# data[].attributes.headline
 Quá trình xâm lược của chủ nghĩa thực dân vào các nước Đông Nam Á

# data[].attributes.subject
 Quá trình xâm lược của chủ nghĩa thực dân vào các nước Đông Nam Á

# data[].attributes.body
a. Nguyên nhân
- Để thúc đẩy hơn nữa sự phát triển của kinh tế tư bản chủ nghĩa, nhu cầu về thị trường, thuộc địa và nhân công đặt ra cho các nước tư bản phương Tây ngày càng bức thiết => các nước này đẩy mạnh việc bành trướng, xâm lược thuộc địa.
- Các nước Đông Nam Á:
+ Vị trí địa lí chiến lược quan trọng.
+ Tài nguyên thiên nhiên phong phú, nhân công dồi dào.
+ Chế độ phong kiến ở các nước lâm vào khủng hoảng.
→ Các nước Đông Nam Á trở thành đối tượng xâm lược của thực dân phương Tây.
b. Quá trình xâm lược.
- Từ thế kỉ XV – XX, thực dân phương Tây từng bước xâm nhập và hoàn thành việc xâm lược các nước Đông Nam Á.
c. Kết quả:
- Inđônêxia – thuộc địa của thực dân Hà Lan.
- Philippin – thuộc địa của Tây Ban Nha, sau đó là Mĩ.
- Miến Điện, Mã lai – thuộc địa của thực dân Anh.
- Ba nước Đông Dương – thuộc địa của thực dân Pháp.
- Xiêm trở thành “vùng đệm” của Anh và Pháp.

# data[].attributes.headline
Nhật Bản từ đầu TK XIX đến trước năm 1868

# data[].attributes.subject
Nhật Bản từ đầu TK XIX đến trước năm 1868

# data[].attributes.body
- Giữa TK XIX, chế độ Mạc Phủ Tokugawa đứng đầu bởi Shogun suy yếu khủng hoảng.

# data[].attributes.body
- Quan hệ quốc tế cuối thế kỷ XIX -  đầu thế kỷ XX:

+ Chủ nghĩa tư bản phát triển không đều làm thay đổi sâu sắc lực lượng giữa các đế quốc ở cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX.

+ Sự phân chia thuộc địa giữa các đế quốc không đều, đế quốc già (Anh, Pháp) nhiều thuộc địa, đế quốc trẻ (Đức, Mĩ) ít thuộc địa.

=> Mâu thuẫn giữa các đế quốc về vấn đề thuộc địa nảy sinh và ngày càng gay gắt.

# data[].attributes.body
- Nông nghiệp: Lạc hậu. Địa chủ bóc lột nhân dân lao động nặng nề. Mất mùa đói kém liên tiếp xảy ra.

- Công nghiệp: Kinh tế hàng hoá phát triển, công trường thủ công xuất hiện ngày càng nhiều
=> Những mầm mống kinh tế tư sản chủ nghĩa phát triển nhanh chóng.

# data[].attributes.body
- Sau chiến tranh, nước Nga Xô viết gặp rất nhiều khó khăn:
+ Nền kinh tế quốc dân bị tàn phá nghiêm trọng;
+ Chính trị không ổn định;
+ Các lực lượng phản cách mạng điên cuồng chống phá...
- Tháng 3/1921, Đảng Bôn-sê-vích Nga quyết định thực
hiện Chính sách kinh tế mới (NEP) do Lê-nin khởi xướng.

# data[].attributes.body
- Các cuộc chiến tranh giành thuộc địa cuối thế kỷ XIX:

+ Từ năm 1894 – 1895, diễn ra chiến tranh Trung - Nhật. Nhật chiếm Đài Loan, Triều Tiên, Mãn Châu, Bành Hồ.

+ Năm 1898, chiến tranh Mĩ - Tây Ban Nha, Mĩ cướp Phi-lip-pin, Cu-ba, Ha-oai, Guy-a-na, Pu-éc-tô Ri-cô.

+ Từ năm 1899 – 1902, chiến tranh Anh - Bô-ơ, Anh chiếm Nam Phi.

+ Từ năm 1904 – 1905, chiến tranh Nga - Nhật. Nhật thống trị Triều Tiên, Mãn Châu và một số đảo ở nam Xa-kha-lin.

- Trong cuộc chạy đua giành thuộc địa, Đức hiếu chiến nhất, lại ít thuộc địa. Đức đã cùng Áo - Hung, I-ta-li-a thành lập “phe Liên Minh”, năm 1882 để chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới.

- Để đối phó, Anh ký với Nga và Pháp những Hiệp ước tay đôi hình thành phe Hiệp ước (đầu thế kỉ XX).

