# data[].attributes.headline
Сәлеметсіздер ме, оқушылар!

# data[].attributes.subject
Сәлеметсіздер ме, оқушылар!

# data[].attributes.body
Сіздермен бірге жаңа тақырып, Текшені өтетін боламыз

# data[].attributes.headline
Топтық тапсырма

# data[].attributes.subject
Топтық тапсырма

# data[].attributes.attachment_link.title
Текше. Текшенің көлемі

# data[].attributes.headline
кері байланыс

# data[].attributes.subject
кері байланыс

# data[].attributes.body
1. Білемін
2. Білдім
3. Білгім келеді

# data[].attributes.headline
1- тапсырма. 

# data[].attributes.subject
1- тапсырма. 

# data[].attributes.headline
Өтілген тақырыпты бекіту мақсатында тест жұмысын орындайық

# data[].attributes.subject
Өтілген тақырыпты бекіту мақсатында тест жұмысын орындайық

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Білімділік: 10 көлеміндегі сандарды тура, кері санауды қайталау. Сандар құрамын бекіту. Балаларға үшбұрыш, дөңгелек, шаршы, тік төртбұрыш, текше, шар туралы түсінік беру. Қоршаған ортада сәйкес пішіндегі заттарды табуға үйрету.
Дамытушылық: Ойлау, есте сақтау қабілеттерін және сөйлеуге дағдыландыру. Ойын арқылы танымдық қабілеттерін, логикалық ой - өрістерін дамыту.
Тәрбиелік: Тапсырманы ұқыпты, таза орындауға тәрбиелеу.
Пәнаралық байланыс: Көркем әдебиет
Ұйымдастырылған оқу іс - әрекет түрі: қайталау, түсіндіру, ойын.

Паровозға артылған вагондар саны 10. Жолаушыларды тапсырманы дұрыс орындап, вагондарға отырғызайық.
1 - вагон 2 - 1=1 Арыстан
2 - вагон 4 - 2 = 2 Піл
3 - вагон 0+3 = 3 Керік
4 - вагон 5 - 1 = 4 Түлкі
5 - вагон 2+3= 5 Қоян
6 - вагон 3+3= 6 Мысық
7 - вагон 8 - 1= 7 Қасқыр
8 - вагон 6+2= 8 Ит
9 - вагон 5+4= 9 Маймыл
10 - вагон 7+3=10 Аю
Тапсырманы дұрыс орындаған балалар мадақталады.

Ертеде математика елінде, геометриялық фигуралар қамалында сиқырлы геометриялық денелер өмір сүріпті.
Бір күні олар: "Бәрінен де кім күшті?" - деп өзара айтысып қалыпты.
Сол кезде текше былай депті: " Мен бәрінен де күштімін. Өйткені менің бұрыштарым көп" - деп мақтаныпты.
Мұны естіген шар: "Босқа мақтанба, сенің бұрыштарың кімге керек? Мына менде бұрыш жоқ. Мен үнемі дөңгеленіп, көңілді жүремін. Менің басым да аяғымда жоқ" - депті.
Осы кезде цилиндр келіп, былай депті: "Босқа айтыспаңдар. Мен бәріңнен де күштімін. Менің арқамда адамдар ауыр заттарды үстіме қойып, итеріп, қозғалтады. Сондықтанда мен күштімін" - депті.
Қызу айтысты естіп тұрған пирамида былай депті: "Неге босқа айтысып тұрсыңдар. Біз барлығымыз адамдарға өте қажетпіз. Біз әрбір үйден табыламыз. Адамдар бізді балабақшадан бастап танып біледі. Сондықтан адамдарға әрдайым қажетпіз. Олар бізді жақсы көреді" депті пирамида.
Осы кезден бастап геометриялық денелер өздерінің адамдарға қажет екендіктерін түсінді.
- Балалар, ертегі ұнады ма сендерге?
- Ертегі нелер туралы екен?
- Дұрыс айтасыңдар.
- Осы геометриялық денелер туралы толық түсінік беріп өтейін.
- Назарларыңды экранға аударыңдар.
/ экранда алдын - ала дайындалған слайд көрсетіледі./

Орманда кірпі келеді,
Саңырауқұлақ тереді.
Кездесті, міне, керегі:
Екеуі қайың астынан.
Біреуі терек қасынан.
Қанша олар болмақ есепте,
Тоқылған салса себетке?

- балалар іс-әрекетінің алуан түрлі нысандары мен түрлерінде балалардың ауызша сөйлеу тілі компоненттерін дамыту;

- әдеби шығармалардың түрлі жанрларымен таныстыру;

- тілге оның байлығы мен көркемдігіне деген қызығушылық пен сүйіспеншілікті тәрбиелеу.

2. Шығарманы жүйелі баяндап, өз көзқарасын мәнерлеп айта білуін қалыптастыру.

3. Ұжымды достық қарым - қатынасқа, адамгершілікке тәрбиелеу.

- Армысың асыл күн, армысың жан досым.

Жылуыма жылу қос, міне, менің қолым.

- Балалар, бір - бірлеріңнің алақандарыңды ұстап тұрып, нені сезіндіңдер?

Тәрбиеші балалардан түлкі туралы қандай ертегі білесіңдер?

Біз бүгін " Түлкі мен бөдене " ертегісімен танысамыз.

Тәрбиеші балаларға ертегіні мәнерлеп оқып береді.

Балалар орындарына отырып, оқулықтарын алады

Бар екен, жоқ екен, баяғыда бөдене мен түлкі дос болған екен. Бір күні түлкі бөденеге айтады: - Досым, сен мені бір өлердей, күлдірші,- дейді. Бөдене: - Жарайды, соңыма ер, - дейді. Сөйтеді де, бөдене бытбылдық, бытбылдық деп, ұшып кете береді, түлкі оның соңынан еріп отырады. Әлдене уақытта бөдене бір ауылдың сыртына келіп қонып, түлкіге: - Досым сен осы жерде қарап отыр, мен сені қазір күлдірем,- дейді. Осылай деп, бөдене ұшып барып, сиыр сауып отырған бір әйелдің басына қонады. Мұны үйдің жанында ағаш жонып отырған оның күйеуі көріп: - Қатын, басыңа бөдене қонды, қозғалма, оны мен ұрып алайын, - дейді. Дейді де, қолағашты алып, бөденеге жіберіп қалады. Бөдене ұшып кетеді. Әйел сулап қалады. Түлкі шек-сілесі қатып күледі. Түлкі әлдене уақытта күлкісін әрең тыйып: - Досым, ризамын, өлердей күлдірдің. Енді сен мені өлердей бір қорқытшы, - дейді. Бөдене: - Жарайды. Мен бытбылдық, бытбылдық деп ұшып отырам, сен көзіңді тарс жұмып, менің соңымнан еріп отыр. Қөзіңді мен аш дегенде ғана аш, - дейді. Осылай бөдене бытбылдықтап ұшып отырады, түлкі көзін жұмып, оның соңынан жортып отырады. Бір кезде бөдене түлкіге: - Көзіңді аш, - дейді. Түлкі көзін ашып жіберсе, төңірегі тола ит жүгіртіп, құс салған аңшы екен. Түлкінің жүрегі тас төбесіне шығады. - Өлді деген осы екен, - деп, ол бар пәрменімен қаша жөнеледі. Ит, құс соңына түсіп қуады. Түлкі бір уақытта қашып құтылып, бір бұтаның түбіне келіп, демалып отырады. Әлденеуақытта бөдене келеді. Оған түлкі ашуланып: - Қорқыт дегенде осылай қорқыт деп пе, ем. Сен мені қорқытпақшы емес, өлтірмекші болған екенсің. Сен маған дос емес, қас екенсің. Мен сені жеймін деп, бөденеге дүрсе ұмтылады. Бөдене пыр етіп, ұшып кетеді. Түлкі оның құйрығың жулып алып қалады. Бөдененің құйрығы осыдан шолақ болған екен.

Жаңа материал бойынша оқулықтағы тапсырмаларды орындайды

Біз бүгін "Түлкі мен бөдене" ертегісімен таныстық. Түлкі сияқты алдамшы дос болудың жақсы емес екендігіне көзіміз жетті.

2. Шығарманы жүйелі баяндап, өз көзқарасын мәнерлеп айта білуін қалыптастыру.

3. Ұжымды достық қарым - қатынасқа, адамгершілікке тәрбиелеу.

- Армысың асыл күн, армысың жан досым.

Жылуыма жылу қос, міне, менің қолым.

- Балалар, бір - бірлеріңнің алақандарыңды ұстап тұрып, нені сезіндіңдер?

Біз бүгін " Ақылды лақ " ертегісімен танысамыз.

Тәрбиеші балаларға ертегіні мәнерлеп оқып береді.

Балалар орындарына отырып, оқулықтарын алады

Жаңа материал бойынша оқулықтағы тапсырмаларды орындайды

2. Шығарманы жүйелі баяндап, өз көзқарасын мәнерлеп айта білуін қалыптастыру.

3. Ұжымды достық қарым - қатынасқа, адамгершілікке тәрбиелеу.

- Армысың асыл күн, армысың жан досым.

Жылуыма жылу қос, міне, менің қолым.

- Балалар, бір - бірлеріңнің алақандарыңды ұстап тұрып, нені сезіндіңдер?

Біз бүгін " " ертегісімен танысамыз.

Тәрбиеші балаларға ертегіні мәнерлеп оқып береді.

Балалар орындарына отырып, оқулықтарын алады

Қоңыр күз келеді. Ағаштың жапырақтары түсіп, тек жабайы алма ағашының басында жалғыз алма қалыпты. Осы кезде орман аралап жүрген қоян алманы байқап қалады. Оны қалай алуға болады? Алма өте биікте - секіріп жете алмайсың! Шырша бұтағында отырған қарға қоян қылығына сырттай күліп отырады.

Қарқ! қарқ! Оны көрген қоян:

Қарға, қарға, маған алманы үзіп алып берші! дейді. Қарға ағаш басына ұшып барып, алманы үзіп алады. Бірақ алманы түмсығымен қармап ұстай алмай, жерге түсіріп алады. Рақмет, саған қарға! деді де қоян алманы жерден көтермек болады. Ал жерге түскен алма жаны бардай дыбыс шығарып, қозғалып жүгіре жөнеледі. Бұл қалай?

Қорқып кеткен қоян ағаш алмасының түбінде ұйықтап жатқан кірпінің тікеніне құлағанын түсініп:

Кірпі, кірпі тоқта! тоқта! деп айғайлайды. Менің алмамды қайда алып бара жатырсың?

Кірпі кідірместен: бұл, менің алмам! ол төбеден құлады, ал мен болсам оны ұстап алдым. Қоян да қояр емес! Алмамды қайтарып бер. Оны тауып алған мен.

