# data[].attributes.headline
Od czasów prehistorycznych do średniowiecza

# data[].attributes.subject
Od czasów prehistorycznych do średniowiecza

# data[].attributes.attachment_link.title
DŹWIĘKI na pięciolinii || Podstawy muzyki

# data[].attributes.attachment_link.title
Polak PRAWIE napisał muzykę do WŁADCY PIERŚCIENI

# data[].attributes.attachment_link.title
Zagadki dźwiękowe - cz. I instrumenty muzyczne

# data[].attributes.attachment_link.title
Jaka to melodia? - Czy rozpoznasz te seriale młodzieżowe? (część  1)

# data[].attributes.attachment_link.title
Jaka to melodia? - Czy rozpoznasz te seriale młodzieżowe? (część 2)

# data[].attributes.body
BAROK
Antonio Vivaldi, to jeden z najwybitniejszych wirtuozów skrzypiec. "Rudy książę" (tak był nazywany Vivaldi) stworzył ok. 350 koncertów na jeden instrument solowy, któremu towarzyszą instrumenty smyczkowe. Jest również autorem 21 oper. Muzyk ten sięgał po efekty dźwiękonaśladowcze, m.in.: burzę, szczękanie zębów na mrozie, szczekanie psa. Jego najsłynniejsze dzieła to koncerty smyczkowe "Cztery pory roku".

# data[].attributes.body
BAROK
Johann Sebastian Bach, jest uznawany za jednego z najwybitniejszych kompozytorów w dziejach muzyki. Jego dzieła były tworzone z myślą o wielu różnych instrumentach, i.in. organach.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kim był Johann Sebastian Bach? - Historia muzyki nie gryzie

# data[].attributes.attachment_link.description
Johann Sebastian Bach - kim był, jakie utwory skomponował, jak rozwijała się jego kariera? Najważniejsze informacje

# data[].attributes.body
BAROK

# data[].attributes.attachment_link.title
Kim był Georg Friedrich Händel - Historia muzyki nie gryzie

# data[].attributes.attachment_link.description
Haendel to muzyczna gwiazda epoki baroku. Pozostawił po sobie niezwykle bogaty dorobek, szczególnie obfitujący w muzykę wokalno-instrumentalną.

# data[].attributes.body
KLASYCYZM
Joseph Haydn, skomponował 108 symfonii, a także 83 koncerty smyczkowe.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kim był Joseph Haydn? - Historia muzyki nie gryzie

# data[].attributes.attachment_link.description
O symfoniach pisanych z pogwałceniem praw autorskich i 30 latach pracy w jednej firmie.

# data[].attributes.body
KLASYCYZM
Wolfgang Amadeusz Mozart, muzyczny geniusz, który uważał się przede wszystkim za kompozytora operowego, w drugiej kolejności był koncertującym pianistą. Stworzył 27 koncertów. W jego utworach usłyszymy takie instrumenty, jak: skrzypce, flet, waltornię, a także harfę.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
No właśnie. Muzyka Mozarta z jednej strony jest na wskroś klasyczna, a z drugiej czerpie z przeróżnych stylów. Jego dzieła tworzą prawdziwy wachlarz gatunków - od utworów solowych, poprzez muzykę kameralną, koncerty, aż po symfonie i opery. Te dwa ostatnie, to gatunki, z którymi najczęściej jest kojarzony. W czasie swojego pobytu w Londynie poznał Johanna Christiana Bacha, którego styl wykorzystał w swoich wczesnych symfoniach. Poza tym nasłuchał się operowego stylu galante, a we Włoszech poznał opera buffa. Przebywając w Mannheim poznał najnowsze i najmodniejsze pomysły w branży symfonicznej. Mozart był po prostu trendy!

