# data[].attributes.headline
Artikel: Inzicht in kerndoelen digitale geletterdheid

# data[].attributes.subject
Artikel: Inzicht in kerndoelen digitale geletterdheid

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Heb je nog weinig beeld bij de nieuwe kerndoelen digitale geletterdheid? Wil je graag weten hoe de kerndoelen zich verhouden met de vier oorspronkelijke domeinen van digitale geletterdheid? En wat wordt er precies bedoeld met 'samenhang'? In dit artikel geven we duiding aan de nieuwe kerndoelen digitale geletterdheid, zodat jij gemakkelijker de vertaling naar de dagelijkse praktijk kan maken.
Definitieve conceptkerndoelen digitale geletterdheid opgeleverd

1 september 2025 zijn de definitieve conceptkerndoelen voor digitale geletterdheid opgeleverd door een team van leraren, vakexperts en curriculumexperts onder regie van SLO. Vanaf dit schooljaar (2025-2026) kunnen scholen aan de slag met deze nieuwe kerndoelen. En dat begint met kennis en inzicht.

Vanaf augustus 2027 zullen de kerndoelen wettelijk vastgelegd worden en gaan scholen werken met het volledige nieuwe curriculum. Alle leerlijnen en ondersteunende materialen zullen dan ook beschikbaar komen bij SLO. De leerlijnen zullen dieper ingaan op hetgeen wat leerlingen moeten kennen en kunnen (kennis, vaardigheden en houding). De kerndoelen kunnen ondertussen gebruikt worden om kritisch naar het eigen aanbod en bestaande leerlijnen te kijken: komen de kerndoelen hierin terug?
Bron: SLO, 2024
De kerndoelen digitale geletterdheid zijn onderverdeeld in 3 domeinen, te weten:

Praktische kennis & vaardigheden

Ontwerpen en maken

De gedigitaliseerde wereld

Er wordt dus onderscheid gemaakt in de praktische kennis en vaardigheden die leerlingen nodig hebben om digitaal geletterd te zijn, maar er is ook aandacht voor het creatieve aspect van digitale geletterdheid en het ontwikkelen van een bewuste en kritische houding. Deze domeinen kunnen niet los van elkaar worden gezien.
Bron: SLO, 2025
Relatie met het vierdomeinenmodel en andere leergebieden

Scholen werkten eerder met digitale geletterdheid vanuit het vierdomeinenmodel: praktische ICT-vaardigheden, informatievaardigheden, mediawijsheid en computational thinking. Deze vier domeinen zijn nu onderverdeeld in de drie nieuwe domeinen. De inhoud van de oorspronkelijke vier domeinen is nog steeds bruikbaar en zitten geïntegreerd in de kerndoelen digitale geletterdheid. Om hier een concreter beeld van te krijgen, verwijzen wij je naar het schema inzicht kerndoelen digitale geletterdheid, wat je onderaan dit artikel kunt downloaden.

In dit schema heeft team Digitalig de kerndoelen overgenomen, inclusief de beschrijving vanuit SLO bij ieder kerndoel ('het gaat hierbij om' en 'te denken valt aan'). In de linker kolom wordt de relatie met het vierdomeinenmodel inzichtelijk gemaakt, waarbij verwezen wordt naar de onderwerpen zoals deze in de bestaande inhoudslijnen van SLO (2022) per domein beschreven staan.

In de rechter kolom staan suggesties voor samenhang met andere leergebieden beschreven, omdat digitale technologie en digitale media invloed hebben op alle leergebieden van het onderwijs. Bij bijvoorbeeld Nederlands (taal) gaat het om het verzamelen, structureren en kritisch beoordelen van informatie en bronnen, terwijl leerlingen bij vakgebieden als wereldoriëntatie en studievaardigheden deze kennis en vaardigheden toepassen. Bij rekenen kan het gaan om het analyseren en (re)presenteren van data. Het ontwerpen van producten met behulp van digitale technologie kan een plek krijgen bij vrijwel alle vakgebieden, in het bijzonder bij de creatieve vakken. En bij de leergebieden burgerschap, wereldoriëntatie en sociaal-emotionele vaardigheden (SOVA) kunnen leerlingen leren dat digitale technologie invloed heeft op henzelf en op de wereld. Ook biedt de dagelijkse actualiteit (bijvoorbeeld via het nieuws) voldoende mogelijkheden tot gesprek.
Bekijk hier het schema: inzicht kerndoelen digitale geletterdheid
Meer weten?

Wil je meer weten over het integreren van digitale geletterdheid in het onderwijsaanbod van jouw school? Neem dan contact op met één van onze Digitalig adviseurs en informeer of Edux jou of jouw team kan ondersteunen.

Wil je concrete voorbeelden hoe je taal en digitale geletterdheid met elkaar kan combineren? Lees dan dit artikel: Top 10 verbindingen tussen taal en digitale geletterdheid (edux.nl)
DOWNLOAD ARTIKEL ALS PDF

# data[].attributes.attachment_link.title
Inzicht in de kerndoelen Digitale Geletterdheid

# data[].attributes.attachment_link.description
In dit artikel geven we duiding aan de nieuwe kerndoelen digitale geletterdheid.

# data[].attributes.headline
Artikel: AI is niet langer toekomstmuziek

# data[].attributes.subject
Artikel: AI is niet langer toekomstmuziek

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Of je het als leerkracht nu wilt of niet; AI vindt vanzelf zijn weg het klaslokaal in. De nieuwe conceptkerndoelen digitale geletterdheid beschrijven zelfs dat 'de leerling verkent hoe AI-systemen werken'. Als leerkracht zul je jouw leerlingen dus kennis moeten laten maken met de wereld van AI. Het ontwikkelen van AI-onderwijs kan echter een uitdaging zijn. De workshop REGIE over AI kan je hierbij helpen.
REGIE OVER AI: een beredeneerde aanpak voor ai-onderwijs

Nieuwe AI-tools schieten als paddenstoelen uit de grond. Afbeeldingen genereren, teksten schrijven, video's ontwikkelen en muziek laten inzingen; het is allemaal mogelijk met de juiste tools. Het schrijven van opstellen, het verzamelen van informatie voor een spreekbeurt of het samenvatten van een boek kan tegenwoordig allemaal snel en moeiteloos met tools zoals ChatGPT.

Heb je als leerkracht echter voldoende kennis over de werking, risico's en voordelen van deze tools om hier op een goede en verantwoorde manier gebruik van te maken? En weet je hoe je deze kennis effectief kan overdragen aan je leerlingen?