-  Đầu thế kỉ XX ở châu Âu đã hình thành 2 khối quân sự đối đầu, âm mưu xâm lược, cướp đoạt lãnh thổ và thuộc địa của nhau, điên cuồng chạy đua vũ trang, chuẩn bị cho cuộc chiến tranh đế quốc nhằm phân chia thị trường thế giới.

- Ngày 28/6/1914, Hoàng thân thừa kế ngôi vua Áo - Hung bị ám sát tại Bô-xni-a (Xéc-bi), nhân cơ hội đó Đức - Áo tuyên chiến với Xéc-bi.

=> Chiến tranh bùng nổ.

# data[].attributes.headline
Phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của nhân dân Cam-pu-chia

# data[].attributes.subject
Phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của nhân dân Cam-pu-chia

# data[].attributes.body
a. Nguyên nhân
- Từ năm 1884, Campuhia trở thành thuộc địa của thực dân Pháp. Ách thống trị nô dịch tàn bạo, hà khắc và phản động của thực dân Pháp đã khiến cho mâu thuẫn giữa nhân dân Campuchia và Pháp ngày càng sâu sắc.
⇒ Nhiều phong trào đấu tranh yêu nước đã diễn ra.
b. Phong trào đấu tranh tiêu biểu
- Khởi nghĩa của hoàng thân Si-vô-tha (1861 – 1892).
- Khởi nghĩa của A-cha Xoa (1863 – 1866).
- Khởi nghĩa của Pu-côm-bô (1866 – 1867).
c. Kết quả:Thất bại.
d. Nguyên nhân thất bại
- Tương quan lực lượng quá chênh lệch (Pháp có ưu thế hơn về vũ khí, kĩ thuật,...).
- Các phong trào diễn ra lẻ tẻ, tự phát.
e. Ý nghĩa
- Thu hút đông đảo nhân dân tham gia, thể hiện tinh thần yêu nước của nhân dân Cam-pu-chia.
- Thể hiện tinh thần đoàn kết đấu tranh của nhân dân 3 nước Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia.

# data[].attributes.body
- Nông nghiệp
Bãi bỏ chế độ trưng thu lương thực thừa, thay bằng chế độ thuế lương thực. Nông dân được sử dụng số lương thực dư thừa và bán ra thị trường.

- Công nghiệp
Khôi phục công nghiệp nặng, tư nhân được thuê hoặc xây dựng các xí nghiệp nhỏ, khuyến khích tư bản nước ngoài đầu tư kinh doanh. Nhà nước nắm các nghành kinh tế chủ chốt.

- Thương nghiệp
Tư nhận tự do buôn bán, mở lại các chợ, đẩy mạnh liên hệ giữa thành thị và nông thôn.

- Tiền tệ
Phát hành đồng rúp thay thế cho các loại tiền cũ.

 Ý nghĩa:
+ Chuyển đổi kịp thời từ nền kinh tế do nhà nước độc quyền sang nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần do nhà nước kiểm soát.
+ Nhân dân Xô viết đã vượt qua khó khăn, hoàn thành công cuộc khôi phục kinh tế
+ Để lại nhiều bài học kinh nghiệm đối với công cuộc xây dựng CNXH trên thế giới.

# data[].attributes.headline
2. Sự thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết

# data[].attributes.subject
2. Sự thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết

# data[].attributes.body
Cuối tháng 12/1922, Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết được thành lập (Liên Xô).

Lúc đầu gồm 4 nước, đến năm 1940 thêm 11 nước (gồm 15 nước cộng hòa).

# data[].attributes.headline
3. Công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô (1925 - 1941) 

# data[].attributes.subject
3. Công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô (1925 - 1941) 

# data[].attributes.body
Công nghiệp
Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp XHCN.

Nông nghiệp
Phần lớn các nông hộ dựa vào nông nghiệp tập thể, cơ giới hóa.

Văn hóa – giáo dục
Thanh toán nạn mù chữ, xây dựng hệ thống giáo dục thống nhất, hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học trong cả nước.

Xã hội
Xóa bỏ giai cấp bóc lột, chỉ còn giai cấp công nhân, nông dân và tầng lớp trí thức.

# data[].attributes.body
Mâu thuẫn gay gắt

- Tầng lớp Daimyo có quyền lực tuyệt đối trong lãnh địa.

- Tầng lớp Samurai chỉ phục vụ cho Daimyo bằng huấn luyện và chỉ huy các đội vũ trang. Không có chiến tranh, nhiều người tham gia hoạt động thương nghiệp, mở xưởng thủ công,... dần dần tư sản hóa, đấu tranh chống phong kiến.

