties zijn in deze situatie.

# data[].attributes.body
Ze leren bij deze training om met woorden en lichaamstaal een reactie te geven op storend gedrag van anderen. Deze trainingen kun je bijvoorbeeld aanvragen bij je huisarts.

# data[].attributes.body
- Blijf complimenteren
- Laat zien dat je vertrouwen hebt in je kind door het te stimuleren in zijn zelfredzaamheid
- Leer het kind zijn eigen grenzen aan te geven
- Bespreek met je kind waar het goed in is en waar zijn talenten liggen
- Stimuleer je kind om nieuwe dingen te proberen

# data[].attributes.body
In dit filmpje laten ze weerbaarheidsoefeningen zien die je kunt oefenen.

# data[].attributes.body
Kinderen met een goed zelfbeeld en veel vertrouwen hebben een lagere kans om gepest te worden. Dit komt omdat ze steviger in hun schoenen staan.

# data[].attributes.headline
10 oefeningen voor het vergroten van het zelfvertrouwen van je kind

# data[].attributes.subject
10 oefeningen voor het vergroten van het zelfvertrouwen van je kind

# data[].attributes.body
In dit artikel staan 10 oefeningen voor het vergroten van het zelfvertrouwen van kinderen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kinderen met voldoende zelfvertrouwen geloven in zichzelf. Ze vinden zichzelf de moeite waard en durven nieuwe uitdagingen aan te gaan. Help je kind bij het ontwikkelen van meer zelfvertrouwen! Zelfvertrouwen groeit door ervaringen. In dit artikel vind je 10 leuke oefeningen om het zelfvertrouwen van je kind te verbeteren. Spelletjes, tekenen, knutselen en denkoefeningen om samen met je kind te doen. Vergroot het zelfvertrouwen van je kind op een leuke manier!

Inhoud Meer over zelfvertrouwen
Weinig zelfvertrouwen
Weerbaarheid en weerbaarheidstraining
Tips voor ouders
10 leuke oefeningen voor meer zelfvertrouwen
Voor professionals

Meer over zelfvertrouwen

Zelfvertrouwen is het vertrouwen dat je hebt in jezelf, het vertrouwen in wat je kan en wat je kunt leren. Het is een realistische inschatting van je eigen kwaliteiten. Kinderen met zelfvertrouwen hebben een positief zelfbeeld. Ze denken positief over zichzelf en hun kwaliteiten. Een kind met zelfvertrouwen durft hierdoor gemakkelijker nieuwe uitdagingen aan te gaan en fouten te maken zonder zich slecht te voelen over zichzelf. Ook kan een kind met zelfvertrouwen goed omgaan met teleurstellingen en zit het over het algemeen lekker in z'n vel.

Zelfvertrouwen in ontwikkeling

Het hebben van zelfvertrouwen is niet zo vanzelfsprekend, want kinderen worden niet geboren met zelfvertrouwen. Wel wordt het ene kind geboren met meer aanleg om zelfvertrouwen te ontwikkelen dan het andere kind. Zelfvertrouwen is altijd in ontwikkeling. Het is zelfs een proces dat je hele leven doorloopt. Wat je kind meemaakt speelt een rol bij het krijgen van zelfvertrouwen. Als iets één keer goed gaat (of zelfs meerdere keren), dan vertrouwt je kind erop dat hij of zij het de volgende keer ook goed zal doen. Ervaringen in de kindertijd hebben de meeste invloed op het zelfbeeld van iemand. Daarom kun je als ouder veel bijdragen aan het vergroten van het zelfvertrouwen van je kind.

Kinderen worden niet geboren met zelfvertrouwen. Het krijgen van zelfvertrouwen is een proces dat het hele leven doorloopt. Wel hebben ervaringen in de kindertijd het meeste invloed op het zelfbeeld van je kind.

Weinig zelfvertrouwen

Er zijn veel kinderen die weinig zelfvertrouwen hebben. Ze voelen zich onzeker over zichzelf en over wat ze kunnen. Weinig zelfvertrouwen uit zich bij elk kind weer anders. Het ene kind is bang om fouten te maken en durft niets nieuws te proberen. Hij of zij kan last hebben van faalangst. Terwijl een ander kind roept iets niet te kunnen. Weer een ander kind overschreeuwt zichzelf door stoer of druk gedrag.