Таласып жатқан қоян мен кірпіге қарға қосылады. Босқа таласасыңдар, алма менікі. Мен оны өзім үшін үзіп алдым - деді ол өтірік шынын араластыра. Олар бір-бірімен түсіне алмай , алманы әрі тартып, бері тартып, орман айғайдан у-шу болып кетеді. Сол кезде қорбаңбай аю келіп қалады. Бұл не деген айғай шу мазамды алдыңдар ғой! Бәрі оған жақындап, сен аю біздің ормандағы ең үлкен, әрі ең ақылдысың. Сондықтан бізге алманың кімдікі екенін айтып берші? деп аюға оқиғаның қалай болғанын баяндап, төрелігін сұрайды. Аю сәл ойланып сұрады? Алманы кім тапты? Мен деді қоян. Ал, алманы кім үзіп алды? Мен деп қарқ етті қарға. Жақсы. кім оны ұстап алды? Мен ұстап алдым деді кірпі. Мінекей , бәрің де дұрыс айтасыңдар, өйткені әрқайсыларың алманы алу үшін еңбектендіңдер. Алма бәріңдікі. Мұнда бір алма ғой - деді кірпі, қоян, қарға түк түсінбей. Бұл алманы теңдей бөліңдер. Әрқайсың бір-бір бөлігін алыңдар. деді аю. Мұны естіп бәрі қуанып кетті. Бағанадан бері біз бостан - босқа таласқан екенбіз ғой. Кірпі алманы төрт бөлікке бөледі. Қоянға бір бөлігін беріп: бұл саған қоян сен алманы бірінші көрдің. Екінші бөлігін қарғаға беріп: бұл саған қарға сен алманы үзіп алдың. Үшінші бөлігін кірпі аузына салып бұл маған, өйткені алманы ұстап алған мен. Кірпі аюға төртінші бөлігін беріп: бұл саған аю. Маған не үшін деп таңқалады аю. сен бізге ақыл айтып, татуластырдың деді ол риза кейіппен. Әрқайсы өзіне берілген алманың бөлігін жеп, риза болды, өйткені аю ешкімді ренжітпей дрыс, әділ шешім шығарған еді. Береке басы бірлікте- деген осыдан қалған көрінеді.

Жаңа материал бойынша оқулықтағы тапсырмаларды орындайды

2. Шығарманы жүйелі баяндап, өз көзқарасын мәнерлеп айта білуін қалыптастыру.

3. Ұжымды достық қарым - қатынасқа, адамгершілікке тәрбиелеу.

- Армысың асыл күн, армысың жан досым.

Жылуыма жылу қос, міне, менің қолым.

- Балалар, бір - бірлеріңнің алақандарыңды ұстап тұрып, нені сезіндіңдер?

Біз бүгін "Қарлығаш пен торғай " ертегісімен танысамыз.

Тәрбиеші балаларға ертегіні мәнерлеп оқып береді.

Балалар орындарына отырып, оқулықтарын алады

Қарлығаш бір ағаштың бұтағында жайбарақат демалып отыр еді. "Шіжік- шіжік" деп мазасы кетіп, тыным таппай, Қарлығаштың қасына Шөже торғай келіп қонды. Қипақтап оны бір, мұны бір айтып,шыдамсызданып біраз отырды. Елпілдеп, желпілдеп, сабырсыздана, құйрығын бұлғақтатып, Қарлығаштың бетіне қарап:

- Бауырым қарлығаш! Сізден бір сұрақ сұрамақшы едім. Өзім өте асығыспын. Сізді көрген соң бұрылдым- дейді.

- Шөжеке, асығыс болсаң, айта бер. Білсем, айтайын, білмесем айыпқа бұйырма - деп жауап қайырды Қарлығаш. Шөже торғай аузы жып-жып етіп:

- Бауырым, бауырым, бауырым... - деп, бір сөзін бірнеше рет қайталады. Қарлығашты шыр айналып, бұтақтан- бұтаққа секірді. Бірінің басын, бірінің аяғын айтып берекесізденіп отырып:

- Сіз осы адам баласына өте жақын жүресіз. Адам отырған үйде жұмыртқа басып, балапан шығарасыз. Олар сізге де, сіздің балапандарыңызға да тимейді. Бала екеш балаға дейін сіздерді сыйлайды. Бізді көрсе кесек лақтырып, садақпен атып, мазамызды алады. Сіздердің адам баласына қандай жақындықтарыңыз бар? Әлде сіздер олардың тілін білесіздер ме? Ал біз болсақ қысы жазы есігінің алдынан, үйінің маңайынан кетпейміз. Сонда да адам баласымен үйірлесе алмай- ақ қойдық. Осының не сыры бар, ұғындырып беріңізші, - депті.

Қарлығаш шөже торғайға мысқылдай күліп:

Әй, шөже ай деп сөз бастайды. Көп сөз, ұшқалақ мінезден не пайда? Адам баласын қойып, сені жаратылымсыз жақын менде сені ұнатпай тұрмын. кімге болса да, біреумен үйлесу үшін мінез керек емес пе?

Осы жеңітек, ұшқалақ, тиянақсыз мінезіңмен сен қайда сыймақшысың? Тазалықтан тарыдай хабарың жоқ. Көрінген жерге саңғып, бәрін бүлдіресің. Шошаңдап, көрінгенді шоқып, жалаң қағасың да жүресің. Қайта адам баласы сендерді үйлерінің маңайына жібергеніне неге рақмет айтпайсыңдар?! Біз сыпайы тәртіппен орынды сөйлеп, "шіжік-шіжік" демей ақ еппен кіріп, еппен шығамыз. Қанатынымыздың дыбысы да естілмейді. Дөрекі, орынсыз сөйлегенді кім жаратады? Балапандарымызды да аяғынан қылмен матастырып байлап қоямыз. Балапан кезінде ретімен сөйлетіп, орынсыз іске әдеттендірмеу керек. Қысқасы, біздің адам баласына иненің жасуындай да зиянымыз жоқ. Көршінің көңіліне қарай білсең , ол да сені өмірі ренжітпейді... Міне, адам баласы бізді осы қылығымызды жақсы көреді- депті қарлығаш. Шөже торғай мұны мойындағандай аз ойланып отырып: Олай болса, ешкіммен де үйлесе алмайды екенбіз. Жастан шулап, бейбас болып өскенбіз - деп ұшуға ыңғайланды. Қарлығаш оның бетіне қарап:

- Шөжеке, өз мінезің өзіңе ұнамаса, басқа біреуге қалай ұнайсын?- депті.

Жаңа материал бойынша оқулықтағы тапсырмаларды орындайды

Шөже Қарлығаштан не сұрағысы келді?

Қарлығаш оның сұрағына қалай жауап береді?

Тілейміз сізге ақ таңның

Қайырлы таң, Қайырлы күн

Сәлеметсіздер ме! Қош келіпсіздер!

Балалар табиғат дегеніміз не?

Табиғатқа нелер жатады?

Балалар Қазақстанның табиғаты сұлу! Асқар таулары, шалқар көлдері, ну ормандары бар әсем табиғат тек қана біздің елімізге тән!

Балалар ендеше атап беріңдерші "Табиғат тіршілігі" дегеніміз не?

"Көк көлдің сәулеті, құс пен ақ ердің дәулеті" дегендей қазақ халқы құстарға ерекше мән берген. Өздерінің жақсы көретін адамдарын құстарға теңеп отырған, Әнші, жезтаңдайларын - бұлбұлға, әдемі, сұлу қыздарын - аққуға, Отанын, елін қорғайтын ерлерін - қыранға теңеп отырған. Бүгін біз сендермен құстарға тереңірек тоқталамыз.

Компьютерден құстарды бақылау.

Табиғат ана: Сәлеметсіңдер ме, балалар!

Мен табиғат анамын. Сендер сондай ақылды, тәртіпті, білімді балалар екенсіңдер. Мен бәрін көріп тұрдым, тапсырмаларға дұрыс жауап бердіңдер.

Қане, төрлетіп біздің балардың өнерін тамашалаңыз.

1 - бала: Торғай, торғай торғайлар

2 - бала Ала қанат сауысқан

3 - бала Келеді ұшып тырналар

Қайтқан сайын жылда олар

4 - бала Кезек- кезек шөп әкеліп

Табиғат ана: Ой, бәрекелді құстарды, табиғатты жақсы көреді екенсіңдер. Ал, енді мен де сендердің білімдеріңді сынап сусындайын.

"Қарлығаш пен дәуіт" ертегісін қуыршақтар арқылы сахналап көрсету.

Ертегі жайлы сұрақтар қою.

Балаларға алғыс білдіріп, жүрекше тарату.

Табиғат ана қоштасып шығып кетеді.

Балаларға сұрақтар қойып, мадақтап, алғыс білдіру

Алдынан кім шығады? Дәуіт. Достым неге зарлайсың дейді. Менің балапандарымды жылан жейін деп жатыр. Соған жылап отырмын дейді.Онда мені тезірек жеткіз. Көзді ашып-жұмғанша олар ұяға жетті, ұяға жақындап қалған жыланды көреді. Жыланның басын шауып түсіреді. Жылан жерге сылқ етіп құлайды.

Білуі керек : Балалар үй құстары мен дала құстарын ажырата біледі, олардың ерекшеліктері мен пайдасы, өмір сүретін ортасы туралы біледі.

Мақсаты: балалардың сөйлеу, ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамыту мен қатар тілін, сөз қорын жетілдіру, жан - жақты білімдерін кеңейтіп, өзін - өзі көпшілік мәдени ортада, әдепті, әдемі болуға үйрету, достық пен сыйластыққа үйрету.

- Балалар бізге қонаққа қоян келді. Амандасайық.

- Балалар, қарандаршы мынау не?

- Көкөністер туралы қандай тақпақ білеміз? Кім айтады?

- Қазір мен сендерді "Шалқан" ертегісін көруге шақырамын.

Атай әжейді шақырады. Әжей атайдың, белбеуінен ұстайды, атай шалқанның желегінен ұстайды. Олар тартқылайды, былай тартқылайды, тартып суыра алмайды. Әжей немере қызын шақырады. Немере қызы әжейдің белінен ұстайды. Атай шалқанның желегінен ұстайды. Олар тартқылайды, былай тартқылайды, тартып суыра алмайды. Немересі күшігін шақырады.

Күшік мысықты шақырады. Мысық күшіктің құйрығынан ұстайды, күшік немере қыздың етегінен ұстайды, қыз әжейдің белінен ұстайды, әжей атайдың белбеуінен ұстайды, атай шалқанның желінен ұстайды, олай тартқылайды, былай тартқылайды,суыра алмайды.

Мысық тышқанды шақырады, тышқан мысықтың құйрығынан ұстайды, мысық күшіктің құйрығынан ұстайды, күшік немере қыздың етегінен ұстайды, қыз әжейдің белінен ұстайды, әжей атайдың белбеуінен ұстайды, атай шалқанның желінен ұстайды, қатты тартып қалғанда, шалқанды суырып алыпты.

-Балалар біз қандай ертегіні тамашаладық?

-Міне қандай тату - тәтті отбасы! Бір - біріне көмектесіп, өз туысқандарына қамқорлық көрсетеді.

-Ал сендар бір - бірлерімен доссыңдарма? Ендеше дос болайық!

Шалқан үп - үлкен болып өсіпті.

Шалқанды ата тартыпты

Жұла алмапты, көмекке ол шақырды

Үйде жүрген кемпірін

Кемпір шалдан тартады,жұла алмады

Екеуі тартты ырғады жұла алмады ой-ой.......

Шақырады көмекке немересін

Келеді екен жүгіріп немересі көмекке

Жұла алмапты шалқанды ой-ой.......

Шақырады көмекке күшіктерін өздері

Ары-бері ырғады жұла алмады шаршады

Ойланып олар тұрады, енді қайтіп жұлады

Түсіп кетті есіне үйде жүрген мысығы Арлы-берлі ырғады, жұла алмады

Түк шықпады тартқанмен

Ойланайық балалар енді тағы кім қалды?

А-А мында екен тышқанда, шақырайық көмекке, ол да келді көмекке.

Арлы-берлі ырғады, жұлып алды шалқанды

Балалар хормен, қимыл іс әрекет арқылы көрсетеді.

Сәлем саған алтын күн!

Сәлем саған көк аспан

Сәлеметсізбе қонақтар

- Көкөністер (картоп, сәбіз, қызылша, пияз, шалқан)

Балалар бір бірден тақпақ айтады

Көз тастар қызыл түсімен

Барлық барлық тағамға .