Dzieciństwo Mozarta

Wolfie urodził się 27 stycznia 1756 roku. Miał tatę Leopolda, autora pierwszego podręcznika do gry na skrzypcach. Tata wykorzystał talent Wolfganga do muzyki i zrobił z niego gwiazdę - cudowne dziecko. To fakt, dzieciak był uzdolniony muzycznie. Nauczył się grać na klawesynie w wieku 4 lat, w wieku 5 lat wymyślał pierwsze menuety (które zapisywał mu ojciec, bo Wolfie sam jeszcze wtedy nie pisał). W wieku 8 lat skomponował swoją pierwszą symfonię.

Kiedy miał 6 lat, tata zabrał go i jego siostrę Nannerl w podróż koncertową po Europie. W zasadzie całe dzieciństwo Wolfie spędził jeżdżąc z ojcem po europejskich dworach i koncertując, z jednej strony przysparzając ojcu ładnej fortunki, z drugiej doprowadzając swoje zdrowie do ruiny. To odbiło mu się czkawką w dorosłym życiu. Co więcej, patrząc na tak spędzone dzieciństwo - jako obwoźna atrakcja - nietrudno zrozumieć niechętny stosunek Wolfganga do jego ojca. Leopold przez całe życie starał się trzymać rękę na pulsie i nadzorować poczynania syna-geniusza.

W 1770 podczas pierwszej podróży do Włoch Wolfgang uczył się kontrapunktu wokalnego u modnego wówczas nauczyciela, franciszkanina Giovanniego Battisty Martiniego. Wtedy to też w watykańskiej Kaplicy Sykstyńskiej usłyszał Miserere Gregorio Allegriego. Nut tego utworu pod karą ekskomuniki nie można było wynosić poza kaplicę. Według legendy, podsycanej prawdopodobnie przez Leopolda, czternastoletni Wolfgang sporządził jego partyturę po jednokrotnym wysłuchaniu.

Salzburg - miasto Mozarta

Leopold Mozart był kapelmistrzem dworze arcybiskupa Schrattenbacha. Ten był przychylny Leopoldowi i zezwalał na zwolnienia - muzyk mógł podróżować z dziećmi po Europie i zarabiać na małych geniuszach pieniądze. W 1771 Schrattenbach zmarł, a jego następca, Hieronymus von Colloredo, nie był już tak pobłażliwy na wieczną absencję kapelmistrza.

Mimo to ojciec - chcąc synowi załatwić lepszą posadę, niż mógłby uzyskać w Salzburgu - w 1772 roku wziął Wolfganga na wycieczkę do Wiednia. Tam szesnastoletni Wolfie spotkał się z Haydnem i jego twórczością.

W wieku 18 lat Wolfgang został zatrudniony przez Colloredo. Nudziło mu się jednak w Salzburgu i w 1777 wziął urlop i wraz z matką wyjechał do Mannheim. W marcu następnego roku przyjechali do Paryża, gdzie mama poważnie zachorowała i zmarła.

Ojciec nakazał wrócić do domu, przy czym wynegocjował mu lepszą posadę (tym razem organisty, a nie skrzypka) u Colloredo. Wolfie niechętnie, ale wrócił do Salzburga w 1780 roku.

Wtedy to dostał ofertę napisania opery włoskiej dla Monachium, miał to być Idomeneo, król Krety. Mozart zachwycony możliwością pisania muzyki scenicznej bardzo entuzjastycznie podszedł do tego projektu. Jego opera, która premierę miała na początku 1781 stała się sukcesem. Mozartowi nie dane było jednak wykorzystać fali popularności, na jakiej się wówczas znalazł, bo Colloredo wezwał go do Wiednia na koronację cesarza Josepha II.

Po wielkim sukcesie, jaki odniósł w Monachium, po tym, jak noszono go na rękach w wyższych sferach nagle Wolfgang (jako zwykły muzyk na służbie księcia arcybiskupa) traktowany był jak służący. No i zaczęły się problemy.

Poszło oczywiście o grubszą kasę. Colloredo zabronił Mozartowi dawania koncertów, nie zgodził się nawet na koncert w obecności cesarza, który mógłby Wolfgangowi przynieść niemalże połowę rocznej pensji. Ten, nieźle rozgoryczony, złożył dymisję. Hieronymus von Colloredo zwolnił Mozarta ze służby ze słowami „Niech sobie idzie, nie potrzebuję go!". I tak dobrze, że tylko na tym się skończyło. Pamiętacie przecież, że Bach za złożenie rezygnacji trafił na 4 tygodnie do więzienia!

