# data[].attributes.headline
Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. I 

# data[].attributes.subject
Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. I 

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. I

# data[].attributes.attachment_link.description
Przygotowanie się do powrotu do szkół i ponowne wprowadzenie uczniów i uczennic w świat edukacji stacjonarnej to niemałe wyzwanie dla nas wszystkich. W pierwszych dniach edukacji hybrydowej warto skorzystać z pomysłów, które sprawdziły w innych szkołach. Poniżej zebraliśmy propozycje, które pomogą w procesie przygotowań do spotkania

# data[].attributes.headline
Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. II

# data[].attributes.subject
Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. II

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przed nami powrót do „trochę innej" szkoły. Pierwsze dni nauki hybrydowej mają za sobą nauczyciele i nauczycielki, ich uczniowie i uczennice oraz dyrekcja edukacji wczesnoszkolnej i klas 1-3. Do końca maja prawdopodobnie w świat edukacji stacjonarnej p onownie wkroczą uczniowie i uczennice wszystkich klas szkół podstawowych i średnich. By wesprzeć grono pedagogiczne w tym wymagającym czasie przygotowaliśmy pomysły, które sprawdziły w innych szkołach. Znajdziecie je w tabelach poniżej.
Z tego wpisu dowiecie się, jak w zmiennych okolicznościach projektować środowisko uczenia się, jaką komunikację prowadzić z rodzicami, by odpowiedzieć na ich obawy, wspierając w ten sposób uczniów i uczennice, oraz jak zabezpieczyć ryzyko transmisji wirusa poprzez wprowadzenie odpowiednich procedur. Korzystajcie z inspiracji dowolnie, rozmawiajcie o nich i decydujcie, co najlepiej sprawdzi się u Was. W tym procesie warto też zapytać o zdanie samych uczniów i uczennice!

Zachęcamy do zapoznania się również z pierwszą częścią artykułu pt. „Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. I".

C. Projektowanie środowiska uczenia się

Warto dostosować metody nauczania i oceniania do zmienionych okoliczności oraz stopniowo wprowadzać uczniów i uczennice do ponownego poznawania treści przedmiotowych.

Zorganizujcie zajęcia na świeżym powietrzu na szkolnym boisku, w okolicach szkoły lub w ramach wyjścia poza szkołę (np. do lasu).

Zrezygnujcie z oceniania stopniami przez pierwszy tydzień lub dwa tygodnie pracy stacjonarnej.

Sprawdzając stan wiedzy uczniów i uczennic połóżcie nacisk na metody, które nie generują dodatkowego stresu (np. praca w grupach zbierających informacje, które uczniowie i uczennice pamiętają z ostatniego działu).

Skupcie się na tym, czego uczniowie i uczennice się nauczyli a nie na tym, czego nie umieją, tworząc okazje do zademonstrowania tego, co uczniowie i uczennice zapamiętali i co było dla nich ciekawe.

Odłóżcie na później testowanie, kartkówki i sprawdziany (najlepiej gdyby było to możliwe na wszystkich przedmiotach).

Zaproście uczniów i uczennice do pracy w parach i grupach. Wesprze to integrację klasy i odbuduje relację pomiędzy młodymi ludźmi.

Połóżcie nacisk na zadania dające uczniom i uczennicom wybór.

Wykorzystajcie metody, które maksymalnie angażują wszystkich uczniów i uczennice w klasie (np. metodę projektu, pracę w grupach).

Sprawdźcie z uczniami i uczennicami, który z tematów / działów jest dla nich najciekawszy i jemu poświęćcie pierwszą lekcję po powrocie.

Sprawdźcie z uczniami i uczennicami, który z przerabianych zdalnie tematów / działów był dla nich najtrudniejszy i który chcieliby wspólnie powtórzyć (np. w grupach zbierając to, co zapamiętali lub pracując nad tworzeniem zadań do rozwiązania przez inne grupy).

Zorganizujcie tydzień (lub dwa tygodnie) pracy bez podręczników.

Zaproponujcie uczniom i uczennicom refleksję nad ich procesem uczenia się - czego dowiedzieli się o nim w czasie nauczania zdalnego, co wykorzystywali i jak te wnioski można wykorzystać w edukacji stacjonarnej.

Możecie skorzystać z naszych inspiracji (gier, zabaw i ćwiczeń) na zajęcia przedmiotowe:

Autorki i autorzy: Katarzyna Grubek, Iwona Kluge, Tomek Kołodziejczyk, Elzbieta Krawczyk, Danuta Sterna, Małgorzata Stodulna, Michał Szczepanik, Michał Tragarz, Jędrzej Witkowski, Sylwia Żmijewska-Kwiręg.
D. Współpraca i komunikacja z rodzicami

Zadbajcie o to, by rodzice potrafili wesprzeć swoje dzieci w powrocie do stacjonarnej szkoły, poprzez odpowiedzenie na ich obawy i nadzieje.

Przygotujcie anonimową ankietę dla rodziców z pytaniami o to, czego obawiają się oni i ich dzieci w kontekście powrotu do szkoły i czego potrzebują.

Przygotujcie dla rodziców informację wyjaśniającą podejście pedagogiczne, które szkoła przyjmuje w toku powrotu do edukacji stacjonarnej (np. dlaczego nie stawiacie ocen, dlaczego pracujecie metodą projektu, dlaczego przerwy i część zajęć odbywa się na świeżym powietrzu).

Przygotujcie dla rodziców informację wyjaśniającą zasady powrotu do szkoły:

procedury bezpieczeństwa obowiązujące w szkole

zasady funkcjonowania edukacji hybrydowej

jak będzie wyglądał dzień w szkole - co będzie tak samo jak dawniej, a co będzie inaczej.

Przygotujcie dla rodziców zestaw praktycznych wskazówek

o co zadbać przed powrotem do szkoły

co komunikować uczniom i uczennicom (a czego nie komunikować)

jak reagować na trudne zachowania dzieci.

E. Zapewnienie bezpieczeństwa

Wprowadźcie procedury, które zredukują ryzyko transmisji wirusa i maksymalnie zabezpieczają wszystkich pracowników szkoły oraz uczennice i uczniów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. II

# data[].attributes.attachment_link.description
Przed nami powrót do „trochę innej" szkoły. Pierwsze dni nauki hybrydowej mają za sobą nauczyciele i nauczycielki, ich uczniowie i uczennice oraz dyrekcja edukacji wczesnoszkolnej i klas 1-3. Do końca maja prawdopodobnie w świat edukacji stacjonarnej ponownie wkroczą uczniowie i uczennice wszystkich klas szkół podstawowych i średnich.

# data[].attributes.headline
Jak wspierać dziecko w powrocie do szkoły po pandemii? Poradnik dla rodziców

# data[].attributes.subject
Jak wspierać dziecko w powrocie do szkoły po pandemii? Poradnik dla rodziców

# data[].attributes.headline
Wytyczne MEiN, MZ i GIS dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych

# data[].attributes.subject
Wytyczne MEiN, MZ i GIS dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wytyczne MEiN, MZ i GIS dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych

Stopniowo wracamy do zajęć stacjonarnych. Od 31 maja br. już wszyscy uczniowie i słuchacze będą uczyć się w szkołach i placówkach. Aby powrót do szkół był bezpieczny, MEiN we współpracy z MZ i GIS przygotowało wytyczne sanitarne dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych.

Materiały
Wytyczne MEiN, MZ i GIS dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych
Wytyczne​_MEiN,​_MZ​_i​_GIS​_dla​_szkół​_podstawowych​_i​_ponadpodstawowych.pdf 0.59MB Wytyczne MEiN, MZ i GIS dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych
Wytyczne​_MEiN,​_MZ​_i​_GIS​_dla​_szkół​_podstawowych​_i​_ponadpodstawowych.docx 0.13MB

# data[].attributes.attachment_link.title
Wytyczne MEiN, MZ i GIS dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych - Ministerstwo Edukacji i Nauki - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Stopniowo wracamy do zajęć stacjonarnych. Od 31 maja br. już wszyscy uczniowie i słuchacze będą uczyć się w szkołach i placówkach. Aby powrót do szkół był bezpieczny, MEiN we współpracy z MZ i GIS przygotowało wytyczne sanitarne dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych.

# data[].attributes.headline
Skuteczne rozwiązania w budowaniu dobrych relacji nauczyciel - uczeń

# data[].attributes.subject
Skuteczne rozwiązania w budowaniu dobrych relacji nauczyciel - uczeń

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

To make this website work, we log user data and share it with processors. To use this website, you must agree to our Privacy Policy, including cookie policy. I agree.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
skuteczne rozwiązania w budowaniu dobrych relacji nauczyciel – uczeń

# data[].attributes.attachment_link.title
Skuteczne rozwiązania w budowaniu dobrych relacji nauczyciel - uczeń - ppt pobierz

# data[].attributes.attachment_link.description
Zaburzone zachowania uczniów  (notoryczne, uporczywe nadużywanie cierpliwości i zaufania nauczyciela/wychowawcy) przeszkadzanie w lekcji; odmawianie współpracy; agresja; łamanie zasad regulaminu; lekceważenie nauki i szkoły; wagary; niszczenie mienia szkoły; kradzieże. Co w takiej sytuacji może zrobić nauczyciel? Jak wpłynąć na zmianę zachowania ucznia, aby nie nasilać zaburzeń?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jaki jest nasz cel?

Zaprosiliśmy do współpracy naukowców z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, którzy w partnerstwie z przedstawicielami Wyższej Szkoły Ekonomii i Innowacji w Lublinie, przeprowadzą profesjonalną diagnozę w szkołach. Eksperci zidentyfikują pojawiające się u uczniów problemy - ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Następnie opracują model wsparcia i pomocy uczniom, którzy borykają się z trudnościami psychicznymi.

Naukowcy przygotują szkolenia i materiały, które pomogą nauczycielom oraz specjalistom szkolnym, tj. psychologom i pedagogom, wspierać uczniów w radzeniu sobie w sytuacjach kryzysowych. W ramach szkoleń i konsultacji eksperci zaprezentują skuteczne metody pracy z uczniami doświadczającymi trudności, a także wesprą nauczycieli w pokonywaniu negatywnych skutków pandemii. Uczniowie mogą liczyć na działania profilaktyczne i zajęcia integracyjne w klasach, aby odbudować relacje rówieśnicze.

Do programu zaproszeni są również rodzice, którzy w ramach konsultacji dowiedzą się m.in. jak pomóc dziecku w radzeniu sobie ze złymi skutkami nauki zdalnej, jak rozpoznawać sytuacje kryzysowe i jak się z nimi zmierzyć. Oprócz pracy systemowej - diagnozy i opracowania konkretnego modelu działania, uczniowie będą mogli liczyć także na indywidualną i grupową pomoc psychologiczną. Program rozpoczynamy już w kwietniu.

W tym roku będzie to działanie pilotażowe, ale wypracowane efekty przełożą się na konkretną ścieżkę reagowania w sytuacji kryzysowej, zarówno w ramach pracy z indywidualnym uczniem, jak i całą klasą. Na ten cel przekazujemy w tym roku 15 mln zł.

Ponad 100 tys. godzin na pomoc uczniom

W ramach rozpoczęcia działań zespoły ekspertów opracują narzędzia do badania, które będą opierały się na kwestionariuszach zawierających pytania z obszaru funkcjonowania uczniów w szkole w czasie pandemii. Wśród poruszanych kwestii pojawią się zagadnienia dotyczące m.in. trudności emocjonalnych, radzenia sobie z długą pracą przed ekranem monitora, relacji rówieśniczych i zachowań ryzykownych.

Spośród wszystkich szkół podstawowych i średnich badacze wytypują 1200 placówek edukacyjnych, które zostaną zaproszone do udziału w programie. W każdej z nich przeprowadzą diagnozę szkolną. Jej wyniki posłużą szkole do przygotowania szczegółowego programu wychowawczo-profilaktycznego, a ekspertom - do opracowania modelu pomocy uczniom.

W danej szkole, w ramach badania, zostaną wyłonione trzy grupy uczniów:

grupa o wysokim nasileniu problemów psychicznych, która zostanie objęta pomocą psychologiczną oraz monitoringiem;

grupa o umiarkowanym ryzyku, która zostanie objęta programami psychologicznymi o charakterze wczesnej interwencji, ukierunkowanymi na korektę trudności adaptacyjnych i rozwojowych oraz działaniami profilaktycznymi;

grupa o niskim nasileniu zachowań problemowych, która zostanie objęta działaniami wychowawczymi i profilaktyką uniwersalną, ukierunkowaną na wzmocnienie uczniów w trudnych warunkach nauki.

Przewidujemy ponad 100 tys. godzin na pomoc psychologiczną dla dzieci i młodzieży biorących udział w programie. W rezultacie każdy uczeń badanej szkoły będzie mógł uzyskać odpowiednie, profesjonalne wsparcie.

10 tys. godzin szkoleń dla nauczycieli

W ramach szkoleń, treningów i konsultacji nauczyciele nauczą się bardzo precyzyjnie identyfikować pojawiające się u uczniów niepokojące objawy. Poznają m.in. zagadnienia z zakresu wsparcia uczniów z wysoką wrażliwością, a także metody: zapobiegania oraz korygowania zagrożeń u dzieci i młodzieży, interwencji kryzysowej, interwencji wychowawczej, pracy z grupą klasową, z zakresu bezpieczeństwa cyfrowego. Również ci, którzy borykają się z różnymi trudnościami prowadząc lekcje online, otrzymają pomoc.

Efekty programu wsparciem dla wszystkich szkół

Tegoroczne badania obejmą określoną liczbę szkół, ale ich efekty zostaną przekazane do wszystkich szkół. Dzięki przeprowadzonej diagnozie eksperci opiszą problemy, opracują gotowy model interwencji wsparcia, a przede wszystkim wskażą jakie działania trzeba podjąć w sytuacji kryzysowej. Efekty pilotażu, w postaci gotowych materiałów, będą dostępne bezpłatnie dla każdego nauczyciela na platformie internetowej przygotowanej przez MEiN.

Raport „Jak wspierać uczniów po roku epidemii?"

Na zlecenie Ministerstwa Edukacji i Nauki eksperci z Instytutu Profilaktyki Zintegrowanej przygotowali raport „Jak wspierać uczniów po roku epidemii?". To materiał oparty na wynikach badań przeprowadzonych wśród uczniów, rodziców i nauczycieli w okresie od kwietnia 2020 do stycznia 2021 roku. Celem tego raportu jest przedstawienie rekomendacji, które będą pomocne przy reagowaniu systemu edukacji na wyzwania w obszarze wychowania, zdrowia psychicznego oraz profilaktyki problemów dzieci i młodzieży wynikających z przedłużającej się pandemii. Raport jest dostępny na stronie internetowej ministerstwa.

Drugi z czterech programów Ministra Edukacji i Nauki

Program wsparcia psychologiczno-pedagogicznego uczniów i nauczycieli jest drugim z czterech programów ministerstwa zapowiadanych przez Ministra Edukacji i Nauki Przemysława Czarnka. Na początku marca, wspólnie ze specjalistami z Akademii Wychowania Fizycznego, pokazaliśmy szczegóły programu aktywnego powrotu uczniów do szkół po pandemii. Zakłada on dwa etapy, w ramach których już w kwietniu rozpoczniemy szkolenia dla nauczycieli, aby następnie ruszyć z dodatkowymi zajęciami sportowymi dla dzieci i młodzieży. Nauczyciele, którzy ukończą I etap projektu zdobędą certyfikat i będą mogli wraz ze swoją szkołą, która zechce aplikować do programu ubiegać się o pieniądze na dodatkowe zajęcia sportowe. Szkoły, które zechcą aplikować do programu otrzymają środki na organizację zajęć sportowych dla uczniów, w 20 osobowych grupach. Pozwoli to na przeprowadzenie około 300 tys. godzin zajęć. Na ten cel w 2021 r. przeznaczamy blisko 42 mln zł.

Przed nami kolejne z zapowiadanych działań. Jeszcze w marcu przedstawimy propozycje dotyczące m.in. pomocy okulistycznej i wsparcia w nadrabianiu zaległości programowych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Program wsparcia psychologiczno-pedagogicznego dla uczniów i nauczycieli w pandemii - Ministerstwo Edukacji i Nauki - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Długotrwała pandemia wymusiła zmianę formy kształcenia dzieci i młodzieży w szkołach i placówkach oświatowych. Widoczne są tego negatywne skutki. Pogarszanie się kondycji psychicznej uczniów i przeciążenie nauczycieli prowadzeniem lekcji zdalnych. Uczniowie są zmęczeni, apatyczni, odizolowani od bezpośrednich kontaktów rówieśniczych. Skutkuje to trudnościami w nauce, a także wzrostem zachowań ryzykownych czy nadużywaniem korzystania z mediów elektronicznych.

# data[].attributes.headline
Dziecko w sytuacji kryzysowej. Wspierająca rola pracowników oświaty

# data[].attributes.subject
Dziecko w sytuacji kryzysowej. Wspierająca rola pracowników oświaty

# data[].attributes.attachment_link.description
ORE - Ośrodek Rozwoju Edukacji jest publiczną placówką doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym prowadzoną przez Ministra Edukacji Narodowej.

# data[].attributes.headline
Relacje w szkole – droga od „jakoś” do „jakość” [WEBINARIUM]

# data[].attributes.subject
Relacje w szkole – droga od „jakoś” do „jakość” [WEBINARIUM]

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Relacje w szkole - droga od „jakoś" do „jakość" [WEBINARIUM]

Jak budować relacje z uczniami w pandemicznej rzeczywistości? Zapraszamy do obejrzenia szkolenia on-line przygotowanego przez Annę Hryniewicz.
Program spotkania:

Nowa rzeczywistość, o której się nie śniło filozofom - doświadczenia nie wygooglujesz, czyli o tym, co już wiemy o pandemii.

Priorytety nowej codzienności - na podium UWAŻNOŚĆ.

AUN - strategie naszego ciała w radzeniu sobie ze stresem - czyli co dała nam ewolucja i nasz nauczycielski niezbędnik na niepewny czas.

Anna Hryniewicz jest psychologiem z doświadczeniem zawodowym zdobywanym w publicznych i prywatnych placówkach związanych z pomocą psychologiczną, edukacją i rozwojem osobistym. Prowadzi szkolenia dla szkół, przedszkoli i żłobków w oparciu o autorski program „Edukacja to relacja" oraz „Zabawy Fundamentalne" C. Rose. Prowadzi również coaching dla rodziców.
Obejrzyj webinarium:

# data[].attributes.attachment_link.title
Relacje w szkole - droga od „jakoś" do „jakość" | NOWA ERA

# data[].attributes.attachment_link.description
Relacje w szkole - droga od „jakoś" do „jakość" [WEBINARIUM] Jak budować relacje z uczniami w pandemicznej rzeczywistości? Zapraszamy do obejrzenia szkolenia on-line przygotowanego przez Annę Hryniewicz. Program spotkania: Nowa rzeczywistość, o której się nie śniło filozofom - doświadczenia nie wygooglujesz, czyli o tym, co już wiemy o pandemii.