Onzekerheid

Een beetje onzekerheid is niet erg, dat hoort erbij. Ieder kind is weleens onzeker. Het hoort bij nieuwe dingen leren. Maar als de onzekerheid groter wordt en in veel verschillende situaties voorkomt, kan je kind een negatief zelfbeeld ontwikkelen. Je kind zal zich dan rot voelen. Kinderen met een negatief zelfbeeld hebben het gevoel dat niemand ze aardig vindt. Ze denken negatief en gaan steeds meer nadruk leggen op wat ze niet goed kunnen. Hierdoor zal het zelfvertrouwen nog meer afnemen. Daarom is het belangrijk om deze negatieve gedachten te doorbreken, zodat je kind zich fijner gaat voelen en meer zelfvertrouwen opdoet naarmate het ouder wordt.

Weerbaarheid en weerbaarheidstraining

Kinderen met weinig zelfvertrouwen hebben vaak moeite met weerbaarheid. Een kind met genoeg zelfvertrouwen zal zichzelf beschermen tegen nare uitspraken of gebeurtenissen uit de omgeving. Een kind met weinig zelfvertrouwen heeft hier moeite mee. Hij of zij twijfelt of de ander gelijk heeft met die ene rotopmerking. Ook denkt een onzeker kind dat als hij of zij er iets van zegt, dat de ander hem niet meer aardig zal vinden.

Zelfvertrouwen en weerbaarheid

Zelfvertrouwen en weerbaarheid bij een kind hebben veel invloed op elkaar. Want als je kind niet voor zichzelf durft op te komen, zal het vaker vervelende dingen over zich heen krijgen. Onzekere kinderen hebben vaak een onzekere houding, waardoor anderen minder snel rekening met hen zullen houden.

Om deze houding te veranderen, kan een weerbaarheidstraining helpen. Je kind leert dan hoe het een zelfverzekerde houding kan aannemen, hoe het voor zichzelf kan opkomen en er worden oefeningen gedaan om het zelfvertrouwen van je kind te vergroten. Twijfel je of je kind een weerbaarheidstraining nodig heeft? Lees dan meer in het artikel: Heeft mijn kind een weerbaarheidstraining nodig?

Tips voor ouders: vergroot het zelfvertrouwen van je kind

Wil jij je kind meer zelfvertrouwen geven? Er zijn veel verschillende dingen die je als ouder kan doen. Het geven van veel liefde en aandacht is de basis. Als je positief opvoedt en je kind groeit op met veel knuffels, liefde en positieve aandacht, dan krijgt je kind het gevoel dat het er mag zijn. Je kind krijgt dan het gevoel dat hij belangrijk is en de moeite waard is om van te houden. Dit vormt de basis voor het zelfvertrouwen.

Daarnaast zijn er in de opvoeding nog meer dingen die je kan doen om het zelfvertrouwen van je kind te vergroten:

Complimenten geven

Geef je kind voldoende complimenten en doe dit op een goede manier. Geef vooral procesgerichte complimenten.

Stimuleer zelfstandigheid

Zorg dat je je kind de ruimte geeft om zichzelf te ontwikkelen. Laat je kind zelfstandig iets doen of proberen en straal vertrouwen uit. Door je kind niet te veel te beschermen, geef je je kind de mogelijkheid om zelfvertrouwen te ontwikkelen. Laat je kind situaties zelf oplossen en doen, ook als hij/zij dit in eerste instantie niet wil of als het fout kan gaan (tenminste, als de veiligheid van je kind niet in het gevaar komt). Daar leert een kind meer van dan als je het van hem overneemt. Moedig je kind aan en ondersteun waar nodig. Laat je kind z'n angsten overwinnen.

Geef aandacht aan het positieve

Geef aandacht aan wat goed gaat. Let niet te veel op wat er allemaal niet goed gaat, maar let op wat wel lukt en wat steeds beter gaat.

Fouten maken mag

Leer je kind dat fouten maken mag. Geef zelf hierin het goede voorbeeld.

Bekijk nog meer tips in het artikel: "Hoe vergroot je het zelfvertrouwen van je kind?" of volg de online cursus Minder Onzeker, Meer Zelfvertrouwen!

10 leuke oefeningen voor meer zelfvertrouwen

Hieronder volgen 10 leuke oefeningen en spelletjes om samen met je kind te doen. Ze helpen bij het vergroten van het zelfvertrouwen van je kind. De opdrachten zijn het meest geschikt voor kinderen in de basisschoolleeftijd, maar veel tips zijn ook toepasbaar voor jongere of oudere kinderen.