Klasyk wiedeński

Po tym niemiłym incydencie Wolfgang pozostał bez pracy. A trzeba było za coś żyć. Zatrzymał się w domu Weberów - rodziny, którą poznał w Mannheim, podróżując z matką. Mozart zakochany był w Aloisie Weber, ale czas nie sprzyjał wtedy rozwijaniu znajomości. Kiedy rodzina Weberów przeniosła się do Wiednia, Aloisa niestety już była mężatką, ale pozostała druga siostra do wzięcia - Konstancja. No i młodzi pobrali się. Wbrew woli ojca, który oczywiście był temu przeciwny. Bardzo się kochali, o czym świadczą ich listy. Dorobili się szóstki dzieci, z których niestety (jak to w tamtych czasach niestety bywało) przeżyło tylko dwóch synów: Franz Xaver Wolfgang i Karl Thomas.

1787 rok obfitował w wydarzenia. Z jednej strony zmarł ojciec Wolfganga, a kompozytor pogrążył się w depresji. Im większe były jego problemy psychiczne, tym bardziej oddawał się kompozycji - wtedy właśnie powstały dwie jego najbardziej znane opery: Wesele Figara i Don Giovanni. Wtedy też został zatrudniony jako Kammermusikus na dworze cesarskim, w miejsce zmarłego Christopha Willibalda Glucka.

W 1791 roku (czyli roku śmierci kompozytora) Emanuel Schikaneder, librecista i przyjaciel Wolfganga, zlecił mu napisanie Czarodziejskiego fletu - opery bajki, singspielu (to taki rodzaj opery ze wstawkami mówionymi). Jest to jedna z najbardziej rozpoznawalnych oper Mozarta, i o tyle ważna dla jego biografii, że wyraźnie wskazuje na związki kompozytora z Masonerią.

Sarastro - postać z opery - w swojej arii śpiewa o ideałach przyjaźni i braterstwa, a później bohaterowie przechodzą przez rytuał inicjacji, który ma ich oczyścić i stworzyć ich lepszymi. Podobno istnieje hipoteza, że śmierć Mozarta spowodowali członkowie Loży, w odwecie za zdradzenie ich rytuałów. Któż nie lubi teorii spiskowych!

Requiem dla samego siebie

W ostatniej dekadzie życia Mozart za swoje opery zarabiał bardzo duże pieniądze, około 150 000 zł rocznie, ale wydawał jeszcze więcej. Żył ponad stan, zadłużał się. Zachowały się listy, w których prosił przyjaciół o pieniądze. Wystawne życie, rozrzutność, przeznaczanie dużych kwot na przyjęcia i stroje spowodowały, że Mozartowie ledwo wiązali koniec z końcem.

Po jego śmierci 5 grudnia 1791 Konstancja była w takim dołku finansowym, że miała problem z opłaceniem lekarza i krawca. Miała jednak głowę na karku i ustawiła się finansowo, ubiegając się o rentę po kompozytorze od dworu cesarskiego. Poza tym zorganizowała serię koncertów, które przyniosły jej duży dochód.

Nie wiadomo, gdzie spoczywa ciało Mozarta. Został pochowany we wspólnym grobie. Niektórzy biografiści zrzucają to na karb ubóstwa, w jakim rodzina Mozarta miała znaleźć się pod koniec jego życia. Był to raczej jednak wymóg tamtejszych władz, obawiających się wybuchu epidemii.

Niedługo przed śmiercią Wolfgang otrzymał zlecenie na napisanie mszy żałobnej, Requiem d-moll. Wbrew temu, co pokazał film Miloša Formana Amadeus, to nie kompozytor Antonio Salieri złożył to zamówienie, ale hrabia Franz von Walsegg. Zamówienie było anonimowe i miało pozostać tajemnicą, bo Walsegg chciał w towarzystwie uchodzić za zdolnego kompozytora. Zamawiał u różnych kompozytorów utwory, żeby potem przedstawiać je publice pod swoim nazwiskiem.