# data[].attributes.headline
Materiały i scenariusze do wykorzystania po powrocie dzieci do szkół

# data[].attributes.subject
Materiały i scenariusze do wykorzystania po powrocie dzieci do szkół

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
opublikowany:
zaktualizowany:

Szanowni Państwo

Zachęcamy Państwa do pobrania gotowych materiałów i scenariuszy, które można wykorzystać na zajęciach po powrocie dzieci do szkół. Są to propozycje, które Nauczycielkom i Nauczycielom w tym newralgicznym czasie pomogą przeprowadzić w klasach zajęcia integracyjne. Zachęcą do wrażliwego i pełnego szacunku spojrzenia na siebie nawzajem, a także do otwartości na różnorakie uczucia i doświadczenia dzieci po długim okresie nauki poza społecznością szkolną.

# data[].attributes.attachment_link.title
Materiały i scenariusze do wykorzystania po powrocie dzieci do szkół

# data[].attributes.attachment_link.description
Szanowni PaństwoZachęcamy Państwa do pobrania gotowych materiałów i scenariuszy, które można wykorzystać na zajęciach po powrocie dzieci do szkół. Są to propozycje, które Nauczycielkom i Nauczycielom w tym newralgicznym czasie pomogą przeprowadzić w klasach zajęcia integracyjne. Zachęcą do wrażliwego i pełnego szacunku spojrzenia na siebie nawzajem, a także do otwartości na różnorakie uczucia i doświadczenia dzieci po długim okresie nauki poza społecznością szkolną.

# data[].attributes.headline
Najpierw dobrostan i relacje, później nauczanie i uczenie się. 

# data[].attributes.subject
Najpierw dobrostan i relacje, później nauczanie i uczenie się. 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zamiast narzuconych z góry rozwiązań - współpraca grona pedagogicznego i wspólne szukanie metod na funkcjonowanie szkoły. Zamiast lekcji w szkolnych murach - zajęcia na zewnątrz, z dala od podręczników. Zamiast sprawdzianów i kartkówek - relacje i zadbanie o dobrostan uczniów. Tak może wyglądać nowa, inna już szkoła. Jaka będzie?

Zdjęcie

Uczniowie podczas rozpoczęcia roku szkolnego, zdjęcie ilustracyjne /Mariusz Przygoda /Agencja FORUM

Klasy I-III szkół podstawowych 4 maja wracają do nauki stacjonarnej. Dwa tygodnie później, 15 maja (a w zasadzie 17, bo 15 to sobota), uczniowie z klas IV-VIII i uczniowie szkół średnich będą mogli wrócić do szkół w trybie hybrydowym. 29 maja natomiast (w praktyce 31) wszyscy uczniowie wrócą do nauki w trybie stacjonarnym.

O tym, jak powrót do szkół można zorganizować i jak w praktyce może on przebiegać, opowiada Sylwia Żmijewska-Kwiręg, członkini Zarządu Fundacji Centrum Edukacji Obywatelskiej, szefowa programu "Szkoła uczącą się", nauczycielka i mama dwójki dzieci w wieku szkolnym (6 klasa SP i 1 klasa technikum).

Ekspertka podkreśla, że o powrocie do szkół warto od początku myśleć całościowo. - Wiemy już, że wszystkie dzieci wrócą do szkoły pod koniec maja. Nie ma co planować osobno przyjścia klas I-III, później klas IV-VIII. Nie zastanawiajmy się nad tym, że najpierw część będzie uczyć się hybrydowo, a później wszyscy stacjonarnie. Myślmy o szkole stacjonarnej już teraz i w kontekście całej społeczności szkolnej - podkreśla Sylwia Żmijewska-Kwiręg.

Pierwszym elementem powrotu, na który ekspertka zwraca uwagę, to wzmocnienie lub stworzenie na nowo relacji wśród nauczycieli i nauczycielek, a także między nauczycielami a dyrekcją.

- Teraz jest czas na rozmowy o tym, do jakiej szkoły wracamy i po co? Ogólnie, ale także z myślą o tej szkole, w której pracujemy. Jakie mamy obawy, oczekiwania i pomysły? Jak my jako szkoła chcemy funkcjonować przez najbliższe półtora miesiąca i po wakacjach? Co tak naprawdę jest dla nas wszystkich najważniejsze? - wymienia ekspertka. I podkreśla: - W tych dniach ważny jest spójny, wspólnie wypracowany komunikat do uczniów i rodziców.

Zauważa, że oczywiście będą szkoły, w których dyrektor powie: "Słuchajcie, dla nas najważniejsze jest zrealizowanie podstawy programowej". - Wtedy nauczyciele tak właśnie będą pracować z uczniami, często w sprzeczności z samymi sobą. Zupełnie inne efekty wywoła wyraźny głos lidera szkoły: teraz zajmujemy się tylko naszymi uczniami, obserwowaniem ich potrzeb, reakcji i szukaniem patentów na to, co zaobserwujemy. Edukację według programu odłóżmy lub prowadźmy ją inaczej, niż do tej pory, podążając za uczniem. Odważna postawa dyrektora może w dużym stopniu zdjąć napięcie i presję, które towarzyszą nam wszystkim w związku z powrotem - podkreśla ekspertka CEO.

- Jeszcze lepiej, jeśli taka decyzja będzie wynikiem szczerej rozmowy w gronie pedagogicznym, a nie "poleceniem z góry". To okazja do wzmacniania wspólnoty, w której możemy podejmować odważne kroki i w nich się wzajemnie wspierać. Ważni są uczniowie, ale ważni też są nauczyciele i ich poczucie bezpieczeństwa, wpływu oraz sensu swojej codziennej pracy. W wielu szkołach, z którymi w Centrum Edukacji Obywatelskiej współpracujemy, tak już się dzieje - dodaje Sylwia Żmijewska-Kwiręg.

- Warto też pamiętać, że wszyscy trochę przywykliśmy do zdalnej pracy, nauczyciele także. Będą teraz musieli na nowo odnaleźć się w szkole, wśród uczniów. To może być trudny powrót dla niektórych. I to jest w porządku, że oni się tego powrotu obawiają. Miejmy, jako dyrektorzy, współpracownicy, ale także rodzice, jakieś tego zrozumienie - podkreśla.

Ekspertka pytana, jak przygotować nauczycieli na ten powrót do szkół, odpowiada: - Nie da się. To jest proces, na dodatek taki, który w mojej ocenie się nie kończy. Każdy dzień przyniesie coś nowego, cały czas pedagodzy będą się uczyć podejścia do nowych sytuacji. Ale można na pewno się wzmocnić na ten czas, stworzyć bezpieczne warunki.

Wielu uczniów i uczennic mówi, że nie chce wracać do szkoły. Ekspertka CEO zauważa, że mają różne obawy, nie rozumieją też, po co. - Sama mam dzieci, które wprawdzie cieszą się na powrót, ale wyczuwam w nich pewne napięcie, nienazwany niepokój. Mają też duże oczekiwania z tym powrotem związane: że będzie inaczej, lepiej. A jednocześnie zupełnie nie wiedzą, co je w szkole spotka. Czy to będzie przyjemne?

- To my dorośli - rodzice, nauczyciele - musimy zadbać o emocje uczniów. Komunikować, gdzie i po co wracają. Co się w szkole będzie działo, czego tam nie doświadczą. Co może być trudne, a co dobre. O szkole nie można myśleć i mówić tylko w kontekście lekcji, podręczników i tradycyjnego nauczania. Ważniejsze jest zadbanie o relacje, dobrostan i komunikację między wszystkimi członkami społeczności szkolnej - podkreśla ekspertka.

Zauważa, że wiele szkół deklaruje, że na początku nie będzie u nich lekcji sensu stricte. - Stawiają na reintegrację. Chciałabym, żeby tak było wszędzie - dodaje.

Zdjęcie

Ekspertka podkreśla: - Lepiej tworzyć sytuacje, w których dzieci mogą bezpiecznie spotkać się z rówieśnikami, wspólnie porobić coś, co lubią, co jest dla nich ważne. Na pewno dobrym pomysłem jest przeniesienie zajęć na dwór, aby młodzi mogli być razem, w grupach, ale poza szkolnymi murami. Będą się mogli poznawać na nowo ze sobą, ale też z nauczycielami. Warto zastanowić się nad odłożeniem podręczników na bok, chociaż na moment.

- Jeśli jednak zdecydujemy się na prowadzenie typowych lekcji, to powinny one też tworzyć interakcję. Rozmowy, wspólna praca, wzajemne uczenie się, okazja do refleksji i zadawania pytań to praktyczna lekcja rozwijająca społeczne kompetencje, których deficyty na pewno zaobserwujemy przy pierwszych spotkaniach z uczniami.

Co ze sprawdzianami i kartkówkami? Wielu uczniów i rodziców ma obawy, że będzie ich masa, o czym pisaliśmy w Interii. - One nie zniknęły w trakcie zdalnej nauki. Nie widzę więc argumentów, dla których nagle powinno się to wzmocnić i masowo testować wiedzę dzieci. Jako organizacja rekomendujemy, by sprawdzianów teraz nie robić. Dawno uczniowie nie byli w sytuacji, w której w klasie, w szumie i stresie, musieliby pisać test. To może odebrać im pewność siebie, zakłócić koncentrację, zniechęcić do szkoły, w której czują się kontrolowani.

- Jeśli jednak już robić sprawdziany, to na pewno nie takie, które kończą się oceną i są formą udowadniania, "czego uczeń nie umie". Lepiej sprawdzić, co uczniowie potrafią, bez oceniania, choć z docenieniem, np. zapraszając ich do tworzenia zadań z wybranych działów czy tematów oraz organizując dyskusje wokół kluczowych zjawisk, w czasie których będą mogli odwołać się do zdobytych umiejętności i wiedzy - proponuje ekspertka.

- Uważam, że najwięcej możemy dowiedzieć się o uczniach przyglądając się im, rozmawiając z nimi, dając im możliwość wykazania się w małych zadaniach, pracy w grupie. Pozwoli to też mniej odczuć samym uczniom, że w tym czasie między nimi pojawiły się być może większe różnice w osiągnięciach. A nauczyciele to dostrzegą poprzez te nietypowe sytuacje uczące i na pewno będą wiedzieli, jakie kroki podjąć - dodaje.

- Najbliższe tygodnie to czas na to, by próbować. Akceptować ewentualne błędy. Podejmować decyzje, ale także je zmieniać - zachęca Sylwia Żmijewska-Kwiręg.

- Wchodzimy w sytuację niepewną, może jeszcze bardziej, niż kiedy zaczynała się zdalna szkoła. Dużo mniej wiemy o tym, jacy wrócą do szkoły uczniowie. Musimy sobie przede wszystkim z tymi wyzwaniami na początek poradzić. Zachęcamy w Centrum Edukacji Obywatelskiej do wybrania priorytetów. Nie ma co ustawiać sobie nieosiągalnych celów. Do wszystkiego małymi krokami dojdziemy - uspokaja ekspertka.

- Tu szczególnie apeluję, jako rodzic, do innych rodziców, byśmy w trosce o nasze dzieci zgodzili się na taką szkołę, w której może najmniej będzie właśnie... szkoły - dodaje.

- Szkoła, do której wrócimy, będzie inna. Wierzę, że będzie to bardziej uważna szkoła. Ten okres zdalny dostarczył nam dużo wniosków dyrektorskich, nauczycielskich, ale też rodzicielskich. Mamy większą wiedzę, czego tej szkole brakuje, co się sprawdza a co nie. To będzie też, mam nadzieję, szkoła odporniejsza i bardziej elastyczna - nawet jak przyjmiemy jakieś priorytety i cele, to rzeczywistość będzie to weryfikowała. I to dobrze, bo tak powinno być. Szkoła musi nadążać za zmianami i się do nich dostosowywać. Wierzę też w to, że to będzie szkoła, w której dużą rolę odgrywać będą relacje - nie tylko między uczniami, ale także uczniów z nauczycielami, oraz dyrekcji z gronem pedagogicznym - mówi ekspertka.

- I na koniec, wierzę głęboko we wszystkich, do tej szkoły wracających - w uczniów i uczennice, w nauczycielki i nauczycieli, w szkolnych liderów. Damy radę! Przy odrobinie odwagi, współpracy i uważności na każdego i każdą w szkole - podsumowuje.

Wideo

Odtwarzacz wideo wymaga uruchomienia obsługi JavaScript w przeglądarce.

"Wydarzenia": Sprzątanie po przejściu trąby powietrznej na Lubelszczyźnie Polsat News

# data[].attributes.attachment_link.title
Polskie szkoły czeka rewolucja? Wiele na to wskazuje

# data[].attributes.attachment_link.description
Najpierw dobrostan i relacje, później nauczanie i uczenie się. Tak może wyglądać powrót do szkoły - Zamiast narzuconych z góry rozwiązań - współpraca grona pedagogicznego i wspólne szukanie metod na funkcjonowanie szkoły. Zamiast lekcji w szkolnych murach - zajęcia na zewnątrz, z dala od

# data[].attributes.headline
Przed nami powrót do innej szkoły. Wracajmy uważnie

# data[].attributes.subject
Przed nami powrót do innej szkoły. Wracajmy uważnie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W bieżącym tygodniu do stacjonarnej nauki wróciła duża grupa uczennic i uczniów w klasach 1-3. Wszyscy z niecierpliwością czekamy na moment, kiedy w murach szkoły będą mogli się spotkać również pozostali, którzy ze swoimi rówieśnikami nie widzieli się od późnej jesieni. Czekamy z niecierpliwością, ale też z niepokojem - nie wiemy ani kiedy to spotkanie nastąpi, ani tym bardziej jak przebiegnie. Trudno przewidzieć, jak wszyscy w tej nowej sytuacji zareagują.
Wrócimy inni, wróćmy więc do innej szkoły

Jedni do szkół wrócą z entuzjazmem i ucieszą się widokiem koleżanek i kolegów. Innym towarzyszyć będą ambiwalentne odczucia - mieszanina radości i niepokoju powodowanego zmianą w tym, co przez ostatnie miesiące stało się dla nas pandemiczną rutyną. Dla niemałej części będzie to doświadczenie trudne, naznaczone lękiem przed ponownym wejściem w interakcje z koleżanką z ławki, znajomymi z klasy, kolegą ze świetlicy i... koleżankami z pokoju nauczycielskiego (bo emocjonalne reakcje towarzyszyć będą nie tylko młodym, ale też nauczycielkom i nauczycielom).

Po roku od wybuchu pandemii wszyscy jesteśmy inni, więc nie odtworzymy już szkoły, która istniała do marca poprzedniego roku. Nawet jeśli byśmy sobie tego życzyli, nie jest to możliwe. Przed nami więc nie tyle powrót, ile ponowne spotkanie i stworzenie szkoły, która trochę lepiej służyłaby zmęczonym pandemią uczniom i uczennicom oraz niemniej spracowanym nauczycielkom i nauczycielom.

W kilka dni lub tygodni, które pozostały nam do ponownego spotkania twarzą w twarz, nie wymyślimy szkoły na nowo. Jednak szkoła „trochę inna" jest w naszym zasięgu. Możemy zbudować szkołę mądrzejszą o doświadczenia ostatniego roku, bardziej uważną, skupioną na uczniach i nauczycielach, a nie podstawie programowej i egzaminach zewnętrznych.

Wzywanie przed nami. O czym pomyśleć?

Dobre przygotowanie do ponownego spotkania z uczniami i uczennicami to dla dyrekcji szkół i kadry pedagogicznej ogrom pracy w bardzo wielu obszarach szkolnego życia. To przedsięwzięcie porównywalne tylko z wcześniejszym przejściem na edukację zdalną. Nie chodzi bowiem tylko o organizację nauczania hybrydowego i wprowadzenie procedur bezpieczeństwa - to tylko jeden z istotnych elementów przygotowań. W natłoku pracy nie powinien zniknąć również żaden z kluczowych obszarów:

przygotowanie nauczycieli - zadbanie o zespół nauczycielski, ponowną integrację grona pedagogicznego i jego dobrostan, wsparcie kompetencyjne nauczycieli w pierwszych tygodniach pracy;

zadbanie o dobrostan uczniów i uczennic - zapewnienie, że powrót do stacjonarnej szkoły nie odbije się negatywnie na dobrostanie uczniów i uczennic, a odzyskane poczucie bezpieczeństwa, przynależności i relacje rówieśnicze z czasem zaczną wspierać proces uczenia się uczniów i uczennic;

projektowanie środowisk uczenia się - dostosowanie metod nauczania i oceniania do zmienionych okoliczności, stopniowe wprowadzanie uczniów i uczennic do ponownego poznawania treści przedmiotowych;

współpraca i komunikacja z rodzicami - zadbanie o to, by rodzice potrafili wesprzeć swoje dzieci w powrocie do stacjonarnej szkoły, odpowiedzenie na ich obawy i nadzieje;

zapewnienie bezpieczeństwa - wprowadzenie procedur, które redukują ryzyko transmisji wirusa i maksymalnie zabezpieczają wszystkich pracowników szkoły oraz uczennice i uczniów.

Szkoła trochę inna, czyli jaka?

Szkoła na miarę wyzwań, przed którymi stoimy, to szkoła, która w centrum stawia ucznia i nauczyciela, ich emocje i potrzeby, jako konieczne warunki dla efektywnego procesu uczenia się. To szkoła, która nie koncentruje się na nadrabianiu zaległości, nadganianiu straconego czasu, uzupełnianiu brakujących ocen czy weryfikowaniu, kto ściągał w czasie zdalnych klasówek. Nawet jeśli dzięki takiej polityce na papierze wszystko zacznie szybciej wyglądać tak jak dawniej, zapłacimy za to wszyscy (uczniowie i nauczyciele) bardzo wysoką cenę.

Skoro jednak postulujemy powrót do szkoły trochę innej, to co dokładnie warto zmieniać i jak planować pracę na kolejne tygodnie?