Талайлар маған таң қалды.

Тауып көр менен дарханды !

Балалар орындықтарына жайғасып отырады, көлеңкелі шалқан ертегісін көреді.

(ары-бері, іс-қимылмен көрсетеді)

( қолдарын былғап шақырады)

(бастарын ұстап ойланады)

( қимылмен көрсетіп шақырады)

(үшеуі шалқанды тартады)

(бастарын ұстап ойланады)

(күшіктің даусын салады)

( көңіл-күйлерін білдіреді)

(мияу-мияу қане деп тартысады шалқанды)

(бастарын ұстап ойланады)

Балалар орындап шығады.

Ертегілер туралы білімдерін күшейту.

Сөйлеу мәдениетін, еркін сөйлеп, өз ойларын дұрыс жеткізу.

Баланың сөздік қорын дамыту, сөз өнеріне деген құрмет.

Балаларды еңбекке, татулыққа тәрбиелеу.

Әдіс - тәсілдер: сұраққа жауап беру, "Мақта қыз бен мысық" ертегісіндегі кейіпкерлердің рөлін сомдау.

Қажетті нәрселер: Ортада үстел үстінде ыдыстар, қатық, сыпырғыш, инеағаш, маскалар, ағаш, тауық маскасы, тышқан киімі, шелек, мысық киімі, дүкен, сиыр киімі, мейіз, тары,қайшы.

Ұйымдастыру кезеңі: Ал балалар, бүгінгі күн ерекше күн, себебі, біздің тобымызға көптеген апайлар қонаққа келді. Қане, сол қонақтармен сәлемдесейікші:

Қайырлы таң, қайырлы күн!

- Балалар, енді бүгінгі ертегіміз ерекше болғалы тұр, кәне маған қараңдар.

Ертегі дегеніміз не екенін білесіңдер ме?(жауап)

Қандай ертегілерді білесіңдер?(жауап)

Өте жақсы, бүгін ертегіні оқып, түсініп, біліп қана қоймай ертегі кейіпкерлерінің рөлінде өзіміз ойнап көрсетеміз. Бұл ертегі Ыбырай Алтынсариннің "Мақта қыз бен мысық" ертегісі.

Залда "Ерте, ерте, ертеде" өлеңі орындалады.

Ішке ертекші әжей келеді. Балалармен амандасып алып, әжей ертегіні айта бастайды.

Мақта қыз бен мысық өмір сүріпті.

Мақта қыз үстел үстін реттейді. Ыдыстарды жиыстырған кезде мейіз тауып алады.

Мақта қыз (Мысығын шақырады)

- Тарғылым менің, келе ғой, мен саған мейіз беремін (мысық келмейді)

- Келмесең, келмей -ақ қой, өз обалың өзіңе,- деп (мейізді қыз жеп қояды)

Осы кезде үй артынан "мяу" деген дыбыс шығады.

Мақта қыз ыңылдап ән салады, мысық шығады.

Әжей: Сол кезде мысық шығып Мақта қызға өлең айтып береді.

Сүт-көжемді ішіп -дейді

Мысық: Мақта қыз, сен мені неге шақырдың?

Мысық: Ендеше, мен сенің қатығыңды төгемін.

Мақта қыз: Ой,ой. Сен не істедің? Сол үшін мен сенің құйрығыңды кесіп аламын! (құйрығын кесіп алады)

Мысық: Берші, құйрығымды!

Мақта қыз: Бермеймін! Қатығымды қайтарып бер!

Әжей: Сөйтіп, мысық сиырға келеді.

Адамдар маған үйір - дейді.

Мысық: Мяу, сиыр, сиыр, сен маған қатық берші!

Сиыр: Сен маған жапырақ әкел, менің қарным ашып тұр.

Әжей: Сөйтіп, мысық ағашқа барады.

Мысық: Ағаш, ағаш, маған жапырақ берші!

Ағаш: Маған су әкеліп бер мен шөлдедім, мен саған жапырақ беремін.

Әжей: Сөйтіп, мысық су іздеп келе жатса, алдынан су тасып жүрген қыздар шығады.

Су деп және білгейсің -деп әндетіп жүреді.

Мысық: Мяу, қыздар маған су беріңдерші.

Қыздар: Сен бізге дүкеннен сағыз әкеліп бер.

Әжей: Сөйтіп, мысық дүкеншіге келеді.

Мысық: Мяу, дүкенші, дүкенші маған сағыз берші.

Дүкенші - Аяулым: Маған жұмыртқа әкеліп бер, мен саған сағыз берем.

Әжей: Мысық әбден шаршады жұмыртқа іздеп тауыққа барады.

Күніне бір жұмыртқа табам,

Осыған жетеді шамам - деп әндетеді.

Мысық: Мяу, тауық, тауық маған жұмыртқа берші.

Тауық: Сен менің балапандарыма дән әкеліп бер, біз ашпыз.

Әжей: Мысық ойға батып, басын ұстап не істерін білмей отырып қалады.

Осы кезде бір тышқан жүгіріп шығып, інді қаза бастайды.

Егістен ұзап кетпеймін,

Дәнді тастап кетпеймін - деп ән салып жүрген тышқанды мысық бас салып ұстап алады.

- Айт, үйіңде не бар? Жаныңның барында айт, тез, әйтпесе, қазір жеп қоямын.

Тышқан: Сен маған бір ән айтып бер.

Мысық: Мақта қызбен қосылып " Қошақаным" әнін айтып береді.

Әжей: Тышқан мысыққа рахмет айтып, бір қап тары береді, мысық дәнді тауыққа береді, мысық жұмыртқаны дүкеншіге береді, дүкенші мысыққа сағыз береді, сағызды

мысық қыздарға береді, қуанған қыздар мысыққа су береді, суды мысық ағашқа құяды, шөлі қанған ағаш мысыққа жапырақ береді. Жапырақты мысық сиырға береді,

сиыр оған қатық береді, қатықты мысық Мақта қызға берді.

Мысық: Мақта қыз, қатығың міне мен енді бұзық болмаймын, айтқаныңды тыңдаймын,- деп қатықты қызға берді.

Әжей: Сөйтіп Мақта қыз қатығын ,мысық құйрығын қайтарып алып, екеуі тату-тәтті өмір сүрген екен.

Балалар менің ертегімді тыңдай отырып ертегі кейіпкерлерін жақсы сомдағандарың үшін көп-көп рахмет!

Балаларымыздың өнерлерін тамашалаған апайларға да рахмет.

Келесі ертегіні тыңдағанға дейін қош сау болыңдар

Ертегілер туралы білімдерін күшейту.

Сөйлеу мәдениетін, еркін сөйлеп, өз ойларын дұрыс жеткізу.

Баланың сөздік қорын дамыту, сөз өнеріне деген құрмет.

Балаларды еңбекке, татулыққа тәрбиелеу.

Қайырлы таң, қайырлы күн!

- Балалар, енді бүгінгі ертегіміз ерекше болғалы тұр, кәне маған қараңдар.

Ертегі дегеніміз не екенін білесіңдер ме?(жауап)

Қандай ертегілерді білесіңдер?(жауап)

Өте жақсы, бүгін ертегіні оқып, түсініп, біліп қана қоймай ертегі кейіпкерлерінің рөлінде өзіміз ойнап көрсетеміз. Бұл ертегі Ыбырай Алтынсариннің "Мақта қыз бен мысық" ертегісі.

Залда "Ерте, ерте, ертеде" өлеңі орындалады.

Ішке ертекші әжей келеді. Балалармен амандасып алып, әжей ертегіні айта бастайды.

Мақта қыз бен мысық өмір сүріпті.

Мақта қыз үстел үстін реттейді. Ыдыстарды жиыстырған кезде мейіз тауып алады.

Мақта қыз (Мысығын шақырады)

- Тарғылым менің, келе ғой, мен саған мейіз беремін (мысық келмейді)

- Келмесең, келмей -ақ қой, өз обалың өзіңе,- деп (мейізді қыз жеп қояды)

Осы кезде үй артынан "мяу" деген дыбыс шығады.

Мақта қыз ыңылдап ән салады, мысық шығады.

Әжей: Сол кезде мысық шығып Мақта қызға өлең айтып береді.

Сүт-көжемді ішіп -дейді

Мысық: Мақта қыз, сен мені неге шақырдың?

Мысық: Ендеше, мен сенің қатығыңды төгемін.

Мақта қыз: Ой,ой. Сен не істедің? Сол үшін мен сенің құйрығыңды кесіп аламын! (құйрығын кесіп алады)

Мысық: Берші, құйрығымды!

Мақта қыз: Бермеймін! Қатығымды қайтарып бер!

Әжей: Сөйтіп, мысық сиырға келеді.

Адамдар маған үйір - дейді.

Мысық: Мяу, сиыр, сиыр, сен маған қатық берші!

Сиыр: Сен маған жапырақ әкел, менің қарным ашып тұр.

Әжей: Сөйтіп, мысық ағашқа барады.

Мысық: Ағаш, ағаш, маған жапырақ берші!

Ағаш: Маған су әкеліп бер мен шөлдедім, мен саған жапырақ беремін.

Әжей: Сөйтіп, мысық су іздеп келе жатса, алдынан су тасып жүрген қыздар шығады.

Су деп және білгейсің -деп әндетіп жүреді.

Мысық: Мяу, қыздар маған су беріңдерші.

Қыздар: Сен бізге дүкеннен сағыз әкеліп бер.

Әжей: Сөйтіп, мысық дүкеншіге келеді.

Мысық: Мяу, дүкенші, дүкенші маған сағыз берші.

Дүкенші - Аяулым: Маған жұмыртқа әкеліп бер, мен саған сағыз берем.

Әжей: Мысық әбден шаршады жұмыртқа іздеп тауыққа барады.

Күніне бір жұмыртқа табам,

Осыған жетеді шамам - деп әндетеді.

Мысық: Мяу, тауық, тауық маған жұмыртқа берші.

Тауық: Сен менің балапандарыма дән әкеліп бер, біз ашпыз.

Әжей: Мысық ойға батып, басын ұстап не істерін білмей отырып қалады.

Осы кезде бір тышқан жүгіріп шығып, інді қаза бастайды.

Егістен ұзап кетпеймін,

Дәнді тастап кетпеймін - деп ән салып жүрген тышқанды мысық бас салып ұстап алады.

- Айт, үйіңде не бар? Жаныңның барында айт, тез, әйтпесе, қазір жеп қоямын.

Тышқан: Сен маған бір ән айтып бер.

Мысық: Мақта қызбен қосылып " Қошақаным" әнін айтып береді.

Әжей: Тышқан мысыққа рахмет айтып, бір қап тары береді, мысық дәнді тауыққа береді, мысық жұмыртқаны дүкеншіге береді, дүкенші мысыққа сағыз береді, сағызды

мысық қыздарға береді, қуанған қыздар мысыққа су береді, суды мысық ағашқа құяды, шөлі қанған ағаш мысыққа жапырақ береді. Жапырақты мысық сиырға береді,

сиыр оған қатық береді, қатықты мысық Мақта қызға берді.

Мысық: Мақта қыз, қатығың міне мен енді бұзық болмаймын, айтқаныңды тыңдаймын,- деп қатықты қызға берді.

Әжей: Сөйтіп Мақта қыз қатығын ,мысық құйрығын қайтарып алып, екеуі тату-тәтті өмір сүрген екен.

Балалар менің ертегімді тыңдай отырып ертегі кейіпкерлерін жақсы сомдағандарың үшін көп-көп рахмет!