1. Positief dagboek

Laat je kind een positief dagboek bijhouden. De meeste kinderen vinden dit heel leuk om te doen. Koop een leuk schriftje of print deze dagboekpagina meerdere keren uit. Laat je kind elke dag 3 dingen opschrijven waar het die dag trots op is. Wat ging er goed? Wat heb je geleerd? En overwonnen? Wat was een fijn moment?

Zo leert je kind positief denken over zichzelf. Het is voor kinderen best lastig om iets te verzinnen, dus help ze op weg door vragen te stellen of met ze mee te denken. Het werkt het beste als je een vast moment op de dag kiest waarop je samen het werkblad voor het zelfvertrouwen van je kind of het dagboekje invult. Bijvoorbeeld na het eten of voor het slapen gaan. Veel plezier!

Wil je je kind helpen bij het vergroten van z'n zelfvertrouwen? Download dan het werkboek Ik ben TOP! en zie het zelfvertrouwen van je kind groeien!

2. Kracht-handen-tekening

Laat je kind een tekening maken van z'n handen. Pak een groot vel papier en laat je kind beide handen op het vel papier leggen. Trek de handen om. Vraag je kind vervolgens om voor elke getekende vinger iets te noemen waar het goed in is. Denk bijvoorbeeld aan een activiteit (voetballen, turnen, touwtje springen, zingen, etc) of een eigenschap (zorgzaam, behulpzaam, aardig, vrolijk, etc).

Vraag je kind bij welke vinger het wil beginnen. Geef je kind de ruimte om zelf iets te bedenken, alles is goed. Je kan wel met je kind meedenken als hij of zij het even niet weet. Als je kind een activiteit of eigenschap bedacht heeft, vraag dan aan je kind om een kleur te kiezen, die bij deze 'kracht' past. Laat je kind de vinger in deze kleur inkleuren. Als je kind al kan schrijven kun je hem of haar vragen om de activiteit of eigenschap erbij te schrijven, anders kan jij dit voor je kind doen. Ga zo per vinger door tot ze alle 10 gevuld zijn!

3. Spel met Eigenwijsjes

Eigenwijsjes zijn leuke kaartjes met een positieve uitspraak erop. Zoals:

Laat je kind een kaartje trekken. Dit wordt het motto van je kind voor één dag of voor één week. Hang het kaartje op een zichtbare plek in huis, zodat je kind er regelmatig aan herinnerd wordt. De uitspraken geven een steuntje in de rug en versterken een positief zelfbeeld. Eigenwijsjes zijn er voor kinderen tussen de 6 en 16 jaar en geven op een speelse manier meer zelfvertrouwen. Kinderen zijn er dol op!

Koop ze eenvoudig hier bij bol.com.

4. Positief denken

Leer je kind positief denken en laat hem of haar de focus leggen op wat er goed gaat. Doe dit door je kind te laten opschrijven (of een tekening te maken) van alles waar hij of zij blij van wordt. Sommige kinderen denken van nature negatiever dan anderen. Ze zien snel beren op de weg en richten hun aandacht op van alles wat mis gaat.

Je kunt deze oefening zelf doen op een leeg vel papier, maar je kunt ook dit werkblad zelfvertrouwen kind: Zonnige-kanten-sheet uitprinten. Laat je kind in de zon alle dingen tekenen of opschrijven waar hij blij van wordt. Zo leer je je kind om meer te letten op de positieve en fijne dingen van het leven.

5. Have fun!

Maak samen plezier en ga iets leuks doen samen met je kind. Eén-op-één tijd met je kind werkt het beste. Onderneem iets waar jullie beiden van genieten. Ga bijvoorbeeld een dagje weg, picknicken, naar de kinderboerderij, maak een wandeling of bedenk samen iets anders leuks. Regel oppas voor de andere kinderen, laat je telefoon thuis en zorg dat je echt alle aandacht voor elkaar hebt.

Door samen plezier te hebben, geef je je kind liefdevolle, positieve aandacht en dit is de basis van een goed zelfbeeld. Je kind krijgt het gevoel dat hij belangrijk voor jou is en dat is een krachtige manier om je kind te helpen. Je kind voelt zich dan namelijk zo belangrijk dat jij tijd voor hem/haar vrijmaakt. Hierdoor versterk je ook meteen de band met je kind.

