# data[].attributes.body
tevil

isim, eskimiş, (te:vi:li), Arapça teʾvīl

Anlamı: çevri
"Selim Bey birçok vesilelerle evvelki hiddet ve şiddetini affettirmeye, sebebini başka başka şeylerle tevile çalıştı, gönlümü aldı." - Etem İzzet Benice

# data[].attributes.body
Anlaşabileceği kişilerle güzel bir şekilde görüşüp konuşma:
"Temiz ve metin bir insan olduğu ilk ülfetinden anlaşılırdı." - Yahya Kemal Beyatlı

# data[].attributes.body
(za:hiri:), Arapça ẓāhirī

1. sıfat Görünen, görünürdeki:

"Harplerin daima hakiki bir sebebi vardır, bir de zahirî sebebi vardır." - İsmet İnönü

2. sıfat, mecaz yapmacık.

# data[].attributes.body
İbrişim

1. isim Kalınca bükülmüş ipek iplik.

2. sıfat Bu iplikten yapılmış.

Tamah

► açgözlülük:
"Kalpler soğuk, gözler tamah ve ihtiras ile yanıyor." - Memduh Şevket Esendal

(Esad)

# data[].attributes.body
kesat, -dı

(kesa:dı), Arapça kesād

1. isim Alışverişte durgunluk:

"Bugünlerde alışveriş de kesat." - Nabizade Nâzım

2. isim kıtlık.

# data[].attributes.body
isim, eskimiş, Arapça muḳallid

Bir şeyi veya bir kişiyi taklit eden kişi, taklitçi

"Arkadaşım çok iyi bir mukallittir."

# data[].attributes.body
alışkanlık:
"Kâğıtlarını kendi eliyle aharlayıp terbiye etmek itiyadında idi." - Sâmiha Ayverdi

# data[].attributes.body
töhmet

isim, Arapça tuhmet

► suçlama:
"Talebeyi dersten başka şeylerle işgal töhmeti ile tevbihe maruz kaldı, istifaya mecbur oldu." - Ahmet Hikmet Müftüoğlu

İrşat

isim, eskimiş, (irşa:dı), Arapça irşād

Doğru yolu gösterme, uyarma.

# data[].attributes.body
inayet

isim, eskimiş, (ina:yet), Arapça ʿināyet

Anlamı: lütuf
"Gayret bizden, inayet Allah'tan." - Emine Işınsu

# data[].attributes.body
sofu

sıfat, Arapça ṣūfī

Dinin buyruk ve yasaklarına bütünüyle uyan (kimse).

# data[].attributes.body
kışır

isim, eskimiş, Arapça ḳişr

kabuk:

"Büsbütün aç, bir parça ağaç kışrı ve bir kuru portakal kabuğu bile bulamayan insan iskeletlerinin son iniltisini dinliyorduk." - Falih Rıfkı Atay

# data[].attributes.body
sedef

Arapça ṣadef

1. isim Midye, istiridye vb. deniz hayvanlarının kabuğunda bulunan sedefçilikte kullanılan, pırıltılı, beyaz, sert bir madde.

2. sıfat Bu maddeden yapılmış veya bu madde ile süslenmiş:
"Sedef saplı avcı bıçağı duvarda, taşın üstünde cızırdıyor sanki." - Tarık Buğra

3. isim, tıp ► sedef hastalığı.

(Ecrin)

# data[].attributes.body
1. isim, eskimiş: Ağır cezalıların ayaklarına takılıp ucuna pranga bağlanan demir halka:

ÖRNEK CÜMLE : Bukağılı Baba'nın başı ucunda düşman zindanında taşıdığı bukağılar vardı.

2. isim, eskimiş ► köstek.

(Ceren)

# data[].attributes.body
Farsça çeng

1. Arp ailesinden telli bir çalgı.

"Gittiğim müzik kursunda öğretmen bize çeng çalmayı öğretti."

2. Pençe, insan ve yırtıcı hayvan pençesi

# data[].attributes.body
izhar

isim, eskimiş, (izha:rı), Arapça iẓhār

Belirtme, gösterme, açığa vurma.

(Ecrin)

# data[].attributes.body
1. Hayvanları yakalamak için kullanılan, ucu ilmikli, kaygan uzun ip; laso.

2. isim İdam için kullanılan yağlı kayış.