Het is van steeds groter belang om leerlingen AI-geletterd te maken, zodat ook zij zich bewust zijn van de risico's en kansen van AI. Hierdoor kunnen zij overwogen keuzes maken over het gebruik van AI. De REGIE-over-AI principes kunnen je helpen bij het vormgeven van je AI-onderwijs.

regie-over-ai principes

In de workshop REGIE over AI ontdek je hoe je AI op een verantwoorde en effectieve manier een plek geeft in je lespraktijk. Hiervoor hanteren we de REGIE-over-AI-principes:

We gebruiken de rijke leefwereld van de leerling als vertrekpunt om de abstracte werking van AI concreet en begrijpelijk te maken.

Door duidelijke en gestructureerde uitleg leren leerlingen hoe AI werkt. Expliciete instructie biedt de noodzakelijke basiskennis om AI bewust en verantwoord te gebruiken.

Het voeren van gesprekken en discussies over AI helpt leerlingen kritisch te denken over de invloed en toepassingen van AI in de maatschappij. Door ervaringen en meningen te delen, ontwikkelen ze hun eigen kritische blik.

Leerlingen leren bewust om te gaan met AI-tools door begeleide experimenten. Ze ontwikkelen een 'stop-en-denk'-houding: eerst nadenken, dan gebruiken. Dit bevordert een verantwoord en doordacht gebruik van AI.

Door kritisch te kijken naar de output van AI leren leerlingen dat ze informatie niet klakkeloos moeten overnemen. Ze leren om bronnen te checken en te reflecteren op de betrouwbaarheid van AI-resultaten.

Naast de REGIE principes is het niet alleen van belang dat je als leerkracht zelf ook AI-geletterd bent als je AI-tools gebruikt, maar zelfs verplicht volgens de nieuwe Europese AI-verordening. Daarom nemen we je mee in de werking van verschillende AI-tools en laten je zien wat de risico's en de kansen zijn voor jou als leerkracht en voor je leerlingen. Denk aan voordelen als werkdrukverlaging, nieuwe creativiteitstools en betere persoonlijke begeleiding, maar ook aan risico's zoals vooroordelen in algoritmes en overmatige energie en watergebruik.

Tot slot duiken we in vier verschillende vormen om het AI-onderwijs een plek te geven in jouw school. Kies je voor een geïntegreerde aanpak of ga je juist voor een methode of projectweken?

Meer weten?

Nieuwsgierig geworden? Neem contact op met onze adviseurs digitale geletterdheid. Wil je alvast het gesprek over AI in je klas of team beginnen? Vraag dan gratis de REGIE over AI gesprekskaartjes aan. Een handige, laagdrempelige manier om met elkaar te praten over AI.
DOWNLOAD ARTIKEL ALS PDF

# data[].attributes.attachment_link.description
REGIE over AI: Een stevige AI-basis voor jou als leerkracht en je leerlingen.

# data[].attributes.headline
Artikel: Bouwen aan digitale geletterdheid bij jonge kinderen

# data[].attributes.subject
Artikel: Bouwen aan digitale geletterdheid bij jonge kinderen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Media en digitale middelen zijn steeds meer onderdeel van het leven van kinderen. Dit vraagt om een rijke speelleeromgeving, waarin ook plek is voor de digitale wereld. Een omgeving die kinderen stimuleert en uitdaagt om te ontdekken en op onderzoek uit te gaan. Hoe integreer je digitale middelen hierbij?

Heb je de HJK special (thema 'samen bouwen aan de toekomst') van april gemist? Adviseur Brigitte Moulaert schreef een bijdrage over het verbinden van de 'echte' en digitale wereld bij jonge kinderen. Je kan het hier lezen.

Of kijk verder op de website van de HJK.

Meer weten?
DOWNLOAD ARTIKEL ALS PDF
Wil je meer weten over digitale geletterdheid? Neem vrijblijvend contact op met een van onze adviseurs en bekijk of Edux iets voor jou of jouw organisatie kan betekenen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe zorg je voor verbinding van de echte en digitale wereld bij het jonge kind?

# data[].attributes.body
Bezoek de webshop met onze spellen digitale geletterdheid en gratis downloads, zoals onze gesprekskaarten 'Gezond met media' en 'Regie over AI'

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Edux heeft geregeld nieuwe producten voor jou. Denk aan lesvoorbereidingsdocumenten voor Close Reading over verschillende thema's. Maar ook spellen die bijdragen aan digitale geletterdheid en methodematrixen waarmee verschillende methodes met elkaar vergeleken kunnen worden. De producten zijn ontwikkeld door Edux, of in samenwerking met partners. En mooi meegenomen: heel veel downloads zijn ook nog eens gratis!
Lesvoorbereiding Close Reading

Wil jij aan de slag met Close Reading? Hieronder vind je voor een aantal geselecteerde teksten gratis lessenseries voor elke groep. Wil je graag aan de slag gaan met een andere tekst? Download dan de gratis template lesvoorbereiding Close Reading.

Uitgelicht

Pedagogisch klimaat en gedrag

Boek Samenspel Pedagogisch coach in de kinderopvang | Meer info en kosten Bestellen

Overzicht van diverse methoden en aanpakken voor sociaal-emotionele ontwikkeling, gedrag en/of burgerschap | Gratis download

Beweegkaarten Weer- en wendbaar werken | Meer info Gratis download

Vakoverstijgend handelen

Onderzoekend en ontdekkend leren voor dagopvang, bso en onderwijs | Onderzoekende activiteiten met thema Sinterklaas | Gratis download

Verrijk je lessen wereldoriëntatie met de WO-tool | Gratis download

Methodematrix Wereldoriëntatie | Gratis download

Wetenschap & Technologie | W&T-wijzer Onderzoekend en Ontwerpend leren | Gratis download

Spel- en speelleeromgeving

Whitepaper Spelen en leren in een peuter-kleutergroep | Gratis download

Digitale vaardigheden

Nieuwe producten

We voegen geregeld producten toe aan onze webshop. Breng je binnenkort nog eens een bezoek?

Heb je een tip? Een onderwerp waar we echt eens mee aan de slag moeten? Dan ontvangen we graag een e-mail van je!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Samen naar draagvlak voor digitale geletterdheid
Om digitale geletterdheid een goede plek te kunnen geven in je onderwijsaanbod, is draagvlak en kennis essentieel. Maar hoe krijg je jouw onderwijsteam in beweging om één gedeelde en gedragen richting op te gaan? Met het Imp@ctspel verhoog je spelenderwijs het urgentiebesef en de kennis van je team of organisatie. Welke impact heeft digitalisering op jouw organisatie? En welke impact willen jullie op kindontwikkeling maken? Het bordspel helpt je team om samen te reflecteren op dagelijkse situaties. En op de thema's die een vaste plaats gaan krijgen in het curriculum. Het resultaat van een spelsessie: een krachtig standpunt dat door je hele team wordt gedragen.