- Tầng lớp tư sản công thương nghiệp ngày càng giàu có nhưng không có quyền lực về chính trị.

- Nông dân và thị dân bị bóc lột.

# data[].attributes.headline
 Phong trào đấu tranh chỗng thực dân Pháp của nhân dân Lào đầu thế kỉ XX 

# data[].attributes.subject
 Phong trào đấu tranh chỗng thực dân Pháp của nhân dân Lào đầu thế kỉ XX 

# data[].attributes.body
a. Nguyên nhân

- Từ năm 1893, Lào trở thành thuộc địa của thực dân Pháp. Ách thống trị nô dịch tàn bạo, hà khắc và phản động của thực dân Pháp đã khiến cho mâu thuẫn giữa nhân dân Lào và Pháp ngày càng sâu sắc.

⇒ Nhiều phong trào đấu tranh yêu nước đã diễn ra.

b. Phong trào đấu tranh tiêu biểu:

- Khởi nghĩa của Pha-ca-đuốc (1901 – 1903).

- Khởi nghĩa của Ong Kẹo và Com-ma-đam (1901 – 1937).

c. Kết quả: Thất bại.

- Tương quan lực lượng quá chênh lệch (Pháp có ưu thế hơn về vũ khí, kĩ thuật,...)

- Các phong trào diễn ra lẻ tẻ, tự phát.

# data[].attributes.body
- Nhà nước phong kiến
- Mâu thuẫn giữa Shogun và Thiên Hoàng

# data[].attributes.body
a. Bối cảnh lịch sử

Năm 1752 triều đại Ra-ma theo đuổi chính sách đóng cửa.

Giữa thế kỉ XIX đứng trước sự đe dọa xâm lược của phương Tây, Ra-ma IV (Mông-kút ở ngôi từ 1851-1868) đã thực hiện mở cửa buôn bán với nước ngoài.

Ra-ma V (Chu-la-long-con ở ngôi từ 1868 - 1910) đã thực hiện nhiều chính sách cải cách.

b. Nội dung cải cách

Kinh tế

- Nông nghiệp: để tăng nhanh lượng gạo xuất khẩu nhà nước giảm nhẹ thuế ruộng, xóa bỏ chế độ lao dịch.

- Công thương nghiệp: khuyến khích tư nhân bỏ vốn kinh doanh, xây dựng nhà máy, mở hiệu buôn, ngân hàng.

Chính trị

- Cải cách theo khuôn mẫu Phương Tây .

- Đứng đầu nhà nước vẫn là vua.

- Giúp việc có hội đồng nhà nước (nghị viện) .

- Chính phủ có 12 bộ trưởng.

Quân đội, tòa án, trường học được cải cách theo khuôn mẫu phương Tây.

Về xã hội: xóa bỏ chế độ nô lệ, giải phóng người lao động.

Đối ngoại

- Thực hiện chính sách ngoại giao mềm dẻo.

- Lợi dụng vị trí nước đệm.

- Lợi dụng mâu thuẫn giữa 2 thế lực Anh - Pháp đã lựa chiều có lợi để giữ chủ quyền đất nước.

c. Tính chất và ý nghĩa

Thái Lan phát triển theo hướng tư bản chủ nghĩa và giữ được chủ quyền độc lập.

Tính chất một cuộc cách mạng tư sản không triệt để.

Trong bối cảnh chung của châu Á, Thái Lan đã thực hiện đường lối cải cách, chính nhờ đó mà Thái Lan thoát khỏi thân phận thuộc địa giữ được độc lập.

# data[].attributes.body
Các nước tư bản phương Tây tăng cường can thiệp vào Nhật Bản, đòi mở cửa.
=> Nguy cơ thực dân xâm lược
=> Cải cách

# data[].attributes.body
1. Giai đoạn thứ nhất (1914 - 1916)

- Ngày 28/6/1914, Hoàng thân thừa kế ngôi vua Áo - Hung bị ám sát.

- Ngày 28/7/1914, Áo - Hung tuyên chiến với Xéc-bi.

- Ngày 1/8/1914, Đức tuyên chiến với Nga.

- Ngày 3/8/1914, Đức tuyên chiến với Pháp.

- Ngày 4/8/1914, Anh tuyên chiến với Đức.

- Chiến tranh thế giới bùng nổ diễn ra trên 2 mặt trận Đông Âu và Tây Âu.

- Quân Đức vào Pháp.