(Mehmet Eser)

# data[].attributes.body
isim, Arapça miḥnet

sıkıntı:
"Her mihnet kabulüm yeter ki / Gün eksilmesin penceremden" - Cahit Sıtkı Tar

(Nehir)

# data[].attributes.body
1.kılavuzluk:

"Hemşehrilerinden birinin delaletiyle senet sahiplerinin her birini ayrı ayrı öğrendi." - Ercüment Ekrem Talu

2. isim, eskimiş, mecaz ► işaret:

"Bu söz, Hamdi Bey’in öfkesini alt ettiğine delaletti." - Kemal Tahir

(Mehmet Eser)

# data[].attributes.body
1. isim Bir kimsenin öz varlığı, kişiliği, onu kendisi yapan şey

"Küçük veya büyük çapta ama mutlaka dürüst, namuslu bir iş adamı olmak hırsı bütün benliğini sardı." - Tarık Buğra

2. isim kibir

(Nehir)

# data[].attributes.body
Arapça reʾy

1. isim, eskimiş ► oy:

"Parlamentoda itimat reyi alamayan her hükûmet şüphesiz istifa etmek zorunda kalacaktır." - Yakup Kadri Karaosmanoğlu

2. isim, eskimiş Düşünce, görüş, fikir:

"Vicdanları ile baş başa düşünüp sonra da aralarında müşavere ederek reylerini bildireceklerdi."

# data[].attributes.body
(ha'mhalat)

1. sıfat, mecaz ► görgüsüz:

Hamhalat bir adam.

2. sıfat, mecaz ► çorak:

"Demeye kalmadı, yolumuzun iki yanında hamhalat, suratsız tarlalar peyda oldu."

# data[].attributes.body
1. sıfat Bir iyiliğe erişmiş, erişen (kimse).

2. isim, eskimiş Bir şeyin ortaya çıktığı, göründüğü yer veya kimse.

# data[].attributes.body
~Fer~

Farsça fer

1. Parlaklık, aydınlık

2. ( Gözde, dizde ) canlılık, güç

______>——<______

~Müdara~

isim, eskimiş, (müda:ra:), Arapça mudārā

1. Hoş görülü olma, insanlarla iyi geçinme

# data[].attributes.body
Arapça ʿaks

1. isim ► yansı.

2. isim ► yankı:

"İkide birde barutla infilak akisleri geliyordu." - Yahya Kemal Beyatlı

3. isim, kimya, fizik ► evirtim.

4. isim, mantık ► evirme.

# data[].attributes.body
1. isim, hukuk Belli bir taşınır malın kullanımının geri verilmek şartıyla bedelsiz olarak bir kimseye bırakılması.

2. isim, eskimiş ► ödünçleme:
"Öteden beriden ariyet de bir şeyler buluruz." - Sait Faik Abasıyanık

# data[].attributes.body
meşakkat

güçlük:
"Günbegün artıyor meşakkat." - Âşık Veysel

batman

7,692 kilogram olan ağırlık ölçü birimi:
"Şu güzelim zeytinin batmanını on sekiz mangıra bile almıyorlar." - Nabizade Nâzım

# data[].attributes.body
Arapça maẓlūm

1. sıfat Zulüm görmüş, kendisine zulmedilmiş:
"Millî Mücadele, mazlum bir milletin kaynayan benliğinden taşmıştır." - Aka Gündüz

2. sıfat Haksızlığa uğramış.

3. sıfat, mecaz Sessiz ve uysal, boynu bükük.

4. sıfat, mecaz Hüzünlü, mahzun (yüz, ses).

# data[].attributes.body
(a:kıbet), Arapça ʿāḳıbet

1. isim Bir iş veya durumun sonu veya sonucu; serencam:

"Diğerlerinin akıbetlerini bilmiyorum." - İhsan Oktay Anar

2. zarf ► sonunda:

"Kurdun oğlu akıbet kurt olur, demiş ve bu söz beş muallimin meslek ve ilim haysiyetine dokunmuştur." - Reşat Nuri Güntekin

# data[].attributes.body
mefret

sıfat, eskimiş, Arapça mefred

Kocaman, iri, büyük:
"Cehennem, zincire vurulmuş mefret bir ejderhadır." - Hüseyin Rahmi Gürpınar

# data[].attributes.body
Arapça tems̱īl

4.özümleme

3.söz gelişi

2.oyun:

"Böyle olmakla beraber, gerek orta oyununun gerek tuluatın köylü temsilleri ile bir münasebeti olsa gerek." - Ahmet Kutsi Tecer

1. Birinin veya bir topluluğun adına davranma.

İtizar

isim, eskimiş, (i:tiza:rı), Arapça iʿtiẕār

Özür dileme

(Burhan)

# data[].attributes.body
isim, eskimiş, Arapça nehy

Bir işin yapılmasını yasak etme, engelleme, menetme.