1. Zadbajmy o dobrostan i relacje

Efektywne funkcjonowanie w szkole, w tym uczenie się, nie będzie możliwe bez odbudowania poczucia bezpieczeństwa uczniów i uczennic, odbudowania relacji rówieśniczych w grupie i poczucia przynależności do klasowej i szkolnej wspólnoty. Nie będzie także możliwe bez wsparcia uczniów i uczennic w ponownym odnalezieniu motywacji do bycia w szkole i uczenia się. Powrót do szkoły powinien zacząć się od dobrze zaplanowanych zajęć z wychowawcą lub szkolnym psychologiem.

2. Szczególnie uważajmy na dzieci, które wymagają wsparcia specjalistów

Psychologowie i terapeuci są zgodni - w prawie każdej klasie znajdą się uczniowie i uczennice, którzy po powrocie do szkoły będą potrzebowali wsparcia specjalistów, a nie tylko życzliwej rozmowy z wychowawcą. Wyzwaniem dla wszystkich nauczycieli i nauczycielek jest wczesne rozpoznawanie niepokojących objawów, informowanie o dostępnej pomocy i kierowanie do specjalistów.
3. Odłóżmy kartkówki, sprawdziany i stopnie
Szczególnie przed końcem roku pokusa sprawdzania wiedzy uczniów i uczennic i uzupełniania ocen będzie bardzo silna. Warto się jej jednak oprzeć - sprawdziany, kartkówki i oceny to dodatkowy stres dla młodych ludzi. W pierwszych tygodniach warto rozważyć odroczenie kartkówek, zastąpienie stopni informacją zwrotną czy samooceną lub stawienie ocen tylko chętnym. Warto pamiętać, że poziom osiągnięć uczniów może być bardzo zróżnicowany - niektórzy uczniowie poradzą sobie bardzo dobrze, a inni będą mieli ogromne trudności.
4. Proponujmy pracę w parach, zespołach i grupach
Izolacja znacząco ograniczyła lub wręcz zniszczyła relacje rówieśnicze w klasie. Warto aktywnie starać się o ich odbudowę i wzmocnienie. Służyć temu mogą też zadania realizowane w ramach lekcji przedmiotowych - korzystajmy więc obficie z pracy w parach i grupach. Taka praca oddaje społeczny charakter procesu uczenia się i ułatwia uczenie się od siebie.

5. Wykorzystajmy zainteresowania uczniów i uczennic i zaangażujmy w naukę przez działanie

W miarę możliwości skupmy się na tych tematach, które dają największą szansę zainteresowania uczennic i uczniów. Zaproponujmy metody pracy, które pozwolą na większą aktywność uczniów i uczennic - uczenie metodą projektu, zadania problemowe oparte o realne wyzwania.

6. Wspierajmy się wzajemnie w gronie nauczycieli i nauczycielek

Okres edukacji zdalnej to w wielu szkołach moment odrodzenia i wzmocnienia współpracy i wzajemnego wsparcia nauczycieli i nauczycielek. Pamiętajmy o tym również w okresie stopniowego wracania do stacjonarnej szkoły i utrzymajmy te formuły wspólnej pracy i spotkań, które się sprawdziły. W gronie wychowawców wypracowujmy pomysły na ponowne wprowadzanie uczniów i uczennic w świat szkoły, a w gronie przedmiotowców twórzmy zadania i projekty przedmiotowe na czas powrotu.
7. Wsłuchajmy się w głos uczniów i uczennic na temat powrotu
Uczennicom i uczniom przynajmniej w takim samym stopniu jak dorosłym zależy na udanym powrocie do stacjonarnej szkoły. Warto tę okazję wykorzystać i wsłuchać się w głos młodych ludzi. Często to oni najlepiej wiedzą czego potrzebują, by w szkole ponownie poczuć się bezpiecznie, co może pomóc im w efektywnej nauce oraz kto z ich rówieśników może potrzebować dodatkowego wsparcia. Samorząd uczniowski jako głos uczniów i uczennic może być tu ważnym źródłem informacji.

8. Wyciągnijmy wnioski z doświadczenia edukacji zdalnej

Ostatni rok był dla szkoły bezprecedensowy. Nigdy jeszcze w tak krótkim czasie nie dowiedzieliśmy się tak wiele o uczeniu się i nauczaniu, o naszych uczniach, naszym przedmiocie i kulturze pracy naszej szkoły. Wykorzystajmy tę okazję do krytycznej, szczerej rozmowy i wyciągnijmy z doświadczenia ostatniego roku wnioski, które pozwolą nam w kolejnych latach budować coraz lepszą szkołę. Rozmawiajmy o tym co i dlaczego się udało oraz o tym, co nie wyszło i jak moglibyśmy następnym razem zrobić to lepiej.

Pozwólmy sobie na błędy

Duże wyzwanie budowania „trochę innej" szkoły ponownie spocznie zapewne w największej mierze na barkach dyrekcji szkół, nauczycielek i nauczycieli, których wspierać będą w głównej mierze działające oddolnie organizacje pozarządowe i społeczne inicjatywy. W tym procesie oddolnego wymyślania post-pandemicznej szkoły wzajemnie się wspierajmy, dzielmy pomysłami i doświadczeniami, uczmy od siebie nawzajem i spokojnie dopasowujmy rozwiązania do potrzeb naszych szkół.

Nikt z nas nie jest jeszcze ekspertem od budowania szkoły stacjonarnej po wielotygodniowym lub wielomiesięcznym okresie zdalnej edukacji. W toku przygotowań i w pierwszych tygodniach po powrocie popełnimy zapewne wiele błędów. Pozwólmy sobie na nie, pytajmy o opinię uczniów, rodziców, innych nauczycieli, dyrektorów i spokojnie poprawiajmy nasze rozwiązania. Pamiętajmy, że do budowania „trochę innej" szkoły sami przystępujemy wyczerpani ponad roczną pracą w pandemii.

Centrum Edukacji Obywatelskiej od ponad roku towarzyszy szkołom w radzeniu sobie z edukacją zdalną. Tekst otwiera kolejny etap działań, w ramach których będziemy wspierali nauczycielki i nauczycieli oraz dyrekcje szkół w przygotowaniu do ponownego spotkania z uczniami i podsumowaniu doświadczeń ostatniego roku. Już we wtorek o godz. 18.00 na profilu Centrum Edukacji Obywatelskiej na Facebooku będzie transmitowane webinarium dla nauczycieli „Powrót do stacjonarnej szkoły - jak przygotować do niego uczniów i uczennice?" a w kolejnych dniach następne materiały i wskazówki, które pomogą spokojnie i uważnie wejść w nowy okres pracy z uczniami.

# data[].attributes.attachment_link.title
Przed nami powrót do innej szkoły. Wracajmy uważnie!

# data[].attributes.attachment_link.description
W bieżącym tygodniu do stacjonarnej nauki wróciła duża grupa uczennic i uczniów w klasach 1-3. Wszyscy z niecierpliwością czekamy na moment, kiedy w murach szkoły będą mogli się spotkać również pozostali, którzy ze swoimi rówieśnikami nie widzieli się od późnej jesieni. Czekamy z niecierpliwością, ale

# data[].attributes.headline
Dlaczego warto wrócić do szkoły stacjonarnej już teraz? 

# data[].attributes.subject
Dlaczego warto wrócić do szkoły stacjonarnej już teraz? 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dzisiejszy wpis publikowany w ramach cyklu „Odporna szkoła" - wsparcia realizowanego przez Centrum Edukacji Obywatelskiej i kierowanego do nauczycieli i nauczycielek oraz dyrektorów i dyrektorek Niektóre nasze dzieci nie chcą wracać do szkoły. Nie zawsze potrafią powiedzieć dlaczego. Towarzyszy im niepokój, lęk przed kolejną zmianą, obawa przed weryfikacją ich rzeczywistej wiedzy i umiejętności lub po prostu przyzwyczajenie do obecnego trybu pracy. Niektórzy boją się spotkania z dawno niewidzianymi rówieśnikami. Także wielu z nas, rodziców, nie do końca widzi sens w ruszaniu z edukacją stacjonarną przed wakacjami - boimy się o zdrowie nasze i bliskich. Ważne jest więc, byśmy weszli w to razem. nieprzerwanie od pierwszego dnia nauczania zdalnego - jest przede wszystkim głosem rodziców skierowanym do rodziców. Autor i autorka mają dzieci w wieku szkolnym („zerówka", 4. i 6. klasa szkoły podstawowej oraz 1. klasa technikum). Ich przemyślenia zasilają eksperckie wypowiedzi psycholożki - dr Magdaleny Śniegulskiej i terapeutki - Doroty Kuleszy-Tałan.
Jako rodzice dzieci doświadczających edukacji zdalnej jesteśmy przekonani, że powrót - nawet na chwilę przed zakończeniem roku szkolnego - jest istotny. Nie tyle ze względów edukacyjnych, co psychologicznych.

Powrót ma sens!

Fizyczny powrót do szkoły jest ważny ze względu na to, że większość dzieci i nastolatków najlepiej i najskuteczniej uczy się i poznaje siebie w nowych kontekstach, różnych środowiskach oraz wśród ludzi.

Młodsze dzieci potrzebują doświadczeń, codziennego sprawdzania się w samodzielności (poza domem, wśród innych niż najbliżsi). Potrzebują mierzyć się z konsekwencjami własnych decyzji przy jednoczesnym poczuciu, że mogą liczyć na wsparcie rodzica. Nastolatki natomiast muszą być stale w kontakcie z rówieśnikami. Warto jednak pamiętać, że zarówno kontakt, jak i jego brak, wzbudzają u nich bardzo silne emocje. To właśnie te emocje pomagają im rozpoznawać swoje mocne i słabe strony, ćwiczyć się w kontaktach i komunikacji, doskonalić bycie w grupie i dla grupy.

Co więcej, systematyczny kontakt z rówieśnikami w różnych sytuacjach buduje u dzieci i nastolatków kompetencje takie jak: świadomość samych siebie, świadomość społeczną, umiejętność zarządzania sobą, budowania relacji czy samodzielność, np. w podejmowaniu decyzji.

Jednym słowem nasze dzieci, by się rozwijać, potrzebują innych. Zwłaszcza rówieśników!

Po co wracamy do szkoły?

Paradoksalnie to nie deficyty edukacyjne, a społeczno-emocjonalne naszych dzieci, są teraz ważniejsze do nadrobienia. Zwłaszcza po długim czasie spędzonym w domu, przed komputerami, w większości przypadków z wyłączonymi kamerkami.

Jako rodzicom powinno nam zależeć, by po powrocie do edukacji stacjonarnej nasze dzieci:

potrafiły rozpoznawać i wyrażać swoje emocje,

doceniały swoje mocne strony oraz miały poczucie skuteczności (np. swojej obecności w szkole),

były uważne wobec siebie i innych, zwłaszcza w obliczu dużych różnic w osiągnięciach czy zachowaniach,

rozwijały relacje, bezpośrednio komunikując się i współpracując z innymi,

w obliczu wyzwań edukacyjnych lepiej organizowały swoje uczenie się, stawiały sobie cele i planowały ich realizację,

dokonywały mądrych, adekwatnych do możliwości wyborów społecznych i edukacyjnych.

Rozwijanie kompetencji społeczno-emocjonalnych pomaga dzieciom i nastolatkom w kształtowaniu umiejętności, postaw i zachowań potrzebnych do skutecznego i etycznego radzenia sobie z wyzwaniami życia codziennego. W szkole i poza nią. Warto tworzyć takie sytuacje, które pozwalają im się przyjrzeć.

Które kompetencje są dziś najważniejsze?

Dzięki niej dzieci i młodzież rozpoznają, rozumieją, akceptują i wyrażają towarzyszące im emocje i uczucia. Buduje to u nich uczciwe postrzeganie siebie, uznanie swoich mocnych stron, własnej skuteczności i pewności siebie.

W konfrontacji z nową sytuacją, jaką jest powrót do szkoły, praca nad tą kompetencją może pomóc dzieciom i nastolatkom w osadzeniu się w obecnej wymagającej sytuacji, żeby potem móc na nowo zdefiniować własne i grupowe wyzwania edukacyjne, przyjąć postawę zgody na błędy i niepowodzenia oraz określić osobiste cele rozwojowe.

Kompetencji tej nieodłącznie towarzyszy umiejętność radzenia sobie ze stresem, samoorganizacja i dyscyplina, automotywacja oraz umiejętność stawiania sobie celów.

Część naszych dzieci zapewne tę kompetencję w jakimś stopniu rozwinęło w czasie edukacji zdalnej (i warto ją wzmacniać), ale dla wielu wciąż może być wyzwaniem. Nie możemy koncentrować się na uczeniu (się), jeśli nie pracujemy nad samodzielnością i samosterownością każdego ucznia i uczennicy.

Pozwala dzieciom i nastolatkom być uważnym, otwartym, empatycznym, ale też krytycznym wobec otaczającego ich świata i ludzi.

W czasie reintegracji i odbudowywania relacji, ale także w związku z obserwacją różnic rozwojowych między rówieśnikami, ta kompetencja z jednej strony może pomóc naszym dzieciom zachować poczucie własnej wartości, z drugiej - wzbudzić zrozumienie położenia kolegi czy koleżanki i gotowość do wzajemnej pomocy i uczenia się.

Charakteryzuje się dobrą komunikacją (bycie dobrze rozumianym i rozumienie innych), łatwością w tworzeniu bezpiecznych relacji, gotowością do zaangażowania społecznego i pracy z zespołem.

Po długim okresie izolacji komunikacja może być wyzwaniem nie tylko dla dzieci i nastolatków, które już wcześniej miały trudność w nawiązywaniu relacji. Musimy nastawić się na to, że pojawią się nowe wyzwania, być może też nieznane do tej pory sytuacje konfliktowe. Warto jednak pamiętać, że możliwość ich doświadczenia będzie okazją do budowania nowych strategii działania wśród innych oraz ćwiczenia umiejętności komunikacyjnych.

Tej kompetencji nasze dzieci potrzebują w czasie procesu uczenia się, któremu towarzyszą: rozpoznawanie, analiza, refleksja, ocena i rozwiązywanie problemów.

Dziś młodzi ludzie stoją w sytuacji wyciągania wniosków dotyczących ich rozwoju w czasie edukacji zdalnej. Przed nimi i ich nauczycielami/kami konieczność określenia i wyboru głównych obszarów do rozwoju oraz podjęcia decyzji co do własnych strategii uczenia się. Z jednej strony potrzebują wsparcia, z drugiej zaufania i otwartości na błędy.

Jakie działania szkoły mogą wspierać dzieci i młodzież w przejściu do edukacji stacjonarnej?

Obecny powrót do szkoły stacjonarnej będzie rozwojowo istotny, o ile wszyscy (dyrekcja, nauczyciele/ki, ale też my, rodzice) skupimy się na:

Przywracaniu szkole właściwego znaczenia, jako miejsca spotkania w grupie rówieśniczej. Tego w edukacji zdalnej nie byliśmy w stanie zapewnić; to też zminimalizowało się w życiu osobistym ucznia i uczennicy - potrzebna jest reintegracja klas i społeczności szkolnej.

Rozwoju społecznym i emocjonalnym uczniów i uczennic. Deficyty w tym obszarze trudno diagnozować i jeszcze trudniej wyrównywać. Często będą wymagały pracy ze specjalistą. Bez ich dostrzeżenia i wyrównania nie sposób będzie ruszyć dalej ze skutecznym, zaangażowanym uczeniem się każdego ucznia i każdej uczennicy.

Nie oceniającym i motywującym młodych ludzi gromadzeniu wiedzy na temat tego, co umieją i zaplanowaniu właściwych działań wspierających. Mamy jasność, że uczniowie i uczennice mniej się nauczyli, a różnice między ich osiągnięciami mogą być dużo większe niż w edukacji stacjonarnej - pozostaje oszacować, do czego trzeba wrócić i rozsądnie, uwzględniając możliwości, podjąć działania wspomagające.

Jeśli w szkołach naszych dzieci właśnie na to postawiono, to świetnie. Warto to docenić, zapewnić o pełnym zaufaniu do podjętych przez szkołę decyzji, a także utwierdzać młodych ludzi, że nauczyciele/ki sięgnęli po najlepsze dla nich rozwiązanie, uwzględniające ich realne potrzeby.

Jeśli idzie to w zupełnie innym kierunku, ważny jest dialog z dyrektorem/ką, wychowawcą/czynią, nauczycielami/kami, by działania szkolne nie koncentrowały się na udowadnianiu uczniom i uczennicom, że są leniwi, kombinują i nic nie umieją. Mamy prawo definiować, co jest ważne dla naszego dziecka i dla nas, rodziców, oraz zachęcać do uwzględnienia głosu młodych ludzi w tym zakresie.

Jeśli napotkamy opór i w szkole sprawdziany staną się motywem wiodącym, musimy skoncentrować się przede wszystkim na wzmacnianiu dziecka - nie oczekujmy od niego pracy ponad siły. Często podkreślajmy, że oceny czy wyniki egzaminów nie mają aż takiego znaczenia, jakie im się przypisuje. Można zachęcać dziecko do tego, by wybrało jeden obszar do rozwoju i na nim się skupiło. Dopytujmy też nauczycieli/ki (osobiście lub zachęcając do tego własne dziecko), jakie są jego/jej konkretne rekomendacje do dalszej pracy.

Jak wspierać własne dzieci? Wskazówki na czas przejścia (i nie tylko)

Dr Magdalena Śniegulska wskazuje powody, dla których szybkie spotkanie w szkole stacjonarnej jest niezbędne. Podpowiada także, jak rodzice mogą zadbać o to, by powrót do szkoły był rzeczywiście wzmacniający.

1. Dbajmy o sen, ruch i dietę naszych dzieci

Coraz więcej badań pokazuje wyraźne zależności pomiędzy kondycją psychiczną dzieci i młodzieży, a tymi trzema elementami. Rozmawiajmy o ich znaczeniu w życiu młodego człowieka, róbmy plany (także rodzinne) i wprowadzajmy je w życie. Zachęcajmy do regularnych działań związanych z nauką, higieną i snem. Twórzmy wspólne rytuały, np. przygotowujmy razem śniadania czy kolacje, chodźmy na spacery. Trzymanie się rutyny wspiera poczucie kontroli i pomaga poczuć się lepiej.

2. Obserwujmy uważnie własne dzieci w czasie przejścia do edukacji stacjonarnej

Przyglądajmy się ich samopoczuciu i zdolności adaptacyjnej, np. c zy wykazują „zdrową równowagę" w kontekście samopoczucia fizycznego, psychicznego i emocjonalnego? Czy są w stanie dobrze przejść do nowego rytmu dnia, oczekiwań i obowiązków?

3. Mniej pytajmy o szkołę i edukację, więcej o relacje i kontakty z rówieśnikami

Dopytujmy o spotkania z kolegami/koleżankami w szkole. Sprawdzajmy, jak się z tym czują, czy jest to dla nich wyzwanie.