Балаларымыздың өнерлерін тамашалаған апайларға да рахмет.

Келесі ертегіні тыңдағанға дейін қош сау болыңдар

Мақта қыз (Мысығын шақырады)

- Тарғылым менің, келе ғой, мен саған мейіз беремін (мысық келмейді)

- Келмесең, келмей -ақ қой, өз обалың өзіңе,

Тақырып: "Тапқыр қоян" /ертегісі/

Мақсаты: Жабайы жануарлар мекені, қоректенуі және олардың жабайы деп аталуы, бір-бірімен байланысы туралы түсінік беру. Балаларға ертегінің жоспар бойынша мазмұнын айтуды үйрету арқылы зейіндерін есте сақтау, сөз дыбыстарын анық айту, сөйлеу ойлау қабілеттерін дамыт,ертегіні сурет бойынша айтуға жаттықтыру. Табиғаттың бір бөлігі-жануарларды қамқорлыққа алуға тәрбиелеу.

Сөздік жұмыс: Бөлтірік, мыршай, миығынан күлу.

Технологиялық қамтамасыз ету: Суреттер, ойыншықтар, мнемосхема.

Мотивациялық - қозғаушылық

Балаларға жабайы аңдар туралы қысқаша түсінік беру.

Топ бөлмесі орман бұрышындай етіп безендірілген. Орман жануарларының бейнесі тұрғызылып қойылған.

-Балалар осы жануарларды бір сөзбен қалай атайды?

Балалар біз бүгінгі сабақта осы жабайы жануарлар туралы әңгімелесеміз.

Жабайы аң -қолға үйренбеген тұз жануары, яғни өз бетімен табиғатта тіршілік етеді .Кейбір аңдар орманда, далада, тауда да тіршілік етеді.Олар өздерінен кіші күші әлсіз жануарларды жеп қоректенеді. Олардан барлық ұсақ аңдар қорқады:/Қоян,тышқан,көртышқан т.б

Барлық жыртқыштар жемтігін тауып жеуге бейімделген.Олардың көздері қырағы, құлақтары сақ, иіс сезуі жақсы жетілген

Жабайы аңдардың да балалары болады.

Қасқыдың баласы -бөлтірік.

Түлкінің баласы -мыршай(жаутаң)

Жолбарыстың баласы-шөнжік.

Арастаннның баласы-абдан.

А) Балалар мен сендерге осы жабайы жануарлар туралы ертегі оқып берейін.

Ертегінің аты "Тапқыр қоян" деп аталады.

1.Ендеше ертегіні мұқият тыңдаңдар

а) ертегіні манерлеп оқу.

б)ертегі мазмұнымымен таныстыру.

-Балалар аң патшасы кім екен?

-Ол аңдарға қандай тапсырма берді?

-Жолбарыс суды кімге іш -деді?

Миығынан күлді-езу тартты, мұртынан күлу.

Жан-жағымызға қараймыз .

-Балалар ертегіні мына сурет арқылы әңгімелейік.

Ұр-ұр-ұр-Балам орныңнан тұр,

Ж-ж-ж-Қоян жолбарысты жықты.

Дәптердегі тапсырманы орындату.Суреттен жануарлардың құйрықтарын тауып, сызып көрсету.

"Танып ал,атын айт", "Ненің құйрығы"

Шарты:аудио таспадан әр түрлі жануарлардың дауыстарын тыңдатып,олардың атын атату.

Балалар жұмбақтың жауабын шешеді.

Балалар тәрбиешіні тыңдайды.

Балалар ертегіні мұқият тыңдайды.

Балалардың жауаптары арыстан

Балалар өлең жолдарын қайталап қимылмен жасап көрсетеді.

Балалар сурет бойынша әңгімелейді.

Балалар сөздерді анықтайды,буынға бөледі.

Рефлекстік - түзетушілік

Ертегіні кейіптендіру.

-Балалар, бүгінгі сабақта қандай ертегі мазмұнымен таныстық?

-Сабақ сендерге ұнады ма?

Балаларды жауаптарына қарай мадақтау.

Балалар ертегіні кейіптендіред, өз ойларымен бөліседі.

Нені білу керек: Жабайы аңдар олардың ерекшеліктері туралы.

Нені игереді: Жабайы аңдардардың тіршілігі мен мекенін.

Нені біледі: Ертегі мазмұнын айтуды.

сыныбының ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің технологиялық картасы

Мақсаты: Балалардың көркем шығармалар арқалы тіл байлығын, ауыз екі сөйлеуін дамыту. Ертегілермен таныстыру, сұраққа толық жауап бере білу жағымды, жағымсыз кейіпкерлерді ажырату. Ертегіні мәнерлеп, дауыс ырғағын келтіре отырып сөйлеу, рольге бөліп ойнау, баланың шығармашылық қабілеттерін арттыру.
Әдіс - тәсілі: ертегіні сахналау, өлең, диалогты сөйлеу.
Қажетті құрал: атрибуттар, үй, ағаш
Ұйымдастырылған оқу іс - әрекет
Дөңгелене тұрайық шаттық шеңберін құрайық.
Армысың асыл күн
Армысың көк аспан
Армысың, жер ана
Армысың, жан досым
Жылуыма жылу қос, міне, менің қолым

Балалар, біз қандай ертегілерді білеміз? суретін қарау
Бүгін біз, сіздермен қонақтармен бірге "Жеті лақ пен қасқыр" ертегісін сахналаймыз. (Кейіпкерлердің атрибуттарын киеді)
Жүргізуші: Ерте ерте заманда бір ешкі және жеті лағы болыпты. Олар орманда
өмір сүріпті. Ешкі орманнан азығын тауып, жинап әкеледі екен. Ешкі орманға
кетерінде былай дейді:
Ешкі: Лақтарым шырақтарым шұнақтарым есікті ешкімге ашпаңдар, мен сендерге шөп, сүт әкелемін
Лақтар: жарайды есікті ешкімге ашпаймыз
Жүргізуші: лақтар үйде ойнап, секіріп қала береді. Ешкінің үйде жоғын білген қасқыр, ешкінің үйіне келіп есігін қағып былай дейді.
Қасқыр: лақтарым шырақтарым, шұнақтарым анаң орманнан келді, есікті ашыңдар.
Лақтар: мә - мә есікті ашпаймыз сен біздің анамыз емессің! сенің даусың жуан, ал анамыздың дауысы жіңішке.
Жүргізуші: сөйтіп қасқырға есікті ашпайды орманнан анасы оралады.
Ешкі: лақтарым, шырақтарым қутыңдаған шұнақтарым Есікті ашыңдар, аналарың шөп, сүт әкелді.
Жүргізуші: Лақтар есікті ашады аналары үйге кіреді. Лақтар қасқыр келіп есікті ашылғанына айтады.
Ешкі: Жарайсыңдар лақтарым! мен орманға тағы кетемін, ал сендер есікті ешкімге ашпаңдар деп орманға кетеді. Ал қасқыр үйдің жанында ешкінің кеткенін көріп, тағы да келеді, даусын жіңішкелендіріп әндетеді.
Қасқыр: лақтарым шырақтарым, мен сендерге сүт, шөп әкелдім есікті ашыңдар.
Жүргізуші: Лақтар қуанып есікті ашып жіберсе ол қасқыр болады.
Қасқыр: а - а сен сендерді ұстап үйіме алып кетемін.
Жүргізуші: 6 лақты қасқыр алып кетеді ал бір лақ тығылып қалады. Орманнан ешкі оралады, үйіне келсе есік ашық лақтарын іздейді.
Ешкі: лақтарым шырақтарым қайдасыңдар
Жүргізуші: Тығылып қалған лақты тауып алады. Ол болған жайды баяндап береді.
Ешкі: жүр ендеше орман ішін аралап қасқырдан сұрайық.
Жүргізуші: Ешкі мен лақ орман ішін аралап келе жатса алдыңнан қасқыр шығады.
Ешкі: Қасқыр сен, менің лақтарымды көрдің бе?
Қасқыр: Жоқ, олар орманда ойнап жүрген болар.
Жүргізуші: сөйтіп қасқырмен ешкі келе жатса алдарынан үлкен шұңқыр кездеседі.
Қасқыр: ешкі секір,
Ешкі: жоқ, бірінші сен секір.
Жүргізуші: сөйтіп қасқыр шұңқырдан секемдеп түсіп кетеді. Ал ешкі лағымен
шұңқырды айналып өтіп, қасқырдың тығып қойған лақтарын тауып алып өз
үйлеріне оралады.
Ертегі осылай аяқталды, ролді ойнаған кейіпкерлермен таныстырылады.
Өлең айтады.
Шөре, шөре лағым,
Тентек болма шырағым.
Секеңдемей деміңді ал,
Селтеңдемей құлағың.
Күтілетін нәтижелер:
Білу: Ертегіні тыңдап, мазмұнын баяндау.
Игеру: Тіл байлығын, сөздік қорын молайту.
Үйрену: Ертегідегі жағымды, жағымсыз кейіпкерді ажырату.

Тақырыбы: "Бауырсақ ертегісі"
Мақсаты, міндеттері: Балаларға 3-ке дейінгі санауды жаттықтыруды жалғастыр. Заттарды ұзындығы бойынша теңестіруді қалыптастыру. Пішіндерді анықтау. Балалардың ойлау қабілетін дамыту.
Сөздік жұмыс: Бауырсақ
Билингвалды сыңары: Бауырсақ - колобок
Заттың даму ортасы: Бауырсақ ертегісін фланерграфта көрсету, ойыншықтар, пішіндер, алжапқышты құрастыру қиындылары.
Шаттық шеңбері:
Дос болайық бәріміз
Жарасып тұр әніміз
Тыныштықты сақтаймыз
Атсын күліп таңымыз.

І. Ұйымдастыру кезеңі.
1. Жыл мезгілдері, ай аттары, апта күндерін атау.
ІІ. Балалар бүгін мен сендерге Бауырсақ туралы ертегі айтып беремін. Бұл сендер жақсы білетін ертегі емес, ертегі жаңаша. Сендер маған көмектесесіңдер ме? Онда бәрің ыңғайланып отырып мұқият тыңдаңдар.

Ертеде шал мен кемпір өмір сүріпті шал кемпіріне маған бауырсақ пісіріп берші деп айтады. Кемпірі қамырды иленіп ойланады қандай пішінде әдемілеп бауырсақты пісірсем екен деп, қамырды бірнеше бөлікке бөледі. Балалар, кемпір қамырды қаншаға бөледі? (3 - бөлікке)
Сендер қалай білдіңдер 3 - бөлікке бөлгенін? (қане санайық). Бір бөлігінен мынадай бауырсақ жасады (үш бұрыш). Кемпірдің бауырсағы қандай пішіннен болды.(Б. Ж.)
Шал бауырсақты көріп, сен не істедің бауырсақ мұндай болмайды ғой дейді.
Шал қайтадан қамырды илеп мынандай бауырсақ жасады.(шаршы). Шалдың бауырсағы қандай пішінде болды?(Б. Ж)
Кемпірі шалына ренжіп қалды, мен мұндай бауырсақты өмірі көрген емеспін деп, екеуі таласып қалады.
Балалар шал мен кемпір ұрысып қалмау үшін біз оларға көмектесейік.
Сендер қалай ойлайсыңдар? "Бауырсақ"қандай пішінде болуы керек?(дөңгелек)
Сендер ойланыңдар алақандарыңызда қамырдың бір бөлігі деп. Өздерің бауырсақты илеп көріңдерші (илеу әдісі)
Міне, біздің бауырсағымыз мынандай әдемі болып шықты.