6. Stevig staan door Chinees boksen

Deze oefening komt uit de Rots en water weerbaarheidstraining. Het doel is om je kind te leren stevig te staan. Deze oefening is dus speciaal goed voor kinderen die moeite hebben met weerbaarheid of een onzekere of in elkaar gedoken lichaamshouding hebben. Vertel je kind dat je een spelletje wilt doen om steviger te staan en leg uit waarom dit belangrijk is. Door stevig te staan straal je zelfvertrouwen uit en kun je jezelf beter redden in lastige situaties. Dit spel is heel populair bij kinderen, want ze hebben er veel plezier in. De oefening helpt je kind om beter voor zichzelf op te komen.

Zo voer je de oefening uit:

Leg je kind uit hoe je stevig kan staan: voeten op schouderbreedte, knieën licht gebogen, ademen door de buik. Ga tegenover je kind staan of, als je meerdere kinderen hebt, laat hen tegenover elkaar staan met ongeveer 1 meter afstand. Houd beide armen half gebogen met de handpalmen naar voren, naar die van de ander gericht. Probeer elkaar uit balans te krijgen door de handen van de ander aan te tikken. Je kunt ook je handen wegtrekken, zodat als de ander je wil tikken, die ander z'n balans verliest. Degene die als eerste een voet verzet is af. Degene die het langste blijft staan, is de winnaar in stevig staan!

7. Doe alsof

Een krachtig middel voor kinderen met weinig zelfvertrouwen is oefenen. Als je kind weinig weerbaar is en moeite heeft om voor zichzelf op te komen, dan kan deze oefening goed helpen. Speel met je kind een situatie van school na. Het beste is om een situatie te kiezen die je kind zelf heeft meegemaakt, maar je kan ook samen een situatie verzinnen. Wat doe je bijvoorbeeld als een kind je gum afpakt? Of wat doe je als iemand een rotopmerking maakt? Kies een situatie waarin je kind voor zichzelf wil opkomen.

Zo voer je de oefening uit:

Doe samen een rollenspel. Laat je kind eerst de 'pester' spelen en jij speelt je kind. De eerste keer laat je over je heen lopen en kom je niet voor jezelf op in de rol van je kind.

Daarna speel je het rollenspel exact hetzelfde, maar nu kom je wel goed voor jezelf op. Geef je mening met een duidelijke stem en een zelfverzekerde houding en stel een oplossing voor. Hiermee geef je je kind een voorbeeld van hoe hij/zij de situatie kan aanpakken.

Daarna draaien jullie de rollen om. Nu mag je kind oefenen met voor zichzelf opkomen. Geef je kind complimenten en oefen het een paar keer zodat het steeds beter gaat.

8. Kindermeditatie

Kinderen met weinig zelfvertrouwen kunnen soms veel piekeren over wat er allemaal niet lukt. Hierdoor kunnen ze zich somber voelen, moeite krijgen met inslapen of blijven hangen in negatieve gedachten. Heeft jouw kind hier last van? Dan kan een mindfulness-oefening helpen. Je kind leert z'n aandacht te richten op het hier en nu, waardoor het stopt met piekeren.

In het boekje ' Stilzitten als een kikker ' staan veel leuke mindfulness-oefeningen voor kinderen tussen de 5 en 12 jaar en hun ouders.

Ook online kun je veel verschillende soorten meditatie vinden. Voorstellingsoefeningen hebben een goed effect op kinderen. Bijvoorbeeld de meditatie-oefeningen van Gevoelig sterk. Hieronder vind je twee geluidsfragmenten van voorstellingsoefeningen van Gevoelig Sterk: "de zon" of "jouw krachtdier".

http://gevoeligsterk.nl/wp-content/uploads/2016/05/verhaal-de-zon.mp3

* Jouw krachtdier:

http://gevoeligsterk.nl/wp-content/uploads/2016/06/jouw-krachtdier.mp3

9. Superheld

Wie is de superheld van jouw kind? Bijvoorbeeld een dier, Mega Mindy of Spiderman. Het kan ook een bekende zijn, zoals de juf of een familielid. Vraag aan je kind waarom dit zijn superheld is. Wat kan jouw superheld goed? Hoe zou het voelen om diegene te zijn? Wat zou dan makkelijk gaan?