4. Wykorzystujmy codziennie okazję do rozmowy o uczuciach

Pytajmy, co czują w związku z powrotem, czego doświadczają w szkole. W przypadku problemów pytajmy, co jest trudnego i doceniajmy zmaganie się z wyzwaniami. Te emocje są również potrzebne i uczące. Nie przelewajmy też naszych obaw na dzieci, starajmy się być dla nich wsparciem i wentylem regulującym napięcie.

5. Bądźmy gotowi na bardzo różne, nie zawsze przyjemne i zmieniające się w czasie emocje towarzyszące powrotowi do szkoły

Mogą to być trudności ze skupieniem uwagi, niepokój czy frustracja. Spróbujmy po prostu być ciekawi przeżyć naszych dzieci, bez ich oceniania.

6. Sprawdzajmy ich pewność siebie, gotowość do podejmowania wyzwań

Postarajmy się najpierw zobaczyć, co jest ich mocną stroną, a co wymaga wsparcia oraz czy wierzą we własną zdolność do odniesienia sukcesu. Pytajmy o potrzeby: jak zmieniło je doświadczenie izolacji społecznej i edukacji zdalnej? co straciły w czasie edukacji zdalnej, a co zyskały? Przyglądajmy się temu, jak nasze dzieci radzą sobie z pojawiającymi się problemami.

7. Zachęcajmy do samodzielnego rozwiązywania trudności ze wszystkimi tego konsekwencjami

Tylko osobiste doświadczenie jest materiałem do wypracowania nowych strategii i schematów działania. Pamiętajmy jednak, że takie doświadczania będą rozwojowe, kiedy nasze dziecko poczuje, że ma wpływ (nawet tylko w pewnym zakresie), poradziło sobie (dzięki swoim mocnym stronom, w tym umiejętności szukania wsparcia), a co najważniejsze doświadczyło wsparcia.

8. Rozmawiajmy o tym, co cenimy w naszych dzieciach i świętujmy

Szukajmy wielu nieoczywistych okazji do kolekcjonowania pozytywnych emocji. Mówmy, co nam w nich imponuje, co dostrzegamy. Doceniajmy każdy postęp, każdy sukces, także ten najmniejszy. Wspierajmy w niepowodzeniach, nie bagatelizując ich, ale wzmacniając ich wiarę we własne możliwości.

9. Uczmy dzieci zwracania się o pomoc, ale też tej pomocy udzielania

Sprawdzajmy , jakie stawiają sobie oczekiwania, ale też czego oczekują od nas, dorosłych? Zapewniajmy o naszej gotowości do wsparcia codziennie, ale też długofalowo, w procesach, w których się znajdą.

10. Sami szukajmy wsparcia

Jeśli coś nas niepokoi - rozmawiajmy z nauczycielami/kami i innymi rodzicami.

Podsumowanie

Szkoła, do której wracamy, może być inna - bardziej relacyjna, uważna, odporna i elastyczna. Wierzymy głęboko w nauczycielki i nauczycieli, w szkolnych liderów i liderki, że właśnie na to postawią. Nie tylko w najbliższych tygodniach.

Jako rodzice zadbajmy o to, by w naszych domowych relacjach było jeszcze więcej uważności, wyrozumiałości, elastyczności i uwzględniania realnych potrzeb naszych dzieci. Warto zgodzić się na taką szkołę, w której może najmniej będzie właśnie... szkoły.

Dorota Kulesza-Tałan, terapeutka i pedagożka twórczości, mówi:

Wracają! Wracają nasze dzieci do szkoły i to jest dobra wiadomość. Wracają do swojego środowiska edukacyjnego, do koleżanek i kolegów, do dorosłych, których znają. Prawdopodobnie mogą mieć w sobie sporo lęku - czemu nie trudno się dziwić, jeśli powraca się do znanego miejsca po dłuższej nieobecności. Zrozumiały jest ten lęk i jeśli Wasze dziecko ma taką potrzebę, to porozmawiajcie z nim o tym. Nie bagatelizujcie złego nastroju czy samopoczucia dziecka - jeśli się będzie utrzymywać, to lepiej skonsultować się ze specjalistą. Pandemia postawiła przed nami skrajnie trudne wyzwania i uczymy się ciągle stawiać im czoło. Być może również Wy macie jakieś obawy przed powrotem dzieci do szkoły - bo to trochę tak, jakby czekała Was powtórka z adaptacji. Ale postarajcie się o swoich niepokojach rozmawiać w gronie dorosłych. Dzieciom potrzebne jest Wasze opanowanie, życzliwość, akceptacja. To, co dodatkowo możecie zrobić dla swoich dzieci, to budowanie sojuszy. Z nauczycielkami, nauczycielami, pozostałymi pracownikami szkoły, bo z pewnością wszystkim im będzie zależało, by spotkanie z dziećmi i młodzieżą było czasem dobrze zapamiętanym. Serdeczność, uśmiech, spokojna rozmowa to składniki budujące pozytywną atmosferę. W takiej atmosferze łatwiej się uczyć, współpracować, zdobywać nowe doświadczenia. Dobry powrót do szkoły zależeć będzie przede wszystkim od dorosłych - wspierajcie się więc nawzajem, a z pewnością korzystne to będzie dla całej szkolnej społeczności.

Tekst jest rezultatem współpracy Jana Dąbkowskiego i Sylwii Żmijewskiej-Kwiręg z Centrum Edukacji Obywatelskiej z ekspertkami - psycholożką dr Magdaleną Śniegulską i terapeutką Dorotą Kuleszą-Tałan.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego warto wrócić do szkoły stacjonarnej już teraz?

# data[].attributes.attachment_link.description
Dzisiejszy wpis publikowany w ramach cyklu „Odporna szkoła" - wsparcia realizowanego przez Centrum Edukacji Obywatelskiej i kierowanego do nauczycieli i nauczycielek oraz dyrektorów i dyrektorek Niektóre nasze dzieci nie chcą wracać do szkoły. Nie zawsze potrafią powiedzieć dlaczego. Towarzyszy im niepokój, lęk przed kolejną zmianą, obawa przed weryfikacją ich rzeczywistej wiedzy i umiejętności lub po prostu przyzwyczajenie do obecnego trybu pracy.

# data[].attributes.headline
Jak znów nauczyć się z sobą rozmawiać – 5 praktycznych propozycji

# data[].attributes.subject
Jak znów nauczyć się z sobą rozmawiać – 5 praktycznych propozycji

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Powrót do szkoły - do klas, nauczycieli i nauczycielek, kolegów i koleżanek - może być wcale nie mniejszym stresem niż jej początkowe opuszczenie i przejście do nauki online. W końcu młodzież wraca o kilka miesięcy starsza, z nowymi doświadczeniami, innymi refleksjami o tym, co się zdarzyło. Dlatego cała szkolna społeczność musi na nowo nauczyć się wspólnie być, pracować i ze sobą rozmawiać.
Mówienie i jakościowe słuchanie mogą być trudniejsze niż się wydaje. A co gdyby potraktować rozmowę tak, jak inne umiejętności - czytanie, liczenie, analizowanie źródeł - i zacząć ich w szkole uczyć?

W dzisiejszej szkole nastawionej na realizację przeładowanej podstawy programowej oraz na dobry wynik egzaminu brakuje miejsca na rozmowy o wartościach, problemach i wyzwaniach współczesnego świata. Tymczasem w doświadczeniu szkolnej edukacji szczególne znaczenie ma spotkanie. Szkoła stwarza znakomite warunki do bezpośredniego spotkania osób o różnych spojrzeniach na rzeczywistość i odmiennych poglądach, wywodzących się z różnych środowisk czy reprezentujących inne pokolenia. W szkole zawiązują się relacje między trzema podmiotami: uczniami i uczennicami, nauczycielami i nauczycielkami oraz rodzicami, warto więc wykorzystać wielowymiarowy charakter szkolnego spotkania jako szansę na praktykowanie rozmowy i uczenie się dialogu o tym, co najważniejsze pisze w artykule o wartości rozmowy Mirosław Skrzypczyk, nauczyciel języka polskiego w Zespole Szkół w Szczekocinach oraz Społecznej Szkole Podstawowej w Szczekocinach, edukator, animator kultury i laureat Nagrody im. Ireny Sendlerowej.

Rozmawianie - o samopoczuciu, hobby uczniów i uczennic, literaturze i filmie, bieżących wydarzeniach czy ważnych problemach lokalnych i globalnych (jak migracje, równość płci, klimat) - buduje w klasie relacje, uczy formułowania myśli, uważności i empatii. Nauczyciele i nauczycielki oraz eksperci i ekspertki Centrum Edukacji Obywatelskiej z programu „I am European: Historie i fakty na XXI wiek" dzielą swoimi wskazówkami na praktykowanie dobrej rozmowy w klasie i w szkole.

1. Wspólnie ustalcie zasady dobrej rozmowy

Zanim zaczniecie rozmowę w klasie na dany temat, zastanówcie się, czym dla każdego z uczniów i uczennic jest dobra rozmowa oraz jakie warunki należy im stworzyć, aby czuli się bezpiecznie i na tyle komfortowo, by dzielić się swoimi opiniami i przemyśleniami. Spiszcie kontrakt, w którym uwzględnicie Wasze postanowienia (np. nie przerywamy sobie nawzajem).

2. Poznawajcie i opowiadajcie historie

Czasem łatwiej zacząć rozmowę na trudny, niewygodny lub zbyt abstrakcyjny temat, gdy mamy do niej punkt wyjścia. Takim przyczynkiem do rozmowy może być czyjaś historia - wysłuchana, obejrzana lub przeczytana. Najbardziej angażujące będzie oczywiście spotkanie z drugim człowiekiem, który podzieli się z uczniami i uczennicami swoim doświadczeniem. Taki bezpośredni kontakt uczy szacunku dla drugiego człowieka i jego punktu widzenia, otwartości, empatii, ale też umiejętności dociekania i zadawania pytań. Gdy osobiste spotkanie nie jest możliwe, interesujące historie można poznawać przez film, literaturę, reportaż. Oglądajcie więc lub czytajcie wspólnie, a następnie dyskutujcie o tym!

Dzielcie się wrażeniami i emocjami, które wzbudziły w Was poznane historie, wyjaśniajcie niezrozumiałe fragmenty, zachęcajcie do dyskusji i refleksji na ich temat. A może poznana historia poruszy któregoś z uczniów na tyle, że zdecyduje się opowiedzieć własną? Dzielenie się swoimi doświadczeniami to doskonały sposób na lepsze poznanie się uczniów i uczennic w klasie i budowanie więzi między ludźmi.

Chcecie wiedzieć więcej o metodzie storytellingu w edukacji? Przeczytajcie poświęcony temu artykuł.

3. Otwieraj się na to, o czym chcą rozmawiać uczniowie i uczennice

Mirosław Skrzypczyk w swoim artykule wskazuje, że w dialogu najważniejsza jest „ nasza gotowość na prawdziwe spotkanie, wrażliwość na drugą osobę i respektowanie jej formy, postaw i poglądów, wreszcie na potrzebę bycia razem". O tym, że nauczyciel i nauczycielka powinni także wykazywać się tą wrażliwością w stosunku do uczniów i uczennic i być otwarci na ich potrzeby oraz zainteresowania mówił podczas webinarium Ciekawe jest to, że edukacja zdalna uruchomiła w niektórych uczniach i uczennicach chęć podjęcia nowych inicjatyw. W czasie edukacji online lekcja została skrócona do 30 minut i nie starczało czasu, aby każdy mógł się wypowiedzieć. Kamil, uczeń szóstej klasy, gdy czytaliśmy obowiązkową lekturę „Jak rozmawiać z uczniami i uczennicami online - również na tematy globalne" Jakub Niewiński, nauczyciel języka polskiego i etyki: „ Felix, Net i Nika oraz gang niewidzialnych ludzi, która porusza temat sztucznej inteligencji i robotów zaproponował, że pokaże nam swojego awatara, bo takie tworzy. Swoją opowieść rozpoczął na lekcji, a na jej drugą na część zaprosił swoich kolegów i koleżanki po zajęciach. Inicjatywa więc wychodzi ode mnie, ale wsłuchuję się w głosy uczniów i uczennic i pozwalam im się wypowiedzieć".

4. Rozmowa wynika ze wspólnych działań

„Przestrzeń do dialogu pomagają wypracować projekty realizowane wspólnie przez uczniów, uczennice, nauczycielki i nauczycieli w ramach jednego przedmiotu lub interdyscyplinarnie" - pisze Mirosław Skrzypczyk - (...) Warto więc podjąć takie tematy, które będą nawiązywały do pasji i zainteresowań młodzieży czy też będą rezultatem obserwacji rzeczywistości. „Z mojego doświadczenia wynika, że sprawdzają się także projekty inspirowane lokalnością - dotyczące lokalnej historii, wyróżniających się w niej postaci (artystów/ek, pisarzy/ek czy działaczy/ek społecznych) lub zdiagnozowanych przez uczniów i uczennice problemów, z jakimi boryka się lokalna społeczność, a które są pomijane w oficjalnym dyskursie."

Może wspólnie zrealizujecie projekt, który nie tylko dostarczy Wam inspiracji do rozmów między sobą, ale też pozwoli poznać historie mieszkańców i mieszkanek Waszych miejscowości? Pomoże Wam w tym przewodnik „Storytelling. Jak oddać głos migrantom i migrantkom z sąsiedztwa".

5. Załóżcie Klub Dobrej Rozmowy

Podjęliście próby dobrej rozmowy i Wasi uczniowie i uczennice rozsmakowali się w dyskusjach? A może Twoja klasa chce zaprosić do dyskusji uczniów i uczennice ze szkoły? Załóżcie więc Klub Dobrej Rozmowy. Przez ten proces krok po kroku przeprowadzi Was przewodnik „Punkty widzenia. Klub Dobrej Rozmowy".

Wskazówkami na praktykowanie dobrej rozmowy w klasie i w szkole podzielili się eksperci i ekspertki z programu „I am European: Historie i fakty o migracjach na XXI wiek".

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak znów nauczyć się z sobą rozmawiać - 5 praktycznych propozycji

# data[].attributes.attachment_link.description
Powrót do szkoły - do klas, nauczycieli i nauczycielek, kolegów i koleżanek - może być wcale nie mniejszym stresem niż jej początkowe opuszczenie i przejście do nauki online. W końcu młodzież wraca o kilka miesięcy starsza, z nowymi doświadczeniami, innymi refleksjami o tym, co się

# data[].attributes.headline
Nie chcę Was oceniać, chcę się dowiedzieć

# data[].attributes.subject
Nie chcę Was oceniać, chcę się dowiedzieć

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wiedza i umiejętności uczniów i uczennic po edukacji zdalnej są bardzo zróżnicowane. Jak się dowiedzieć, co młodzi ludzie już wiedzą i potrafią, a z czym trzeba się będzie wspólnie zmierzyć od nowa? W tym artykule przedstawię 12 sposobów na pozyskiwanie informacji o tym, co i w jakim stopniu opanowali nasi uczniowie i uczennice, po co zbieramy te informacje i jak można je wykorzystać w dalszym nauczaniu.
Wiele młodych osób nie chce wrócić do szkoły, ponieważ obawiają się sprawdzianów i klasówek. Rozumiem ich niepokój, gdyż wielu nauczycieli/ek zapowiada tzw. „dni prawdy" - wreszcie okaże się, kto ile pracował. Niektórzy zapewniają jednak, że sprawdzianów nie będzie. Warto, aby taką politykę przyjęli jednogłośnie nauczyciele i nauczycielki w każdej szkole.

Szkoła Podstawowa nr 1 w Kartuzach zapowiedziała, że stopnie końcoworoczne za naukę zdalną są już wystawione i nikt nie będzie ich zmieniać, zwłaszcza na gorsze. Szkoła w najbliższych tygodniach zajmie się zaś odbudowywaniem relacji pomiędzy uczniami i uczennicami a ich nauczycielami i nauczycielkami. Taka praktyka wydaje mi się najlepsza.

Informacja zwrotna dla nauczyciela/ki

Jest jednak druga strona medalu. Sprawdziany przeprowadzane podczas nauki zdalnej często nie dawały rzetelnej informacji o opanowaniu wiedzy i umiejętności przez uczniów i uczennice. Zatem ani młodzi ludzie, ani ich nauczyciele/ki nie wiedzą, ile faktycznie tematów udało się opanować skutecznie.

Zbliża się koniec roku. Dzieci i młodzież pojadą na wakacje. Oni mogą poczekać kilka miesięcy na informacje o tym, co wiedzą i potrafią. Jednak nauczyciel/ka czekać nie może. Aby dobrze zaplanować pracę w kolejnym roku, musi wiedzieć od czego zacząć i jak prowadzić proces dydaktyczny w bardzo zróżnicowanej klasie. Wiemy, że różnice dotyczące wiedzy i umiejętności uczniów i uczennic będą duże. Podstawowy powód zróżnicowania nie tkwi jednak w tym, że młodzi ludzie nie chcieli się uczyć. Ci, którzy mieli wsparcie i opiekę w domu, nauczyli się więcej. Wielu z nich nie miało dostępu do technologii, część nie była przyzwyczajona do samodzielnej nauki, niektórzy nie mieli warunków domowych lub żyli w stresie uniemożliwiającym uczenie się. To wielka niesprawiedliwość ich z tego rozliczać po powrocie do szkół. Jedyny rozsądny kierunek jest taki: nauczyciel/ka pozyska informację o efektach swojego nauczania zdalnego, aby zaplanować właściwie naukę w przyszłym roku szkolnym.

Aby uzyskać rzetelną informację o wiedzy i umiejętnościach uczniów i uczennic, nauczyciel/ka musi zapewnić młodych ludzi, że:

nie będą oceniani na stopnie w tym roku szkolnym,

wyniki ewentualnych testów posłużą jedynie do planowania nauczania.

Wynika z tego, że nauczyciele i nauczycielki nie powinni posługiwać się stopniami, procentami, punktami itd. Do dyspozycji pozostaje informacja zwrotna, która tym razem ma służyć nauczycielowi/ce. Jest to ocena jego/jej pracy z uczniami i uczennicami podczas edukacji zdalnej. Najważniejsze jest to, aby uczniowie i uczennice zrozumieli i uwierzyli w intencje nauczyciela/ki. Warto zadbać o komunikat nie chcę Was oceniać, chcę się dowiedzieć!