Сергіту сәті: мынау - менің жүрегім
Бәрі осыдан басталған
Мынау - басым ақылды
Бәрін осы атқарған
Мынау - менің оң қолым
Мынау - менің сол қолым
Барлық істі атқарған

Шал мен кемпір екеуі татуласты. Пісірген бауырсақты суысын деп терезенің алдына қойып, өздері шай дайындауға кетті.

Бауырсақ терезенің алдында жатқаннан жалығып шөптің арасымен домалап орманға кетті.
Келе жатқан қоян бауырсақты көріп қуанып кетеді
"Бауырсақ, бауырсақ мен сені жеймін!- дейді"
Бауырсақ айтады, менің бір тапсырмамды орында да мені жей бер дейді Ал, енді балалар бәріміз бірігіп бауырсақтың тапсырмасын орындайық.

1. Ойын: Алжапқышты құрастыр
Балалар бір - бірден геометриялық пішінді алып орнын табады. (түсін, пішінін анықтау). Өзінің түсіне байланысты тауып құрастыру әңгімелеп айту.

2. "Дүкен" ойыны (қасқырмен кездесуі)
Текшеде ойыншықтарды орналастыру.
Балалар ойыншықтарды қарап көреді, қалай орналасқанын естеріне сақтау.
Балалар теріс қарайды, орындарын ауыстырып, біреуін алып қою
Балалар не өзгерді, не... жоқ екенін анықтайды

3. Аюмен кездесуі.
Ойын: "Үйлер мен жолдар".
Балалардың көңілін сызбаға аудару.
Түрлі түсті жолдар мен жануарлардың үйін ара қашықтықтарын анықтау (ұзын, қысқа) жолақшалар арқылы (алыс - жақын) ұғымын қалыптастыру

4. Түлкімен кездесуі
Ойын: "Екі обручпен" Әр балада 2 - ден геометриялық пішін. Кілемнің үстінде екі обруч жатыр қызыл және жасыл.
Балалар өздерінің пішіндердің орындарын табу.

5. Бауырсақ өзінің атасы мен апасына қайта оралады, балалармен бірге. Кемпір балаларға тәтті тоқаш сыйлайды. Балалардың іс - әрекеттеріне баға береді.

1.Психологиялық тренинг жүргізу.

-Өте жақсы, енді топқа бөліну үшін мына суреттердің қалағандарыңды алыңдар.

( Аңдардың суреттеріне байланысты топқа бөліну)

Психологиялық тренинг жүргізеді.

Оқушылар өздерінің есімдеріне сын есім қосып айтады.

Оқушылар қалаған суреттерін алып төрт топқа бөлінеді (арыстан, түлкі, қоян, қасқыр)

-Ал, балалар үй тапсырманы есімізге түсіру үшін "Ыстық" орындық әдісін пайдаланамыз.

-Қазақ даласына алғаш білім жарығын алып келген адам кім?

-Балаларды оқуға шақырған

Ы. Алтынсаринның өлең қалай аталады?

-"Ата-ана алдындығы борышың"деген тіркестегі "борышың" сөзін басқаша тағы қалай айтуға болады?

-Өлең жазатын адамды қалай атайды?

-Тұңғыш әліппе оқулығын жазған кім?

-Қартқожа қай жазушының кейіпкері?

Оқушылар сұрақтарға жауап береді. Өздері тағы қосымша сұрақтар қояды.

-Балалар, бүгін біз сендермен үлкен бір тараумен танысқалы отырмыз. Тараудың тақырыбы: "Атадан қалған асыл мұра" деп аталады. Мұнда халқымыздың сандаған ғасырлар бойы жинақтаған баға жетпес қазынасы, бабалардан қалған ұлағатты, ғибрат аларлық сөздерді, аңыз әңгімелермен танысамыз.

Бай жалғыз баласын бермек болады, кемпір байды қоя береді. Кемпір байға:

қашып, жеткізбейді. Кемпір тағы бір тісін жұлып лақтырғанда, тайдың тағы бір аяғы жұлынып түседі. Тай екі аяғымен шауып бара жатып, жолында бір бәйтерекке кез болады. Тай әлсірейін дейді. Терек жанына бара бергенде, бала тайынан секіріп түсіп, бәйтеректің басына шығып кетеді. Жалмауыз кемпір бәйтеректің түбін кешке дейін қазады. Бір кезде бір қызыл түлкі келеді де, кемпірге:

Балаларды шеңберге отырғызып көңіл-күйлерін сұраймын:

Балалар сендердің бүгінгі көңіл-күйлерің қандай?

(Доптың көмегімен көңіл-күйлерін сұрау)

Тосын сәт:Ертегілердің суретін көрсету.

Балалардан таныс ертегілерін атап берулерін сұрау.Жаңа ертегімен таныстыру.

Балаларшеңбергеотырады

Біздіңкөңіл-күйімізжақсы

Таңғалыпқарайды,танысертегілерінатапбереді.

Балалар қазір ертегінің ішінде сендерге таныс емес сөздер кездеседі,алдымен сол сөздердің мағынасын түсініп алайық:

Балалар мен сендерге қазір "Түлкі мен ешкі" деген халық ертегісін оқып беремін,сендер жинақталып,тынышталып мұқият тыңдап отырыңдар.Оқып болған соң сұрақтар қоямын.(Ертегіні оқып беремін)

Балалар мен қандай ертегі оқыдым,ертегі қалай аталады?

Ертегіде қандай кейіпкерлер бар?

Түлкі қайда түсіп кетеді?

Ол апаннан қалай шығып кетеді?

Ешкі қайда бара жатыр еді?

Түлкінің жасағаны дұрыспа?Неге?

Ол қандай аң?Ал ешкі қандай?

"Өтірікке алданба басың бәлеге душар болады" дегенді қалай түсінесіңдер?

Балалар мұқият тыңдап отырады

Жинақталып,тынышталып ертегіні тыңдап отырады

Түлкі мен ешкі ертегісі

Ертегіде түлкі және ешкі бар

Түлкі апанға түсіп кетеді

Ешкіні аладап оның үстіне мініп онан соң мүйізіне табан тіреп шығып кетеді

Түлкі су іздеп жүрген болатын

Түлкінің жасағаны дұрыс емес.Өйткені өтірік айтып,алдауға болмайды.

Балалар біз бүгін қандай ертегімен таныстық?

Сонымен ертегіде қандай кеіпкерлер бар екен?

Ешкі мен түлкі ертегісімен таныстық.

Ертегіде түлкі мен ешкі бар.

Тәрбиешінің іс-әрекеті

Балалардың іс- әрекеті

Мотивациялық-қозғаушы

Іздену- Ұйымдастырушылық

Рефлексивті-коррекциялаушы

-Сәлеметсіңдер ме балалар!

- Балалар міне тағы бір күн туды, бүгінгі күнді жақсы көніл күймен қарсы алып, бүгінгі күн барлығымыз үшін сәтті болсын!

Кәні енді барлығымыз орындарымызға отырайық.

-Балалар, мен сендерге бір жұмбақ жасырайын,шешуін табыға тырысып көріндер.

Қай мезгіл деп ойлайсын?"

-Күз мезгілінде неше ай бар екен,балалар?

-Кәні кім атап береді,қандай айлар екен?

-Балалар, күз мезгіліне байланысты кім тақпақтар біледі?

-Әкежан, кәні сен айтып берші

Қуанышты көнілмен щенбер бойында қимыл-козғалыстармен жасайды

-Қыркүйек,қазан қараша.

Жемістерін жинауға, Әкежан

құтты болсын мереке Ақерке

қабығың түйіліп, Қадыржан

Балалар, бүгін бізде ерекше ұйымдастырлған оқу іс-әрекеті көркем әдебиет болады

Ертегі әжеймен амандасайық.

-Сәламетсіз бе? - Ертегі әжей қош келдіңіз.

-Сәламатсыңдар ма, балалар. Мен ертегілер елінен келдім, сендер ертегіні ұнатасыңдар ма? Қандай ертегі білесіңдер?-Жарайсындар сендер көптеген ертегілер біледі екенсіндер,мен сендерге құр қол келгенім жоқ,

Сендерге сиқырлы қорап әкелдім. Бұл сыйлығымды бермес бұрын мен сендерге жұмбақ жасырайын, шешімін тапсандар сыйлығымды беремін.

1.Өзі айлакер, өзі бір қу

Жүрген жері айқай да шу ( Түлкі)

Біз қараймыз қызығып. (Тырна)

Сендер дұрыс таптыңдар, бұл сиқырлы қорапты

тәрбиеші апайларыңа берейін

-Ертегі әжей бізге жаңадан ертегі әкеліпті.Бұл орыс халқынын ертегісі "Түлкі мен Тырна" деп аталады екен. Балалар олай болса осы Ертегі әжей әкелген ертегі мазмұнымен танысайық.Ертегі әжей сізге көп рахмет, сізде бізбен бірге ертегіні тамашалаңыз.

-Кәні балалар назарымызды экранға аударайық.

( Ертегіні слаид арқылы көрсету)

-Балалар ертегі сендерге ұнадыма? Ертегі не туралы екен? 1. Түлкі кімді қонаққа шақырды?

2.Тырна тамағын іше алды ма?

3.Тырна қонаққа кімді шақырды?

4.Түлкі тырнаның үйінен қалай қайтты?

-Балалар біз орыс тілінде түлкіні-лиса дейміз,

-ал тырнаны-журавль дейміз.Кәні бәріміз бір қайталайық.

Олай болса осы ертегі туралы білімдерімізді кенейту үшін белсенділік орталықтарына барып жұмыс жасайық

Орман және үй жануарларының аттарын атап, ажыратып топтастыруға және қиынды сүреттерді үйлесімділікпен құрастыра білуге үйретіп, саусақ маторикасын дамыту.

Ертегіні сүрет бойынша жүйілі түрде әңгімелеу, ертегі кейіпкерлерге байланысты өлең, тақпақтар жаттау.

Балалардың сүрет салуға деген қызығушылығын арттыра отырып, құмыра мен тарелканың бейнесін бейнелеуді үйрету.

Балаларды ертегі мазмұны бойынша рөлдерге еніп бірігіп тату ойнауға, дауыс ырғағын, іс-қимылын келтіріп

ертегіні драматизациялауға үйрету.

(балалар жұмысын аяқтағасын ортаға жинап сергіту сәтін жасату)

-Балалар, кәні орнымыздан тұрып бойымызды сергітіп алайық, сергіту сәтін жасайық.

" Дүйсенбіді доп ойнадық қорада,

Сейсенбіде серуенге шықтық далаға,

Сәрсенбіде сүрет салдық сәнді етіп.

Бейсенбіде би биледік әндетіп.

Жұма күні жапырақ тердік аулада,

Сенбі күні шықтық біз саяхатқа,

Демалыста үйде болып демалып,

Осылайша өте шықты бір апта."

-Бойымыз сергіп қалды балалар я,ендеше өз қалаған орталықтарыңа барып жұмыстарымызды жалғастырайық.

( балалардың аусымдық жұмыстары)

Балалар жұмыстарын аяқтаған соң ортаға жинап қай орталықтарда қандай жұмыс жасағандарын сұрау.

Тырнағы ұзын тырнамын,

Тұмсығы біздей тырнамын.

-Қош болыңыз Ертегі әжей.

Тәрбиеші:-балалар бүгін сендер өте жақсы жұмыс жасадыңдар,Ертегі әжей сендерге риза болды,ендеше бүгінгі ұйымдастырылған оқу-іс әрекетінімізді аяқтаймыз.