Laat je kind een tekening maken van z'n superheld of zoek samen een plaatje.Herinner je kind aan een moeilijke situatie die hij onlangs heeft meegemaakt. Bijvoorbeeld een situatie waarin je kind iets niet durfde. Vraag aan je kind:
"Stel dat je jouw superheld bent, wat zou je dan gedaan hebben in die situatie? ". Bedenk samen wat je kind de volgende keer anders kan doen. Gebruik daarbij de krachten van de superheld.

Hang het plaatje of de tekening op een plek die je kind regelmatig ziet. Zo wordt je kind eraan herinnerd om te reageren als superheld!

10. Collage maken

Laat je kind een collage maken over zichzelf. Dit is een oefening voor iets oudere kinderen, vanaf ongeveer 9 jaar. Geef je kind een groot vel papier, een stapel tijdschriften en v raag je kind een collage te maken. In de collage laat je kind zien waar hij goed in is en wat hij leuk vindt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan interesses, hobby's, favoriete muziek, familie en persoonskwaliteiten. Je kind kan de collage ook digitaal maken.

Geef je kind de tijd om de collage te maken, want sommige kinderen kunnen hier weken over doen. Wanneer de collage af is, vraag dan aan je kind om te vertellen wat hij/zij heeft opgeplakt en met welke reden. Vraag tot slot aan wie je kind de collage graag wil laten zien.

Werk jij als professional met kinderen? Bijvoorbeeld als kindercoach, gezinsbegeleider, kinder- en jeugdpsycholoog of (ortho)pedagoog? Dan kun je bovenstaande oefeningen voor het vergroten van het zelfvertrouwen van jouw cliënt ook goed gebruiken in jouw begeleiding aan kinderen. Wil je meer handvatten om met kinderen aan de slag te gaan? Lees dan meer over ons speciale aanbod voor professionals. Je krijgt toegang tot veel materialen uit de Psychogoed Toolbox, begeleiding in live Q&A's en gratis trainingen. Zo ga je beter bij je cliënten aansluiten, voel je je zelfverzekerder en behaal je sneller positief resultaat voor jouw cliënten!
Over de auteur Verder lezen:

# data[].attributes.attachment_link.title
10 oefeningen: vergroot het zelfvertrouwen van je kind

# data[].attributes.attachment_link.description
Vergroot het zelfvertrouwen van je kind! Hier vind je 10 leuke oefeningen om zelfvertrouwen te versterken! Met spelletjes, tekenen en knutselen.

# data[].attributes.body
In dit artikel staat algemene informatie over weerbaarheid. Ook staan er een aantal weerbaarheidsoefeningen in voor kinderen en volwassene.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Stevig in je schoenen in de huidige maatschappij? Het kan. Maar alleen wanneer je een gezonde portie weerbaarheid bezit. Ben je zelf flink weerbaar en is het je wens anderen rondom je net zo weerbaar, al dan niet nog weerbaarder, te maken? Dan schuilt er misschien wel een verborgen weerbaarheidsbegeleider in je.

# data[].attributes.attachment_link.title
Help jouw doelgroep met het vergroten van hun weerbaarheid

# data[].attributes.attachment_link.description
Stevig in je schoenen in de huidige maatschappij? Het kan. Maar alleen wanneer je een gezonde portie weerbaarheid bezit. Ben je zelf flink weerbaar en is het je wens anderen rondom je net zo weerbaar, al dan niet nog weerbaarder, te maken? Dan schuilt er misschien wel een verborgen weerbaarheidsbegeleider in je.

# data[].attributes.body
Kinderen zijn weerbaar wanneer ze laten zien dat ze op een passende manier voor zichzelf kunnen opkomen en hierbij rekening houden met anderen. Ze kunnen zeggen wat ze niet en wel willen. Voor weerbaarheid heeft je kind een groeiend zelfvertrouwen nodig waarin het kind zijn mening durft te uiten zijn grenzen aan kan geven.

# data[].attributes.body
In dit artikel staat algemene informatie over weerbaarheid. Het gaat ook over weerbaarheid in verband met pest gedrag en groepsvorming.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat bedoelen we met "weerbaarheid"?