Het Imp@ctspel brengt je team in beweging

Edux ontwikkelde in samenwerking met Kleine Grote Denkers het Imp@ctspel. Een inspirerende en motiverende manier om te ervaren hoe de digitalisering in ons dagelijks handelen zit verweven. Je komt herkenbare casussen tegen voor professionals en gaat met concrete vragen in gesprek over kindontwikkeling. Het Imp@ctspel heeft zich bewezen als een toegankelijke manier om je hele team inzicht te laten krijgen in het thema digitale geletterdheid.

Hoe werkt het?

Met dit bordspel kijk je spelenderwijs naar de impact van digitalisering. Met digitale dilemma's, grappige persoonlijke vragen en casussen van nu én de nabije toekomst bepalen jullie de do's en don'ts voor digitale geletterdheid in jullie organisatie.

Je speelt het Imp@ctspel samen met je werkgroep of hele team. Een Digitalig adviseur begeleidt het proces. Hij of zij houdt jullie prioriteringen en standpunten bij. Die inzichten krijgen jullie in een terugkoppeling van de sessie. Zo ontdekt je onderwijsteam samen welke thema's belangrijk zijn, welk standpunt jullie daarbij innemen en op welke vlakken jij en je team daarmee impact willen maken bij kinderen.

Het spel kan, behalve met professionals, ook met kinderen (vanaf 10 jaar) worden gespeeld. De perfecte activiteit om digitale geletterdheid met burgerschap te combineren!

# data[].attributes.attachment_link.description
Om digitale geletterdheid een goede plek te kunnen geven in je onderwijsaanbod, is draagvlak en kennis essentieel. Maar hoe krijg je jouw onderwijsteam in beweging om één gedeelde en gedragen richting op te gaan? Met het Imp@ctspel verhoog je spelenderwijs het urgentiebesef en de kennis van je team of organisatie.

# data[].attributes.body
REGIE-spel (edux.nl)

# data[].attributes.attachment_link.title
Edux Podcast #4 Digitale geletterdheid programma Digitalig

# data[].attributes.attachment_link.description
Listen to this episode from Edux on Spotify. Welkom bij de Edux Podcast. Lotte interviewt in deze aflevering collega's Bas en Marleen over digitale geletterdheid. Met behulp van professionaliseringsprogramma Digitalig ondersteunen zij scholen en kinderopvangorganisaties bij het vinden van een aanpak voor digitale geletterdheid, waarbij bewust en kritisch digitaal gedrag bij leerlingen gestimuleerd wordt.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ChatGPT; het is je vast niet ontgaan. Deze slimme chatbot (ontwikkeld door OpenAI) schrijft op basis van kunstmatige intelligentie in een paar tellen geloofwaardige teksten die in veel gevallen bruikbaar zijn voor boekverslagen, essays en andere opdrachten. ChatGPT is echter niet altijd inhoudelijk juist of actueel. Kinderen, jongeren én volwassenen experimenteren volop met deze toegankelijke virtuele assistent. Maar wat betekent dit voor ons onderwijs?
Onze REGIE-uitgangspunten

Vanuit team Digitalig richten we ons op het bewust en kritisch digitaal gedrag van kinderen. Ons doel is dat kinderen zelf regie leren nemen over hun handelen wanneer zij in aanraking komen met internet, (sociale) media en technologie. Leerkrachten kunnen dit stimuleren door toepassing van de onderbouwde REGIE-uitgangspunten. Deze uitgangspunten, die je onderaan in dit artikel vindt, zijn gericht op het pedagogisch en didactisch handelen in de klas.

Ook nieuwe technologieën,zoals ChatGPT, benaderen wij vanuit deze REGIE-uitgangspunten. Waarbij het belangrijk is om deze nieuwe technologieën te duiden bij leerlingen en vooral het gesprek met hen hierover aan te gaan. Wij vinden het belangrijk dat leerlingen leren 'mens' te blijven in de wereld van technologie en bewust en kritisch met deze technologieën experimenteren.

Tips om ChatGPT bewust en kritisch in te zetten in het onderwijs:

Gesprekken centraal: Leer leerlingen de juiste vragen te stellen aan de chatbot en ga samen in gesprek over de antwoorden die door ChatGPT gegenereerd worden: "Wat vinden we hiervan? Kunnen we dit antwoord ook ergens anders vinden?" Een neutrale en open houding van de leerkracht zorgt voor de meest waardevolle discussies, waarbij leerlingen de ruimte hebben om hier zelf over te redeneren.

Evalueren en analyseren: Leg als leerkracht uit wat ChatGPT is en wat de voor- en nadelen kunnen zijn. Je kan er ook voor kiezen om leerlingen te stimuleren om hier zelf over na te denken. Bedenk vervolgens een stelling, zoals: "Door ChatGPT hebben we zoekmachines als Google niet meer nodig". Laat leerlingen argumenteren waarom ze voor of tegen de stelling zijn.
Op zoek naar inspiratie hoe je dit soort leeractiviteiten kunt organiseren? Vanuit Digitalig hebben we 8 vormen op een rij gezet waarbij kritisch denken wordt gestimuleerd. Ons overzicht kun je aanvragen via digitalig@edux.nl.

Rijke context: Gebruik ChatGPT in een sessie 3 bij een Close Reading lessenserie. Laat ChatGPT een tekst schrijven over hetzelfde onderwerp van het boek/de tekst die je behandelt met je groep. Laat leerlingen de door ChatGPT gegenereerde tekst vergelijken met de tekst van de les op overeenkomsten en verschillen. Leerlingen kunnen hierbij een venndiagram maken. Hiermee stimuleer je niet alleen de kritische denkvaardigheden van leerlingen, maar ook het dieper tekstbegrip.

Wil je uitgebreidere informatie lezen over ChatGPT? Lees dan het artikel op de website van Kennisnet: Is ChatGPT de volgende gamechanger voor het onderwijs? (kennisnet.nl).

Wil je verder onderzoeken hoe taal en digitale geletterdheid elkaar kunnen versterken? Lees dan het artikel uit de Special die wij in november met de redactie van Didactief uitbrachten: Didactief | In 5 stappen een digitalige les voorbereiden (didactiefonline.nl). Lees je de Didactief Special liever op papier? Stuur dan een e-mail naar één van ons.
Download artikel als pdf

# data[].attributes.attachment_link.title
CHATGPT bewust en kritisch inzetten in het onderwijs: Hoe pak je dat aan?

# data[].attributes.attachment_link.description
ChatGPT; het is je vast niet ontgaan. Deze slimme chatbot (ontwikkeld door OpenAI) schrijft op basis van kunstmatige intelligentie in een paar tellen geloofwaardige teksten die in veel gevallen bruikbaar zijn voor boekverslagen, essays en andere opdrachten. ChatGPT is echter niet altijd inhoudelijk juist of actueel.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Digitaal met een goed verhaal

Digitalig is het professionaliseringsprogramma over digitale geletterdheid dat jou als onderwijsprofessional uit het onderwijs of opvang ondersteunt in het stimuleren van bewust en kritisch digitaal gedrag bij kinderen. En met Digitalig zorgen we ervoor dat jij digitale geletterdheid bij kinderen kan stimuleren, ongeacht jouw vragen en vaardigheden op dat gebied. Want dit professionaliseringsprogramma houdt rekening met de wisselende digitale vaardigheden van professionals zelf.