Mozart nie zdążył przed śmiercią ukończyć Requiem, większość utworu pozostawił jedynie w zarysie. Resztę dopisał jego uczeń, Franz Xaver Süssmayr. Walsegg utwór odebrał, zapłacił wdowie po Mozarcie, po czym w grudniu 1793 doprowadził do wykonania Requiem pod własnym nazwiskiem. Prawda jednak szybko wyszła na jaw.

Ordynarny geniusz

Tworząc biografię Mozarta badacze mają wielką zagwozdkę, jak tu pogodzić geniusz kompozytora z jego niewybrednym dowcipem. Ordynarne sformułowania w listach Mozarta kłują w oczy. Początkowo rodzina Mozarta chciała te wstydliwe listy spalić. Jednakże drugi mąż Konstancji, Georg Nikolaus von Nissen uznał listy za bardzo ważne źródło mówiące o osobowości kompozytora. Nissen był pierwszym biografem Mozarta. Nie odważył się jednak cytować tych listów w swojej biografii, ocenzurował je "z szacunku biografisty", żeby nie popsuć Mozartowi opinii:

# data[].attributes.attachment_link.title
Kim był Wolfgang Amadeusz Mozart? - Historia muzyki nie gryzie

# data[].attributes.attachment_link.description
No właśnie. Muzyka Mozarta z jednej strony jest na wskroś klasyczna, a z drugiej czerpie z przeróżnych stylów. Jego dzieła tworzą prawdziwy wachlarz gatunków - od utworów solowych, poprzez muzykę kameralną, koncerty, aż po symfonie i opery. Te dwa ostatnie, to gatunki, z którymi najczęściej jest kojarzony.

# data[].attributes.body
KLASYCYZM / ROMANTYZM
Ludwig van Beethoven, tworzył na przełomie dwóch epok. Przez większość życia zmagał się z potęgującą głuchotą. Dwa ostatnie dzieła - IX Symfonię i Missa solemnis - stworzył będąc już całkowicie głuchym.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jako jedyny z Klasyków Wiedeńskich jest Niemcem, a nie Austriakiem. Urodził się w Bonn. Pochodził z muzycznej rodziny - dziadek był kapelmistrzem, a ojciec śpiewakiem na dworze elektora Kolonii w Bonn. Miał trudne dzieciństwo. Rodzina klepała biedę, a ojciec nadużywał alkoholu. Johann Beethoven, zafascynowany młodym Mozartem, chciał z Ludwiga zrobić cudowne dziecko. Chłopak uczył się gry na klawikordzie, organach, skrzypcach i altówce; jak głosi legenda jeden z jego nauczycieli, Tobias Pfeiffer, cierpiał na bezsenność i zachodził do Beethovenów w środku nocy, wyciagał pięciolatka z łóżka i kazał ćwiczyć.

W wieku 9 lat ojciec posłał Ludwiga na naukę do kierownika teatru operowego w Bonn, Christiana Gottloba Neefe, który dał Ludwigowi gruntowne wykształcenie muzyczne.

Ogólne wykształcenie Ludwiga jednak kulało, bo konieczność podjęcia pracy zarobkowej w charakterze organisty już w 11 roku życia ograniczyło jego możliwość edukacji. Wykształcenie ogólne zdobywał biorąc prywatne lekcje.

W Bonn pracował jako muzyk dworski i poszerzał swoje doświadczenie w zakresie kompozycji. Wtedy właśnie powstały zalążki Ody do radości do tekstu Schillera.

Wyjazd do Wiednia

Jako 17-latek stał się głową rodziny - po śmierci matki, ze względu na chorobę alkoholową ojca, musiał zająć się braćmi. Z tego względu nie mógł zostać we Wiedniu, kiedy przybył tam po raz pierwszy, żeby uczyć się u Mozarta. Na stałe udało mu się wyjechać do Wiednia dopiero w wieku 21 lat, kiedy to niestety Mozart już nie żył.