Gevraagd naar een definitie van het woord weerbaarheid, zullen de meeste mensen een omschrijving geven in de trant van: "voor jezelf op kunnen komen" en daarbij zullen ze dan vaak een beeld voor ogen hebben van pestgedrag in een groep kinderen waartegen een kind dat weerbaar is zich dan kan verweren.
Op de site van het NCJ (Nederlands Centrum Jeugdgezondheid) wordt het begrip weerbaarheid goed omschreven: "In staat zijn met de eisen van de samenleving om te gaan, zelfstandige keuzes kunnen maken en met tegenslagen kunnen omgaan." Er wordt uitgelegd dat er drie componenten zijn van weerbaarheid, namelijk: veerkracht, zelfvertrouwen en assertiviteit. Onder veerkracht wordt dan verstaan: het kunnen omgaan met tegenslag; onder zelfvertrouwen: het kunnen maken van keuzes vanuit jezelf en onder assertiviteit: het kunnen verwoorden van je eigen gedachten en gevoelens. De definitie van weerbaarheid van het NCJ is wat mij betreft een mooie, complete weergave van wat weerbaarheid zoal inhoudt.
Dat weerbaarheid veelal meteen wordt geassocieerd met pestsituaties waarmee kinderen te maken kunnen krijgen, zal helaas te verklaren zijn door het feit dat pestgedrag in groepen kinderen een veel voorkomend verschijnsel is.......

Pestgedrag is geen incident

Uit onderzoek is gebleken dat in veel groepen pestgedrag voorkomt. Niet alleen vroeger, maar ook nu. Niet heel af en toe, maar regelmatig. In groepen op scholen, maar ook bij sportclubs en verenigingen is pestgedrag geen uitzonderlijk gedrag.
Hieronder wat cijfers vanuit onderzoek afkomstig van de site "stop pesten nu" over pesten op scholen.

In 2016 geeft 10 procent van de basisschoolleerlingen aan dat zij slachtoffer geweest zijn van pesten. Hiervan geeft bijna 8 procent aan maandelijks gepest te zijn en bijna 3 procent wekelijks. (Monitor Sociale Veiligheid, 2016).

1 op de 10 kinderen, 2 tot 3 kinderen per schoolklas, geeft aan te worden gepest (onderzoek van het CBS)

De cijfers tonen dus aan dat pestgedrag in groepen op basisscholen zeer regelmatig voorkomt. Ieder kind zal dus ervaringen hebben met pestgedrag, als slachtoffer van pesten, als pester of als omstander bij het pesten. Maar......wat maakt nu dat pestgedrag in groepen zo frequent voorkomt? Hoe is dit te verklaren?

Het proces van groepsvorming

Om te kunnen verklaren waarom pestgedrag in groepen veel voorkomt en hoe dit gedrag kan ontstaan, is het goed om iets meer te vertellen over hoe een proces van groepsvorming verloopt.
Bruce Tuckman, een Amerikaanse sociaal psycholoog, beschreef in zijn model 5 fasen van groepsvorming. Ik geef een korte beschrijving van de fasen van groepsvorming zoals dat verloopt voor een groep kinderen van een schoolklas.

Forming: De kinderen moeten elkaar nog leren kennen en zijn bezig hun plek in de groep te vinden.

Storming: Verschillen worden duidelijk. Kinderen gaan zich profileren en krijgen conflicten met elkaar. De grenzen worden opgezocht.

Norming: De groepsnormen staan vast. Het is duidelijk wie de leiding heeft. Kinderen zijn loyaal aan de leiders.

Performing: Kinderen zijn goed op elkaar ingespeeld en weten wat ze aan elkaar hebben.

De groep heeft minder sturende leiding nodig.

Adjourning: De fase waarin de groep weer wordt opgeheven.

De beschreven fasen worden doorlopen, alvorens een goede groep kan ontstaan. In de eerste twee fasen worden gedragsregels afgesproken en afspraken gemaakt over taken en verantwoordelijkheden. Ook de conflicten in de storming-fase dragen bij aan het ontstaan van een "goede groep". De leerkracht van de groep kan, juist in deze fase, de kinderen leren hoe ze met conflicten om kunnen gaan.