Met Digitalig focussen we niet op de 'digitale kunstjes', maar stimuleren we de kennis en kernvaardigheden op het gebied van digitale geletterdheid. Zodat zowel kinderen als onderwijsprofessionals regie kunnen nemen over media, ict en internet. Dat doen we vanuit onze REGIE-uitgangspunten:

R ijke context

Expliciete instructie

Gesprekken centraal

Impulscontrole stimuleren

Evalueren en analyseren

Deze uitgangspunten komen terug in onze praktische en onderbouwde driedelige aanpak, die aansluit bij de context en behoeftes van jouw school of organisatie. Deze aanpak wordt regelmatig doorontwikkeld en afgestemd samen met wetenschap en praktijk.

Praktisch en geïntegreerd

Wetenschap
als basis

Samen sterk

Korte en lange
termijn

Liever direct contact?

Wil je meer informatie of heb je een vraag? Neem dan direct contact op met één van onze Digitalig-experts via digitalig@edux.nl.

Digitalig is ontwikkeld samen met:

# data[].attributes.attachment_link.description
Digitalig is het professionaliseringsprogramma over digitale geletterdheid dat jou als onderwijsprofessional uit het onderwijs of opvang ondersteunt in het stimuleren van bewust en kritisch digitaal gedrag bij kinderen. En met Digitalig zorgen we ervoor dat jij digitale geletterdheid bij kinderen kan stimuleren, ongeacht jouw vragen en vaardigheden op dat gebied.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Digitaal ontwikkelen start met het juiste inzicht
Het belang van digitale geletterdheid is nu duidelijker dan ooit. In korte tijd is er krachtig ingezet op het verweven van digitalisering in onderwijsdoelen en -kwaliteit. Of jouw organisatie daar nu eerste stappen in wil maken, of al volop in beweging is: effectieve implementatie is kansrijker als je inzicht hebt in de vaardigheden en drempels van iedereen die betrokken is bij de verandering. Met de Digitalig Monitor breng je overzichtelijk in kaart waar de kansen en knelpunten liggen voor ontwikkeling van je gehele team of organisatie. Wat hebben jullie nog nodig, waar liggen vragen en kansen, en over welke talenten beschikken jullie al? De Digitalig Monitor helpt jou en je team bij het formuleren van ontwikkeldoelen en visie om de beweging in gang te zetten én te houden.
Vijf onderbouwde stappen

Start-gesprek

Invullen monitor

Overzicht resultaten

Duiden en prioriteren

Je organisatie in beeld

1. Startgesprek
Samen stellen we vast wat jullie belangrijk vinden en waar jullie focuspunten gaan liggen in het traject.

2. Invullen monitor
Deelnemers ontvangen een link naar de digitale vragenlijst. De vragen zijn toegespitst op de rol die de deelnemer in de organisatie heeft.

3. Overzicht resultaten
In een overzichtelijke rapportage presenteren we de resultaten van de Digitalig Monitor. Visueel wordt in één oogopslag duidelijk hoe je team of school ervoor staat en waar nog ontwikkelkansen liggen.

4. Duiden en prioriteren
De resultaten bekijken we samen vanuit het perspectief van jouw school. We bespreken wat ze betekenen, hoe ze passen in de ontwikkelingen van jouw organisatie en wat de eerstvolgende stappen zijn die jullie kunnen nemen.

5. Jouw organisatie in beeld
Je ontvangt een uitgebreide rapportage op maat. Hiermee kun je aan de slag om je team en school verder te ontwikkelen op het gebied van digitale geletterdheid.

verankering

Het inzicht dat de Digitalig Monitor geeft, is voor teams en scholen een startpunt voor het verder ontwikkelen van digitale geletterdheid. Om de resultaten van de Digitalig Monitor blijvend te verankeren in jouw organisatie, kan het terugkoppelingsgesprek uitgebreid worden met:

Een infographic en inspiratiesessie voor het hele team.

Locatiespecifieke verwerking van de resultaten (bij meerdere vestigingen).

Effectmeting van een visie- of veranderkundig traject.

Liever direct contact?

Wil je meer informatie of heb je een vraag? Neem dan direct contact op met één van onze Digitalig-experts via digitalig@edux.nl.

# data[].attributes.attachment_link.description
Het belang van digitale geletterdheid is nu duidelijker dan ooit. In korte tijd is er krachtig ingezet op het verweven van digitalisering in onderwijsdoelen en -kwaliteit. Of jouw organisatie daar nu eerste stappen in wil maken, of al volop in beweging is: effectieve implementatie is kansrijker als je inzicht hebt in de vaardigheden en drempels van iedereen die betrokken is bij de verandering.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Tekst Redactie
Gepubliceerd op Gewijzigd op 10-11-2022
Beeld Shutterstock

In november 2022 verscheen in Didactief een special van Edux over digitale geletterdheid in de klas. Met recente inzichten en tips van leerkrachten, onderzoekers en andere deskundigen.

Hoe kun je leerlingen stimuleren om zelf de regie te leren nemen over media, internet en technologie? En hoe houd jij als onderwijsprofessional zelf regie over het stimuleren van digitale geletterdheid in je klas, die past bij jou en jouw school zonder daarbij de behoeftes van leerlingen uit het oog te verliezen? In deze special recente inzichten en tips van leerkrachten, onderzoekers en andere deskundigen.

'Like' het of niet, digitalisering in het onderwijs is een feit. Offline en online zijn twee kanten van dezelfde medaille, en niets doen is geen optie meer. Het onderwijs is hard nodig om kinderen te leren daar bewust en kritisch mee om te leren gaan. Oftewel: om digitaal geletterder te worden. Hoe pak je dat aan?

Leg leerlingen niet op wat ze moeten leren als het gaat om mediawijsheid, maar betrek hen in een gezamenlijke aanpak. Dat is het advies van onderzoeker Esther Rozendaal. Door met leerlingen samen te ervaren en te onderzoeken hoe media hun leven beïnvloeden ontstaat effectieve media-educatie die aansluit bij hun belevingswereld.

Digitale geletterdheid wordt op termijn een basisvaardigheid in het nationale curriculum, maakte minister Wiersma deze zomer bekend. Daarmee komt dit vakgebied op gelijke voet met rekenen, taal en burgerschap. Wat betekent deze verandering voor scholen en leerlingen?