+ Năm 1914, ở phía Tây, trong đêm 3/8, Đức tràn vào Bỉ, đánh sang Pháp.
Cùng lúc ở phía Đông, Nga tấn công Đông Phổ. Đức chiếm được Bỉ, một phần nước Pháp uy hiếp thủ đô Pa-ri.

+ Năm 1915, Đức - Áo - Hung dồn toàn lực tấn công Nga. Hai bên ở vào thế cầm cự trên một mặt trận dài 1200 km.

+ Năm 1916, Đức chuyển mục tiêu về phía Tây tấn công pháo đài Véc-doong. Đức không hạ được Véc-đoong, 2 bên thiệt hại nặng.

Những năm đầu Đức - Áo - Hung giữ thế chủ động tấn công. Từ cuối 1916 trở đi, Đức - Áo - Hung chuyển sang thế phòng ngự ở cả hai mặt trận Đông Âu, Tây Âu.

# data[].attributes.body
- Chính trị:
+ Thủ tiêu chế độ Mạc phủ, thực hiện bình đẳng công dân
+ Ban hành hiến pháp (1889) thiết lập chế độ quân chủ lập hiến
- Kinh tế:
+ Thống nhất tiền tệ, thị trường
+ Cho phép mua bán ruộng đất, phát triển kinh tế theo tư bản chủ nghĩa
- Quân sự:
+ Tổ chức huấn luyện theo kiểu phương Tây
+ Chú trọng đóng tàu chiến, sản xuất vũ khí, đạn
- Giáo dục:
+ Giáo dục bắt buộc, chú trọng nội dung khoa học kỹ thuật
+ Cử học sinh giỏi du học phương Tây

# data[].attributes.body
- Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc với sự thất bại của phe Liên Minh, gây nên thiệt hại nặng nề về người và của.

Chiến tranh làm 10 triệu người chết, bị thương 20 triệu người, chi phí khoảng 85 tỉ đô la.

- Các nước châu Âu là con nợ của Mỹ.

- Bản đồ thế giới  thay đổi.

- Cách mạng tháng Mười Nga thành công đánh dấu bước chuyển lớn trong cục diện thế giới.

# data[].attributes.body
- Châu Phi là lục địa lớn thứ 2 trên thế giới, giàu tài nguyên khoáng sản.

- Châu Phi có nền văn minh cổ đại rực rỡ.

# data[].attributes.headline
Nhật Bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa

# data[].attributes.subject
Nhật Bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa

# data[].attributes.body
CHỦ NGHĨA ĐẾ QUỐC PHONG KIẾN QUÂN PHIỆT
- 30 năm cuối tk XIX công thương nghiệp phát triển, nhiều công ty độc quyền như Mitsubishi, Mít-xưi xuất hiện.
- Sức mạnh kinh tế quân sự phát triển mạnh mẽ => Giới cầm quyền thi hành chính sách bành trướng:
+ Chiến tranh Đài Loan
+ Chiến tranh Trung - Nhật
+ Chiến tranh Nga - Nhật
=> Dân lao động bị bóc lột nặng nề, phong trào công nhân Katayama Sen

# data[].attributes.headline
Các cuộc đấu tranh tiêu biểu của nhân dân châu Phi

# data[].attributes.subject
Các cuộc đấu tranh tiêu biểu của nhân dân châu Phi

# data[].attributes.body
Nguyên nhân bùng nổ: Chế độ cai trị hà khắc của chủ nghĩa thực dân đã làm bùng lên phong trào đấu tranh giành độc lập của nhân dân châu Phi.
Nhận xét
- Phong trào đấu tranh chống thực dân của nhân dân châu Phi đều thất bại (ngoại trừ: Ê-ti-ô-pi-a và Li-bê-ri-a).

- Ý nghĩa lịch sử:

+ Thể hiện tinh thần yêu nước và tạo tiền đề cho phong trào đấu tranh ở giai đoạn sau.

+ Trực tiếp chống ách thống trị của chủ nghĩa thực dân.

# data[].attributes.body
- Mĩ La-tinh: là một phần lãnh thổ rộng lớn của châu Mĩ. Gồm một phần Bắc Mĩ, toàn bộ Trung Mĩ, Nam Mĩ và những quần đảo ở vùng biển Ca-ri-bê. Sở dĩ gọi đây là khu vực Mĩ La-tinh vì cư dân ở đây nói tiếng Tây Ban Nha hay Bồ Đào Nha (ngữ hệ La -tinh).

- Trước khi xâm lược, Mĩ La-tinh là một khu vực có lịch sử văn hóa lâu đời, giàu tài nguyên. Cư dân bản địa ở đây là người Inđian, chủ nhân của nhiều văn hóa cổ nổi tiếng, văn hóa May-a, văn hóa In-ca, văn hóa A-dơ-tếch.

