# data[].attributes.body
Hi! Ik ben Emma van de Pol. Ik doe de opleiding docent muziek en ik zit in jaar 1.

In mijn RAT raster heb ik me bezig gehouden met de klassieke muziek in het algemeen, maar ook hoe later de saxofoon bij klassieke muziek wordt toegepast. Daarbij ook hoe klassieke muziek werd afgebeeld in kunst en theater.

# data[].attributes.body
Klassiek

klassiek - Bijvoeglijk naamwoord

1. bij uitstek kenmerkend

♢ klassiek verschijnsel|verschijnsel zoals dat in de boekjes beschreven is

2. daterend uit de oudheid

3. van een vroegere bloeiperiode

♢ Hij houdt zowel van pop als van klassieke muziek.

Woordherkomst

van het Franse woord classique

# data[].attributes.body
Muziek

muziek - Zelfstandig Naamwoord

1. (kunst) door mensen geordend akoestisch fenomeen binnen een afgebakend tijdsinterval

♢ De traditionele elementen van muziek zijn: ritme, melodie en harmonie.

♢ de muziek van Bach

2. toonkunst

♢ muziek maken

♢ aan ~ doen

3. voor reproductie van compositie vastgelegde muziek

4. voor reproductie van klank vastgelegde muziek

♢ ~ verzamelen

5. een verschijningsvorm van de onder 1) genoemde definitie

♢ graag ~ in huis hebben

♢ ~ beluisteren

♢ er is ~ aanwezig

6. (figuurlijk) geluid dat om gevoelsmatige of esthetica|esthetische waarde gemaakt of gehoord wordt

♢ de muziek van de zee

7. (figuurlijk) positieve waardering

♢ daar zit ~ in

Woordherkomst

afgeleid van muze met het achtervoegsel -iek

# data[].attributes.body
Klassieke muziek of westerse kunstmuziek is de geschoolde muziek die voortgebracht is door, of geworteld is in, de westerse kerkelijke en wereldlijke muziektradities, grofweg vanaf de middeleeuwen tot heden. De kernregels van deze traditie kwamen vast te liggen in de periode 1550-1900. Het overgrote deel van de composities is op één of andere wijze genoteerd.

In strikte zin wordt onder klassieke muziek de muziek verstaan uit het tijdvak van het classicisme, ca. 1730-1820.

De benaming klassieke muziek wordt wel als een synoniem voor kunstmuziek of serieuze muziek gebruikt, als tegenhanger van populaire muziek (lichte muziek) en volksmuziek. In termen van een kwalitatieve indeling wordt het begrip tegenwoordig niet meer gebezigd. Klassieke muziek is niet uitsluitend 'serieus' bedoeld, maar kent vele vormen van gebruiksmuziek: voor muziekonderwijs, amusement, dans en muzikaal theater. Daarnaast beïnvloeden muziektraditie en moderne muzikale vormen, met name jazz en elektronische muziek, elkaar, en brengen zij een groot aantal hybride vormen voort die niet (langer) in het schema klassiek-populair zijn in te passen.

Men spreekt ook bij niet-westerse muzikale culturen van een klassieke muziek, om de oudere tradities van de moderne populaire muziek te onderscheiden, zoals in de Indiase cultuur (Indiase klassieke muziek) en in China (Chinese klassieke muziek).

# data[].attributes.body
Zo'n 3500 jaar voor Christus werd volgens John Bailie (schrijver van The Hamlyn History of Classical Music (1999) De eerste westerse klassieke muziek geproduceerd. Dat gebeurde in Mesopotamië (het gebied in Voor-Azië tussen de rivieren Eufraat en Tigris, waarin de beschavingen van Soemeriërs, Babyloniërs en Assyriërs zich ontwikkelden.) Op afbeeldingen uit deze tijd en omgeving zijn harpen en simpele percussie-instrumenten. Bailie deed een simpele rekensom: hier is klassieke muziek ontstaan.

Hoe de klassieke muziek in die tijd klonk, weten we helaas niet. Er zijn geen opnames omdat het al zo lang geleden is ontstaan.

Daarbij komt dat deze instrumenten, of wat er nog van over is, wellicht heel anders klinken dan de instrumenten uit de moderne tijd.

