# data[].attributes.body
Naar aanleiding van mijn beroepsproduct Taal en Geletterdheid heb ik dagboekschrijven uitgeprobeerd bij mijn groep 2.  Dagelijks schrijven in een dagboekje zou een positieve invloed hebben op de schrijfontwikkeling en zou de ontwikkeling van invented spelling bevorderen  (Marinol, 2006)  (Smits, 2000) .  Cox (2012) ziet in dagelijks schrijven in een dagboek ook een krachtig evaluatie- instrument voor de leerkracht.
Bouas, Thompson en Farlow (1997)  benadrukken het belang van dialoog  zowel voor, tijdens als na het schrijven in het dagboek.  Dit geeft de kinderen de kans om ideeën te delen, aan peer modeling  te doen en te praten over de spelling van de woorden.  Aanvankelijk deed ik het dagboekschrijven voornamelijk in groep, nu doe ik het vaak ook individueel of in kleinere groep. Daarbij maak ik tijd om na te denken over wat we die dag kunnen schrijven en kunnen de kinderen me ook vragen stellen naar aanleiding van de spelling. De kinderen in mijn klas vinden het alleszins geweldig. Gezien de korte tijd die ik met hen heb doen we het niet dagelijks maar het is alleszins een interventie die ik gedurende het jaar wil blijven inzetten en opvolgen

# data[].attributes.body
Schrijfopdrachten hoeven niet altijd hele lessen te beslaan. Schrijven zit hem ook in frequentie. Regelmatig kleine opdrachtjes voor tussendoor. Als je writing prompts intypt op google krijg je afbeeldingen en teksten die je kunt gebruiken voor zo'n kleine opdracht. Free writing kun je ook inzetten als kleine opdracht. Zo wordt schrijven net zoiets als vrij lezen.

# data[].attributes.body
Leerlingen schrijven een reactie op een prompt die ze aanspreekt in het begin van iedere les zoals: is huiswerk nuttig? Deze prompt schrijf ik op het bord en de leerlingen krijgen 5 minuten om 5 tot 10 zinnen hierover te schrijven. Iedere leerling heeft hier kennis over en zo leren leerlingen om te schrijven en niemand kan fouten maken, ze schrijven op hun eigen niveau.

Vaak gebruiken ze hun IPad om bepaalde woorden te vinden (vertaling Arabisch – Engels).  Velen willen graag ‘schrijven’ met hun IPad, maar dat mogen ze van mij niet en ik leg uit dat door te schrijven de hersenen een goede oefening krijgt om betere schrijf- en spellingsvaardigheden te ontwikkelen.

Volgens Francker (2016) wordt bij schrijven een specifiek motorprogramma geactiveerd wat ook geactiveerd wordt als je een letter ziet. Bij typen van een woord gebruik je niet dezelfde beweging en druk je louter op een knop in plaats van het maken van de schrijfbeweging. Dus meer schrijven ontwikkelen de lees- en schrijf hersengebieden.

Francken, J. (2016) Schrijven versus typen: wat zegt de neurowetenschap?

# data[].attributes.body
Eerste weken van het nieuwe schooljaar in groep 4:  Ik ben met de kinderen gaan zitten en we hebben samen een brief geschreven aan alle papa's en mama's over de eerste schoolweken. Succes gegarandeerd en een grote betrokkenheid. Dit was hun eerste kennismaking met schrijven.

# data[].attributes.body
Geschiedenisles gekoppeld aan schrijfopdracht (zie werkruimte voor de les, het blad met vragen en het filmpje).

Om de voorkennis te activeren wordt er gebruik gemaakt van de werkvorm Placemat. Leerlingen leren veel als ze in interactie zijn met elkaar. Het delen van elkaars kennis, uitwisselen van informatie en luisteren naar elkaars mening maakt dat de leerstof meer betekenis krijgt. Samenwerken verhoogt de motivatie en betrokkenheid en dit resulteert vaak in betere prestaties.

Na het lezen van de leerstof, worden de leerlingen uitgedaagd om een verhaal te schrijven vanuit een personage die passend is bij de leerstof. Het idee wordt met behulp van een paar vragen op papier gezet. Een week later wordt de les afgemaakt door het verhaal daadwerkelijk te gaan schrijven. Zo hebben de leerlingen de tijd gehad om na te denken over het verhaal. Een aantal leerlingen gaven aan gebruik te willen maken van de computer voor achtergrondinformatie.

# data[].attributes.headline
SCHRIJVEN EN LEREN SCHRIJVEN - Niet zelf doen maar observeren hoe anderen het doen Beter leren schrijven door niet alleen zelf te schrijven, maar door het schrijven van anderen en door het werk van anderen te observeren. Dat heeft een positief effect op leerlingen die schrijven lastig vinden en weinig motivatie hebben. Gert Rijlaarsdam en Martine Braaksma, verbonden aan het Instituut voor de Lerarenopleiding van de Universiteit van Amsterdam, gingen op zoek naar een zinvolle didactiek voor het schrijfonderwijs. Ze kwamen uit bij het lerendoor-observeren en ontwikkelden een lessenserie.Het hele artikel en de lessenserie zijn te vinden als je op google zoekt op 'schrijven en leren schrijven' van Rijlaarsdam (ik neem 'm ook op in mijn werkmapje). De basisprincipes 1, 2, 3, 5, 6 en 8 komen allemaal terug bij deze lessenserie. Heel erg leuk om het artikel eens te lezen om er inspiratie van te krijgen! 