Een goede groep

een goede groep

Een "goede groep", is een groep die op het niveau van performing acteert. De "goede groep" wordt gekenmerkt door een gevoel van veiligheid en wederzijds vertrouwen. Er is openheid. Het is er gezellig. Kinderen werken serieus aan hun taken en kunnen goed samenwerken. De kinderen in de groep zijn weerbaar. Ze durven zichzelf te zijn, hun mening te geven en conflicten die er zijn, worden goed opgelost. Daardoor zal pestgedrag er veel minder voorkomen. Als het toch voorkomt zal de leerkracht er direct op inspelen en samen met de groep tot goede oplossingen komen, die ervoor zorgen dat het pestgedrag stopt.

Een verstoord groepsproces

een verstoord groepsproces

Als in de storming-fase niet op een goede, positieve manier leiding wordt gegeven aan het groepsproces, zullen de fasen van norming en performing niet worden bereikt. Er zal geen "goede groep" ontstaan. Er kan veel concurrentie en een machtsstrijd ontstaan. In zo'n groep is er meestal veel spanning en allerlei pestgedrag zal erg makkelijk de kop op steken. Fysiek pesten, verbaal pesten en buitensluiten komen dan regelmatig voor.

Wat doen scholen om pesten te voorkomen?

Als een schoolteam op een gestructureerde manier aan de groepsvorming werkt, kan veel pestgedrag zo-wie-zo voorkomen worden. Gelukkig is dit ook op veel scholen het geval. Alle scholen werken met een methode voor sociaal-emotionele vorming van kinderen en deze methodes bieden veel aanknopingspunten om de groepsvormingsprocessen, als school en in de groepen, goed te doorlopen. Ook wordt door de lessen sociaal-emotionele vorming de weerbaarheid van kinderen in algemene zin vergroot.
Met dit alles is niet gezegd dat pestgedrag dan nooit meer voorkomt. Dat kan ook in de beste groepen nog wel eens de kop opsteken. Maar, zoals gezegd, kan dit door alerte leerkrachten in de kiem worden gesmoord. Hiervoor wordt ook op alle scholen een pestprotocol gehanteerd, waarin duidelijk is vastgelegd welke stappen worden ondernomen als er sprake is van pesten. Op de meeste scholen is ook een anti-pestcoördinator aangesteld, die ervoor zorgt dat het beleid tegen pesten op de school goed in de praktijk wordt uitgevoerd.
Ook gebruiken veel scholen de monitor sociale veiligheid. Met deze tool kan goed in beeld worden gebracht of het klimaat op de school veilig is en of en zo ja, in welke mate, pestgedrag wordt ervaren door kinderen. Met de uitkomsten van de monitor kunnen vervolgens interventies gepland worden.

Knelpunten voor scholen

Als een school er gestructureerd aan werkt om pestgedrag te voorkomen, zal sociaal en weerbaar gedrag de norm van de school worden. Soms kan het echter voor scholen wel lastig zijn om hieraan voldoende prioriteit te blijven geven. Dit is niet goed te praten, maar soms wel te verklaren. Een school moet namelijk heel erg veel. Er worden van alle kanten erg veel verantwoordelijkheden op het bordje van de scholen gelegd. Kinderen moeten genoeg bewegen, gezond eten, zich muzikaal ontwikkelen, goede burgers worden, projecten uitvoeren en ook nog "gewoon" leren. Er wordt als vanzelfsprekend van de scholen verwacht dat zij hun opvoedende taak in al die zaken oppakken. Maar het is alles bij elkaar wel heel veel. Scholen doen er goed aan om hun prioriteiten te stellen, anders kunnen ze al die dingen slechts half doen. En af-en-toe een anti-pestprojectje doen, is niet hetzelfde als een gestructureerd anti-pestbeleid uitvoeren en planmatig werken aan de sociaal emotionele weerbaarheid van kinderen.
Helaas is het zo dat er momenteel ook een groot tekort is aan leerkrachten in het onderwijs. Dit heeft regelmatig vervelende gevolgen voor scholen. Zo is het een serieus probleem dat voor de vervanging van een zieke leerkracht vaak veel verschillende mensen achtereenvolgens voor een groep staan. Een groep die goed draaide, kan daardoor dan namelijk weer terugvallen in de storming-fase, met alle gevolgen van dien.