Sumujące wyniki ze sprawdzianów, testów i klasówek nie dają nauczycielowi/ce rzetelnej informacji o postępach w uczeniu się. Jest to najłatwiejszy i często zawodny sposób sprawdzenia wiedzy uczniów i uczennic (choć nie ich umiejętności). Sprawdzianami nie zweryfikujemy całej wiedzy, tylko ten fragment, którą wybraliśmy do sprawdzenia. Ponadto na wyniki sprawdzianu może wpłynąć zła kondycja psychiczna lub fizyczna młodego człowieka w danym dniu, co zaburza otrzymany rezultat.

Jakie mamy inne sposoby na pozyskiwanie informacji o tym, co i w jakim stopniu opanowali nasi uczniowie i uczennice?

Przygotowałam 12 prostych metod, które pomogą - zarówno uczniów i uczennicom, jak i ich nauczycielom - zorientować się nad czym trzeba jeszcze wspólnie popracować, a co zostało już opanowane. Co więcej w każdej z tych metod uczniowie i uczennice uczą się od siebie wzajemnie, co stanowi pierwszy krok do syntezy wiedzy.

Pierwszy i najprostszy sposób to rozmowa z uczniami i uczennicami. Może to być dyskusja o tym, co już wiemy, czego byśmy chcieli się dowiedzieć, jakie mamy pytania. Być może podczas takiej rozmowy uczniowie i uczennice wzajemne wytłumaczą sobie pewne zagadnienia i różnice zmaleją.

2. Odpowiedź na pytania kluczowe

W tej metodzie nauczyciel/ka wymyśla pytanie kluczowe związane z omawianymi zagadnieniami. Pytanie kluczowe musi być dla uczniów i uczennic interesujące, a odpowiedź na nie powinna wymagać, by młodzi ludzie korzystali z wiedzy, którą już opanowali. To zadanie można przeprowadzić w małych grupach, by dać przestrzeń na wspólne poszukiwanie odpowiedzi i wymianę informacji.

Samoocena, czyli odpowiedź na pytanie, czego się nauczyliśmy w obrębie danego tematu. Uczniowie i uczennice w parach lub w małych grupach mogą wspólnie tworzyć listę zagadnień. W kolejnym kroku każdy i każda może dokonać anonimowo samooceny. Taka informacja może pomóc nauczycielowi/ce w zorientowaniu się, jaka część klasy opanowała materiał w stopniu wystarczającym do dalszej pracy.

Test anonimowy - nauczyciel/ka opracowuje test z danego tematu i daje uczniom i uczennicom do anonimowego wypełnienia. Konieczna jest w tym przypadku zapowiedź, że wyniki posłużą jedynie nauczycielowi/ce do planowania nauczania.
Inne wykorzystanie testu
Test jest bardzo częstą formą sprawdzania wiedzy. Jego formę można tak zmienić, aby jednocześnie mogli z niego korzystać uczniowie i nauczyciele. Jak to zrobić?

Po wypełnieniu testu uczniowie i uczennice w parach wyjaśniają sobie błędne odpowiedzi i poprawiają je.

Test jest podzielony na działy odpowiadające częściom materiału. Po jego wypełnieniu uczniowie i uczennice spotykają się w grupach, aby umówić wspólne wyniki dla danego działu.

Test wypełniany jest w parach. Ta forma umożliwia uczniom i uczennicom wzajemne uczenie się i przedyskutowanie odpowiedzi.

4. Sprawdź, co umie Twój sąsiad/ka

Zaproponuj uczniom i uczennicom grę w zamianę ról. Uczeń lub uczennica odgrywający rolę nauczyciela/ki zadaje pytania koledze lub koleżance. Następnie wspólnie analizują odpowiedzi na pytania, które opracował/a i podał/a im nauczyciel/ka. Zaznaczają przy tym, na które z pytań odpowiedzieli prawidłowo. Jeśli nauczyciel/ka zapowie, że nie będzie oceniał/a uczniów i uczennic to może uzyskać dość rzetelną informację.

Nauczyciel/ka przedstawia uczniom i uczennicom tematy krótkich projektów, których realizacja wymaga znajomości wiedzy przedmiotowej przekazanej podczas nauczania zdalnego. Uczniowie i uczennice w grupach realizują projekt i przygotowują prezentację, którą przedstawiają kolegom i koleżankom podczas zajęć. Jest to również sposób na wzajemne nauczanie.

Błąd - nauczyciel/ka przedstawia błędne rozumowanie i zadaje uczniom i uczennicom zadanie polegające na znalezieniu błędu i próbie poprawieniu go. Może to wyglądać w ten sposób: nauczyciel/ka projektuje notatkę wzorem informacji, które można uzyskać w Internecie i zamieszcza w niej co najmniej cztery błędne informacje. Następnie prosi uczniów i uczennice, aby je znaleźli i skorygowali, posiłkując się własną wiedzą i innymi wiarygodnymi źródłami.

Wybór - nauczyciel/ka przedstawia uczniom i uczennicom kilka stwierdzeń lub pytań, a następnie prosi o zdecydowanie, czy są one prawdziwe, czy fałszywe. Można również zadać uczniom i uczennicom pytania z przygotowanymi odpowiedziami i prosić o wybranie właściwej.

Nauczyciel/ka opracowuje kilka zagadnień związanych z przedstawionymi wcześniej tematami. Poleca uczniom i uczennicom wylosowanie jednego z nich. Uczeń lub uczennica może losować aż do momentu, gdy trafi na temat, który jest w stanie opracować samodzielnie. Następnie uczniowie i uczennice łączą się w pary i tłumaczą sobie wzajemnie wylosowane zagadnienia. Odrzucone przez uczniów i uczennice tematy wskazują nauczycielowi/ce, co wymaga powtórnego omówienia.

Nauczyciel/ka zawiesza plakaty na ścianach sali. Na każdym jest zamieszone słowo lub fraza związane z omawianymi wcześniej tematami. Uczniowie i uczennice podchodzą do plakatów i wypisują na nich to, co wiedzą o danym zagadnieniu i co byliby w stanie przekazać kolegom i koleżankom. Zadanie można wykonać np. w formie mapy myśli. Nauczyciel/ka dzięki wypełnionym plakatom może się zorientować, ile uczniowie i uczennice wiedzą o danym zagadnieniu.

9. Refleksja uczniowska

Nauczyciel/ka prosi uczniów i uczennice, aby anonimowo podsumowali, czego się nauczyli na dany temat. Może im zaproponować pytania:

Czego ważnego się dowiedziałaś/eś?

Co z tego, czego się nauczyłaś/eś będzie Twoim zdaniem najbardziej przydatne?

Co było dla Ciebie trudne?

Jakiej pomocy potrzebujesz, aby opanować temat?

Co cię zaskoczyło lub zdziwiło?

Nauczyciel/ka zbiera refleksje uczniów i uczennic, a następnie analizuje je pod kątem przyszłego nauczania.

Refleksje uczniowskie można także zbierać w formie kart wyjścia - uczniowie i uczennice piszą odpowiedzi na pytanie i zostawiają nauczycielowi, wychodząc z klasy.

Eksperci i ekspertki programu "Szkoła ucząca się" opracowali pomoc dydaktyczną "Pudełko refleksji" która zawiera 28 technik pozyskiwania refleksji uczniowskiej.

10. Pozyskanie szybkiej opinii uczniów i uczennic - samoocena

Technika polega na poproszeniu uczniów i uczennice o samoocenę swojego rozumienia zagadnienia. Dzięki szybkiej samoocenie nauczyciel/ka uzyskuje obraz tego, co uczniowie i uczennice myślą, że wiedzą. Można w tym celu skorzystać z:

techniki świateł: wszystko rozumiem - zielone; mam pewne wątpliwości - żółte; nie rozumiem - czerwone,

wskazywanie ręką: kciuk do góry - rozumiem i potrafię to wyjaśnić własnymi słowami; ręka machająca - nie jestem do końca pewien i wątpię, czy potrafię to wyjaśnić; kciuk do dołu - jeszcze nie rozumiem i nie potrafię tego wyjaśnić.

Ten rodzaj samooceny może być niestety zawodny, gdyż uczniowie i uczennice mogą nie być w stanie ocenić swojej wiedzy prawidłowo. Dlatego warto wylosować uczniów deklarujących zrozumienie i poprosić o wyjaśnienie zagadnienia rówieśnikom.

Nauczyciel/ka prosi uczniów i uczennice, aby utworzyli wizualną lub symboliczną prezentację tego, czego się nauczyli i przygotowali się do wyjaśnienia jej innym. Technika jest szczególnie przydatna przy sprawdzaniu, czy uczniowie i uczennice rozumieją różnego tego rodzaju powiązania.

Przykład: Narysuj wizualną sieć czynników wpływających na wzrost roślin.

Wiedza i jej zrozumienie ujawniają się, gdy uczniowie i uczennice mogą przenieść to, czego się nauczyli na inne dziedziny. Dlatego dobrym sposobem sprawdzenia rozumienia jest poproszenie uczniów i uczennic o zastosowanie wiedzy w nowym kontekście.

Przykład: Znajdź przykłady symetrii w budynku szkolnym lub na boisku.

Co zrobić ze zróżnicowaną informacją płynącą od uczniów i uczennic?

Jeśli nauczyciel/ka dowie się, co jego/jej uczniowie i uczennice już wiedzą i potrafią, a czego jeszcze nie, to prawdopodobnie zorientuje się, że klasa jest mocno zróżnicowana. To dopiero wstęp do bardzo trudnego zadania, które przed nim/nią stoi.

W kolejnym kroku nauczyciel/ka musi prowadzić lekcje tak, aby w inny niż dotychczas sposób przedstawić materiał uczniom i uczennicom, którzy nie zrozumieli omawianych wcześniej zagadnień i jednocześnie przygotować zadania dla tych, którzy wszystko już opanowali.

Warto zaznaczyć, że ze zróżnicowanym poziomem wiedzy uczniów i uczennic nauczyciel/ka spotyka się często, choćby na początku nowego roku szkolnego. Jednak po pandemii staniemy przed trudniejszym wyzwaniem, ponieważ część materiału będzie trzeba powtórzyć, a część przedstawić od nowa.

W programie „Szkoła Ucząca Się" opracowaliśmy pomoc dydaktyczną „Skrzyneczkę mistrzów", która - mamy nadzieję - w pewnym stopniu może wesprzeć nauczycieli i nauczycielki w prowadzeniu zindywidualizowanych zajęć.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nie chcę Was oceniać, chcę się dowiedzieć!

# data[].attributes.attachment_link.description
Wiedza i umiejętności uczniów i uczennic po edukacji zdalnej są bardzo zróżnicowane. Jak się dowiedzieć, co młodzi ludzie już wiedzą i potrafią, a z czym trzeba się będzie wspólnie zmierzyć od nowa? W tym artykule przedstawię 12 sposobów na pozyskiwanie informacji o tym, co i

# data[].attributes.headline
Czy kryzys jest zły? Jak rozmawiać z uczniami o sytuacji kryzysowej i jej konsekwencjach? 

# data[].attributes.subject
Czy kryzys jest zły? Jak rozmawiać z uczniami o sytuacji kryzysowej i jej konsekwencjach? 

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Uniwersytet Dzieci w Klasie dla nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wirus COVID-19 rozprzestrzenił się po całym świecie i dotknął niemal każdej sfery życia. Sytuacja rozwinęła się bardzo szybko, wpływając mocno na naszą codzienność i sposób funkcjonowania. Niezależnie od tego, czy choroba pojawiła się w najbliższym otoczeniu dzieci, przeżywają one dużą zmianę. Zmagają się z różnymi emocjami oraz szybko musiały zaadaptować się do nowych warunków. Kiedy zagrożenie ustanie, wrócimy do szkoły. Chcielibyśmy, aby był to powrót do normalności, do rzeczywistości, którą znamy i w której czujemy się bezpiecznie. Jednak świat, w którym żyjemy nie będzie już taki sam. Dlatego warto wraz z uczniami rozmawiać o sytuacji, z którą wszystkim nam przyszło się zmierzyć.

Kryzys jest jak tornado, przychodzi znienacka, niszczy to, co znamy i zaprowadza nowe porządki. Sprawia, że czujemy się zaniepokojeni, tracimy grunt pod nogami i poczucie bezpieczeństwa. W pierwszej chwili jest trudno. I na poziomie emocji i w codziennym życiu. Potrzebujemy czasu, by zorientować się w nowej sytuacji. Kiedy pierwszy kurz opadnie, zaczynają się pojawiać pozytywne zjawiska: szybko ustalamy, co w tej sytuacji jest dla nas ważne, szukamy wsparcia oraz nowych sposobów funkcjonowania. Rozwijane są nowe pomysły, uczymy się nowych rzeczy i pomagamy sobie nawzajem. Dobrze to widać w różnych inicjatywach podejmowanych na rzecz służby zdrowia, osób starszych i potrzebujących oraz tych, którzy nagle znaleźli się w ciężkiej sytuacji. Potrafimy się szybko zorganizować (różne zbiórki na sprzęt potrzebny dla szpitali), kreatywnie podchodzić do problemów (szycie maseczek, czy drukowanie osłon na drukarkach 3D) i działać razem, mimo oddalenia (wspólnie nagrywane utwory przez osoby znajdujące się w swoich domach).

Dotykają nas także tęsknoty, za tym co było, co straciliśmy, albo chwilowo nie mamy do tego dostępu. Musimy szukać innych możliwości zaspokojenia kontaktu z innymi, ruchu, kreatywności.

Trudne sytuacje są zazwyczaj najbardziej zapadającymi w pamięć lekcjami życia. By były konstruktywne, potrzebujemy na spokojnie je przeanalizować i wyciągnąć wnioski. O czym pamiętać przygotowując się do rozmowy z uczniami?
1. Sytuacje trudne są... trudne!

# data[].attributes.attachment_link.title
Czy kryzys jest zły? Jak rozmawiać z uczniami o sytuacji kryzysowej i jej konsekwencjach?

# data[].attributes.attachment_link.description
Wirus COVID-19 rozprzestrzenił się po całym świecie i dotknął niemal każdej sfery życia. Sytuacja rozwinęła się bardzo szybko, wpływając mocno na naszą codzienność i sposób funkcjonowania. Niezależnie od tego, czy choroba pojawiła się w najbliższym otoczeniu dzieci, przeżywają one dużą zmianę. Zmagają się z różnymi emocjami oraz szybko musiały zaadaptować się do nowych warunków.

# data[].attributes.headline
Wsparcie w powrocie do edukacji stacjonarnej 

# data[].attributes.subject
Wsparcie w powrocie do edukacji stacjonarnej 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Poszukujesz sprawdzonych rozwiązań, które ułatwią Ci prowadzenie lekcji? Zastanawiasz się, w jaki sposób zadawać i oceniać zadania wykonywane przez uczniów i uczennice? Chciałbyś lub chciałabyś dowiedzieć się, jak z wyzwaniami związanymi z edukacją zdalną oraz powrotem do stacjonarnej szkoły radzą sobie inni nauczyciele i nauczycielki? A może jesteś dyrektorem lub dyrektorką i poszukujesz informacji o tym, jak zarządzać szkołą w czasie epidemii koronawirusa? W cyklu webinariów i materiałów „Odporna szkoła" wspieramy szkoły w pracy w bieżącym kontekście. Wspólnie z Wami podążamy również za tym, co zmienia się w edukacji pod jego wpływem.
Przed nami powrót do innej szkoły. Wracajmy uważnie!

Po roku od wybuchu pandemii jesteśmy już inni. Przed nami więc nie tyle powrót, ile ponowne spotkanie i stworzenie szkoły, która trochę lepiej służyłaby zmęczonym pandemią uczniom i uczennicom i niemniej spracowanym nauczycielkom i nauczycielom.

W ramach cyklu „Odporna szkoła" wspieramy nauczycieli oraz dyrekcje szkół w przygotowaniu do powrotu do stacjonarnej szkoły i podsumowaniu doświadczeń ostatniego roku. Bardzo zachęcamy Was do śledzenia naszego bloga i profilu na Facebooku. Znajdziecie tam materiały oraz informacje o otwartych webinariach, które pomogą spokojnie i uważnie wejść w nowy okres pracy z uczniami.

Artykuły i materiały:
Szkoła trochę inna, czyli co dokładnie warto zmieniać i jak planować pracę na kolejne tygodnie? Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. I Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? Cz. II Nie chcę Was oceniać, chcę się dowiedzieć Powrót do stacjonarnej szkoły - jak przygotować do niego uczniów i uczennice? Webinarium dla nauczycieli O kluczowej roli dyrektora w powrocie do stacjonarnej szkoły. Webinarium dla dyrektorów.
Materiały dotyczące edukacji zdalnej

W Centrum Edukacji Obywatelskiej od 27 lat współpracujemy z nauczycielami i nauczycielkami, a także dyrektorami i dyrektorkami. Wspieramy ich w tym, by uczniowie i uczennice - bez względu miejsce zamieszkania, pochodzenie czy po prostu okoliczności - mogli skutecznie się uczyć i otrzymywać wartościowe doświadczenie szkolne.

W roku 2020 niezbędne do tego stało się elastyczne podejście do edukacji i wykorzystywanie metod, które sprawdzają się w różnych warunkach pracy szkoły. Właśnie dlatego stworzyliśmy specjalny cykl pod nazwą „Odporna szkoła", w którym prezentujemy takie rozwiązania i metody.

Nagrania z webinariów

Ciekawe teksty i wywiady o edukacji zdalnej

Zmiany w polskiej szkole - nowa perspektywa?

Rok 2020 był dla nas wszystkich - osób pracujących w szkołach, osób zaangażowanych w rozwój edukacji, a także uczniów, uczennic i rodziców - trudnym sprawdzianem. Warto przyjrzeć się temu, jak sobie z nim poradziliśmy. Czy edukacja zdalna zmienia polską szkołę na naszych oczach?

Wskazówki i porady dotyczące codziennej pracy

Swoimi pomysłami i sposobami na skuteczne nauczanie w czasie edukacji zdalnej dzielą się na naszym blogu doświadczenia nauczyciele i nauczycielki, a także eksperci i ekspertki.

Zachęcamy Was do śledzenia informacji o „Odpornej szkole" na: www.blog.ceo.org.pl/edukacja-zdalna oraz na profilu Centrum Edukacji Obywatelskiej na Facebooku.