Wtedy to podjął naukę u Haydna. Nie trwała ona długo - Beethoven zrezygnował z nauki, bo Haydn zbytnio ingerował w jego utwory. Później uczył się też u Johannesa Albrechtsbergera i Antonio Salieriego.

Po wyjeździe do Wiednia zarabiał wydając własne utwory i udzielając lekcji fortepianu. Dzięki temu poznał wpływowych ludzi z możnych rodzin, którzy stali się jego mecenasami. Przez większość życia nie pracował na etacie, ale był freelancerem. Działał jako wolny muzyk, wspierany przez książąt Lichnowskiego, Lobkowitza, Waldsteina, Esterhazego i austriackiego arcyksięcia Rudolfa.

Pasmo porażek

Stracił słuch, ale mimo to nie przestał komponować. Utrata słuchu była dla Beethovena tragedią, która odbiła się gorzkim piętnem na całym jego życiu - borykał się z depresją, miał myśli samobójcze, odseparował się od otoczenia i uciekł w tworzenie muzyki. Tragedia, jaką przeżywał, uwieczniona jest w zeszytach konwersacyjnych, za pomocą których porozumiewał się z otoczeniem, oraz w liście do braci, zwanym „testamentem heiligenstadzkim".

Jego relacje z kobietami były skomplikowane i nieszczęśliwe - jego wybranki serca pochodziły zawsze z wyższych sfer, i nawet jeśli w jakimś stopniu odwzajemniały uczucie kompozytora, małżeństwo nigdy nie wchodziło w grę. Zakochany był w Josephine Brunsvik, którą uczył gry na fortepianie i Therese Malfatti, której dedykował utwór znany dziś jako Dla Elizy. Zakochał się też w hrabinie Giulietcie Giudicardi,której zadedykował Sonatę Księżycową.

Adoptował swojego bratanka Karla, którego bezskutecznie usiłował wykształcić na muzyka. Przez 5 lat sądził się z jego matką o prawo do opieki nad chłopakiem. Swoją nadopiekuńczością i nieprzyjemnym sposobem bycia doprowadził młodego człowieka do próby samobójczej.

Tych przykrych wydarzeń nie osłodził fakt, że w 1815 roku otrzymał tytuł honorowego obywatela Wiednia.

Symfonie Beethovena

Beethoven w porównaniu z Haydnem i Mozartem nie komponował wiele - 9 symfonii w porównaniu do 104 napisanych przez Haydna to, mówiąc delikatnie, mało. Każda z nich wprowadza jednak do tej formy coś nowego - począwszy od zamiany menueta na scherzo, poprzez programowość, aż po nowatorskie wówczas wykorzystanie chóru.

Beethoven zafascynowany był ideałami rewolucji francuskiej. Swoją 3 Symfonię Es-dur początkowo chciał zadedykować Napoleonowi Bonaparte, ale po jego koronacji zmienił dedykację i poświęcił ja "pamięci wielkiego człowieka". Symfonia ta opatrzona została później tytułem Eroica.

Najbardziej rozpoznawalnym fragmentem z twórczości Beethovena jest początek 5 Symfonii - tak zwany "motyw losu". Motyw ten pojawia się w całym utworze i łączy ze sobą poszczególne części.

Geniusz wizjoner

Za życia sławny był przede wszystkim jako doskonały pianista i improwizator, przynajmniej do czasu, kiedy utrata słuchu uniemożliwiła mu publiczne występy. Dlatego też jego twórczość obfituje w sonaty, koncerty i wariacje na fortepian. Oprócz tego tworzył muzykę kameralną - kwartety smyczkowe i tria fortepianowe, pieśni i miniatury. Jedna jedyna opera Fidelio powstała prawdopodobnie dlatego, że młodemu kompozytorowi napisanie dzieła scenicznego otwierało drogę do kariery. W przypadku Beethovena jego ścieżka poszła zupełnie w innym kierunku - w stronę wielkiej symfoniki. Jego 9 symfonii zmieniło kształt gatunku i poszerzyło znaczenie orkiestry symfonicznej.