# data[].attributes.headline
I. Sự phát triển của nền văn hóa mới trong buổi đầu thời cận đại đến giữa thế kỉ XIX.

# data[].attributes.subject
I. Sự phát triển của nền văn hóa mới trong buổi đầu thời cận đại đến giữa thế kỉ XIX.

# data[].attributes.body
Sau các cuộc cách mạng tư sản và cách mạng công nghiệp, kinh tế các nước có điều kiện phát triển.

Trong xã hội tồn tại những mối quan hệ cũ, mới chồng chéo phức tạp, đây là hiện thực để các nhà văn, thơ, kịch có điều kiện sáng tác.

Thành trì của chế độ phong kiến lung lay.

# data[].attributes.headline
Tình hình kinh tế chính trị xã hội Ấn Độ nửa sau TKXIX

# data[].attributes.subject
Tình hình kinh tế chính trị xã hội Ấn Độ nửa sau TKXIX

# data[].attributes.body
- Tranh giành quyền lực giữa các lãnh chúa làm Ấn Độ suy yếu
- Đầu XVII, thực dân phương Tây từng bước xâm nhập
- Anh và Pháp tranh giành => Giữa TK XIX, thực dân Anh độc chiếm

# data[].attributes.body
Nhận xét:
- Phong trào đấu tranh giành độc lập ở Mĩ Latinh diễn ra sôi nổi, quyết liệt.

- Hầu hết các quốc gia thoát khỏi ách thống trị của thực dân Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha trở thành quốc gia độc lập.

# data[].attributes.body
- 1823: Học thuyết Mơn-rô: "Châu Mĩ của người châu Mĩ".

- 1889: Thành lập tổ chức "Liên minh dân tộc các nước cộng hòa châu Mĩ".

- 1898, hất cẳng Tây Ban Nha khỏi châu Mĩ.

- Đầu TK XX: Mĩ dùng chính sách "Cái gậy lớn" và "Ngoại giao đô la" để khống chế khu vực Mĩ Latinh và biến thành "sân sau" của đế quốc Mĩ.

# data[].attributes.body
a. Chính trị
- Chế độ quân chủ chuyên chế vẫn được duy trì – đứng đầu nhà nước là Nga hoàng Ni-cô-lai II.
- 1914, Nga hoàng tham gia vào cuộc chiến tranh đế quốc => gây nên nhiều hậu quả nghiêm trọng cho đất nước.
b. Kinh tế

- Kinh tế suy sụp, lạc hậu:

+ Quan hệ sản xuất phong kiến vẫn được duy trì; Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa bị kìm hãm nặng nề.

+ Nông nghiệp sa sút; nạn đói xảy ra khắp nơi; sản xuất công – thương nghiệp đình đốn.
c. Xã hội

- Trong xã hội tồn tại nhiều mầu thuẫn:

+ Mâu thuẫn dân tộc: giữa hơn 100 dân tộc trong đế quốc Nga với chính quyền phong kiến Nga hoàng.

+ Mâu thuẫn giai cấp: giữa nông dân với địa chủ phong kiến; giai cấp vô sản với giai cấp tư sản.

+ Mâu thuẫn giữa đế quốc Nga với các nước đế quốc khác.

⇒ Ở đầu thế kỉ XX, Nga là nơi tập trung cao độ các mâu thuẫn của chủ nghĩa đế quốc.

- Đời sống của các tầng lớp nhân dân khổ cực ⇒ phong trào đấu tranh đòi lật đổ chế độ Nga hoàng diễn ra khắp nơi.

⇒ Kết luận: Nước Nga trở thành “khâu yếu nhất trong sợi dây chuyền đế quốc chủ nghĩa”.

# data[].attributes.body
- Kinh tế: Vơ vét tài nguyên, bóc lột quy mô lớn
- Chính trị xã hội:
+ Nắm quyền cai trị trực tiếp
+ Thực hiện chia để trị, đào sâu các mâu thuẫn chủng tộc tôn giáo đẳng cấp
=> Mâu thuẫn Ấn Độ vs Thực dân Anh ngày càng gay gắt

# data[].attributes.body
Phương Tây

Xuất hiện những nhà tư tưởng tiến bộ, những nhà văn, thơ, nhà viết kịch nổi tiếng.

Cooc-nây (1606 - 1684) bi kịch cổ điển Pháp.

La Phông-ten (1621 - 1695) là nhà thơ ngụ ngôn Pháp.

Mô-li-e (1622 - 1673) là người mở đầu cho nền hài kịch cổ điển Pháp...