Projekt jest finansowany w ramach Programu „Fundusz pomocowy dla organizacji pozarządowych oraz inicjatyw obywatelskich 2020", utworzonego przez Polsko-Amerykańską Fundację Wolności, realizowanego przez Fundację Edukacja dla Demokracji.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wsparcie w powrocie do edukacji stacjonarnej

# data[].attributes.attachment_link.description
Poszukujesz sprawdzonych rozwiązań, które ułatwią Ci prowadzenie lekcji? Zastanawiasz się, w jaki sposób zadawać i oceniać zadania wykonywane przez uczniów i uczennice? Chciałbyś lub chciałabyś dowiedzieć się, jak z wyzwaniami związanymi z edukacją zdalną oraz powrotem do stacjonarnej szkoły radzą sobie inni nauczyciele i nauczycielki?

# data[].attributes.headline
Re-Relacje – czyli jak odbudować klasowe relacje po okresie pandemii?

# data[].attributes.subject
Re-Relacje – czyli jak odbudować klasowe relacje po okresie pandemii?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Za moment wracamy do szkół - pełni obaw i niepewności co do tego, na jak długo wracamy. Jedno jest pewne - szkolne relacje podczas edukacji zdalnej zmieniły swój kształt. Z większości rozmów z nauczycielami i uczniami, a także ze wstępnym raportów dotyczących edukacji zdalnej wynika, że szkolne relacje uległy za sprawą pandemii pogorszeniu. Przed nauczycielami stoi zatem wyzwanie, ale i szansa - nowy rok zacząć możemy, a nawet musimy - stawiając relacje na pierwszym miejscu.
Najpierw - Ja, Nauczyciel!

We wszystkich swoich wypowiedziach na temat budowania relacji w edukacji podkreślam, że w centrum relacyjnych działań w szkole stać musi nauczyciel. To od jego małych-wielkich gestów, wykonywanych codziennie pod tablicą - zależy, czy uda nam się wprowadzić klimat współpracy i życzliwości w klasie, ale też w całej szkole (a może i w systemie?).

Dlatego tak ważne jest, by nauczyciel miał zasoby - czyli wewnętrzną siłę do budowania relacji i modelowania odpowiednich zachowań wśród uczniów. W jaki sposób nauczyciel może zatem zadbać o siebie przed nowym rokiem? Szeroki wachlarz sposobów na dbanie o nauczycielski dobrostan pojawia się w facebookowej grupie „Szkoła Dobrej Relacji w Akcji" (zapraszamy: TUTAJ).

Przygotowania do nowego roku szkolnego warto zacząć od zadania sobie pytań o własne wartości i potrzeby, ale też zasoby:

Co jest dla mnie ważne jako nauczyciela/nauczycielki pracującego/-ej w szkole?

Jakie są najważniejsze dla mnie wartości?

Po co uczę i po co pracuję z dziećmi?

Co jest dla mnie priorytetem w pracy i w życiu?

Jakie mam zasoby - moje mocne strony, które ujawniły się w czasie edukacji zdalnej, ale też jakiego wsparcia mogę aktywnie poszukiwać - u specjalistów, u kolegów i koleżanek, a może też u uczniów?

Postawienie sobie powyższych pytań i zapisanie odpowiedzi, pozwoli zbudować poczucie stabilności i pewności siebie - jest ono kluczowe, gdy mamy zająć się reintegracją klasy w tak niepewnym czasie - gdy we wszystkich pracuje jeszcze wspomnienie edukacji zdalnej, a przyszłość jest nadal wielką niewiadomą.

Re-relacje - czyli co mogę zrobić dla moich uczniów i naszych relacji?

Sytuacja pandemii wzmocniła we mnie pewną ważną umiejętność, którą staram się rozwijać od lat - a mianowicie - postawę zaciekawienia i otwartości. Wszystko, co było wyzwaniem podczas edukacji zdalnej starałam się konsultować z uczniami i ich rodzicami: dopytywałam, czego potrzebują, jak się czują, jak widzą całą sytuację i co jest dla nich ważne. I myślę, że to pierwszy krok, jaki powinniśmy zrobić na drodze reintegracji klasowej:

Na początku zadbałabym o sporo czasu i spokojnej przestrzeni na luźne rozmowy: zadawałabym wiele pytań o to, z czym uczniowie zaczynają ten rok, czego teraz potrzebują; czy ważne jest dla nich rozmawianie o pandemii, czy chcieliby może przejść płynnie do normalnego trybu nauczania? Myślę, że odpowiedzi mogą być bardzo różne, w zależności od osobowości uczniów, rodzin z jakich pochodzą, ich doświadczeń. A zatem: pytajmy i podążajmy za uczniowskimi potrzebami.

Domykam „korona-przerwę": jeśli wśród uczniów jest na to zgoda, staram się domknąć doświadczenie pandemii. Zachęciłabym uczniów do uzupełnienia anonimowo plakatów z pytaniami: Co czuliśmy w czasie pandemii? Co było dla nas najtrudniejsze? Co nas najbardziej wspierało? Z czym (z jakimi myślami, przekonaniami, doświadczeniami) wyszliśmy z czasu lockdownu?

Myślę, że wartościowym pomysłem byłoby też podsumowanie procesu uczenia się w edukacji zdalnej, w tym celu przygotowałabym krótką ankietę dla uczniów (i być może też rodziców) - sama takie ankiety przeprowadzałam na bieżąco jeszcze w czasie korona-przerwy, ale warto zrobić je także teraz i omówić z uczniami.

Nowy rok-nowe obawy: wielu z nas wkracza w nowy rok z obawami - co nas czeka? Jak najlepiej się chronić? Jak traktować zalecenia MEN? Kogo słuchać? Z takimi samymi wątpliwościami przychodzą do szkoły nasi uczniowie. Stwórzmy przestrzeń, by ich obawy mogły wybrzmieć - zaproś do zapisania anonimowo na karteczkach post-it ewentualnych obaw i lęków albo refleksji z jakimi uczniowie/uczennice zaczynają ten rok szkolny. Następnie na forum postarajcie się omówić każdą z kartek, szukając odpowiedzi na pytania, rozwiewając wątpliwości lub choćby zapisując pytania uczniów (by np. skonsultować je potem z innymi nauczycielami czy z dyrekcją).

Nowy rok-nowe możliwości: po zmierzeniu się z obawami, warto nastroić się pozytywnie i ustalić, czego oczekujemy i co jest dla nas ważne w naszym wspólnym, szkolnym byciu razem. Zaproponować tu można ćwiczenie warsztatowe typu „Cebula": uczniowie siadają albo stoją w dwóch koncentrycznych kręgach, zwróceni do siebie twarzami i rozmawiają ze sobą na zadany temat, po około minucie na umówiony sygnał środkowy krąg przesuwa się o dwa miejsca w lewo. Przykładowe pytania, jakie możemy zaproponować: Jakie mam najpiękniejsze wspomnienie z wakacji? W jakim nastroju zaczynam rok szkolny? Czego chcę w tym roku szkolnym? Co jest dla mnie najważniejsze? Od mojej klasy oczekuję...? Jaką jedną zasadę do kontraktu klasowego chcę zaproponować i dlaczego? Czego ma być mniej w naszych relacjach? Czego ma być więcej w naszych klasowych relacjach? Co może wywołać uśmiech na mojej twarzy? Co może mnie zdenerwować? W jakich warunkach najlepiej mi się uczy?

Do tego ćwiczenia można też zastosować zabawę w „Zegar" - uczniowie umawiają się ze sobą na określone godziny, zapisując swoje imiona przy poszczególnych cyfrach (każdy dostaje wydrukowaną planszę zegara). Następnie nauczyciel wypowiada frazę „O godzinie pierwszej rozmawiamy o..." i umówione ze sobą osoby rozmawiają na dany temat (wcześniej trzeba przygotować listę 12 tematów rozmów, można wykorzystać powyższe pytania).

Budujemy wioskę wsparcia: na koniec warto zachęcić uczniów, by pomyśleli chwilę o swoich mocnych stronach, ale też o obszarach, w jakich potrzebowaliby wsparcia. Następnie w parach albo małych grupach rozmawiają o tym samym, dając sobie życzliwe zwroty (dopytując o mocne strony, dopowiadając swoje przemyślenia). Ważna jest tu modelująca rola nauczyciela, który może pokazać, jak takie uważne słuchanie ma wyglądać, by druga osoba poczuła się dostrzeżona i zaakceptowana. Na koniec spisać można imiona uczniów w tabeli z dwoma kolumnami - pierwszą tytułujemy „Takie skarby mam i daję grupie" (talenty, mocne strony, umiejętności, cechy, ale też każda forma wsparcia, jaką zaoferować może uczeń dla innych), a drugiej nadajemy tytuł „Takich skarbów potrzebuję..." (tu zapisać możemy potrzeby uczniów, obszary, w których potrzebują wsparcia, także oczekiwania odnośnie do nauki i funkcjonowania w grupie).

Inwestycja z wysoką stopą zwrotu

Powyższe ćwiczenia, to propozycja dobrego startu w nowym roku szkolnym. Ale nie tylko dlatego warto zacząć w ten sposób. Myślę, że jest to też inwestycja na przyszłość - nie wiemy, jak długo będziemy pracować w normalnych warunkach, nie wiemy, kiedy przejdziemy do edukacji hybrydowej albo zdalnej. Dlatego tak ważne jest zadbanie w tym momencie o relacje - gdy teraz zainwestujemy w nie czas i uważność, potem dużo łatwiej będzie nam komunikować się i pracować zdalnie z naszymi uczniami. Inwestycja w relacje to zawsze inwestycja z wysoką stopą zwrotu.

Daj teraz swoje pomysły na rozpoczęcie tego trudnego roku szkolnego!

Podziel się choć jedną inspiracją - pomożesz innym nauczycielom!

Ps. Inspiracją dla tego tekstu był webinar Centrum Edukacji Obywatelskiej „Jak być wychowawcą/wychowawczynią w tym trudnym roku szkolnym?" i cenne myśli Emilki Kędziorek, Izy Jaskółki-Turek i Tomka Kołodziejczyka. Dziękuję! (zobacz TU).

# data[].attributes.attachment_link.title
Re-Relacje - czyli jak odbudować klasowe relacje po okresie pandemii? > Szkoła Dobrej Relacji

# data[].attributes.attachment_link.description
Za moment wracamy do szkół - pełni obaw i niepewności co do tego, na jak długo wracamy. Jedno jest pewne - szkolne relacje podczas edukacji zdalnej zmieniły swój kształt. Z większości rozmów z nauczycielami i uczniami, a także ze wstępnym raportów dotyczących edukacji zdalnej wynika, że szkolne relacje uległy za sprawą pandemii pogorszeniu.

# data[].attributes.body
Relacje to podstawa, czyli po co komu wychowawca?

# data[].attributes.attachment_link.title
Relacje to podstawa, czyli po co komu wychowawca?

# data[].attributes.headline
Zgrana klasa – scenariusz lekcji wychowawczej dla szkoły podstawowej 

# data[].attributes.subject
Zgrana klasa – scenariusz lekcji wychowawczej dla szkoły podstawowej 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka" wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne

# data[].attributes.attachment_link.title
Zgrana klasa - scenariusz lekcji wychowawczej dla szkoły podstawowej

# data[].attributes.attachment_link.description
Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka" wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne

# data[].attributes.headline
Jak zmotywować dziecko do nauki? Porady dla rodziców 

# data[].attributes.subject
Jak zmotywować dziecko do nauki? Porady dla rodziców 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka" wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak zmotywować dziecko do nauki? Porady dla rodziców

# data[].attributes.attachment_link.description
Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka" wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne

# data[].attributes.headline
Zainteresowania dziecka – jak je rozwijać? 

# data[].attributes.subject
Zainteresowania dziecka – jak je rozwijać? 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka" wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne

# data[].attributes.attachment_link.title
Zainteresowania dziecka - jak je rozwijać?

# data[].attributes.attachment_link.description
Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka" wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne

# data[].attributes.headline
Wirtualne wycieczki dla dzieci. Najlepsze propozycje 

# data[].attributes.subject
Wirtualne wycieczki dla dzieci. Najlepsze propozycje 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka" wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne

# data[].attributes.attachment_link.title
Wirtualne wycieczki dla dzieci. Najlepsze propozycje

# data[].attributes.attachment_link.description
Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka" wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne

# data[].attributes.headline
Czytanie dzieciom – najlepsze bajki dla dzieci na dobranoc 

# data[].attributes.subject
Czytanie dzieciom – najlepsze bajki dla dzieci na dobranoc 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka" wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne

# data[].attributes.attachment_link.title
Czytanie dzieciom - najlepsze bajki dla dzieci na dobranoc

# data[].attributes.attachment_link.description
Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka" wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne

# data[].attributes.headline
Zabawy sensoryczne dla dzieci – kreatywny sposób na nudę! 

# data[].attributes.subject
Zabawy sensoryczne dla dzieci – kreatywny sposób na nudę! 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka" wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne

# data[].attributes.attachment_link.title
Zabawy sensoryczne dla dzieci - kreatywny sposób na nudę!

# data[].attributes.attachment_link.description
Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka" wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne

# data[].attributes.headline
Emocje w pandemii – jak o nich rozmawiać z uczniami i uczennicami, by ich wspierać? 

# data[].attributes.subject
Emocje w pandemii – jak o nich rozmawiać z uczniami i uczennicami, by ich wspierać? 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gdy czytasz lub słyszysz słowo PANDEMIA, co pojawia się w Tobie tu i teraz? Jakie emocje Ci towarzyszą? Jak reaguje Twoje ciało? Jaka pierwsza myśl przychodzi Ci do głowy? Może czujesz niepokój, lęk, lekki ucisk w żołądku? Złość? Zmęczenie? Może masz ochotę zrobić głęboki wdech albo zastanawiasz się, kiedy w końcu się to skończy? A może myślisz, że żyjemy w ciekawych czasach? Może też być tak, że w tym momencie nic Ci nie przychodzi do głowy i nie czujesz, aby słowo to wzbudzało jakiekolwiek emocje.
Jakakolwiek nie byłaby Twoja odpowiedź, to jest ona taka jaka jest i ma prawo taka być.

Gdy w naszym życiu pojawia się jakieś zdarzenie lub bodziec, nie mamy wpływu na to, jakie będą nasze pierwsze odczucia, myśli, jak zareaguje ciało. Szczególnie, gdy jest to coś trudnego albo nowego. Możemy jednak się obserwować i świadomie stosować różne strategie radzenia sobie z emocjami, które będą dla nas pomocne.

Sytuacja, w jakiej się znaleźliśmy budzi różne, często skrajne emocje. Mogą one zmieniać się w czasie; co innego mogłaś/mogłeś czuć na samym początku, po raz pierwszy słysząc o koronawirusie. Inne odczucia mogły się u Ciebie pojawić podczas pierwszego lockdownu, a inne teraz, po roku różnych ograniczeń i społecznego dystansu. Niektórzy z nas zareagowali na pandemię natychmiastową adaptacją, inni chwilową destabilizacją, u innych osób wywołała ona chroniczny stres. Dla części osób pandemia miała lub nadal ma charakter traumatyczny. Są wśród nich Twoi uczniowie i uczennice.

Emocjonalne skutki pandemii

Zjawisko pandemii dla wielu z nas stało się silnym stresorem z kilku powodów. Po pierwsze ze względu na swój nagły, nieprzewidywalny i wszechogarniający charakter. Lęk o zdrowie własne i bliskich dotyka wszystkich, niezależnie od klasy społecznej, zasobności portfela, wieku czy zawodu. Pandemia naruszyła naszą potrzebę bezpieczeństwa, przewidywalności. Uderzyła w nasze poczucie sprawstwa, wiary w to, że dużo w życiu zależy od nas samych. Dla wielu osób nie mniej dotkliwa stała się izolacja fizyczna, utrudniony kontakt z bliskimi, przyjaciółmi i przyjaciółkami, kolegami i koleżankami z klasy.

W pandemii nie tylko stanęliśmy przed nowymi wyzwaniami, koniecznością adaptacji do zmian i poszukiwania nowych strategii dla zaspokojenia swoich potrzeb. Wiele osób pozbawionych zostało znanych sposobów na odstresowanie się i poprawienie samopoczucia (np. koncerty, korzystanie z siłowni lub relaks w ulubionej kawiarni z przyjaciółmi).

Należy zaznaczyć, że to jak potrafimy sobie radzić emocjonalnie w sytuacji pandemii, zależy również od naszej rezyliencji (odporności na stres), indywidualnych zasobów, wcześniejszych doświadczeń i obecnej sytuacji życiowej.

Trudności, przed którymi stanęli młodzi ludzie

Wyniki badań pokazują, że pandemia może mieć negatywny wpływ na życie i samopoczucie większości populacji*. Jedną z grup społecznych, która wyjątkowo dotkliwie odczuła wpływ pandemii na codzienne życie, jest młodzież szkolna. Wśród najczęściej odczuwanej emocji, ucząca się zdalnie młodzież wymieniała: nudę, tęsknotę, bezradność, smutek. Takie emocje jak radość, zadowolenie, niepokój czy zazdrość pojawiały się dużo rzadziej**. Badania pokazują, że najtrudniejszy dla młodych ludzi jest brak spotkań z przyjaciółmi, niemożność wychodzenia z domu, brak ruchu, przeciążenie ilością materiału szkolnego***.

Ponadto wiele młodych osób nie rozmawia o swoich przeżyciach z rodzicami. Tymczasem jednym z bardzo ważnych czynników pozwalających zachować dobrostan w obliczu doświadczania trudności jest wsparcie drugiej osoby.

Równie ważne jest poczucie posiadania wpływu oraz przekonanie, że sobie poradzimy z trudnościami. Oba te aspekty w pandemii pozostają zaniedbane.

Jak zadbać o dobrostan uczniów i uczennic?

Mając to wszystko na uwadze ważne jest, aby w pracy z dziećmi i z młodzieżą stwarzać okazje do rozmowy o ich uczuciach, pokazywać, że nie są w swoich przeżyciach osamotnieni oraz wspólnie poszukiwać skutecznych strategii radzenia sobie z wyzwaniami. Poruszanie z młodzieżą tematu emocji, szczególnie tych trudnych, może budzić obawy, że uczniom i uczennicom nie będzie lepiej, a wręcz przeciwnie - że poczują się gorzej. Osoba prowadząca takie zajęcia może mieć wątpliwości, czy nie będąc specjalistą/ką od zdrowia psychicznego, będzie potrafiła wesprzeć młodych ludzi. Rolą nauczyciela/ki nie jest bycie ekspertem/ką w tej sytuacji, a jedynie przeznaczenie czasu podczas lekcji, zadbanie o bezpieczną przestrzeń do rozmowy oraz pilnowanie, by nikt nie był oceniany.