Postać Beethovena zmieniła sposób postrzegania profesji kompozytora - z rzemieślnika, za jakiego uchodził kompozytor do tej pory, zmienił się on w artystę, twórcę natchnionego. Według słów Beethovena muzyka nie miała służyć wyłącznie rozrywce, ale miała być sposobem wyrażania emocji i głębokich idei.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kim był Ludwig van Beethoven? - Historia muzyki nie gryzie

# data[].attributes.attachment_link.description
Jako jedyny z Klasyków Wiedeńskich jest Niemcem, a nie Austriakiem. Urodził się w Bonn. Pochodził z muzycznej rodziny - dziadek był kapelmistrzem, a ojciec śpiewakiem na dworze elektora Kolonii w Bonn. Miał trudne dzieciństwo. Rodzina klepała biedę, a ojciec nadużywał alkoholu. Johann Beethoven, zafascynowany młodym Mozartem, chciał z Ludwiga zrobić cudowne dziecko.

# data[].attributes.body
ROMANTYZM
Fryderyk Chopin, wybitny pianista, który wystąpił publicznie zaledwie 30 razy. Choć na jego koncerty bilety rozchodziły się bardzo szybko, to jego publikę stanowili przede wszystkim przyjaciele, którzy najlepiej rozumieli jego twórczość.

# data[].attributes.attachment_link.title
Fryderyk Chopin - Historia muzyki nie gryzie

# data[].attributes.attachment_link.description
Fryderyk Chopin był wybitnym pianistą i kompozytorem epoki romantyzmu. Rozwiąż test i sprawdź, ile wiesz o jego życiu i twórczości.

# data[].attributes.body
ROMANTYZM
Antoni Dvořák, czeski kompozytor, uznawany za ojca muzyki amerykańskiej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kim był Antonín Dvořák? - Historia muzyki nie gryzie

# data[].attributes.attachment_link.description
Antonin Dvorak - czeski kompozytor epoki romantyzmu. Najbardziej znany jest jako twórca Symfonii z Nowego Świata i Humoreski. Przeczytaj więcej!

# data[].attributes.body
XX WIEK
Witold Lutosławski, to wybitny polski kompozytor, dyrygent i pianista. Był niezwykle wrażliwy na hałas, przez co cenił ciszę.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jako dziecko uczył się grać na skrzypcach i fortepianie (fortepianu nie lubił, skrzypce wręcz przeciwnie, dzięki wspaniałej nauczycielce, Lidii Kmitowej). Kiedy miał 15 lat zaczął uczyć się kompozycji u Witolda Maliszewskiego - i właśnie komponowanie pochłonęło go najbardziej. Po maturze rozpoczął studia na Uniwersytecie Warszawskim. Jako kierunek studiów wybrał matematykę. Nie rozstał się jednak z muzyką. Kontynuował naukę kompozycji u Maliszewskiego, zaczął też studiować fortepian u Jerzego Lefelda.

W marcu 1939 roku miał miejsce jego kompozytorski debiut. Pod batutą Grzegorza Fitelberga wykonane zostały Wariacje Symfoniczne.

W czasie II wojny

Kiedy wybuchła II Wojna Światowa, służył w wojsku jako radiotelegrafista. Po krótkim czasie dostał się do niemieckiej niewoli. Udało mu się uciec i wrócić do Warszawy, pieszo pokonując prawie 400 km. W czasie okupacji zarabiał, grając koncerty w kawiarniach w duecie z Andrzejem Panufnikiem. Z tego okresu zachowały się jedynie Wariacje na temat Paganiniego na dwa fortepiany. Partyturę tego utworu Lutosławski spakował, kiedy wraz z matką opuścili Warszawę na kilka dni przed wybuchem Powstania Warszawskiego, pod koniec lipca 1944.