Ban-dắc (Pháp 1799 - 1850).

An-đéc-xen (Đan Mạch, 1805 - 1875).

Pu-skin (Nga, 1799 - 1837).

Châu Á

Tào Tuyết Cần (1716 - 1763) của Trung Quốc.

Nhật Bản có nhà thơ, nhà soạn kịch xuất sắc Chi-ka-mát-xư Môn-đa-ê-môn (1653 - 1725).

Việt Nam thế kỉ XVIII có nhà bác học Lê Quý Đôn (1726 - 1784),...

Phản ánh hiện thực xã hội ở các nước trên thế giới thời kỳ cận đại.

Hình thành quan điểm, tư tưởng của con người tư sản, tấn công vào thành trì của chế độ phong kiến, góp phần vào thắng lợi của chủ nghĩa tư bản.

# data[].attributes.body
a. Nguyên nhân
- Chế độ phong kiến Nga hoàng lâm vào khủng hoảng, suy yếu nghiêm trọng.

- Nga tham gia chiến tranh thế giới thứ nhất → đời sống nhân dân thêm cơ cực, mâu thuẫn xã hội ngày càng sâu sắc.
b.Mục tiêu
- Lật đổ chế độ phong kiến Nga hoàng.
- Chống chiến tranh đế quốc.
c.Lãnh đạo: Giai cấp vô sản thông qua Đảng Bônsêvích.
d.Diễn biến chính
- Ngày 23/2/1914 theo lịch Nga, hơn 9 vạn nữ công nhân thành phố Petorograt đã xuống đường biểu tình.

- Dưới sự lãnh đạo của đảng Bônsêvich, phong trào đấu tranh nhanh chóng lan rộng ra toàn thành phố và chuyển từ tổng bãi công chính trị sang khởi nghĩa vũ trang.

- Quân khởi nghĩa đã đánh chiếm các công sở, bắt giam các bộ trưởng và tướng tá của nga hoàng. Chế độ phong kiến bị lật đổ và Nga trở thành nước Cộng hòa.
e.Kết quả: Thắng lợi
f.Ý nghĩa
-Lật đổ chế độ phong kiến Nga.

- Tạo điều kiện tiền đề để tiến hành cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa.
-> Tính chất: Cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới

# data[].attributes.body
Âm nhạc

Bét tô ven - Đức - sáng tác thấm đượm tinh thần dân chủ cách mạng.

Mô da (1756-1791) - người Áo

# data[].attributes.body
Mỹ thuật
Rem-bran (1606-1669) - hà Lan, vẽ chân dung, phong cảnh.

# data[].attributes.headline
Thiết lập trật tự thế giới mới theo hệ thống Vecxai – Oasinton

# data[].attributes.subject
Thiết lập trật tự thế giới mới theo hệ thống Vecxai – Oasinton

# data[].attributes.body
Về mặt tư tưởng, văn hóa đến thế kỉ XIX

Trào lưu Triết học Ánh sáng thế kỉ XVII - XVIII ở Pháp, tiêu biểu như: Mông-te-xki-ơ (1689 - 1755); Vôn-te (1694 - 1778); G. Rút-tô (1712 - 1778).

Nhóm Bách khoa toàn thư do Đi-đơ-rô đứng đầu. Được ví “Như những khẩu đại bác, mở đường cho bộ binh xuất kích”.

# data[].attributes.body
- Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc, các nước tư bản đã tổ chức Hội nghị hòa bình ở Vec-xai (1919- 1920) và Oa-sinh-tơn (1921 - 1922) để kí kết hòa ước, phân chia quyền lợi.
⇒ Một trật tự thế giới được thiết lập mang tên hệ thống hòa ước Vecxai - Oasinhtơn.

# data[].attributes.body
- Làm sâu sắc hơn những mâu thuẫn giữa các nước tư bản:

+ Mâu thuẫn giữa các nước tư bản thắng trận với nhau vì việc phân chia quyền lợi chưa thỏa đáng.

+ Mâu thuẫn giữa các nước thắng trận với các nước bại trận.

⇒ Quan hệ hòa bình giữa các nước tư bản trong thời kì này chỉ mang tính tạm thời, mỏng manh.

- Để duy trì trật tự thế giới mới, năm 1920, Hội Quốc Liên được thành lập với sự tham gia của 44 nước.

# data[].attributes.headline
II. Thành tựu của văn học, nghệ thuật từ giữa thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX

# data[].attributes.subject
II. Thành tựu của văn học, nghệ thuật từ giữa thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX

# data[].attributes.body
1. Điều kiện lịch sử

Chủ nghĩa tư bản được xác lập trên phạm vi toàn thế giới và bước sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc.