Warto wierzyć w mądrość grupy, bo młodzi ludzie częściej bardziej biorą sobie do serca to, co mówią ich rówieśnicy i rówieśniczki, niż osoby dorosłe. W klasie, która jest dobrze zintegrowana, w której panuje bezpieczna atmosfera, dzieci i młodzież mogą chętniej rozmawiać o tym, co czują i czego potrzebują, a rozmowa ta będzie miała dla nich dużą wartość. Od emocji bowiem nie można uciec. Udawanie, że ich nie czujemy sprawia, że mogą na nas wywierać jeszcze większy wpływ. Samo zauważenie tego, co się czuję, nazwanie tego, jest pierwszym krokiem do regulacji emocjonalnej. A podzielenie się refleksją z drugim człowiekiem pomaga nam lepiej zrozumieć siebie oraz jest jedną z najlepszych metod na odstresowanie.

Lekcje poświęćmy rozmowie o emocjach

Gdy pracujesz z klasą, w której dzieci i młodzież są mniej chętne do rozmawiania o swoich emocjach na forum, możesz poruszyć temat na bardziej poznawczym poziomie. Uczniowie i uczennice mogą wymieniać emocje związane z pandemią za pomocą ćwiczeń i narzędzi pracy, które umożliwiają im anonimowość. Rozmowa na temat faktów i mitów dotyczących emocji oraz wspólne poszukiwanie strategii na zaspokojenie potrzeb, będzie dla uczniów i uczennic wspierające, nawet jeżeli nie będą mówić na forum o własnych odczuciach. Przygotowany scenariusz do przeprowadzenia lekcji na temat emocji i potrzeb w pandemii zawiera różne warianty ćwiczeń w zależności od potrzeb grupy, do której jest adresowany.

Celem lekcji na temat emocji w pandemii jest umożliwienie dzieciom i młodzieży opowiedzenia o swoich emocjach, by zobaczyły, że mają prawo czuć smutek, złość, tęsknotę oraz że odczucia te są naturalne. W kontekście pandemii lub innych rudnych momentów może się pojawiać wśród uczniów i uczennic życzenie, żeby „nic nie czuć". Czy możemy sobie jednak wyobrazić świat bez emocji? Czy możemy wyłączyć jedynie te nieprzyjemne?

Fundamentalna rola emocji

Emocje informują nas o tym, czy nasze potrzeby są zaspokojone i o które z nich musimy się zatroszczyć. Pełnią też ważną rolę w komunikacji z innymi ludźmi. Emocje są ważnymi drogowskazami - chronią nas. Np. dzięki strachowi jesteśmy w stanie zadbać o nasze bezpieczeństwo (np. myjemy ręce), dzięki złości potrafimy postawić granice (np. panu w kolejce, który podchodzi zbyt blisko z maską na brodzie). Naturalne jest również, że obecnie czujemy smutek. Być może sami doświadczyliśmy straty, a jeżeli dla nas los był łaskawy to martwimy się, widząc spadek zatrudnienia albo chorujących i umierających ludzi.

Odczuwanie smutku świadczy o naszej empatii. Brak kontaktu z własnym smutkiem czy złością prowadzi najczęściej do tego, że przestajemy czuć także przyjemne emocje, tj. radość, miłość. Życie traci wtedy smak. Warto podczas lekcji zadbać również o przestrzeń na to, by porozmawiać z uczniami i uczennicami o uczuciach pozytywnych, o momentach wdzięczności i pokazywać, że jest możliwe, by „pomieścić w sobie" wszystkie te uczucia. Badania pokazują, że praktykowanie wdzięczności, przypominanie sobie dobrych, przyjemnych momentów jest bardzo ważne w profilaktyce stresu.

Przywracanie poczucia sprawczości

Podczas lekcji warto zadbać o przestrzeń na rozmowę o tym, co jest dla nas trudne w obecnej sytuacji, by wspólnie się zastanowić, na co mamy wpływ i co zatem możemy zrobić, a na co wpływu nie mamy (np. na to, ile potrwa lockdown). Sprawy od nas niezależne mogą jednak prowadzić do poczucia bezradności, rozlewać się na inne sfery życia. Niekiedy poświęcamy tak dużo energii, przejmując się tym, co jest od nas niezależne, że nie wystarcza nam sił na walkę z trudnościami. Wspólne poszukiwanie obszarów, w których każdy i każda z nas może coś zrobić, jest bardzo ważne, ponieważ przywraca poczucie sprawstwa.

W trosce o indywidualne potrzeby

Ważne jest, aby podczas lekcji wspólnie nazwać potrzeby, które są zaspokojone oraz te, o które zadbać trudniej. Młodzi ludzie mówią często, że brakuje im w pandemii zabawy, kontaktu, bliskości, poczucia lekkości. Samo nazwanie tych potrzeb jest pomocne dla zrozumienia siebie. Wspólne poszukiwania skutecznych i obecnie możliwych strategii dla ich realizacji nie tylko dostarcza wiedzę, ale również rozbudza kreatywność oraz wzmacnia poczucie wspólnotowości. Jest to bardzo ważne, gdyż część młodych osób czuje się teraz osamotniona. Kolejną ważną kwestią jest pokazanie tymczasowości obecnej sytuacji i wzmacnianie nadziei. Podczas lekcji można porozmawiać o tym, jak dbaliśmy o swoje potrzeby przed pandemią, jak teraz możemy o nie zadbać i co zrobimy, gdy pandemia się skończy. Jakie praktyki stosowane w tym czasie zostaną z nami na stałe?

Przygotowanie do zajęć

Podczas przygotowywania się do zajęć warto spisać sobie kilka konstruktywnych strategii radzenia sobie ze stresem oraz regulacji emocjonalnej (kilka pomysłów opisane zostało w załączniku do scenariusza zajęć). Nie chodzi o to, by pouczać dzieci, ale by poszerzać ich perspektywę. Twoje propozycje są tak samo ważne, jak propozycje uczestników i uczestniczek. Warto również przed lekcją pomyśleć o własnym systemie wsparcia emocjonalnego i merytorycznego oraz przygotować sobie kontakty do przekazania uczniom i uczennicom (np. telefony zaufania, kontakt do psycholożki szkolnej czy pedagoga szkolnego itp.).

Na zakończenie chciałabym podkreślić, że jeżeli masz dobry kontakt ze swoimi uczniami i uczennicami, to jesteś najlepszą osobą do rozmowy na temat ich emocji i potrzeb w okresie pandemii. To, że uczniowie i uczennice Cię znają i Ci ufają, jest najważniejsze.

* Trauma w dobie pandemii, Przewodnik Fundacji „Dorastaj z Nami".

**Raport z badania Nauka zdalna i pobyt w domu 2020, 9 października, Oddział Terenowy Towarzystwa Aktywności Dzieci "Szansa".

*** Młodzież w czasie epidemii, IPZIN 2020 cz. 1 i 2: https://ipzin.org/index.php/87-mlodziez-w-czasie-epidemii-komu-jest-najtrudniej .

Polecane materiały edukacyjne

To, jak będziemy przeżywać sytuację traumatyczną, jest uzależnione od tego, czy potrafimy w sobie odnaleźć tzw. poczucie sprawczości. Czy w momencie, w którym wokół dzieje się tak dużo złego, potrafimy znaleźć cząstkę dobra? Czy możemy zrobić coś dobrego dla siebie bliźniego/dla innych i nie dać się zanurzyć w poczuciu krzywdy i niesprawiedliwości? Sposobem na pokonywanie poczucia krzywdy może być znalezienie czegoś pozytywnego, co każdy z nas może zrobić.

prof. Bogdan de Barbaro
psychiatra i psychoterapeuta, wieloletni pracownik naukowy Katedry Psychiatrii Collegium Medicum UJ

Anna Kawalska - psycholożka międzykulturowa, trenerka umiejętności społecznych oraz kompetencji międzykulturowych i antydyskryminacyjnych, arteterapeutka, psychotraumatolożka. Od kilkunastu lat pracuje z grupami dzieci oraz osób dorosłych, prowadząc zajęcia psychoedukacyjne oraz wsparciowe, tworzy programy oraz materiały edukacyjne.

Działanie sfinansowane ze środków Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030.

# data[].attributes.attachment_link.title
Emocje w pandemii - jak o nich rozmawiać z uczniami i uczennicami, by ich wspierać?

# data[].attributes.attachment_link.description
Gdy czytasz lub słyszysz słowo PANDEMIA, co pojawia się w Tobie tu i teraz? Jakie emocje Ci towarzyszą? Jak reaguje Twoje ciało? Jaka pierwsza myśl przychodzi Ci do głowy? Może czujesz niepokój, lęk, lekki ucisk w żołądku? Złość? Zmęczenie? Może masz ochotę zrobić głęboki wdech

# data[].attributes.headline
Scenariusz zajęć wprowadzających zasady współpracy 

# data[].attributes.subject
Scenariusz zajęć wprowadzających zasady współpracy 

# data[].attributes.headline
W co się bawić z dziećmi? Zabawy edukacyjne w domu – 5 pomysłów 

# data[].attributes.subject
W co się bawić z dziećmi? Zabawy edukacyjne w domu – 5 pomysłów 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka" wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne

# data[].attributes.attachment_link.title
W co się bawić z dziećmi? Zabawy edukacyjne w domu - 5 pomysłów

# data[].attributes.attachment_link.description
Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka" wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne

# data[].attributes.headline
Prawidłowe komunikowanie się podstawą dobrych relacji

# data[].attributes.subject
Prawidłowe komunikowanie się podstawą dobrych relacji

# data[].attributes.attachment_link.description
Publikacja ta przedstawia scenariusz zajęć integrujących grupę. Przeprowadzony został wśród dzieci w wieku 12 do 16 lat, wychowanków Ośrodka Opiekuńczo-Wychowawczego. Zajęcia mają na celu pobudzić młodzież do nieskrępowanego wyrażania swych myśli i odczuć, pomóc im być bardziej "otwartymi" dla innych. Młodzież ta, obciążona bagażem negatywnych przeżyć, potrzebuje takiej terapii.

# data[].attributes.headline
Scenariusz zajęć integracyjnych - Wśród rówieśników- integracja zespołu klasowego

# data[].attributes.subject
Scenariusz zajęć integracyjnych - Wśród rówieśników- integracja zespołu klasowego

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wśród rówieśników- integracja zespołu klasowego

1. Integracja zespołu klasowego poprzez lepsze poznanie i zrozumienie sie
2. Rozwijanie umiejętności współdziałania w grupie
3. Budowanie więzi pomiędzy uczniami
4. Budowanie pozytywnego obrazu samego siebie poprzez pozytywne wzmocnienie
ze strony innych osób
5. Tworzenie poczucia bezpieczeństwa i zaufania w zespole klasowym

ŚRODKI DYDAKTYCZNE
* maskotka
* numerki do losowania
* kartki A4
* agrafki
* brystol
* płyta CD z relaksująca muzyka
* odtwarzacz płyt CD

Przebieg zajęć :
I Przywitanie klasy, poinformowanie o celu spotkania.
II Wspólne ustalenie zasad obowiązujących podczas zajęć - zawarcie kontraktu.
Na początku lekcji nauczyciel proponuje zawarcie kontraktu, który będzie obowiązywał przez całe zajęcia.

1. Mówimy do siebie po imieniu
2. Mówimy "do osoby" , a nie "o osobie"
3. Nie oceniamy innych
3. Nie mówimy o nieobecnych.
4. Jesteśmy dla siebie życzliwi
5. Jedna osoba mówi reszta słucha
6. Nie oceniamy siebie nawzajem
7. Nie wyśmiewamy nikogo

1. Rundka z maskotka.
W jakim jesteś nastroju? Uczestnicy, siedząc w kręgu, rzucają do siebie maskotka. Osoba, która ma maskotkę, mówi jak się czuje.

2. Historia mojego imienia.
Każdy z uczestników opowiada, jak był nazywany w dzieciństwie przez rodziców,rodzeństwo, przyjaciół. Mówi też o tym, jak chce, by sie do niego zwracano i jakich zwrotów nie lubi.

3. Pozwólcie , że wam przedstawię -oto on , ona
Klasa dzieli sie na pary poprzez losowanie numerów. Jedna osoba opowiada drugiej o sobie przez 2 minuty , później następuje zmiana. Na zakończenie , na forum, każdy przedstawia swojego partnera zgodnie z tym, co usłyszał. Staramy sie zachęcić dzieci aby podzieliły się tymi informacjami o sobie, które klasie są nieznane. Staramy sie unikać informacji znanych ogółowi np. mieszkam w Legnicy, chodzę do klasy I ( można przygotować uczniom zestaw pytań którymi będą mogli sie wesprzeć w trakcie tego ćwiczenia: np. boje sie..., nie znoszę...., w wolnej chwili lubię...)

4. Znajdz kogo, kto...
Uczniowie chodząc po klasie maja za zadanie znaleźć osoby podobne do siebie (kogoś, kto ma taki sam znak zodiaku, oczy w takim samym kolorze; imię zaczynające sie na te sama literę, nosi taki sam rozmiar buta; lubi te same filmy; ma dłoń tej samej wielkości). Uczniowie wyszukują odpowiednie osoby i zapisują ich imiona.

5. Zabawy wspomagające budowanie pozytywnej samooceny - Powiem Ci, jaki jesteś

Dzieci podpisują kartki swoim imieniem i nazwiskiem, następnie przekazują osobie siedzącej obok oraz proszą o napisanie, za co ta ja lubi, szanuje, podziwia itd. Nauczyciel tłumaczymy dzieciom, że w każdym jest cos dobrego tylko trzeba chcieć to zobaczyć. Zabawa trwa dopóki kartka nie wróci do właściciela. Po napisaniu prosimy dzieci, aby przeczytały dwa wpisy, które najbardziej im sie spodobały albo zaskoczyły.

Uczniowie nawzajem pomagają przyczepić sobie kartkę na plecach za pomocą agrafki. Każdy każdemu wpisuje na kartce informacje - miła Po zakończeniu ćwiczenia chętni uczniowie odczytują wpisy swoich kolegów i koleżanek.

Uczestnicy krążą po sali. Każdy z nich ma za zadanie podejść do pięciu osób i poprosić o napisanie na kartce pozytywnej informacji na swój temat. Zabawa toczy sie bez słów. Na koniec wszyscy siadają w kręgu, mówią swoje imię i odczytują treści swoich kartek. Po skończonej rundzie następuje omówienie zabawy. Nauczyciel zadaje pytania: Jak czułeś sie, mówiąc głośno o sobie pozytywnie? Czy napisanie czegoś miłego o drugiej osobie sprawiło ci kłopot? Czy miąłeś kłopoty z zebraniem informacji na swój temat? Itp.

6. Obraz Nasza klasa
Na jednej z ławek kładziemy brystol - podpisujemy go : klasa ...., data.... Następnie każdy podchodzi do brystolu (według kolejności lub kiedy będzie wiedział, co chce narysować) i rysuje element obrazu pt. Nasza klasa .Można podchodzić kilka razy, ale zawsze tylko jedna osoba rysuje. Rysunek wieszamy na tablicy i każdy mówi co i dlaczego narysował.

7. Zabawa ruchoma - Atomy
Uczestnicy łączą sie w grupy (cząsteczki) składające sie z tylu uczniów (atomów) jaka liczbę powie nauczyciel lub wybrany uczeń.

IV Zakończenie.
Chętni uczniowie dzielą sie swoimi uczuciami, refleksjami: czego nowego na zajęciach się dowiedzieli, czego doświadczyli, co ich zaskoczyło, itp.

# data[].attributes.attachment_link.title
Scenariusz zajęć integracyjnych - Wśród rówieśników- integracja zespołu klasowego

# data[].attributes.attachment_link.description
Wśród rówieśników- integracja zespołu klasowego 1. Integracja zespołu klasowego poprzez lepsze poznanie i zrozumienie sie2. Rozwijanie umiejętności współdziałania w grupie3. Budowanie więzi pomiędzy uczniami4. Budowanie pozytywnego obrazu samego siebie poprzez pozytywne wzmocnienieze strony innych osób5.

# data[].attributes.headline
Scenariusz warsztatów integracyjnych z elementami twórczego rozwiązywania problemów

# data[].attributes.subject
Scenariusz warsztatów integracyjnych z elementami twórczego rozwiązywania problemów

# data[].attributes.headline
Oto jestem - zajęcia integracyjne dla klas I-III

# data[].attributes.subject
Oto jestem - zajęcia integracyjne dla klas I-III

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Oto jestem

Zajęcia integracyjne dla klas I - III

W trakcie roku szkolnego zostałam wychowawcą klasy I w szkole podstawowej. Klasa liczyła 13 uczniów - 4 dziewczynki i 9 chłopców. Tak mała liczba uczniów pozwalała na wnikliwą obserwację oraz częstą indywidualizację pracy.

Zespół klasowy, w którym dominują chłopcy czasami sprawiał kłopoty wychowawcze. Była to grupa dzieci pełnych energii, pomysłów i temperamentu. W takiej właśnie grupie znalazła się także dziewczynka niepełnosprawna.

Przejawy nietolerancji dziecka upośledzonego widoczne były zwłaszcza na początku naszej współpracy. Często dochodziło do sprzeczek i awantur między uczniami oraz okazywania niezadowolenia z powodu wspólnej pracy czy zabawy z Anią.

Uleczenie sytuacji panującej w klasie i w szkole było niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania tej dziewczynki w społeczności szkolnej. Zdawałam sobie sprawę z tego, że niechęć uczniów do dziecka upośledzonego może się pogłębiać i przeradzać w agresję. Interwencja i działanie w celu zahamowania tego zjawiska było niezbędne.

Pragnęłam dostarczyć uczniom konkretnych osobistych doświadczeń, aby utorować drogę do stworzenia w klasie źródła oparcia dla poszczególnych jej członków. Ma to bardzo istotne znaczenie w profilaktyce wychowawczej. W związku z tym przeprowadziłam cykl zajęć integracyjnych. Opracowane przeze mnie cztery scenariusze zajęć miały na celu:
- wzajemne poznanie się uczniów,
- budowanie poczucia bezpieczeństwa i zaufania,
- ośmielenie i zwiększenie otwartości,
- uczenie się uważnego słuchania innych,
- rozwijanie aktywności twórczej.

Scenariusz 1
"Jacy jesteśmy"

Materiały: Kartki papieru rysunkowego, kredki.

Przebieg zajęć:

1. Uścisk przyjaźni. Wszyscy uczestnicy spotkania ustawieni są w kole i trzymają się za ręce. Prowadzący ściska dłoń sąsiada i wypowiada słowa: "Iskierkę puszczam w krąg niech wróci do mych rąk". Następnie dziecko przekazuje uścisk swojemu koledze itp., aż uścisk wróci do prowadzącego.