Hoe laat je 10- tot 15-jarigen ontdekken hoe algoritmes werken? En wat de risico's zijn? Door ze zelf te laten programmeren, rond een onderwerp uit hun leefwereld. Hoogleraar en vo-docent Felienne Hermans vertelt hoe dat uitpakt.

Taal is cruciaal bij het digitaal geletterder maken van je leerlingen, betogen Martine Gijsel, Eva van de Sande en Eliane Segers.

Tik de naam van een beroemdheid in op Google en je krijgt miljoenen zoekresultaten. Hoe selecteer je daaruit bruikbare informatie? Op de Dr. De Visserschool in Breda leert groep 8 een goede zoekvraag te stellen en kritisch naar bronnen te kijken.

Leerlingen met een licht verstandelijke beperking zijn vaker slachtoffer van cyberpesten, manipulaties en seksueel misbruik via (sociale) media dan andere jongeren. Jeugd en media-deskundige Peter Nikken ziet dagelijks tot welke problemen dat leidt maar heeft ook tips hoe scholen kunnen helpen.

Cijfers over geletterdheid, het [email protected] en programmeren met Hedy: Edux heeft een schat aan tips.

Deze special was onderdeel van Didactief, november 2022. Hij kwam tot stand in samenwerking met Edux. Meer weten? Verdiep je in Edux.

# data[].attributes.attachment_link.description
Tekst Redactie Gepubliceerd op Gewijzigd op 10-11-2022 Beeld Shutterstock In november 2022 verscheen in Didactief een special van Edux over digitale geletterdheid in de klas. Met recente inzichten en tips van leerkrachten, onderzoekers en andere deskundigen. Hoe kun je leerlingen stimuleren om zelf de regie te leren nemen over media, internet en technologie?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
'Klopt die informatie op die website wel?' 'Wat deel ik wel op social media, en wat deel ik niet?' 'Hoe hangt deze informatie samen met de informatie uit die andere bron?'.

Om je leerlingen écht digitaal geletterder te maken, is het essentieel dat ze een bewuste en kritische houding ontwikkelen. Om dat te bereiken zullen leerlingen in gesprek moeten gaan, kennis opdoen, en informatie verwerken over thema's binnen ICT en media. Lezen, praten en schrijven - oftewel taal - is dus cruciaal (OECD, 2015). Taal en digitale geletterdheid zijn dus sterk verweven, en daarom biedt het taalonderwijs veel kans om ook digitale geletterdheid te stimuleren. Maar hoe pak je dat aan? Je kunt bijvoorbeeld doelen ten aanzien van digitale geletterdheid in je bestaande taallessen verweven. Die aanpak werkt vanuit jouw vertrouwde basis, en biedt daarom vaak een fijn uitgangspunt om te starten.

In het artikel dat recent verscheen in de Didactief Special Digitale Geletterdheid van november 2022 beschrijven we een stappenplan voor zo'n 'digitalige les'. In deze publicatie werken we dit verder uit met 10 uitgewerkte voorbeelden. De toelichting vind je hieronder. De uitgewerkte top 10 lijst is als bijlage opgenomen zodat je hem eventueel los kunt printen. Je vindt de lijst vanaf pagina 4.

uitgangspunten bij de lijst

1. Tussendoelen gevorderde geletterdheid en mondelinge communicatie staan centraal

De beschrijving van de taaldoelen is gebaseerd op de Tussendoelen gevorderde geletterdheid (Biemond & Van het Zand, 2016) en de Tussendoelen Mondelinge communicatie (Gijsel & Van Druenen, 2013) van het Expertisecentrum Nederlands. De tussendoelen sluiten aan bij de referentieniveaus taal (Meijerink, 2009). Uiteraard kun je ook kiezen voor de doelen uit je taal- of leesmethode.

2. Bewust en kritisch digitaal gedrag wordt expliciet gestimuleerd

De inhoudslijnen van het SLO voor digitale geletterdheid bevatten een breed scala aan aanbodsdoelen voor elk van de 4 domeinen (mediawijsheid, informatievaardigheden, computational thinking en ict-basisvaardigheden). Vanuit een literatuurstudie en gesprekken met wetenschappers en onderwijsprofessionals kwam naar voren dat bij elk van de domeinen van digitale geletterdheid doorgaans bewust en kritisch digitaal gedrag centraal staan. Dat gedrag is daarom het uitgangspunt in het Digitalig programma. En in de geselecteerde doelen in de top 10 lijst hieronder hebben we kenmerkende vaardigheden toegepast die bewust en kritisch digitaal gedrag expliciet kunnen
stimuleren.

3. De integratie zorgt (idealiter) voor een win-win situatie

Ons uitgangspunt is dat er idealiter sprake is van een win-win situatie: de taalvaardigheden worden aangeleerd of geoefend in een betekenisvolle context, en de digitale geletterdheid wordt extra (goed) bevorderd door gerichte aandacht voor taal.

Logische win-win combinaties per domein van digitale geletterdheid

Uit de lijst met voorbeelden blijkt dat er voor mediawijsheid vooral veel kansen liggen bij taalactiviteiten waarin mondelinge communicatie wordt gestimuleerd. Met name activiteiten waarin begrijpend luisteren/kijken en reflectie op communicatie worden geoefend, lijken zich bij uitstek te lenen voor het werken aan mediawijsheid. Maar ook doelen voor begrijpend lezen en reflectie op geschreven taal kunnen goed gecombineerd worden met activiteiten voor mediawijsheid. Voor digitale informatievaardigheden liggen de kansen het meest voor het oprapen bij begrijpend lezen en informatieverwerking (gevorderde geletterdheid). Maar ook in het schrijfonderwijs kunnen kansen
gecreëerd worden. Je kunt bijvoorbeeld het strategisch schrijven van leerlingen laten oefenen tijdens het schrijven van een verslag over een zoektocht die ze hebben gedaan naar informatie op het internet. Voor computational thinking zien we ook zowel kansen bij gevorderde geletterdheid (begrijpend lezen en informatieverwerking) en mondelinge taalvaardigheid (deelname aan discussie, vertellen en presenteren). De kansen zijn natuurlijk ook afhankelijk van de gekozen deelvaardigheden. Ook voor ICT basisvaardigheden kun je allerlei taaldoelen op een natuurlijke wijze integreren. Denk aan het werken met een spellingchecker bij het schrijven van een verslag, het posten van een vlog bij mondelinge taalactiviteiten of het bijhouden en opslaan van je gevonden artikelen bij het lezen op internet. Genoeg mogelijkheden dus, en nog veel meer dan de 10 combinaties hieronder. Heb, of wil, je andere ideeën voor integratie, check dan het stappenplan in onze Didactief Special. Je zult zien dat het steeds gemakkelijker wordt om met een digitaal sausje je taal-of leesles te verrijken!