Giai cấp tư sản nắm quyền thống trị, mở rộng và xâm lược thuộc địa thì đời sống nhân dân lao động bị áp bức ngày càng khốn khổ.

# data[].attributes.body
a. Nguyên nhân
- Cục diện hai chính quyền song song tồn tại.
- Chính phủ tư sản lâm thời không đáp ứng những quyền lợi cơ bản của nhân dân.
b.Mục tiêu
- Lật đổ chính quyền của giai cấp tư sản.
- Tạo điều kiện đưa Nga tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội.
c.Lãnh đạo: Giai cấp vô sản thông qua Đảng Bônsêvích.
d.Diễn biến chính
- Trải qua 1 thời gian đấu tranh hòa bình để tập hợp lực lượng, tháng 10/1917, Đảng Bôsêvich Nga đã quyết định chuyển cuộc đấu tranh của nhân dân Nga sang giai đoạn khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền.
- Ngày 7/10/1917, Lênin bí mật rời Phần lan về nước để trực tiếp chỉ đạo cách mạng.
- Đêm 24/10/ 1917, cuộc khởi nghĩa của nhân dân Nga đã bùng nổ tại thàng phố Matxcova và nhanh chóng giành thắng lợi.
- Đầu năm 1918, cách mạng đã giành thắng lợi hoàn toàn trên nước Nga rộng lớn.
e.Kết quả: Thắng lợi
f.Ý nghĩa
- Lật đổ chính phủ tư sản lâm thời, thiết lập nền chuyên chính vô sản.
- Giải phóng nhân dân lao động khỏi mọi ách áp bức, bóc lột.
- Làm thay đổi cục diện chính trị thế giới.
- Để lại nhiều bài học kinh nghiệm cho phong trào cách mạng thế giới.chủ nghĩa.
-> Tính chất: Cách mạng xã hội chủ nghĩa

# data[].attributes.body
a. Văn học

Ở phương Tây

Vích to Huy-gô (1802 - 1885): Những người khốn khổ, thể hiện lòng yêu thương vô hạn đối với những người đau khổ, mong tìm hạnh phúc cho họ.

Lép Tôn-xtôi (1828 - 1910): Chiến tranh và hòa bình, An-na Ka-rê-ni-na, Phục sinh ….chống lại phong kiến Nga Hoàng

Mác-Tuên (1935 - 1910): Những cuộc phiêu lưu của Tôm Xoay ơ, trào phúng, hài hước, mang tinh thần phê phán sâu sắc ….

Pu-skin - Nga; Ban dắc - Pháp.....

Ở phương Đông: phản ánh cuộc sống của nhân dân dưới ách thực dân phong kiến, lòng khát khao và ý chí anh hùng quật khởi trong đấu tranh cho độc lập tự do.

Lỗ Tấn (1881 - 1936): A.Q. chính chuyện; Nhật kí người điên, Thuốc,...

Ra-bin-đra-nát Ta-go - Ấn Độ, thơ, kịch, tiểu thuyết, truyện ngắn...tập Thơ Dâng...thể hiện lòng yêu nước, yêu hoà bình và tình nhân đạo...

Hô-xê Mác-ti (1823 - 1893): nhà thơ nổi tiếng của Cu ba.

# data[].attributes.headline
 Nước Đức và cao trào cách mạng 1918 – 1923

# data[].attributes.subject
 Nước Đức và cao trào cách mạng 1918 – 1923

# data[].attributes.body
Đảng Quốc đại

Giữa thế kỉ XIX, tư sản và trí thức Ấn Độ đã dần đóng vai trò quan trọng, muốn tự do phát triển kinh tế và tham gia chính quyền, nhưng bị thực dân Anh kìm hãm.

Cuối 1885, Đảng Quốc đại thành lập do tư sản và tri thức Ấn Độ. Đảng đầu tiên của tư sản Ấn Độ.

20 năm(1885-1905): chủ trương đấu tranh ôn hoà đòi cải cách và không tán thành đấu tranh vũ lực.

Nội bộ Đảng Quốc đại bị phân hóa thành 2 phái: ôn hòa và phái cấp tiến (kiên quyết chống Anh do Ti-lắc đứng đầu).

# data[].attributes.body
b. Nghệ thuật

Kiến trúc: Cung điện Véc xai được hoàn thành vào năm 1708; Bảo tàng Anh; Viện bảo tàng Ec-mi-ta-giơ; Bảo tàng Lu-vrơ (Pa-ri-Pháp)- là bảo tàng bằng hiện vật lớn nhất thế giới.