-Ертегі әжей,қош келдіңіз

-мақта қыз бен мысық, шалқан,үш аю,бауырсақ ертегілері

Балалар орталықтарға барады

Тілейміз сізге ақ таңның

Қайырлы таң, Қайырлы күн

Сәлеметсіздер ме! Қош келіпсіздер!

Балалар табиғат дегеніміз не?

Табиғатқа нелер жатады?

Балалар Қазақстанның табиғаты сұлу! Асқар таулары, шалқар көлдері, ну ормандары бар әсем табиғат тек қана біздің елімізге тән!

Балалар ендеше атап беріңдерші "Табиғат тіршілігі" дегеніміз не?

"Көк көлдің сәулеті, құс пен ақ ердің дәулеті" дегендей қазақ халқы құстарға ерекше мән берген. Өздерінің жақсы көретін адамдарын құстарға теңеп отырған, Әнші, жезтаңдайларын - бұлбұлға, әдемі, сұлу қыздарын - аққуға, Отанын, елін қорғайтын ерлерін - қыранға теңеп отырған. Бүгін біз сендермен құстарға тереңірек тоқталамыз.

Компьютерден құстарды бақылау.

Табиғат ана: Сәлеметсіңдер ме, балалар!

Мен табиғат анамын. Сендер сондай ақылды, тәртіпті, білімді балалар екенсіңдер. Мен бәрін көріп тұрдым, тапсырмаларға дұрыс жауап бердіңдер.

Қане, төрлетіп біздің балардың өнерін тамашалаңыз.

1 - бала: Торғай, торғай торғайлар

2 - бала Ала қанат сауысқан

3 - бала Келеді ұшып тырналар

Қайтқан сайын жылда олар

4 - бала Кезек- кезек шөп әкеліп

Табиғат ана: Ой, бәрекелді құстарды, табиғатты жақсы көреді екенсіңдер. Ал, енді мен де сендердің білімдеріңді сынап сусындайын.

"Қарлығаш пен дәуіт" ертегісін қуыршақтар арқылы сахналап көрсету.

Ертегі жайлы сұрақтар қою.

Балаларға алғыс білдіріп, жүрекше тарату.

Табиғат ана қоштасып шығып кетеді.

Балаларға сұрақтар қойып, мадақтап, алғыс білдіру

№ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің технологиялық картасы

Жас тобы: мектепалды даярлық сыныбы.

Білім беру саласы: "Қатынас"

Оқу іс-әрекеті: Тіл дамыту

Тақырып: "Жабайы аңдар", "Тапқыр қоян" /ертегісі/

Мақсаты: Жабайы жануарлар мекені, қоректенуі және олардың жабайы деп аталуы, бір-бірімен байланысы туралы түсінік беру. Балаларға ертегінің жоспар бойынша мазмұнын айтуды үйрету арқылы зейіндерін есте сақтау, сөз дыбыстарын анық айту, сөйлеу ойлау қабілеттерін дамыт,ертегіні сурет бойынша айтуға жаттықтыру. Табиғаттың бір бөлігі-жануарларды қамқорлыққа алуға тәрбиелеу.

Сөздік жұмыс: Бөлтірік, мыршай, миығынан күлу.

Технологиялық қамтамасыз ету: Суреттер, ойыншықтар, мнемосхема.

№ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің технологиялық картасы

Жас тобы: мектепалды даярлық сыныбы.

Білім беру саласы: вариативтік бөлім

Оқу іс-әрекеті: Ертегілер елінде

Мақсаты: Жабайы жануарлар мекені, қоректенуі және олардың жабайы деп аталуы, бір-бірімен байланысы туралы түсінік беру. Балаларға ертегінің жоспар бойынша мазмұнын айтуды үйрету арқылы зейіндерін есте сақтау, сөз дыбыстарын анық айту, сөйлеу ойлау қабілеттерін дамыту,ертегіні сурет бойынша айтуға жаттықтыру. Табиғаттың бір бөлігі-жануарларды қамқорлыққа алуға тәрбиелеу.

Сөздік жұмыс: Бөлтірік, мыршай, миығынан күлу.

Технологиялық қамтамасыз ету: Суреттер, ойыншықтар, .

Мотивациялық - қозғаушылық

Балаларға жабайы аңдар туралы қысқаша түсінік беру.

Топ бөлмесі орман бұрышындай етіп безендірілген. Орман жануарларының бейнесі тұрғызылып қойылған.

-Балалар осы жануарларды бір сөзбен қалай атайды?

Балалар біз бүгінгі сабақта осы жабайы жануарлар туралы әңгімелесеміз.

Жабайы аң -қолға үйренбеген тұз жануары, яғни өз бетімен табиғатта тіршілік етеді .Кейбір аңдар орманда, далада, тауда да тіршілік етеді.Олар өздерінен кіші күші әлсіз жануарларды жеп қоректенеді. Олардан барлық ұсақ аңдар қорқады:/Қоян,тышқан,көртышқан т.б

Барлық жыртқыштар жемтігін тауып жеуге бейімделген.Олардың көздері қырағы, құлақтары сақ, иіс сезуі жақсы жетілген

Жабайы аңдардың да балалары болады.

Қасқырдың баласы -бөлтірік.

Түлкінің баласы -мыршай(жаутаң)

Жолбарыстың баласы-шөнжік.

Арастаннның баласы-абдан.

А) Балалар мен сендерге осы жабайы жануарлар туралы ертегі оқып берейін.

1.Ендеше ертегіні мұқият тыңдаңдар

а) ертегіні манерлеп оқу.

б)ертегі мазмұнымымен таныстыру.

- Түлкінің үйі неден жасалған?

-Қоян қандай аңдардан көмек сұрады?

- Оған қай құс көмектесті?

Миығынан күлді-езу тартты, мұртынан күлу.

Жан-жағымызға қараймыз .

-Балалар ертегіні мына сурет арқылы әңгімелейік.

Ұр-ұр-ұр-Балам орныңнан тұр,

Ж-ж-ж-Қоян жолбарысты жықты.

"Танып ал,атын айт", "Ненің құйрығы"

Шарты:аудио таспадан әр түрлі жануарлардың дауыстарын тыңдатып,олардың атын атату.

Балалар жұмбақтың жауабын шешеді.

Балалар тәрбиешіні тыңдайды.

Балалар ертегіні мұқият тыңдайды.

Балалардың жауаптары арыстан

Балалар өлең жолдарын қайталап қимылмен жасап көрсетеді.

Балалар сурет бойынша әңгімелейді.

Балалар сөздерді анықтайды,буынға бөледі.

Рефлекстік - түзетушілік

Ертегіні кейіптендіру.

-Балалар, бүгінгі сабақта қандай ертегі мазмұнымен таныстық?

-Сабақ сендерге ұнады ма?

Балаларды жауаптарына қарай мадақтау.

Балалар ертегіні кейіптендіреді, өз ойларымен бөліседі.

Нені білу керек: Жабайы аңдар олардың ерекшеліктері туралы.

Нені игереді: Жабайы аңдардардың тіршілігі мен мекенін.

Нені біледі: Ертегі мазмұнын айтуды.

"Айлакер түлкі" ертегісі

Технологиялық карта
Білім беру саласы: Қатынас Тілдік жаттығу
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті: Көркем әдебиет
Тақырыбы: "Айлакер түлкі" ертегісі
Мақсаты: Балаларды ертегі мазмұнымен таныстыру. Ертегіні соңына дейін тыңдауға үйрету. Балаларды халық ауыз әдебиетінің шығармаларындағы кейіпкер бейнесі арқылы адамгершілік қарым-қатынас әлемімен таныстыру. Шығарма мағынасын түсінуге, кейіпкерлер іс-әрекетін бағалауға, олар жайлы айтуға, кейбір адамгершілік қасиеттерге сипаттама бере білуге үйрету. Көркем сөйлеу қабілеттерін дамыту.
Көрнекі құралдар: орман, түлкі мен жолбарыстың суреті, үнтаспа
Сөздік жұмыс: түлкі, айлакер, қу.
Әдіс тәсіл: Әңгімелеу, түсіндіру, сұрақ-жауап, жұмбақ, ойын.
Билингвальді компонент: түлкі-лиса, жолбарс-тигр, қоян-заяц, қасқыр-вол

Шаттық шеңбері:
Қуан, шаттан алақай
Қуанатын күн бүгін.
Қайрлы таң, қайырлы күн
Күліп шықты бүгін күн.

Кіріспе бөлім
Табиғат - біздің анамыз,
Табиғатқа баламыз.
Иіліп сәлем береміз
Біз әдепті баламыз.

- Кәне, балалар бір-бірімізге жылы лебізімізді білдірейік

Сұрақ-жауап
- Балалар бізге ертегілер елінен хат келіпті. Кәне хатты ашып қарайық, кім жіберді екен?
- Ия бұны түлкі жіберіпті ғой. Бұл хатта былай деп жазылыпты "Қымбатты балалар! Сіздерді орманға саяхатқа шақырамын"
- Барамыз ба балалар?
- Ендеше балалар, біз орманға бармас бұрын біз қандай ертегіні білеміз, есімізге түсірейікші?
- Жарайсыңдар балалар, сендер ертегіден қорықпайсыңдарма?
- Ендеше ертегі орманына аттанайық. Онда бізді "сиқырлы жел" апарады
- Балалар ертегі орманы қандай тыныш. Тек желдің гуілі ғана естіледі. Бізде орманға ккеліп жеттік . мына орманда барлық аңдар жүр екен.

Жұмбақ

Өзі бір қу,
Жүрген жері айқай да шу.
(түлкі)

Құйрығы он қарыс
Өзі ала-шүбар, түрі айбатты.
(жолбарс)

Жұмбақ арқылы түлкі мен жолбарысты тауып алу.
Тапқан аңдарды алып топқа оралу.

Технологиялық карта
Білім беру саласы: Қатынас
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті: Жұмбақ
Өзі бір қу, (түлкі
Жүрген жері айқай да шу.

Тақырыбы: Түлкі, Қоян және Әтеш

Жұмбақ арқылы түлкі мен жолбарысты тауып алу. Ормандағы аюдың " ертегісін тыңдау. Ж-ж-ж-Қоян жолбарысты жықты
Тапқан аңдарды алып топқа оралу. Сергіту сәті

Құлпынайы көп екен. Ойын "Бұл қандай аң"

- Иә балалар, бүгін біз орманға саяхат жасадық.

Қорытынды
- Балалар көніл-күйлерің қандай?
- Бүгінгі жаңа ертегіден қандай әсер алдыңдар?
- Ертегіде не жайлы айтылған?
- Иә, әрқашан жүздерің жарқын, аспандарың ашық, көңілдерің нұрға толсын. Сонымен бүгінгі жаңа оқу іс-әрекетін аяқтаймыз.

Күтілетін нәтежие:
Біледі: түлкінің жабайы, қу, айлакер аң екенін біледі
Игереді: көркем сөйлеу қабілеттерін
Меңгереді:ертегідегі кейіпкерлердің іс-әрекеттерін бағалай білуді
- Орманнан бізбен бірге қандай аңдар келді?

- олай болса, біз бүгін жаңа ертегімен танысамыз.
"
Теріп-теріп алайық,
Аюданда қашайық.

Түлкі, Қоян және Әтеш

Ерте, ерте, ертеде, ешкі құйрығы келтеде, аң мен құстардың ішіндегі ең әдемісі, сымбаттысы әтеш болыпты. Сондықтан ол өте тәкаппар екен. Жүріп-тұрса да маңғазданып, сылаңдай басады екен. Қоқыраяды да жүреді. Бірде-бір аңмен, не құспен сөйлеспейді. Жалғыз серігі тоты құс болыпты.