De top 10 lijst vind je in de bijlage hieronder. In de lijst staan voor verschillende taaldoelen telkens een paar specifieke voorbeelden met uitgewerkte activiteit.

TOP 10 VERBINDINGEN TUSSEN TAAL EN DIGITALE GELETTERDHEID: ARTIKEL + de LIJST
TOP 10 VERBINDINGEN TUSSEN TAAL ENDIGITALE GELETTERDHEID: DE LIJST

# data[].attributes.attachment_link.title
Top 10 verbindingen tussen taal en digitale geletterdheid

# data[].attributes.attachment_link.description
'Klopt die informatie op die website wel?' 'Wat deel ik wel op social media, en wat deel ik niet?' 'Hoe hangt deze informatie samen met de informatie uit die andere bron?'. Om je leerlingen écht digitaal geletterder te maken, is het essentieel dat ze een bewuste en kritische houding ontwikkelen.

# data[].attributes.headline
Artikel: Digitale tools - interactie stimuleren

# data[].attributes.subject
Artikel: Digitale tools - interactie stimuleren

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Technologie kan erg helpend zijn om effectief onderwijs vorm te geven in onze digitaliserende maatschappij. Er bestaan talloze digitale tools die ondersteunend zijn aan het onderwijsproces. Maar welke tool zet je in bij welk doel? In de serie 'Tools met Bas' worden handvatten aangereikt om digitale tools doelgericht in te zetten in het onderwijs. In dit artikel gaan we in op de vraag: Welke educatieve ICT-tools kan ik gebruiken om interactie te stimuleren tijdens de les?
Elke leerkracht kent het wel: de dag vordert en leerlingen zijn moe of dromen weg. Het wordt voor leerlingen steeds moeilijker om actief betrokken te blijven bij de les. Hoe ga je hier als leerkracht mee om? Een effectieve manier om leerlingen actief bij de les te blijven betrekken is interactie.

het belang van interactie

Interactie in het onderwijs laat zich beschrijven als een wederzijdse communicatieve actie tussen leerling en leerkracht of leerlingen onderling, waarbij zij op elkaar reageren. Uit onderzoek blijkt dat de taalvaardigheid van leerlingen gestimuleerd wordt wanneer de leerkracht voor interactie zorgt (Elbers, 2009). Bij interactie moeten gespreksdeelnemers namelijk hun best doen om aan elkaar iets duidelijk te maken door te communiceren. Het voeren van een gesprek vereist een grotere diversiteit aan taalvaardigheden dan wanneer er bijvoorbeeld alleen geluisterd wordt. Daarnaast volgt er in een interactief gesprek meteen een reactie, waardoor snel duidelijk wordt of het vertelde goed is overgekomen. Zo krijgt de leerkracht informatie of de leerling een instructie heeft begrepen en krijgt de leerling feedback op zijn/haar inbreng. Op die manier maakt interactie de leerkrachten en leerlingen gezamenlijk verantwoordelijk voor het leerproces.

Door interactief les te geven vergroot je ook de betrokkenheid en motivatie van leerlingen. De wederzijdse actie prikkelt leerlingen om actief betrokken te blijven bij de les.

de rol van ICT

Leren is een sociaal en fysiek proces. Hoewel technologie de rol van de leerkracht nooit kan vervangen, kan het een mooi en handig hulpmiddel zijn om meer interactie te creëren tussen leerlingen en leerkrachten. Zeker bij het thuisonderwijs en het hybride onderwijs tijdens de coronapandemie werd duidelijk dat technologie een krachtig middel kan zijn om interactie met leerlingen te stimuleren. Zo kun je het digibord gebruiken om je lessen interactiever te maken en zijn er diverse digitale tools die je helpen om leerlingen actief bij de les te betrekken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan diverse digibordsoftware, maar ook aan digitale tools zoals Kahoot, Padlet en Mentimeter. Succesvolle interactie tijdens het gebruik van digitale middelen blijft afhankelijk van de leerkracht, omdat hij/zij degene is die zicht heeft op het pedagogische klimaat in de groep en daarop in kan spelen. Het is aan de leerkracht om iets te doen met de reacties die hij/zij krijgt via de inzet van digitale middelen, bijvoorbeeld door binnengekomen reacties klassikaal te benoemen of feedback te geven aan leerlingen aan de hand van hun input. We willen namelijk interactie creëren tussen de leerkracht en de leerlingen, in plaats van interactie tussen de digitale tool en de leerlingen.

welke tools kan ik gebruiken?

Er bestaat een divers en uitgebreid aanbod aan digitale tools die bij kunnen dragen aan interactie in de klas. In dit artikel is er gekozen voor vier tools die interactie stimuleren tijdens de les, bijvoorbeeld door interactieve presentaties of interactieve video's te maken. De tools hebben veel overeenkomsten, dus gebruik vooral de tool die jou het meest aanspreekt.

LessonUp; wanneer je interactief lesmateriaal wil maken.

Nearpod; wanneer je leerlingen actief wil betrekken bij een presentatie/les.

EdPuzzle; wanneer je leerlingen wil activeren tijdens het kijken naar video's.

PlayPosit; wanneer je diverse interacties in een video wil verwerken.

In DIT SCHEMA staan de tools uitgebreider beschreven met daarbij ook de manier waarop de tools toegepast kunnen worden en de voor- en nadelen per tool. Het schema helpt om keuzes te maken en tools doelgericht in te zetten in je onderwijs.

MEER WETEN?

Wil je meer weten over het doelgericht inzetten van online tools in het onderwijs? of heb je vragen over tools in een ander thema? Neem contact op met Bas van den Brand.
DOWNLOAD ARTIKEL ALS PDF

# data[].attributes.attachment_link.title
Digitale tools om interactie te stimuleren

# data[].attributes.attachment_link.description
Technologie kan erg helpend zijn om effectief onderwijs vorm te geven in onze digitaliserende maatschappij. Er bestaan talloze digitale tools die ondersteunend zijn aan het onderwijsproces. Maar welke tool zet je in bij welk doel? In de serie 'Tools met Bas' worden handvatten aangereikt om digitale tools doelgericht in te zetten in het onderwijs.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Al vanaf jonge leeftijd zijn kinderen dagelijks digitaal en vaak online. Deze digitale wereld biedt veel mogelijkheden. Wanneer digitale middelen goed ingezet worden, kan de nieuwsgierigheid en betrokkenheid van kinderen en jongeren gestimuleerd worden.
Bewust en kritisch

Iedereen kent wel voorbeelden dat je je door reclame hebt laten verleiden tot een aankoop, die je mogelijk niet of niet direct op dat moment nodig had. Media en sociale media proberen je op allerlei manieren aan te zetten tot zo'n impulsaankoop. Dit speelt ook in de wereld van onze kinderen. Apps en games zijn zo geprogrammeerd dat ze je zo lang mogelijk online proberen te houden. Wat betekent dat voor onze rol als opvoeder? Hoe gaan we daar mee om? En hoe kunnen we ervoor zorgen dat kinderen bewust en kritisch deelnemen aan de digitale wereld?