(Yusuf)

# data[].attributes.body
Arapça muḥaḳḳiḳ

1. sıfat Gerçeği araştıran.

2. isim, eskimiş ► soruşturmacı.

(Ceren)

# data[].attributes.body
ihtiyat

(ihtiya:tı), Arapça iḥtiyāṭ

1. isim Herhangi bir konuda ileriyi düşünerek ölçülü davranma; sakınma.

2. isim Gereğinden fazla olup saklanan şey; yedek:

"Tüpte kalan iki üç taneyi de yol ihtiyatı olarak zorla kendisine kabul ettirdim." - Reşat Nuri Güntekin

tesnim

Cennette Allah'a yakın kulların kendisinden içeceği pınara verilen ad.

(Gizem)

# data[].attributes.body
► açgözlü.

RİKKAT

1. isim, eskimiş İncelik, naziklik:
"Onun hummalar içinde yatan güzel yüzünü görünce hüzün ve rikkatinden yanaklarına akan bir iki damla yaşı tutamadı." - Asaf Halet Çelebi

2. isim, eskimiş Acıma, merhamet etme.

# data[].attributes.body
ayn

isim, eskimiş, Arapça ʿayn

1. göz

2. Arap alfabesinin 18., fars ve osmanlı alfabelerinin 21. harfidir.(ع)

# data[].attributes.body
(l ince okunur), Arapça ḫalvet

1. isim, eskimiş Issız yerde yalnız kalma.

2. isim, eskimiş Issız ve kapalı yer.

3. isim, eskimiş Hamamlarda çok sıcak küçük yer.

(Yusuf)

# data[].attributes.body
(eşkâ:li), Arapça eşkāl

1. isim Dıştan görünüş:

ÖRNEK CÜMLE : "Şu anda kendisinin eşkâlini bilen yüzlerce ve belki de binlerce kişi onu arıyordu."

2. isim ► biçim

3. isim ► kılık.

(Ceren)

# data[].attributes.body
isim, (güru:hu), Farsça gurūh

Değersiz, aşağı görülen, küçümsenen topluluk; derinti:
"Bu artist güruhu balolardan hoşlanmazlar." - Peyami Safa

(Ali)

# data[].attributes.body
isim, eskimiş, Arapça maşriḳ

► doğu:
"Mağripten maşrıka dünyanın ucu / Sarraf olan bilir altını, tuncu" - Pir Sultan Abdal

(Buse)

# data[].attributes.body
Gayb

Arapça el-ġayb

görünmez, anlaşılmaz; beş duyu ile algılanmayan alem.

(Medine)

# data[].attributes.body
sıfat, hukuk, ekonomi, Arapça muflis

iflas etmiş, bütün parasını, anamalını batırmış (kimse).

# data[].attributes.body
isim, (neda:met), Arapça nedāmet

Pişmanlık:

“Gözlerime iki damla nedamet yaşı getirmek için dudaklarımı bütün kuvvetimle ısırıyordum .” -Hüseyin Cahit Yalçın

(Ali)

# data[].attributes.body
yayvan ve derinliği az, geniş, büyük bakır kap.

# data[].attributes.body
riya

isim, (riya:), Arapça riyā

► ikiyüzlülük.

# data[].attributes.body
tebdil

isim, eskimiş, (tebdi:li), Arapça tebdīl

► değiştirme.

# data[].attributes.body
1.güçsüz, arık, zayıf.

2.güçsüz bırakmak.

# data[].attributes.body
Arapça fevt

1. isim, eskimiş yitirmek, elden kaçırmak.

2. isim, eskimiş ► ölme.

# data[].attributes.body
1.dolmuş, yüklenmiş durumda olan, dolu, yüklü.

2.yükletilmiş

Ahmak

aklını gerektiği biçimde kullanma yeteneğ i olmayan, zekâsı pek gelişmemiş, aptal, bön, budala (kimse).