Wat we wél zeker weten, is dat benaming voor klassieke muziek voort is gekomen uit het classicisme. Deze korte periode (ca. 1640 – 1720) is cruciaal voor de muziekgeschiedenis. Zó cruciaal, dat wij nu alle serieuze kunst muziek uit alle stijlperioden gemakshalve samenvatten als ‘klassieke muziek’.

# data[].attributes.headline
Vervolg van vroege klassieke muziek naar classicisme

# data[].attributes.subject
Vervolg van vroege klassieke muziek naar classicisme

# data[].attributes.body
Wenen was tijdens het classicisme het muzikale middelpunt. Hier ontstond de Eerste Weense School, ook wel de Weense Klassieken genoemd. Wolfgang Amadeus Mozart, Joseph Haydn en Ludwig van Beethoven worden onder de zuiver klassieke componisten gerekend. Muzikanten uit het classicisme streefden vaak naar volmaakte, uitgebalanceerde schoonheid en puurheid van muzikaliteit. Naast het classicisme kennen we stijlvormen zoals kerkmuziek, moderne muziek, middeleeuwse muziek, avant-garde, barokmuziek, muziek uit de romantiek, neoromantiek.

# data[].attributes.headline
Klassieke muziek en de connectie met kunst

# data[].attributes.subject
Klassieke muziek en de connectie met kunst

# data[].attributes.body
Vele jaren geleden werden er veel portretten gemaakt van mensen die muziek speelden. De mensen die muziek speelde, waren van adel en rijk genoeg om instrumenten te betalen en om ook nog een portret te laten maken.

Hierboven zie je een voorbeeld van een schilderij dat heeft te maken met muziek. Het spelen van een instrument was in die tijd uitzonderlijk en erg bijzonder.

Hierboven zie je een portret van de Luitspeler. Frans Hals heeft dit portret gemaakt in de barok periode. Dit schilderij is erg bekend onder vele mensen. het was erg populair om een portret te laten maken, Frans Hals was daarom erg goed op de hoogte hiervan en heeft meerdere muzikale portretten gemaakt.

# data[].attributes.body
Saxofoon

1. [muziekinstrument] een metalen blaasinstrument met een enkel riet.

2. metalen blaasinstrument met kleppen

3. een door Adolf Sax (Dinant, België) in 1844 ontworpen metalen blaasinstrument (gewoonlijk van messing en verzilverd), bestaande uit een klarinetmondstuk op een koperen, ...

4. [klassieke muziek] Metalen blaasinstrument met een wijde klankbeker, aangeblazen door een enkel riet, uitgevonden in 1840 door Adolphe Sax. Saxofoons zijn er in verschill...

blaasinstrument Jaar van herkomst: 1870 (Aanv WNT )

# data[].attributes.body
De saxofoon werd vanaf 1840 ontwikkeld door de Belgische bouwer van muziekinstrumenten Adolphe Sax (1814-1894), naar wie het instrument ook is vernoemd.

Adolphe Sax heeft verbeteringen aan de meeste koperinstrumenten gemaakt, ook aan verschillende houtblaasinstrumenten: de basklarinet zoals we die vandaag de dag kennen is een ontwerp van Adolphe Sax bijvoorbeeld. Sax wilde een instrument maken dat de souplesse van de strijkers had maar ook de dynamische mogelijkheden van het koper (luid) en de klankmogelijkheden van het hout. Hij beoogde een instrument dat alle goede eigenschappen van de klassieke orkestinstrumenten in zich zou verenigen. De eerste saxofoon was een bassaxofoon, de rest van de familie volgde later. Omdat een bas makkelijker te bouwen is vanwege de verhoudingen en controle van de buis/stemming e.d. maakte hij die eerst. In de loop van de jaren die er op volgden, bouwde hij de rest van de familie (composities met saxofoons erin volgden al snel).

Een bekende misvatting over de uitvinding van de saxofoon is dat Sax een praktische oplossing wilde vinden voor de baspartij in militaire orkesten. Dit klopt echter niet. Sax was een kunstenaar met een duidelijk klankbeeld in zijn hoofd, toepassingen volgden later.