-Сәлеметсіңдер ме балалар!

- Балалар бүгінгі күнді жақсы көніл күймен қарсы алайық, бүгінгі күн барлығымыз үшін сәтті болсын!

Күннің көзі ашылсын

Көкке шуақ шашылсын

Құтты қонақ келіпті

Төрімізге еніпті Ал қанекей бәріміз Сәлем дейік үлкенге Сәлеметсіздер ме апайлар

-Жарайсындар балалар ! Ал енді барлығымыз орынымызға жайғасайық. Балалар, мен сендерге бір жұмбақ жасырайын,шешуін табуға тырысып көріндер.

Жиып теріп болатын

Қамба астыққа толатын

Қызыл қырман ойнайтын

Қай мезгіл деп ойлайсын?"

-Күз мезгілінде неше ай бар екен, балалар?

-Кәні кім атап береді, қандай айлар екен?

-Балалар, күз мезгіліне байланысты кім тақпақтар біледі?

Балалар, сендер ертегіні ұнатасыңдар ма? -Қандай ертегілер білесіңдер?

Жарайсындар, балалар сендер көптеген ертегілер біледі екенсіндер. Ал енді мен сендерге жұмбақ жасырайын, мұқият тыңдап шешуін табуға тырысындар.

1.Өзі айлакер, өзі бір қу Жүрген жері айқай да шу.

2.Көзі тостақ өзі қорқақ

Қуанышты көнілмен щенбер бойында қимыл-козғалыстармен жасайды

-Күз мезгілі- -Үш ай

-Қыркүйек,қазан қараша.

Балалар күз туралы тақпақтар айтады

Балалардың жауабы

-Мақта қыз бен мысық, шалқан,үш аю,бауырсақ, айна, әтеш пен тоты ертегілері.

-Түлкі

-Қоян

Балалар енді барлық назарларынды маған аударындар . -Ненің суретін көріп тұрсындар? Дұрыс түлкі және қоянның. - Бір сөзбен бұл жануарларды қалай атауға болады?

Маған осы жануарларды кім сипаттап бере алады? -Дұрыс айтасындар түлкі айлакер аң ал қоян қорқақ аң.

-"Айлакер" сөзінің мағынасын қалай түсінесіндер?

- Қазір осы қоян мен түлкі туралы орыс халқының " Түлкі мен қоян" ертегісімен танысамыз.

Ерте, ерте, ертеде түлкінің құйрығы жоқ еді. Қасқырмен тату тұрмаған соң үнемі қашып жүреді екен. Жүрген ізің жасыра алмай қиналыпты. Сол үшін қасқыр түлкінің артынан еріп, аңдып жүріп оның ініне түсіпті. Түлкі болса інінің екінші тесігінен шығып кетіпті Шығып кетпесе қасқыр түлкіні жеп қояр еді. Сөйтіп түлкі орманда қайғырып келе жатса ағаш түбінде отырған қоянды көреді. Ол кезде қояндардың құйрығы ұзын, жүгірулеріне кедергі келтіреді екен. Содан түлкі жүгіріп барып қоянды ұстап алыпты. Қоян корыққанынан түлкішек мені жібере салшы мен саған құйрығымды сыйлайын депті. Міне содан бері түлкінің құйрығы ұзын әдемі де, ал ал қоянның құйрығы қысқа екен. - Ертегі сендерге ұнады ма? - Ертегіде нелер туралы айтылған? -Ертеде түлкінің құйрығы қандай болған екен?

-Түлкі қасқырмен тату тұрмаған соң не істеген? - Бір күні не болыпты?

- Түлкі қалай құтылып кетіпті?

- Әлден соң ағаш арасына кірген түлкі нені көреді? - Сол жерде қоян өзін ұстап алған түлкіге не депті? -Иә, балалар содан бері түлкінің құйрығы ұзын болып қалыпты.

Балалардан ертегі мазмұның сұрайды

-Енді ертегідегі "Түлкі" сөзі неше буыннан тұрады екен ? "Түлкі"сөзіне дыбыстық талдау жасайық.

-Дауысты дыбыстарды қандай түспен белгілейміз? -Ал дауыссыз дыбыстарды ше?

" Түлкі сөзі" қандай дыбыстан басталып тұр? -Дауысты ма әлде дауыссыз ба?

Сұрақтарға жауап береді

-Жабайы жануарлар орман жануарлары деп атауға болады

Түлкі мен қоянды сипаттап береді.

Балалар ертегіні ынта қойып тыңдайды.

-Иә ұнады

-Түлкі қасқыр қоян туралы

-Құйрығы кішкентай болыпты

-Қасқырдан қашып жүреді екен.

-Қасқыр түлкінің ізіне түсіп ініне кіріпті.

Іннің екінші тесігінен шығып кетіпті.

-Ағаш түбінде отырған қоянды көреді.

Мені жіберші, мен саған құйрығымды сыйлайын депті.

Балалар жаңа сөздерді қайталайды.

Өлең мазмұнына сәйкес қимыл қозғалыстар жасайды.

Түлкі сөзі екі буыннан тұрады. (Қол шапалақтап бөледі) -Дауысты дыбысты қызыл түспен белгілейміз.

-Дауыссыз дыбысты көк түспен белгілейміз.

Балалардың жауабы

Түлкі, қоян, көжек, жолбарыс, арыстан.

Балалар тапсырманы орындайды.

Балалар,біз бүгін қандай ертегімен таңыстық? Қандай сөзге дыбыстық талдау жасадық?

Қоян мен түлкі ертегісімен.

-Түлкі сөзіне.

Атырау облысы, Қызылқоға ауданы, сағыз селосы "АҚБОТА"шипажай типті балалар бақшасы тәрбиеші

Ұнады ма? Достарыңмен бөліс. Қалаған әлеуметтік желінің үстін бас

№11 ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің технологиялық картасы

Білім беру саласы:вариативтік бөлік

Ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті: Ертегілер елінде

Т ақырыбы: Қарлығаштың құйрығы неге айыр?

1.Ертегіні мәнерлеп оқу 2.Сұрақтарға жауап алу

Психологиялық дайындық

1. Тірі табиғатқа нелер жатады? (өсімдік,адам,жануар)

2. Қандай жануарларды білесіңдер?

(үй жануарлары,жабайы жануарлар,құстар, бауырымен жорғалаушылар,қос мекенділер)

3. Бауырымен жорғалаушылардың қайсысы қазіргі кезде қауіпті?

4. Қандай құстарды білесіңдер? ...........

5. Қарлығаш қандай құс? (Адамның досы,қыздың аты,қайрымды)

Қарлығашқа ұқсайық,

Қанат жайып ұшайық.

Ұшып-ұшып алайық.

Ұшып алып қонайық

1.Қарлығаштың құйрығы неге айыр?ертегіні Мултьф. көру

ке ее кейіпкерлер ііісііікейекекекейіпкерлердің іс-ке

қандай ққ ке кейіпкерлер ікейекекеккеее ейекекеккеее кейіпкер?

қарлығаш

Адамға жаны ашиды,зұлымдыққа жол бермейді.

жауыз

жылан

Адамның қанын ішкісі келеді,қарлығашты өлтірмек болады.

мейірімді

түлкі

Жыланның тілегін орындамақ болады.

әділ

маса

Ең тәтті қанды іздеп тапты,жыланға айтпақшы болады.

зұлым

1.Достық ,мейірім,жақсылық туралы мақал айту.

2. Қарлығаштың суретін салу.

3.Жұмбақтарды шешу.

4." Құстар біздің досымыз" атты тақырыпқа әңгіме құрасыру

Аң патшасы арыстан,

Ақырыпты алыстан,

Бастаңдар деп сабақты,

Тастаңдар деп салақты.

-өлеңді бірге айтып, мәтініне сәйкес іс-әрекет жасайды.

-Балалар аң патшасы арыстан қайда мекен етуші еді?

-Ал сендер тағы басқа қандай орман жануарларын, аңдарын білесіңдер?

- "Олар қалай жүреді" ойыны.

Мақсаты: Аңдардың жүрісі мен дыбыстарын ұқсатып салуды меңгерту.Мысалы: Қоян болып-секіреді, аю болып-ақырады т.б.

-Бүгін сендерге аң патшасы "Арыстан мен түлкі" туралы ертегіні айтып бермекпін.

1. Ертегіні толық оқып беремін

Арыстан қартайды. Аңдарды бұрынғысындай аулай алмайтын болды. Енді аңдарды айламен аулағысы келді. Өзі үңгірде жатты да:

- Аурумын, жүруге әлім жоқ, - деп барлық аңдарға хабар таратты.

Аңдар бір-бірлеп арыстанның халін білуге келді. Арыстан аңдардың біреуін де қайтармады. Бәрі де арыстанға жем болды.

Бір күні түлкі келді. Ол үңгірден алысырақ тұрды да:

- Халіңіз қалай, тақсыр? - деп көңілін сұрады.

- Халім нашар. Неге жақынырақ келмейсің? Берірек кел, түлкіжан, бір азырақ сөйлесейік? - деді арыстан.

Түлкі:

- Мен саған жақын барар едім-ау, бірақ саған кірген із бар да, шыққан із жоқ! - деп жүріп кетіпті.

2. Ертегі бойынша сұрақтар қоямын

А. Арыстан қартайғанын сезген соң, қандай айла ойлап тапты?

Ә. Аңдарға қандай хабар таратты.

Б. Халін білуге келген аңдарға не болды?

В. Ал түлкі қандай айла тапты?

Сұрақтарға жауап береді

Ойынғы қатысып,

қимыл-қозғалыстар келтіреді.

Мұқият тыңдайды.

Сұрақтарға жауап береді.

3. Ертегіні театрлендіріп көрсету

4. "Театр" сюжеттік- рөлдік ойыны. Мақсаты: Рөлге еніп, ұқсатып ертегі мазмұнын қайталату.

Қойылымды тамашалайды.

Ойынға өз еріктерімен араласады.

-Сонымен балалар бүгін қандай ертегімен таныстық?

-Ертегі сендерге ұнадыма? Несімен ұнады?

"Жеті рет өлшеп, бір рет кес!" -ой мен асықпай іс-әрекет ету. Түлкідей ақылды болайық!

Балалар өз ойларымен, пікірлерімен бөліседі.

Технологическая карта организованной учебной деятельности для старшей группы

﻿

- Балаларды "Шұбар ала тауық" ертегісімен таныстыру.

- Ертегіні мұқият тыңдауға, онда болып жатқан оқиғаларға сезімталдықпен үн қосуға үйрету.

- Зейінін, есте сақтау қабылетін дамыту.

- Ыждағаттылыққа және кітапқа қатты қызығушылығын танытуға тәрбиелеу.

Перейти Огромный выбор платьев 2016 года Модные платья с доставкой по РК. Все цвета, размеры, фасоны. Заказывайте! emoda.kz Яндекс.Директ

Тәрбиеші жұмсақ ойыншықты немесе оның суретін көрсете отырып, балаларды Шұбар ала тауықпен таныстырады.Тауық қыт-қыттап жүр, балалар оның тапқан жұмыртқасын көреді.- Ой қараңдар, мынау не?Сендер қуырылған, пісірілген және салатқа қосылған жұмыртқаны жегенді жақсы көресіңдер ме?Тәрбиеші әңгіме барысында суреттерді көрсете отырып, ертегіні айтуға кіріседі.

Балалар, қуана, қызыға ертегіні тындайды.