# data[].attributes.body
( Fani-ar) Arapça fánī

1.sıfat- Ölümlü

" Her fánī güneşten, çimden nasibini alıyor." Yusuf Ziya Ortaç

2.isim,sıfat- İnsan

# data[].attributes.body
Arapça mužtarr

1. sıfat-Bir şeyi yapmak zorunda kalmış olan

2.sıfat-Çaresiz kalmış olan

# data[].attributes.body
sıfat, (mu:tat), Arapça muʿtād

► alışılmış:

"Halk onu okuyor ve seviyor, polis ve mürteci çevreler ise ona kin besliyor ve mutat vasıtalarla tasfiye etmeye çalışıyorlardı."

# data[].attributes.body
İsim:Atı yönlendirmek için ağzına takılan demir araç:

"Kadın dizginleri çekmek istedi fakat hırçın hayvan sert bir boyun hareketi ile gemini kurtardı." Haluk Taner

# data[].attributes.body
Arapça muşkil

1. Sıfat:zor

"Mektubunuzu aldım, çok müşkül olan sualinize hatıralarımı yoklayarak cevap vermeye çalışacağım." Hamdullah Suphi Tanrıöver

2. İsim:zorluk

"Müşkül budur ki ölmeden evvel ölür kişi." Yahya Kemal Beyatlı

3. İsim: sorun

# data[].attributes.body
Araz: 1. İsim, felsefe--> ilinek

2. İsim, tıp--> belirti

Mazarrat: İsim, eskimiş--> Zarar

# data[].attributes.body
Farsça çevgān

1. isim ► değnek.

2. isim ► polo:
"Genç binici av ve sefer yorgunları için düzenlenen çevgen partilerine katılır." - Emel Esin

munis

(mu:nis), Arapça mūnis

1. sıfat Alışılan, alışılmış.

2. sıfat ► sıcakkanlı:
"Ağlamaktan renkleri silinmiş zannolunan küçük munis gözleriyle bakıyordu." - Orhan Seyfi Orhon

# data[].attributes.body
beka

(beka:), Arapça beḳā

1. isim, eskimiş ► kalıcılık:
"Fakat böyle bir zevk ve huzurun devam ve bekası olamaz." - Necip Fazıl Kısakürek

2. isim, eskimiş ► ölümsüzlük. meşveret

Arapça meşveret

1. isim, eskimiş ► danışma:
"Ne kadar hükûmetler varsa meşveret usulünü kabul etmiş." - Ömer Seyfettin

2. isim, eskimiş İki veya daha fazla kişinin birbiriyle fikir alışverişinde bulunması.

# data[].attributes.body
Fars Arap Osmanlı edebiyatında kendi aralarında uyaklı beyitlerden oluşan ve aruz ölçüsüyle yazılan divan edebiyatından bir şiirdir.

(Çınar)

# data[].attributes.body
isim, eskimiş, Arapça maġrib

► batı:

"Mağripten maşrıka dünyanın ucu / Sarrafı bilir altını, tuncu" - Pir Sultan Abdal

(Çınar)

# data[].attributes.body
teferrüç, -cüArapça teferruc

1. isim, eskimiş İç açılması.

2. isim, eskimiş ► gezinti: "Senin bu vücutla değirmen başına teferrüce gitmeye ne hakkın var ne takatin..." - Sait Faik Abasıyanık

# data[].attributes.body
ihsan(ihsa:nı), Arapça iḥsān

1. isim İyilik etme, iyi davranma.

2. isim Bağışlama, bağışta bulunma.

3. isim ► lütuf:

"Bu paşanın parmaklarını yakan ilk ihsan kesesi oldu." - Halide Edip Adıvar

# data[].attributes.body
Arapça ḥikmet

1. isim Tanrı'nın insanlar tarafından anlaşılamayan amacı.

2. isim Bir şeyin oluşundaki akıl erdirilemeyen gizli sebep:
"Ben artık korkmuyorum her şeyde bir hikmet var / Gecenin sonu seher, kışın sonunda bahar" - Ziya Osman Saba

3. isim Hak ve hakikate uygun, kısa ve anlamlı söz.

4. isim Öğüt verici söz:
"Biz bize benzeriz sözü ile millî hikmetlerimizin en doğrusunu söylemişiz." - Falih Rıfkı Atay

5. isim Eskiden fizik bilimine verilen ad.