Po wojnie zaczął pracować w Polskim Radiu. Pisał też muzykę teatralną, radiową, filmową i - za namową Władysława Szpilmana - piosenki popularne. Tych ostatnich nie chciał firmować własnym nazwiskiem, dlatego wydawał je pod pseudonimem "Derwid".

Dodekafonia

W poszukiwaniu własnego języka dźwiękowego zafascynował się dodekafonią. Utworem utrzymanym w tej technice jest Muzyka żałobna. Zamówienie na ten utwór Lutosławski otrzymał z okazji 10 rocznicy śmierci węgierskiego kompozytora Beli Bartóka. Zamówienie zostało złożone w 1954 roku, premiera miała być rok później, w 1955. Lutosławski niestety się nie wyrobił, odmówił oddania nieskończonego utworu albo kończenia go na szybko. Utwór był gotowy dopiero 1958, ale dedykacja "Pamięci Bartóka" pozostała.

Aleatoryzm kontrolowany

Lutosławski uważany jest za twórcę aleatoryzmu kontrolowanego. Wypadałoby w tym momencie powiedzieć, czym jest sam aleatoryzm. Jest to dopuszczenie losowości w utworze, muzyka będąca dziełem przypadku. Ten kierunek w muzyce powstał w połowie XX wieku jako przeciwieństwo serializmu. Prekursorem aleatoryzmu jest Amerykanin, John Cage. Aleatoryzm polega na tym, że kompozytor nie zapisuje dokładnie przebiegu utworu w nutach, ale na przykład notuje falistą linię na pięciolinii. Lutosławski zainteresował się możliwościami brzmieniowymi, jakie stwarzał aleatoryzm, ale nie chciał stracić kontroli nad współbrzmieniami. Dlatego wymyślił coś pośredniego, co zostało nazwane aleatoryzmem kontrolowanym. Polega on na tym, że kompozytor zapisuje wysokości dźwięków w partyturze, ale nie mówi w jakich wartościach rytmicznych powinny one być wykonane. Notuje jedynie sekundami upływ czasu danego fragmentu.

Warszawska Jesień

Dzięki działalności Witolda Lutosławskiego i jego wkładowi w promocję muzyki współczesnej powstał pierwszy polski festiwal muzyki współczesnej - Warszawska Jesień. Lutosławski był pierwszym przewodniczącym komisji repertuarowej tego festiwalu. Związany był z nim nieprzerwanie przez rekordowe 37 lat. Za życia kompozytora na festiwalu jego utwory zagrano aż 49 razy.

Dyrygent

Lutosławski dyrygował niemal wyłącznie swoimi własnymi kompozycjami. Jeździł po całym świecie prowadząc najwybitniejsze orkiestry. Muzycy darzyli go uwielbieniem - posługiwał się swobodnie francuskim i angielskim, cechowała go nienaganna elegancja i wielka uprzejmość. Do dyrygowania swoimi utworami skłoniło go przekonanie, że żaden dyrygent nie włoży tyle wysiłku w przygotowanie współczesnego utworu, co sam kompozytor, który zna utwór na wylot. Bardzo zależało mu na tym, żeby jego utwory były dobrze wykonywane. Stała praca z orkiestrami pozwalała mu też rozwijać kompozytorski warsztat - był w stanie "na żywym organizmie" testować rozwiązania, które wprowadzał w kolejnych utworach.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kim był Witold Lutosławski ? - Historia muzyki nie gryzie

# data[].attributes.attachment_link.description
Jako dziecko uczył się grać na skrzypcach i fortepianie (fortepianu nie lubił, skrzypce wręcz przeciwnie, dzięki wspaniałej nauczycielce, Lidii Kmitowej). Kiedy miał 15 lat zaczął uczyć się kompozycji u Witolda Maliszewskiego - i właśnie komponowanie pochłonęło go najbardziej. Po maturze rozpoczął studia na Uniwersytecie Warszawskim. Jako kierunek studiów wybrał matematykę.

