# data[].attributes.body
gepubliceerd in 2001, uitgeverij Contact.
drie keer genomineerd voor Publieksprijs,
winnares van de Annie Romein-prijs en
schreef het boekenweekgeschenk  in 1997.

# data[].attributes.body
Ik heb voor deze afbeelding gekozen omdat
er op dit plaatje ouders te zien zijn die
elkaars handen vasthebben. Dit is hoe
elk huwelijk elkaar zou moeten steunen na
het overlijden van een kind. Bij Phinus en
Franka is dit niet het geval. Franka wil
en kan dit wel, maar Phinus kan maar niet rouwen. Hierdoor stoten ze elkaar steeds verder af. Het plaatje laat zien hoe het zou moeten, maar het tegenovergestelde gebeurt.

# data[].attributes.body
In dit boek komen heel veel herinneringen en flashbacks voor. Je ziet dan vooral de herinneringen die (een van de) ouders hebben aan hun zoon. Ik herkende deze flashbacks vaak pas achteraf. Zo was er een flashback toen ze onderweg waren naar het weekendje weg. De meeste flashbacks in het verhaal duren lang, dus ik zat helemaal in het verhaal van de flashback en niet in waar we nu waren in het verhaal. Dus wanneer het verhaal weer terug ging naar het hier en nu, dacht ik 'Oh ja, dit was een herinnering en niet het echte verhaal' Ik vond het vooral op het begin moeilijk om onderscheid te maken tussen de werkelijkheid en flashbacks, op het einde kwamen deze steeds minder voor.

# data[].attributes.body
Het verhaal komt vrij langzaam op gang. In ongeveer de eerste 80 bladzijdes gebeurt heel weinig. De schrijfster gebruikt hele lange ingewikkelde woorden en ik heb het idee dat ze dit doet om de tekst langer te maken. Pas na de eerste ruzie van Franka en Phinus komt er wat actie en spanning in het verhaal. Dit is wel een minpuntje, want als een boek je meteen pakt lees je met veel meer plezier door.

# data[].attributes.body
Ik had toen ik begon met het lezen van het boek vrij veel moeite met de opbouw van het verhaal. In het begin is alles nog een beetje onduidelijk en moet je het verhaal zelf een beetje doorkrijgen. Zo vond ik het bijvoorbeeld lastig om te bepalen of iets een gedachte was, of een werkelijke gebeurtenis.

# data[].attributes.body
Het personage die de grootste verandering heeft doorgemaakt is naar mijn mening Phinus. Hij wilde op het begin van het verhaal maar niet accepteren dat Jem overleed en gebruikte geweld en was vaak boos. Aan het einde van het verhaal is zijn woede afgenomen en begint hij de dood langzaam maar zeker te accepteren.

# data[].attributes.body
Het verhaal dat Phinus en Franka hebben meegemaakt is op sommige momenten erg herkenbaar voor mij. Ik kan me heel goed voorstellen hoe de ouders zich voelen na het verlies van hun zoon, want dit is bij mij thuis ook het geval. Het rouwproces waar zij doorheen gaan zijn mijn ouders ook doorheen gegaan. Dit boek heeft mij daarom ook op sommige momenten aan het denken gezet en ik heb even stil gestaan bij het verlies, ook al is het boek niet echt.

# data[].attributes.body
De hoofdpersonen in het verhaal zijn Phinus en Franka. Er wordt ook veel over hun zoon Jem gepraat, maar hij is zelf niet meer in het verhaal aanwezig. Van Franka en Phinus krijg je de gedachten, emoties en wat ze meemaken het meeste mee, daarom beschouw ik hen als hoofdpersoon.

# data[].attributes.body
Ontroerend
Dit boek gaat over de dood van een kind en daar herken ik aspecten van. Ik heb namelijk zelf een overleden broer, dus ik zie van dichtbij het verdriet van ouders als een kind overlijdt. Vooral de pijn van Franka deed me veel. Haar pijn kwam dan ook het meeste naar voren. Na de dood van haar zoon sliep ze slecht. "Ze durft haar ogen niet te sluiten, want zodra ze zich overgeeft aan de slaap, is ze terug in het mortuarium, in die verschrikkelijke nacht zonder einde." (bladzijde 17) Vooral deze zin bleef mij bij.

Maakt nieuwsgierig
Als er iets gebeurde in dit boek en dit was afgerond, kwam er alweer een nieuwe aanzet naar de volgende gebeurtenis. Dit gebeurde echter niet direct, maar er werden steeds kleine 'hintjes' gegeven naar het volgende aspect. Dit maakte mij erg nieuwsgierig naar wat er ging gebeuren.

Shockerend
Het verhaal en de delen ervan waren vrij shockerend. Er gebeurden dingen waarbij ik dacht 'wow, hoe kan dit gebeurd zijn'. Ik verbaasde me echt over hoe de schrijfster op deze ideeën kwam. Ze weet het verhaal spannend te houden. Bijvoorbeeld op het punt dat Sanne (de toenmalige vriendin van Jem) aan de deur kwam bij Phinus om te zeggen dat ze zwanger was van Phinus. Ik wist niet wat ik las.

# data[].attributes.body
Franka is de moeder van Jem en ze is getrouwd met haar man Phinus. Ze zijn met zijn drieën erg gelukkig tot er iets vreselijks gebeurt. Jem is omgekomen door zinloos geweld. Het huwelijk van Franka en Phinus was voor de moord op hun zoon een heel goed huwelijk. Na de dood van Jem is hun huwelijk achteruit gegaan. Dit komt doordat ze beiden anders omgaan met het verlies. Waar Franka, haar verdriet durft te tonen, houdt Phinus alles in zich en is hij kwaad en wil wraak. Vlak na de dood van zijn zoon is hij vooral heel veel bezig geweest met de dader en niet met het rouwproces.
Een halfjaar later neemt Phinus Franka mee om een weekendje weg te gaan voor afleiding. Daar gaat het ook weer mis. Na een misverstand begaat Phinus een slechte daad en om dit recht te zetten vertrouwt hij degenen die hij net iets heeft aangedaan. Ze worden opgesloten en na dit weekend weg wordt de relatie tussen Phinus en Franka alleen maar slechter.
Na alles wat ze al mee hebben gemaakt gaat Phinus nog een paar keer de mist in, zal hij zich er ooit bij neerleggen en gaan rouwen om zijn zoon?