Samen pestproblematiek aanpakken

Het is mogelijk om pestgedrag in een groep effectief aan te pakken als dit zich voordoet. Het is hiervoor belangrijk dat alle betrokkenen met elkaar gaan overleggen en samenwerken. Vanuit de school kunnen de leerkracht van de groep waarin pestgedrag voorkomt, de anti-pest coördinator en de directie betrokken zijn. In overleg met de kinderen van de groep en de ouders, kunnen de problemen die spelen besproken worden en een plan van aanpak kan worden opgesteld en uitgevoerd. Het is hierbij belangrijk om altijd te kiezen voor een respectvolle aanpak naar alle betrokkenen bij de pestsituatie en niet te handelen vanuit verwijten en schuldvragen. Als alle betrokkenen samen optrekken kunnen de problemen die spelen heel vaak goed worden opgelost.

Het belang van weerbaarheid voor het leren

Er is nog een argument dat maakt dat, ondanks de "erg volle bordjes", het toch een verstandige keuze is voor scholen om het werken aan de sociaal-emotionele weerbaarheid van hun leerlingen, hoog op de prioriteitenlijst te zetten. In onveilige groepen, waarin sprake is van een verstoord groepsproces, is het erg lastig voor kinderen om in voldoende mate tot leren te komen. Veiligheid in een groep is namelijk een basisvoorwaarde om tot leren te komen. Dus een school die goede leerresultaten nastreeft (en welke school doet dat niet?) doet er goed aan om de sociaal-emotionele opvoeding van de leerlingen steeds centraal te blijven stellen in het onderwijs aan de kinderen.

Weerbaarheid kun je trainen

Net als rekenen, taal en lezen is weerbaarheid leerbaar. Ook voor weerbaarheid geldt, net zoals voor die andere schoolvakken: "oefening baart kunst". En ondanks dat er veel valkuilen en bedreigingen zijn voor scholen om dit te realiseren, zijn er wat mij betreft, nog meer mogelijkheden om er als school voor te zorgen dat de kinderen van de school, na acht jaar onderwijs op die school, als weerbare, sociale kinderen van school gaan en zo op een goede manier de overstap van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs kunnen maken. En, nog veel belangrijker, dat er voor deze kinderen een stevige basis is gelegd om zich verder te ontwikkelen tot een gelukkig mens, die stevig in zijn schoenen staat.

stevig in je schoenen staan

# data[].attributes.attachment_link.title
Pestgedrag op scholen en het belang van weerbaarheid

# data[].attributes.attachment_link.description
Gevraagd naar een definitie van het woord weerbaarheid, zullen de meeste mensen een omschrijving geven in de trant van: "voor jezelf op kunnen komen" en daarbij zullen ze dan vaak een beeld voor ogen hebben van pestgedrag in een groep kinderen waartegen een kind dat weerbaar is zich dan kan verweren.Op de site van het NCJ (Nederlands Centrum Jeugdgezondheid) wordt het begrip weerbaarheid goed omschreven: "In staat zijn met de eisen van de samenleving om te gaan, zelfstandige keuzes kunnen maken en met tegenslagen kunnen omgaan."

# data[].attributes.body
Wij zijn Femke en Mea en dit is onze padlet voor thema 6 van werkplekleren. Wij hebben voor het vierde thema hebben we 'weerbaarheid' gekozen.

Om de 4 weken kiezen wij een nieuw thema die actueel is binnen onze stageplek.

Dit thema gebruiken wij voor onze ´challenge´ die we op stage gaan uitvoeren.

Mea loopt stage op Taalbrug Junior in Venlo bij groep 8.

Femke loopt stage op de Steenen brug, Roermond bij groep 4.

# data[].attributes.headline
Waarom hebben wij dit onderwerp gekozen?

# data[].attributes.subject
Waarom hebben wij dit onderwerp gekozen?

# data[].attributes.body
Ik (Femke) kreeg vanuit stage de vraag of we hier een padlet over wilde maken. Dit kwam doordat ze bij mij op stage nu bezig zijn met weerbaarheidstrainingen. Alle groepen hebben nu 2 trainingen. Deze trainingen zijn over een paar weken verdeeld. De aanleiding dat ze deze trainingen nu krijgen is vanuit een ouder. Een vader heeft een eigen sportschool waar deze trainingen aangeboden worden en heeft vanuit daar dus aangeboden om deze op school ook te komen geven. Bij mij op stage hebben ze geen vaste methode/trainingen over weerbaarheid. Door de trainingen die ze de afgelopen weken hebben gehad zijn ze er nu wel over bezig om iets van een methode aan te schaffen of iets te regelen met die ouder dat de trainingen jaarlijks terug kunnen komen.