# data[].attributes.body
XX WIEK
Claude Debussy, francuski kompozytor, uznawany za jednego z największych rewolucjonistów w historii muzyki.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nagroda Rzymska

Mimo to nawet najbardziej konserwatywni wykładowcy uczelni nie mogli odmówić mu talentu, kiedy stanął w szranki o Nagrodę Rzymską. Wygrał konkurs na najlepszą kompozycję (była to bardzo tradycyjnie brzmiąca kantata "Cudowne dziecko") i dzięki temu mógł pojechać na stypendium do Rzymu. Spędził 2 lata snując się po Villi Medici i w tym czasie napisał jedynie cykl "Zapomnianych pieśni" (Ariettes oubliées) do tekstów Verlaine.

Clair de Lune

Początkowo tworzył głównie małe formy - pieśni i miniatury na fortepian. Pośród nich znalazł się jeden z najpopularniejszych utworów Debussyego, "Światło księżyca", czyli "Clair de lune". Jest to trzecia część suity fortepianowej, zatytułowanej Suita bergamaska. Debussy przez 15 lat uważał ten cykl za zbyt mało znaczący do publikacji, utwór światło dzienne ujrzał dopiero w 1905 roku.

Podróż do Rosji

Pamiętacie Nadieżdę von Meck, bogatą wdowę która wspierała Czajkowskiego? Będąc w Paryżu zatrudniła liczącego 18 lat Debussy'ego go jako nauczyciela fortepianu dla swoich córek. Zabrała go nawet ze sobą w podróż do Rosji! Za sprawą Nadieżdy Claude Debussy wysłał Czajkowskiemu do oceny swoje utwory, ale Czajkowski jak zwykle wszystko skrytykował.

Expo w Paryżu

1889 rok to Światowe Expo w Paryżu - Wystawa Światowa, z której okazji powstała między innymi wieża Eiffla. Na tej ekspozycji Debussy miał okazję posłuchać jawajskiego gamelanu. To, wraz ze wspomnianą podróżą do Rosji) się odbiło na harmonice w utworach Debussy'ego (między innymi w utworze Pagody z Estampes).

Utwory na orkiestrę

W 1893 koledzy z branży wybrali go na członka Narodowego Stowarzyszenia Muzycznego (Société Nationale de Musique) - ważnej organizacji mającej na celu promowanie francuskiej muzyki.

Popołudnie Fauna

Właśnie w tym okresie powstał poemat symfoniczny "Popołudnie Fauna". Obecnie jest (obok Clair de Lune) jednym z bardziej rozpoznawanych utworów Debussy'ego. Ówcześni krytycy nie byli mu jednak przychylni. Jeden z nich napisał nawet, że ów tytułowy Faun miał bardzo kiepskie popołudnie.

Nokturny

Mimo nieprzychylnych recenzji Debussy nie poddawał się i nadal pisał na orkiestrę. Stworzył między innymi "Noktuny" - trzyczęściowy utwór na orkiestrę, o programowych tytułach Nuages (Chmury), Fêtes (Uroczystości) i Sirènes (Syreny). Do stworzenia tego utworu zainspirowały Debussy'ego impresjonistyczne obrazy Jamesa Abbotta McNeill Whistlera.

# data[].attributes.attachment_link.description
Mimo to nawet najbardziej konserwatywni wykładowcy uczelni nie mogli odmówić mu talentu, kiedy stanął w szranki o Nagrodę Rzymską. Wygrał konkurs na najlepszą kompozycję (była to bardzo tradycyjnie brzmiąca kantata "Cudowne dziecko") i dzięki temu mógł pojechać na stypendium do Rzymu.

# data[].attributes.body
XX WIEK
Karol Szymanowski, jeden z najwybitniejszych polskich kompozytorów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kim był Karol Szymanowski? - Historia muzyki dla każdego

# data[].attributes.attachment_link.description
Polski kompozytor pierwszej połowy XX wieku. Autor baletu "Harnasie" i opery "Król Roger". Pianista, twórca muzyki symfonicznej i kameralnej.