2. Przypominanie imion. Siedząc w kręgu każde dziecko wymawia swoje imię dzieląc je na sylaby i dołączając do każdej inny gest. Wszyscy je powtarzają.

3. Zamieniają się miejscami wszyscy, którzy... Uczestnicy siedzą w kręgu na krzesłach. Dla jednej osoby, która stoi pośrodku brakuje miejsca i chce je zdobyć. Rozpoczyna zabawę mówiąc: "Zamieniają się miejscami osoby, które lubią czekoladę." (lub: nie lubią mleka, mają w domu kota, maja jasne włosy, są dziewczętami itp.) W tym momencie uczestnicy podrywają się z krzeseł i muszą zmienić miejsce. Osoba, dla której zabraknie krzesła kontynuuje zabawę. (Zabawa jest bardzo dynamiczna dlatego należy zadbać o bezpieczeństwo uczestników.)

4. Narysuj swoje imię. Każdy z uczestników rysuje na kartce swoje imię w dowolny sposób. Potem następuje prezentacja rysunków i ewentualne objaśnienia.

5. Szukanie podobieństw. "Poszukaj kogoś, kto ma włosy tego samego koloru, co ty, jest tego samego wzrostu, urodził się w tym samym miesiącu, ma takie samo imię itp. i podaj mu rękę."

6. Schodzenie się do środka. Grupa uczniów rozchodzi się po sali. Na umówione hasło schodzi się do środka starając się zająć jak najmniej miejsca.

Scenariusz 2
"Poznajmy się bliżej"

Materiały: Wizytówka w formie głowy dżdżownicy dla każdego dziecka. Kartony dla każdego dziecka wycięte w kształcie dżdżownicy bez głowy składającej się z trzech członów. Flamastry.

Przebieg zajęć:

1. Ludzie do ludzi. - zabawa wprowadzająca. Dzieci dobierają się parami. Prowadzący mówi: "noga do nogi" wówczas dzieci dotykają się nogami, potem np. ręka do ręki, ucho do ucha, nosek do noska, kolano do kolana itp. Kiedy prowadzący powie: "Ludzie do ludzi" należy szybko znaleźć sobie innego partnera i przylgnąć do niego plecami.

2. Kim jestem. Wszyscy stoją w kręgu. Jedna osoba wchodzi do środka i podaje jakieś określenie, które jej dotyczy np. jestem odpowiedzialna, można mi zaufać, jestem punktualny itp. Pozostali, gdy uznają, że dane zdanie pasuje do nich, podchodzą do osoby stojącej w środku, po chwili wracają na swoje miejsca. Następnie w podobny sposób prezentują się kolejne osoby.

3. Dżdżownica. Każde dziecko otrzymuje wyciętą z kartony sylwetkę dżdżownicy bez głowy. W poszczególnych członach rysuje: swoje ulubione zwierzę, ulubiony owoc oraz sposób spędzania czasu wolnego. Następnie przy pomocy nauczyciela mocują swoje dżdżownice do wizytówki - głowy tak, aby powstała cała dżdżownica. Zadaniem dzieci jest odnalezienie wśród kolegów osób o tych samych upodobaniach i zainteresowaniach.

4. Grupy zwierząt. Prowadzący przygotowuje po 4-5 karteczek z nazwą zwierzęcia (np. pies kot, kaczka, kogut, koza) w ilości odpowiadającej liczbie uczestników. Dzieci losują karteczki, nie pokazują ich nikomu, po czym naśladują głosy zwierząt, które miały na kartce. Odnajdują w ten sposób swoją grupę. Następnie każda z grup śpiewa piosenkę przy użyciu głosów zwierząt na melodię np. Smerfów. Na koniec wszystkie grupy śpiewają razem.

5. Tunel. Grupa tworzy zwarty tunel klękając w rzędzie i wyginając plecy w "koci grzbiet". Osoba stojąca jako pierwsza w rzędzie czołgając się przechodzi na koniec rzędu i tak czynią wszystkie osoby.

6. Idzie stonoga. Dziecko rozpoczynające zabawę skanduje: "Idzie stonoga, stonoga, stonoga, aż się trzęsie podłoga, podłoga, hej!" zatrzymuje się i, wysuwa prawą nogę i mówi: "pierwsza nóżka w prawo". Dotknięciem zaprasza drugie dziecko do zabawy i skandują razem: "Idzie stonoga..." Zatrzymują się i mówią wysuwając kolejno odpowiednie nogi: "Pierwsza nóżka w prawo., druga nóżka w lewo". Zapraszają trzecie dziecko do zabawy i tak kolejno dołączają się pozostałe.

Materiały: kilka gazet, materace

Przebieg zajęć:

1. Tratwa. Na podłodze rozkłada się kilka gazet symbolizujących tratwę. Uczestnicy zabawy chodzą po całej sali. Na hasło "Powódź" wszyscy starają się wejść na tratwę tak, żeby nikt nie utonął. Potem sukcesywnie zmniejsza się ilość tratw. Ważne jest aby wszyscy pomieścili się na tratwach. Na koniec zapytamy dzieci czy wszyscy się uratowali i co o tym zadecydowało. Co czuły osoby, jeżeli takie były, które nie mogły wejść na tratwę.

2. Ślepiec. Uczestnicy dobierają się w pary. Jedna z osób w parze zamyka oczy, druga bierze ja z rękę i oprowadza po sali lub korytarzu umożliwiając jej poznanie pomieszczenia. Po kilku minutach następuje zamiana ról.

3. Serce dzwonu. W grupach 6 - 7 osobowych uczniowie stoją w kręgu. Jedna z osób staje w środku, usztywnia swoje ciało, zamyka oczy i przewraca się na osoby stojące w kręgu, które podają ja sobie delikatnie z rąk do rąk w różnych kierunkach. Zabawa trwa do momentu, aż wszyscy uczestnicy znajdą się w środku.

4. Wałkowanie. Wszyscy leżą na materacach, jedna osoba blisko drugiej w rzędzie. Pierwsza osoba z rzędu przetacza się po swoich kolegach i układa się na końcu. Następne osoby czynią to samo.

Scenariusz 4
"Jesteśmy zgraną klasą"

Materiały: koc lub zasłona, ozdobne kartki (trzykrotnie więcej niż uczestników)

Przebieg zajęć:

1. Dokąd chciałbyś pojechać na wakacje i kogo byś ze sobą zabrał? Prowadzący zadaje to pytanie każdemu uczniowi. Dzieci powinny uzasadnić swój wybór.

2. Wyjeżdżam w podróż i pakuję do walizki... Uczestnicy zabawy siedzą w kręgu. Prowadzący zajęcia rozpoczyna zabawę od słów: "Wyjeżdżam w podróż i pakuję do walizki..." następnie pokazuje przy pomocy gestów jakiś przedmiot. Następne osoby powtarzają zdanie i odtwarzają przedmioty zabrane przez kolegów dodając swój przedmiot. Na konie wszyscy zgadują co zabrali w podróż inni koledzy.

3. Kurtyna. Klasę dzielimy na dwie grupy, które zajmują miejsce po obu stronach kurtyny. Dwie osoby trzymają uniesiony koc tak, aby przeciwne drużyny nie widziały się. Po opuszczeniu kurtyny należy jak najszybciej podać imię przeciwnika. Osoba, która pierwsza wypowie imię - wygrywa i włącza pokonanego do swojej drużyny. Wygrywa ta grupa, która zgromadzi po swojej stronie więcej osób.

4. Życzenia. Każdy uczestnik podpisuje swoim imieniem i nazwiskiem 3 kartki i wrzuca je do koszyczka. Następnie losuje 3 inne kartki zwracając uwagę, aby nie wybrać kartki ze swoim imieniem. Na każdej z wylosowanych kartek należy wpisać życzenia lub jakąś informację do adresata.. Wypełnione kartki ponownie wkładamy do koszyka. Prowadzący rozdaje listy z Życzeniami i dzieci zapoznają się z ich treścią. Jeżeli chce może przeczytać treść klasie lub podziękować nieznajomemu nadawcy. Wychowawca zadaje pytania podsumowujące: Jak czułeś się po przeczytaniu życzeń? Czego nowego dowiedziałeś się o sobie? itp.

5. Gorące krzesło. Wszyscy siedzą w kręgu. Jedna osoba zajmuje wskazane przez grupę miejsce, tzw. "Gorące krzesło". Pozostali zadają jej różne pytania, które pozwolą ja bliżej poznać. Osoba zajmująca "gorące krzesło" ma obowiązek udzielać tylko szczerych odpowiedzi. Celem sprawnego przeprowadzenia zabawy można ograniczyć ilość pytań do 5.

Opracowanie: mgr Justyna Rzewnicka

# data[].attributes.attachment_link.title
Profesor.pl - publikacje nauczycieli, awans zawodowy, scenariusze lekcji, wypracowania, testy, konspekty, korepetycje, matura, nauczyciele

# data[].attributes.attachment_link.description
Zajęcia integracyjne dla klas I - III W trakcie roku szkolnego zostałam wychowawcą klasy I w szkole podstawowej. Klasa liczyła 13 uczniów - 4 dziewczynki i 9 chłopców. Tak mała liczba uczniów pozwalała na wnikliwą obserwację oraz częstą indywidualizację pracy. Zespół klasowy, w którym dominują chłopcy czasami sprawiał kłopoty wychowawcze.

# data[].attributes.headline
Materiały edukacyjne na temat koronawirusa

# data[].attributes.subject
Materiały edukacyjne na temat koronawirusa

# data[].attributes.attachment_link.title
Materiały edukacyjne na temat koronawirusa - PZH

# data[].attributes.attachment_link.description
Zapraszamy Państwa do zapoznania się z materiałami edukacyjnymi na temat koronawirusa, przygotowanymi przez Ministerstwo Zdrowia. Zachęcamy do pobierania plakatów oraz animacji i rozpowszechniania ich w placówkach zdrowia, miejscach użyteczności publicznej oraz w internecie. Polecamy również stronę Ministerstwa Zdrowia dedykowaną koronawirusowi: www.gov.pl/koronawirus https://youtu.be/bO2swTJBj0s

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

# data[].attributes.attachment_link.title
Koronawirus: informacje i zalecenia - Koronawirus: informacje i zalecenia - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

# data[].attributes.headline
Wsparcie psychologiczno-pedagogiczne uczniów (zestawienie bibliograficzne w wyborze zbiorów Biblioteki Pedagogicznej CEN w Suwałkach za lata 2009-2020)

# data[].attributes.subject
Wsparcie psychologiczno-pedagogiczne uczniów (zestawienie bibliograficzne w wyborze zbiorów Biblioteki Pedagogicznej CEN w Suwałkach za lata 2009-2020)

# data[].attributes.headline
STRES W ŚRODOWISKU EDUKACYJNYM (zestawienie bibliograficzne w wyborze za lata 2000-2019 materiałów bibliotecznych ze zbiorów Biblioteki Pedagogicznej CEN w Suwałkach oraz wybranych źródeł dostępnych w Internecie)

# data[].attributes.subject
STRES W ŚRODOWISKU EDUKACYJNYM (zestawienie bibliograficzne w wyborze za lata 2000-2019 materiałów bibliotecznych ze zbiorów Biblioteki Pedagogicznej CEN w Suwałkach oraz wybranych źródeł dostępnych w Internecie)

# data[].attributes.headline
POROZMAWIAJMY O KORONAWIRUSIE (odcinek 1.)

# data[].attributes.subject
POROZMAWIAJMY O KORONAWIRUSIE (odcinek 1.)

# data[].attributes.attachment_link.title
POROZMAWIAJMY O KORONAWIRUSIE (odcinek 1.) - Fundacja Szkoła z Klasą

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy należy z uczniami rozmawiać o koronawirusie? Zdecydowanie TAK. Młodzi ludzie, w tym dzieci, ze wszystkich stron słyszą o rozprzestrzenianiu się choroby COVID-19, mają jednak zwykle w głowach mętlik, bo informacje naprawdę rzetelne mieszają się tu z dezinformacją i plotkami.

# data[].attributes.headline
POROZMAWIAJMY O KORONAWIRUSIE (odcinek 2.)

# data[].attributes.subject
POROZMAWIAJMY O KORONAWIRUSIE (odcinek 2.)

# data[].attributes.attachment_link.title
POROZMAWIAJMY O KORONAWIRUSIE (odcinek 2.) - Fundacja Szkoła z Klasą

# data[].attributes.attachment_link.description
ludzie starsi - to oni najczęściej zapadają na infekcję, przebieg choroby jest u nich znacznie ostrzejszy niż u ludzi młodych. Oni też najczęściej stają się ofiarami wirusa - na przykład u pacjentów w wieku powyżej 80 roku życia wskaźnik śmiertelności wynosi ok. 15% w porównaniu ze średnim wskaźnikiem, który wynosi obecnie ok.

# data[].attributes.headline
Powrót do szkoły! 5 pomysłów na zabawy integracyjne dla dzieci

# data[].attributes.subject
Powrót do szkoły! 5 pomysłów na zabawy integracyjne dla dzieci

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wolisz hiszpański czy angielski?, Czy po południu wychodzisz z domu?, Czego najbardziej nie lubisz w obecnej sytuacji?, Co najbardziej lubisz jeść na śniadanie?, Co robiłeś wczoraj wieczorem?, O której godzinie budzisz się w sobotę?, Lubisz chodzić do kina?, Z kim z klasy najdłużej się znasz?, Czy lubisz pizzę?, Jak się czujesz gdy się spóźniasz?, Jaki przedmiot w szkole najmniej lubisz?, Wolisz szkołę online czy w realu?, Co robisz aby odpocząć?, Wolisz czytać czy rysować?, Wolisz tańczyć, grać czy śpiewać?, Gdybyś mógł wybrać z kim siedzisz w ławce, kto to by był?, Czy lubisz sport?, Wolisz wakacje w górach czy nad morzem?, Gdyby Twoja rodzina miała się powiększyć, wolałbyś brata czy siostrę?, Czego nie lubisz na wfie?, O której chodzisz spać w tygodniu?, Wolisz maseczki bawełniane czy jednorazowe?, Jeśli masz problem w szkole, komu powiesz o nim najpierw?, Telefon czy komputer? Co wybierasz?, 10 przysiadów czy 10 pajacyków? Co wybierasz?, Czy w tym tygodniu zawsze mówiłeś prawdę?.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wolisz hiszpański czy angielski?, Czy po południu wychodzisz z domu?, Czego najbardziej nie lubisz w obecnej sytuacji?, Co najbardziej lubisz jeść na śniadanie?, Co robiłeś wczoraj wieczorem?, O której godzinie budzisz się w sobotę?, Lubisz chodzić do kina?, Z kim z klasy najdłużej się znasz?, Czy lubisz pizzę?, Jak się

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Moim ulubionym kolorem jest..., ponieważ..., Jestem najbardziej dumna(y) z ..., Lubię, gdy inni..., Denerwuje mnie, gdy inni ludzie..., Moje największe hobby to..., Najciekawsza wycieczka, na której była(e)m to..., Chcę, żebyście wiedzieli o mnie, że..., Najbardziej w nowej klasie boję się, że..., Nie cierpię, gdy..., Lubię w sobie..., Moją mocną stroną są..., Uważam, że każdy człowiek..., Mój ulubiony przedmiot to..., ponieważ..., Moja największa pasja to..., Przyjaźń jest dla mnie..., Chciał(a)bym, aby moja klasa..., Boję się, że w mojej klasie..., Marzy mi się, żeby klasa, w której będę..., Uważam, że fajnie by było, gdybyśmy wszyscy..., Chciał(a)bym, aby mój wychowawca..., Najsłabiej idzie mi nauka z ..., ponieważ..., Szacunek jest dla mnie..., Od moich rodziców nauczyła(e)m się, że..., Moje największe marzenie to..., Lubię ludzi, którzy..., Polska jest krajem..., Miejsce, z którego pochodzę, jest ..., Moim największym do tej pory sukcesem jest..., W życiu ważne jest dla mnie..., Mam obawy, że..., Moje ulubione słowo to..., ponieważ..., Moja ulubiona książka to..., ponieważ..., Mój ulubiony piosenkarz (piosenkarka) to..., ponieważ..., W weekend najchętniej..., Chciał(a)bym, żebyśmy wszyscy razem..., W klasie najważniejsze są dla mnie..., Chciał(a)bym, aby w mojej szkole..., Gdy mam problem, to..., Coś, co najbardziej podcina mi skrzydła, to..., Mam nadzieję, że będziemy....

# data[].attributes.attachment_link.description
Moim ulubionym kolorem jest..., ponieważ..., Jestem najbardziej dumna(y) z ..., Lubię, gdy inni..., Denerwuje mnie, gdy inni ludzie..., Moje największe hobby to..., Najciekawsza wycieczka, na której była(e)m to..., Chcę, żebyście wiedzieli o mnie, że..., Najbardziej w nowej klasie boję się, że..., Nie cierpię, gdy..., Lubię w sobie..., Moją mocną stroną

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze lekcje w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.description
Odkryj karty - Klikaj kolejno wszystkie karty, aby je odkryć i zobaczyć, co się pod nimi kryje.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Komunikacja interpersonalna

ZOB. TEŻ termin nadrzędny: Komunikacja społeczna

LDR 00314nz||a2200121o||4500
001 1072100004757
003 SUW 002
005 20130722104303.5
008 100302|a|ad9nnbabn|||||||||||n|ana||||#d
040 %a SUW 002 %c SUW 002 %e PNN
150 %a Komunikacja interpersonalna
550 %w g %a Komunikacja społeczna
999 %a |||||||||||||||||y|

Komunikacja interpersonalna
zob. też termin nadrzędny: Komunikacja społeczna

# data[].attributes.attachment_link.description
Komunikacja interpersonalna ZOB. TEŻ termin nadrzędny: Komunikacja społeczna LDR 00314nz||a2200121o||4500001 1072100004757003 SUW 002005 20130722104303.5008 100302|a|ad9nnbabn|||||||||||n|ana||||#d040 %a SUW 002 %c SUW 002 %e PNN150 %a Komunikacja interpersonalna550 %w g %a Komunikacja społeczna999 %a |||||||||||||||||y| Komunikacja interpersonalna zob. też termin nadrzędny: Komunikacja społeczna

# data[].attributes.headline
Dobre relacje w szkole / Natalia Boszczyk. - Stan prawny na 1 września 2020 r. - Warszawa : Wolters Kluwer, 2020. Sygnatura 60840

# data[].attributes.subject
Dobre relacje w szkole / Natalia Boszczyk. - Stan prawny na 1 września 2020 r. - Warszawa : Wolters Kluwer, 2020. Sygnatura 60840