# data[].attributes.headline
Het ontstaan van de saxofoon in de klassieke muziek

# data[].attributes.subject
Het ontstaan van de saxofoon in de klassieke muziek

# data[].attributes.body
Het was vooral in de kamermuziek dat de saxofoon zich kon ontplooien tot een volwassen klassiek instrument.
De aanzet daartoe werd al in de vroege tweede helft van de negentiende eeuw gegeven door de Franse fluitist en componist Jules Auguste Edouard Demersseman, die een serie baanbrekende etudes schreef, en de Franse componist Charles Koechlin, die zeer gecharmeerd was van het instrument en er diverse solowerken voor componeerde.

Een belangrijke impuls kwam van de Amerikaanse amateur saxofoniste en kunstmecenas Elisa Hall (1853-1924). Zij bewerkte veel Franse muziek voor het instrument en gaf diverse componisten, onder wie André Caplet, Vincent D’Indy en Claude Debussy, opdrachten om werk voor altsaxofoon te schrijven. Debussy kreeg de opdracht al in 1895, wist eigenlijk niet wat hij ermee aan moest en zocht wanhopig naar ‘nieuwe combinaties om voor dit waterige instrument te schrijven’. In 1908 kwam hij met zijn beroemde Rhapsodie, die in 1919 door Jean-Roger Ducasse werd georkestreerd.

# data[].attributes.body
1857
De Belg Jean-Baptiste Singelée, een goede vriend van Sax, componeert het eerste saxofoonkwartet.

1895
Claude Debussy krijgt van de Amerikaanse amateursaxofoniste Elisa Hall de opdracht voor een werk voor altsaxofoon. Hij voltooit zijn Rhapsodie in 1908.

1969
Oprichting het Nederlands Saxofoon Kwartet.

1987
Saxofoniste Olga de Roos krijgt als eerste saxofoniste de Nederlandse Muziekprijs. In 1991 volgt Arno Bornkamp en in 2010 Ties Mellema.

# data[].attributes.body
Olga de Roos is een leerlinge van Ed Bogaard, die onder andere bekend is als altist van Nederlands Saxofoon Kwartet. In het cultiveren van een vloeiende, delicate toonvorming en een uitgebalanceerde dynamiek steekt ze zelfs haar leermeester naar de kroon. In haar handen krijgt het instrument de sonore koddigheid van de fagot, de fluwelen klank en lenigheid van de klarinet, en de lyriek van de viool.

Gestoken in een bij haar instrument passend koperkleurig jak, evenals de andere dameskostuums voorzien van postmoderne schoudervullingen, vertoont Olga de Roos haar kunsten, in steeds wisselende instrumentale combinaties.

# data[].attributes.body
Als klassiek saxofonist in het heden heb je veel variatie in je werk. Je wordt ingehuurd voor orkesten, Saxofoon kwartetten, solo optredens, individueel lesgeven en nog veel meer.

Toch is het jammer dat klassiek saxofoon niet bekend is onder ons. Als ik aan mensen vertel dat ik saxofoon speel, krijg ik meestal het antwoord: "oooh dat wordt jij vast en zeker de nieuwe Candy Dulfer!" Nou nee niet echt...
Saxofoon wordt meestal gekoppeld aan jazz, funk etc... Maar het klassiek saxofoon is nog niet zo bekend.

één van mijn voorbeelden en inspiraties in de klassieke muziek is Jess Gillam.

# data[].attributes.body
Jess Gillam is een jonge (24) klassiek saxofoniste uit Engeland.

Jess Gillam woonde de Junior Royal Northern College of Music op de middelbare school bij. Ze verliet de zesde klas vroeg, om zich te concentreren op het beoefenen van de saxofoon en ging daarna naar het Royal Northern College of Music in Manchester, maar stopte ermee voordat ze haar bachelor opleiding had voltooid.

Tijdens de coronavirus pandemie in 2020 voltooide ze een master aan de Guildhall School of Music and Drama in London.

Jess Gillam is de jongste presentator ooit op BBC Radio 3 en de eerste saxofonist die een contract heeft getekend bij Decca Classics. Haar debuutalbum RISE bereikte nummer 1 in de UK Classical-hitlijst.

Ze werd benoemd tot Lid in de Orde van het Britse Rijk (MBE) in 2021 Birthday Honours voor diensten aan muziek.

# data[].attributes.body
Ik heb niet specifieke artiesten die mij inspireren. Iemand kan mij al inspireren als diegene met passie en gevoel iets maakt en neerzet.