- Ертегі қалай аталады?- Жұмыртқаны тапқан не?- Кімнің есінде бар, тауық қайда тұрды?- Алғашында ол қандай жұмыртқа тапты? Неліктен оны ата да әже де жара алмады?- Оны жарған кім?- Есімізге түсірейікші, тауық ата мен әжені қалай жұбатты?Тәрбиеші балаларға "Ата жылама, әже сен де жылама, мен сендерге жаңа жұмыртқа тауып беремін" деген сөздерді өзімен бірге айтып шығуды ұсынады.

Балалар бір - бірімен жарыса сұрақтарға жауап береді.

Сабақ бойынша алған әсерлерін балалар айтып береді

- Дауыс ырғағын, артистык қабылетін дамыту.

Тәрбиеші балаларға жұмыртқаны көрсетеді.- Қарандаршы, мен сендерге не әкелдім. Бұл жай жұмыртқа емес, алтын жұмыртқа.Мұндай әдемі жұмыртқаны тапқан не?Тауықтың аты қалай?Келіңдер бәріміз бірге тауықты шақырайық: "Шұбар ала тауық", сен бізге кел.Тәрбиеші теппектердің көмегі арқылы ертегінің мазмұның естеріне салады.

Мен балалардан тауықтың қалай жүретінің, оның дәнді қалай шоқып жейтінің көрсетуді сұраймын. Балалар әже мен атаның алтын жұмыртқаны көргенде қалай таңғалып, қуанғаның көрсетеді. Бұдан соң ата мен әженің жұмыртқаны алғашында ақырындап, одан кейін қаттырақ соғып, тіптен күштеп жарып көргілері келгенің көрсетеді. Таң - тамаша қалады - бұл неге жарылмайды?- Тышқан жүгіріп келеді. Оның қалай жүгіріп келе жатқаның көрсетіндер, біреу көріп қалар ма екен деп артына қарап қояды.Рөлдерді бөліп беріп, оларды ойнап көрсетуге көмектесем.

Балалар барлық қимылдарды тәрбиешіге қарап, қайталайды.

Қуыр, қуыр, қуырмаш,Тауықтарға бидай шаш.Әй - әй балақай,Жамандықтан қаш!Аппақ доп тауып,Шақырады ақ ...... (тауық)

Бүгінгі сабақта "Шұбар ала тауық" деген ертегіні сахналадық. Әр бала өз алдына ерекше орындады.

- Төрт шұмақты тақпақтарды түсіне отырып, жатқа айта білуге үйрету.

- Үй жануарларына деген қамқорлықтарын арттыру.

Балалар үстелдің астынан тықырлаған дыбысты естиді. Бұл не екен? Қанеки, қарап көреміз бе? Бұл күшік екен ғой. Оның аты - Ақкүшік. Қараңдаршы, өзі қандай аппақ, сүйкімді. Күшіктер де кішкентай бала сияқты болады. Оларды да тәрбиелеп, көп нәрсеге үйрету керек.Әдейі үйретілген иттер тек қана үйді, қорадағы малды ғана емес, біздің шекарамызды да күзетеді. Мінеки, балалар, иттер - адамның нағыз достары.

Балалар қонаққа келген Ақкүшікке қуанды.

Қазір мен сендерге кішкентай күшік туралы тақпақ оқып беремін. Ол кіп - кішкентай болғанымен, түнімен ұйықтап жатпай, қорадағы малды қасқырлардан қорғайды екен. Ол өте сақ күшік.Мен күшікпін, ақ күшік,Қырағы да сақ күшік.Түні бойы жатпаймын,Қоралы малды сақтаймын

Сергіту сәті.

"Сөзді аяқта" дидактикалық ойын.

Мақсаты: өлеңдегі сөздерді тез есте сақтай білу.

Балалар бірлесіп орындады.Балалрға бірнеше рет айтқызылды, оны дауыстап қайталады.

- Өлең не туралы?- Аты қандай екен?- Түсі ше?- Нелерді қорғайды екен?- Сендердің үйлерінде күшік бар ма?- Ол не істей алады?Сабақты қорытындылаймыз.

Өлеңді балалар айтып шықты. Білмеген балаларға жекелеп айтқызам.

- Тақпақты зейін қойып тыңдап, мазмұның түсіне білуге үйрету.

- Мазмұны боыйнша қойылған сұрақтарға жауап беруге ынталарын арттыру.

Балаларға қонаққа Жалқаубек келеді. Ол өзінің басы ауырып, шаршап тұрғаның айтады.Тәрбиешіден көмек сұрайды. Тәрбиеші көмектесеміз бе? - деп балалармен ақылдасады. Балалар аяп, жәрдем беруді ұйғарады. Ол үшін тәрбиеші балалармен бірге Е. Өтетілеуовтың "Көңілді балалар әнің" тыңдауға шақырады.

Балалар қонаққа келген Жалқаубекке қуанды. Оны аяйды.

Жалқаулықты тастаймыз,Жаттығуды бастаймыз.Қиынсынып қашпаймыз,Шынығамыз жастай біз.Иілеміз оңға бір,Иілеміз солға бір.

Қимылдай әр сәтте,

Аяқ та бір, қол да бір.

Балалар қимылмен орындайды .Балалрға бірнеше рет айтқызылды, оны дауыстап қайталады.

- Сендерге тақпақ ұнады ма?- Нені тастау керек?- Неден бастау керек?- Неден қашпау керек?- Аяқ, қолдарымыз қайтеді?Жалқаубек енді әрқашан шынығып жүруге уәде беріп, алғысын айтып кетеді.

Өлеңді балалар айтып шықты. Білмеген балаларға жекелеп айтқызам.

- Танымдық қызығушылығын арттыру

- Табиғатқа аялы көзқарасқа тәрбиелеу.

Балалар, естіп тұрсыңдар ма, бұл жерде бірдене ырс - ырс етеді ғой? Бұл біздің ескі танысымыз Пых кірпі. Кірпі, сен қандай әдемісің, тікенегің бар. Балалар сендер қалай ойлайсыңдар, кірпіге тікен неге керек? Онда мына әңгімені тыңдандар, сонда бәрін білесіңдер.Әңгімені оқимын.

Балалар қызығушылықпен тындады.

- Қоянға қасқыр мен түлкіден құтылып кетуге не көмектесті? (жүйрік аяқтары) "Қоян жылдам қашып кетті".- Тиін жауларынан қалай құтылады? "Тиін ағаштан ағашқа секіріп кетті".- Кірпі жауларынан қалай құтылып кетеді? "Ол домаланып жата қалады"- Сендер енді кірпіге неліктен тікенді инелердің қажет екенін түсіндіңдер.

Балалар сұрақтарға толық жауап береді.

Ал енді мен сендерге жұмбақ жасырайын.Тиіскенді түйреген,Киімі бар инеден. (кірпі)Бауырында төрт таған,Арқасында тостаған. (тасбақа)

Белсенді жауап берген балаларды мадақтаймын.

- Зейін қойып тыңдауға, өлеңнің мазмұның түсіне білуге үйрету.

- Көрген - білгендерімен бөлісе білуге дағдыландыру

- Көркем сөйлеуге баулу.

Балалар,сендер кірпі көрдіңдер ме? Бізге қонаққа кірпі келіп тұр. Қараңдаршы оның үсті - басы толған ине, Кірпі, кірпі, қаласаң біз саған арнап тақпақ айтып берейік.- Жоқ, керек емес! Сендер мені тікен - тікен деп ойнамайсыңдар.- Біз саған арнап жақсы тақпақ айтып береміз. Сенің тікендерің өзіне жабайы аңдардан қорғануың үшін керек екенін білеміз. Тағы сенің еңбекқор екеніңді де білеміз. Сен өзіңнің инелеріңмен қысқа азық тасисың. Біз сенімен дос боламыз.

Балалар қызығушылықпен тындады.

Сергіту сәті: Біздер тату тұрамыз,Гүл - гүл жайнап жанамыз.Жаттығулар жасасақ,Жақсы серігіп қаламыз. "Кірпі" Тонымды үрпі - түрпі

Түмсығымен түртіп,

Бір байқаса,

Түлкі

Маңаламайды үркіп,

Жеймін десе жұлқып,

Қалам тонды жұлқып,

Арландар да сонда,

Қалады ауызын жыртып.

Менімен бірге қайталауға тырысты.

- Тақпақ не туралы?- Оның тоы қандай екен?- Қауып төнсе тонын қайтеді?

Белсенді жауап берген балаларды мадақтаймын.

Бір үйдің мысығы бейқам өмір сүріпті. Қарны тоқ болған соң, қимылдауға ерініпті. Жалқауланғаны сонша - тіпті тұмсығының астынан жорғалап өтіп бара жатқан тышқанды ұстауға да құлқы соқпапты.

Ақыры тышқан:

- Біздің маубас, - деп, мазақтайтын болыпты.

Бір күні қожасы екі-үш қап бидайды үйіне кіргізіп қойып, өзі сыртқа шығып кетеді. Сол кезде қап толы астыққа тышқандар тұс-тұстан лап қойыпты. Көзді ашып-жұмғанша қаптың тас-талқанын шығарыпты.

Жылы жерде пырылдап ұйықтап жатқан мысық тынымсыз сытырлаған мазасыз тықырдан оянып кетеді. Сонда қаптың жібін бытырлата қырқып, дәнді күтірлете күйсеп жүрген тышқандарды көреді де ожырая қарап қойып, жата береді.

- Ә, тамақ жеп жүрсіңдер ме? - дейді де қозғалмайды. Орнынан тұрып, тышқандарды қуып жіберуге ерінеді. - Әй, қойшы, жей берсін!..

Бір кезде үйге кіріп келген қожасы тесілген қапты, шашылып жатқан дәнді көреді де манаурап жатқан мысыққа жетіп барады.

- Мен үйде сен бар ғой деп сеніп жүрсем, тіпті үйге кірген ұры тышқандарды да ұстай алмайды екенсің ғой. Сені несіне бағамын. Одан да тоғайға апарып тастап құтылайын, - деп, сақылдаған сары аязда тоғайға апарып тастапты.

Ақ қарға оранған тоғай ішінде бүрісіп тұрған мысықты көрген сауысқан:

- Жылы үйде жатып, дайын асқа семірдің. Тышқан аулауға да еріндің. Енді қайтер екенсің? Қане, мынау қар басқан тоғайдан тамақ тауып жей қойшы! - деп, сықылықтай күліпті.

Мақсаты:

Балаларды ертегі мазмұны бойынша рөлдерге еніп бірігіп тату ойнауға, дауыс ырғағын, іс-қимылын келтіріп

ертегіні драматизациялауға үйрету.

(балалар жұмысын аяқтағасын ортаға жинап сергіту сәтін жасату)

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
геометриялық

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Керимкулова Перизат Оразовна

# data[].attributes.attachment_link.title
"Геометриялық фигуралар (үшбұрыш, дөңгелек, шаршы, тік төртбұрыш, текше, шар)" / мектепалды даярлық/

# data[].attributes.attachment_link.description
Білімділік: 10 көлеміндегі сандарды тура, кері санауды қайталау. Сандар құрамын бекіту. Балаларға үшбұрыш, дөңгелек, шаршы, тік төртбұрыш, текше, шар туралы түсінік беру. Қоршаған ортада сәйкес пішіндегі заттарды табуға үйрету.Дамытушылық: Ойлау, есте сақтау қабілеттерін және сөйлеуге дағдыландыру. Ойын арқылы танымдық қабілеттерін, логикалық ой - өрістерін дамыту.Тәрбиелік: Тапсырманы ұқыпты, таза орындауға тәрбиелеу.Пәнаралық байланыс: Көркем әдебиетҰйымдастырылған оқу іс - әрекет түрі: қайталау, түсіндіру, ойын.