Digitale geletterdheid

Jong en oud komt in aanraking met de digitale samenleving. Van het spelen van games tot het online regelen van je bankzaken. De mogelijkheden en verleidingen zijn enorm en in de toekomst zullen steeds meer zaken digitaal en online georganiseerd worden. Het is daarom belangrijk dat kinderen daar goed mee om leren gaan. Als we spreken over digitale geletterdheid op de bso dan hebben we het over de vaardigheden van kinderen én pedagogisch professionals.

'Ik ben echt niet handig met computers'

We onderscheiden vier deelgebieden: mediawijsheid, ict-basisvaardigheden, informatievaardigheden en computational thinking (programmeren). Vaardigheden opdoen begint al bij de professionals. Door training worden zij zich bewust van digitale risico's, kansen en mogelijkheden. Zelf uitproberen geeft hen zelfvertrouwen. Een professional die zelf ervaart dat programmeren leuk is om te doen en kansen ziet voor de kinderen, zal dit ook eerder aanbieden op de groep. Op deze manier komen er meer digitale activiteiten op de bso.

Tips om zelf te starten

Begin klein, gewoon doen!

Laat je inspireren door het werken met een greenscreen. Monteer jezelf in jouw ideale vakantieplek zodat het lijkt alsof je daar echt geweest bent.

Leer van en met de kinderen, samen weet je meer. Laat je maar eens uitleggen hoe hun favoriete game werkt.

Deel successen met collega's. Laat tijdens een werkoverleg voorbeelden zien en geef elkaar praktische tips.

Training mediawijsheid

Digitalig heeft een praktisch trainingsaanbod over digitale geletterdheid afgestemd op de bso. Je ervaart waar en hoe vaak je met de digitale samenleving in aanraking komt, je maakt kennis met digitale activiteiten voor de bso en je gaat met elkaar in gesprek over digitale vragen en dilemma's. Wat gebeurt er met onze jonge generatie als we geen aandacht besteden aan mediawijsheid? Welke problemen zien we nu al ontstaan bij kinderen?

Professionals ervaren in de training zelf aan de hand van praktijkvoorbeelden, materialen en praktische opdrachten. Met uitwisseling en reflectie leren deelnemers van elkaar. Dus veel samen doen en ervaringen delen!
"Hoeveel selfies maak je voordat je tevreden bent? Door dit soort vragen over mediawijsheid ga je zelf ook weer eens nadenken over je eigen online gedrag."
In onze trainingen maken we gebruik van het Digitalig Imp@ctspel. Aan de hand van dit bordspel bespreek je met collega's de impact van digitalisering op kinderen en hun ontwikkeling. Het spel werkt met dilemma's, grappige persoonlijke vragen en interessante casussen uit de digitale wereld. Zoals deze twee vragen: Wat zou jij online wel kopen, maar in de winkel niet? En hoe check jij of nieuwsbericht waar is?

interactievaardigheden

De rol van de begeleider is belangrijk! Hoe digitaal vaardig ben je zelf? Hoe ga je om met digitale middelen op de groep? Welke vragen zet je daarbij in? Hoe reageer jij als kinderen vastlopen of hulp nodig hebben? Door bewust interactievaardigheden in te zetten bevorder je de betrokkenheid en zelfstandigheid van kinderen tijdens een activiteit.

tips om interactie te stimuleren

Verplaats je in het kind;

Stimuleer dat kinderen oplossingen voor problemen met elkaar uitwisselen;

Moedig kinderen aan om iets nieuws te proberen, ook al weten ze nog niet of dit lukt;

Stimuleer dat kinderen niet bij hun eerste idee blijven hangen;

Geef oplossingsgericht feedback.

Meer weten?
Wil je meer weten over mediawijsheid, digitale geletterdheid of het Imp@ctspel? Stel je vragen aan adviseur Brigitte Moulaert en kijk samen hoe een teamtraject vanuit Digitalig past bij jouw BSO.
DOWNLOAD ARTIKEL ALS PDF

# data[].attributes.attachment_link.description
Al vanaf jonge leeftijd zijn kinderen dagelijks digitaal en vaak online. Deze digitale wereld biedt veel mogelijkheden, ook in de BSO.

# data[].attributes.headline
Artikel: Digitale tools - voorkennis & reflectie

# data[].attributes.subject
Artikel: Digitale tools - voorkennis & reflectie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Technologie kan erg helpend zijn om onderwijs effectief vorm te geven in onze digitaliserende maatschappij. Er bestaan talloze digitale tools die ondersteunend zijn aan het onderwijsproces. Zo zijn er tools die actief bijdragen aan het vergroten van de betrokkenheid en motivatie van leerlingen tot aan tools die interactie en creativiteit stimuleren. Maar welke tool zet je in bij welk doel? In de serie 'tools met Bas' worden handvatten aangereikt om digitale tools doelgericht in te zetten in het onderwijs. In dit artikel gaan we in op de vraag: Welke educatieve ICT-tools kan ik gebruiken om voorkennis van leerlingen op te halen en met hen te reflecteren?
Het activeren van voorkennis en formatief evalueren zijn belangrijke didactische principes in ons onderwijs. In vrijwel ieder instructiemodel zitten deze didactische principes verweven. Beide aspecten zijn essentieel voor een effectieve les. Ze dragen bij aan grotere betrokkenheid, succeservaringen en betere leerprestaties. Er zijn talloze (coöperatieve) werkvormen, activiteiten én digitale tools die ondersteunend zijn aan het activeren van voorkennis of het formatief evalueren. Online, maar natuurlijk ook offline (bijvoorbeeld door het gebruik van wisbordjes). In dit artikel gaan we verder in op het activeren van voorkennis en formatief evalueren en welke digitale tools hier ondersteunend aan kunnen zijn. In het schema onderaan het artikel vind je alle informatie over deze tools.

voorkennis activeren

Iedere leerkracht heeft er dagelijks mee te maken: je begint je les met het activeren van voorkennis bij je leerlingen. Voorkennis is de metaforische kapstok voor het leren waaraan leerlingen hun nieuwe kennis kunnen ophangen. Wat weten leerlingen al over het onderwerp? Wat hebben zij eerder al geleerd? Deze vragen geven de leerkracht informatie om de juiste vervolgactie te kunnen bepalen, zoals klassikale instructie, gedifferentieerde instructie of verder gaan met de volgende lesstof. Het activeren van voorkennis is een middel om leerlingen in de leerstand te zetten. Een groot voordeel van het gebruik van bijvoorbeeld wisbordjes of digitale tools (zoals Mentimeter en Answergarden) bij het activeren van voorkennis is dat je ervoor kan zorgen dat iedere leerling een actieve inbreng heeft.

formatief evalueren

In dit artikel is bewust gekozen voor de term formatief evalueren, omdat het bij deze term gaat om een doelgerichte aanpak. Het biedt leerkrachten én leerlingen inzicht in het leerproces. In het proces van formatief evalueren staan drie kernvragen centraal:

Waar werkt de leerling naartoe?