# data[].attributes.subject
SCHRIJVEN EN LEREN SCHRIJVEN - Niet zelf doen maar observeren hoe anderen het doen Beter leren schrijven door niet alleen zelf te schrijven, maar door het schrijven van anderen en door het werk van anderen te observeren. Dat heeft een positief effect op leerlingen die schrijven lastig vinden en weinig motivatie hebben. Gert Rijlaarsdam en Martine Braaksma, verbonden aan het Instituut voor de Lerarenopleiding van de Universiteit van Amsterdam, gingen op zoek naar een zinvolle didactiek voor het schrijfonderwijs. Ze kwamen uit bij het lerendoor-observeren en ontwikkelden een lessenserie.Het hele artikel en de lessenserie zijn te vinden als je op google zoekt op 'schrijven en leren schrijven' van Rijlaarsdam (ik neem 'm ook op in mijn werkmapje). De basisprincipes 1, 2, 3, 5, 6 en 8 komen allemaal terug bij deze lessenserie. Heel erg leuk om het artikel eens te lezen om er inspiratie van te krijgen! 

# data[].attributes.body
Groetjes,

Veerle

# data[].attributes.headline
Femke:                                   Heerst er in mijn klas een positieve schrijfomgeving volgens Graham, Gillespie en McKeown (2012)?                 Vooraf: leerlingen zitten in groepjes in de klas. Schrijfles: Ben jij piet? Wat dan?                   Stap 1 Doel van de les: Jullie leren een verhaal te schrijven (even terugblikken naar de vorige les nl: verhaalschrijven; modeling met de hele klas met een begin-midden-eindstructuur schema, voorbeeld van het gezamenlijke verhaal hangt in het lokaal).                                Stap 2 Voorlezen Robin en Sinterklaas. (5min.)                Stap 3 Vertellen in tweetallen. Piet stelde een vraag; Ben jij wel lief geweest? Pappa antwoordt in het verhaal dat hij ontzettend, geweldig, kolossaal, verschrikkelijk, onwaarschijnlijk en huiveringwekkend lief is geweest. Wat voor vragen zou jij kinderen vragen als jij Piet zou zijn? (2min.)                             Stap 4 Klassikaal de vraag stellen: Wat zou jij doen als je piet was? Hoe? Vertel…Wat kan je eigenlijk allemaal als je piet zou zijn?Een of twee leerlingen vervolgens in groepjes zodat iedereen wat kan vertellen. (5min.)                                       Stap 5 Uitleg: Het begin-midden-eindstructuur schema invullen. (5min.) Deze les hebben ze gehad. Stap 6 Schrijven op een A4blaadje waarop een indeling is van een vierkant voor een tekening en lijnen eronder. Leerkracht kijkt gelijk mee en helpt met vormen van zinnen en tekst. (25 min.) Leerlingen die klaar zijn laten het aan elkaar lezen en geven feedback (Peterson, 2010). Leerkracht kijkt na met de rondgang (de differentiatie volgens Peterson, 2010). Leerlingen die klaar zijn helpen de lagere groepen.                    Stap 7 De volgende dagen tijdens de werkperiode schrijven leerlingen het in het net op de computer in een padlet.

# data[].attributes.subject
Femke:                                   Heerst er in mijn klas een positieve schrijfomgeving volgens Graham, Gillespie en McKeown (2012)?                 Vooraf: leerlingen zitten in groepjes in de klas. Schrijfles: Ben jij piet? Wat dan?                   Stap 1 Doel van de les: Jullie leren een verhaal te schrijven (even terugblikken naar de vorige les nl: verhaalschrijven; modeling met de hele klas met een begin-midden-eindstructuur schema, voorbeeld van het gezamenlijke verhaal hangt in het lokaal).                                Stap 2 Voorlezen Robin en Sinterklaas. (5min.)                Stap 3 Vertellen in tweetallen. Piet stelde een vraag; Ben jij wel lief geweest? Pappa antwoordt in het verhaal dat hij ontzettend, geweldig, kolossaal, verschrikkelijk, onwaarschijnlijk en huiveringwekkend lief is geweest. Wat voor vragen zou jij kinderen vragen als jij Piet zou zijn? (2min.)                             Stap 4 Klassikaal de vraag stellen: Wat zou jij doen als je piet was? Hoe? Vertel…Wat kan je eigenlijk allemaal als je piet zou zijn?Een of twee leerlingen vervolgens in groepjes zodat iedereen wat kan vertellen. (5min.)                                       Stap 5 Uitleg: Het begin-midden-eindstructuur schema invullen. (5min.) Deze les hebben ze gehad. Stap 6 Schrijven op een A4blaadje waarop een indeling is van een vierkant voor een tekening en lijnen eronder. Leerkracht kijkt gelijk mee en helpt met vormen van zinnen en tekst. (25 min.) Leerlingen die klaar zijn laten het aan elkaar lezen en geven feedback (Peterson, 2010). Leerkracht kijkt na met de rondgang (de differentiatie volgens Peterson, 2010). Leerlingen die klaar zijn helpen de lagere groepen.                    Stap 7 De volgende dagen tijdens de werkperiode schrijven leerlingen het in het net op de computer in een padlet.

# data[].attributes.body
De lescyclus biedt de macro-scaffolding (Gibbons, 2014; Hajer & Meestringa, 2015).