Waar staat de leerling nu ten opzichte van de beoogde doelen?

Welke actie is nodig om de leerling verder te helpen?

Kenmerkend aan het formatief evalueren is dat de leerkracht en de leerling samen in gesprek gaan en reflecteren op het leerproces van de leerling. In dit gesprek kan de leerkracht BKC-feedback toepassen: je bevestigt wat goed is, je bent kritisch over wat nog niet goed is en je geeft constructieve tips. Leerlingen kunnen hier ook zelf over nadenken (Wat gaat goed, wat kan beter, wat ga ik de volgende keer anders doen?). Bij deze formatieve evaluatieprocessen kunnen digitale tools ondersteunend zijn, zoals Padlet en Formative.

welke tools kan ik gebruiken?

Er bestaat een divers en uitgebreid aanbod aan digitale tools die bij kunnen dragen aan het activeren van voorkennis en het formatief evalueren in de klas. In dit artikel is er gekozen voor 4 verschillende tools die hiervoor ingezet kunnen worden én niet veel onderwijstijd kosten:

Mentimeter; wanneer je een snelle vraag wil beantwoorden of een woordwolk wil creëren.

Padlet; wanneer je leerlingen open vragen wil stellen of een interactief prikbord wil maken.

Formative; wanneer je leerlingen feedback wil geven.

Answergarden; wanneer je voorkennis wil activeren d.m.v. een woordwolk.

In dit schema staan de tools uitgebreider beschreven met daarbij ook de manier waarop de tools toegepast kunnen worden en de voor- en nadelen per tool. Het schema helpt om keuzes te maken en tools doelgericht in te zetten in je onderwijs.

Meer weten?

Wil je meer weten over het doelgericht inzetten van online tools in het onderwijs? Of heb je vragen over tools in een ander thema? Neem contact op met Bas van den Brand.
DOWNLOAD ARTIKEL ALS PDF

# data[].attributes.attachment_link.title
Digitale tools om voorkennis op te halen en te reflecteren

# data[].attributes.attachment_link.description
Technologie kan erg helpend zijn om onderwijs effectief vorm te geven in onze digitaliserende maatschappij. Er bestaan talloze digitale tools die ondersteunend zijn aan het onderwijsproces. Zo zijn er tools die actief bijdragen aan het vergroten van de betrokkenheid en motivatie van leerlingen tot aan tools die interactie en creativiteit stimuleren.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Er is geen digitaal zonder taal. Geen digitale geletterdheid zonder geletterdheid. Adviseur Eva van de Sande werd voor Cubiss geïnterviewd voor de editie van 'Lees, Lezer Leest'.

Lees hier het volledige artikel.

# data[].attributes.attachment_link.description
Er is geen digitaal zonder taal. Geen digitale geletterdheid zonder geletterdheid. Adviseur Eva van de Sande werd voor Cubiss geïnterviewd voor de editie van 'Lees, Lezer Leest'. Lees hier het volledige artikel.

# data[].attributes.headline
Artikel: Digitale tools - motivatie & betrokkenheid

# data[].attributes.subject
Artikel: Digitale tools - motivatie & betrokkenheid

# data[].attributes.attachment_link.title
Digitale tools om motivatie en betrokkenheid te vergroten

# data[].attributes.attachment_link.description
Digitale tools om motivatie en betrokkenheid bij leerlingen te vergroten: Gamification.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Digitale geletterdheid verovert een plek in het nieuwe curriculum. Hoe talig is deze vaardigheid? En wat zijn kansen voor verbinding met het taalonderwijs?

Edux adviseur Eva van de Sande schreef samen met Martine Gijsel (senior onderzoeker Expertisecentrum Nederlands) hierover een mooie bijdrage in het themanummer Taal in Beeld van de JSW. Je kan het artikel hier lezen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Digitale geletterdheid verovert een plek in het nieuwe curriculum. Hoe talig is deze vaardigheid? En wat zijn kansen voor verbinding met het taalonderwijs? Edux adviseur Eva van de Sande schreef samen met Martine Gijsel (senior onderzoeker Expertisecentrum Nederlands) hierover een mooie bijdrage in het themanummer Taal in Beeld van de JSW.

# data[].attributes.headline
Artikel: Kritisch denken & bewust digitaal handelen

# data[].attributes.subject
Artikel: Kritisch denken & bewust digitaal handelen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In de digitale wereld komen kinderen continu in situaties terecht waarbij ze eerst moeten nadenken en daarna pas handelen. Tegelijkertijd is de online omgeving vaak zo ingericht, dat het impulsief gedrag uitlokt. Er wordt gescrold, geswipet, je vindt 100.000 hits na een zoekopdracht, reclameboodschappen poppen uit het niets op en 'toevallig' komt precies dat stukje informatie naar voren waar je gisteren iets mee gedaan hebt op je socials. Alles is gericht op snelheid, het je 'makkelijk maken' en intuïtief volgen. Maar voor je het weet heb je doorgeklikt, je gegevens achtergelaten, of ben je verdwaald in de informatie die je eigenlijk niet eens aan het zoeken was. Binnen Digitalig hebben we daarom als een van de speerpunten het expliciet leren stimuleren van bewust en kritisch digitaal gedrag. Hoe kun je dit als leerkracht stimuleren?

In dit artikel delen Edux adviseur Marleen Hilhorst en partner Martine Gijsel tips uit de aanpak.
Auteurs: adviseur Marleen Hilhorst en partner Martine Gijsel. Lees hier meer en download artikel in pdf

# data[].attributes.attachment_link.title
Kritisch denken en bewust digitaal handelen

# data[].attributes.attachment_link.description
In de digitale wereld komen kinderen in situaties terecht waarbij ze eerst moeten nadenken en daarna pas handelen.

# data[].attributes.body
Vijf tips voor een mediawijze klas! - Tip 1 (edux.nl)

# data[].attributes.body
Vijf tips voor een mediawijze klas! - Tip 2 (edux.nl)

# data[].attributes.body
Vijf tips voor een mediawijze klas! - Tip 3 (edux.nl)

# data[].attributes.body
Vijf tips voor een mediawijze klas! - Tip 4 (edux.nl)

# data[].attributes.body
Vijf tips voor een mediawijze klas! - Tip 5 (edux.nl)