Hội hoạ: họa sĩ Van Gốc (Hà Lan) với tác phẩm Hoa hướng dương, Phu-gita (Nhật Bản), Pi-cát-xô (Tây Ban Nha)... Lê-vi-tan (Nga).

Âm nhạc: Trai-cốp-ki với Hồ thiên nga, Người đẹp ngủ trong rừng.

Tác dụng: phản ánh hiện thực xã hội, mong ước xây dựng một xã hội mới tốt đẹp hơn.

# data[].attributes.headline
Tình hình nước Đức trong những năm 1918 – 1923

# data[].attributes.subject
Tình hình nước Đức trong những năm 1918 – 1923

# data[].attributes.body
- Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, Đức là nước bại trận,bị chiến tranh tàn phá nghiêm trọng; mâu thuẫn xã hội gay gắt ⇒ cuộc cách mạng dân chủ tư sản tháng 11/1918 đã lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế, thiết lập chế độ cộng hòa tư sản (Cộng hòa Vaima).
- Tháng 6/1919, Đức kí hòa ước Véc-xai với những điều khoản hết sức nặng nề:

+ Nước Đức mất hết 1/8 đất đai, gần 1/12 dân số, 1/3 mỏ sắt, gần 1/3 mỏ than, 2/5 sản lượng gang, gần 1/3 sản lượng thép và gần 1/7 diện tích trồng trọt.

+ Đức phải bồi thường một khoản chiến phí là 100 tỷ mác.

⇒ Nước Đức lâm vào tình trạng khủng hoảng, kiệt quệ:
+ Đồng Mác sụt giá nghiêm trọng.
+ Đời sống các tầng lớp nhân dân khó khăn, khổ cực.

# data[].attributes.headline
Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929 – 1933 và hậu quả của nó

# data[].attributes.subject
Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929 – 1933 và hậu quả của nó

# data[].attributes.body
- Từ 1919 - 1923 phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân, nhân dân lao động Đức dâng cao dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng Cộng sản Đức => đỉnh cao là sự ra đời của nhà nước Cộng Hoà Ba-vi-e (1919),...

- Từ 10/1923 cao trào cách mạng tạm lắng do sự đàn áp của chính quyền tư sản.

# data[].attributes.body
Sản xuất ồ ạt, chạy đua theo lợi nhuận → “cung” vượt quá “cầu”

# data[].attributes.body
- Cuộc khủng hoảng bắt đầu từ Mĩ, trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng; từ lĩnh vực tài chính – ngân hàng ⇒ lan sang các ngành kinh tế khác.

- Từ Mĩ, cuộc khủng hoảng nhanh chóng lan rộng ra toàn bộ thế giới tư bản.

# data[].attributes.headline
 Những năm ổn định tạm thời (1924 – 1929)

# data[].attributes.subject
 Những năm ổn định tạm thời (1924 – 1929)

# data[].attributes.body
Từ cuối năm 1923 kinh tế, chính trị, xã hội Đức ổn định.

# data[].attributes.body
+ Kinh tế suy thoái nghiêm trọng.

+ Hàng trăm triệu người thất nghiệp, phong trào đấu tranh của người lao động diễn ra sôi nổi.

+ Chủ nghĩa phát xít xuất hiện, nguy cơ chiến tranh thế giới mới đang đến gần.

+ Người dân đói khổ trong khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 - 1933

# data[].attributes.body
- Năm 1925, sản xuất công nghiệp Đức phát triển mạnh và đến năm 1929 đã đứng đầu châu Âu.

- Quá trình tập trung sản xuất diễn ra mạnh, các tập đoàn tư bản lớn xuất hiện, thâu tóm các ngành kinh tế chính.

# data[].attributes.body
+ Đối nội: chế độ cộng hòa Vaima được củng cố, quyền lực của giới tư bản độc quyền được tăng cường. Đàn áp phong trào đấu tranh của công nhân, công khai tuyên truyền tư tưởng phục thù cho nước Đức.

+ Đối ngoại: vị trí quốc tế của Đức được phục hồi. Đức tham gia Hội Quốc liên, ký kế một số Hiệp ước với các nước tư bản châu Âu và Liên Xô.

# data[].attributes.headline
III. Trào lưu tư tưởng tiến bộ và sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học từ giữa thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX

# data[].attributes.subject
III. Trào lưu tư tưởng tiến bộ và sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học từ giữa thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX

# data[].attributes.body
* Chủ nghĩa xã hội không tưởng

Những nhà tư tưởng tiến bộ Xanh Xi-mông, Phu-ri-ê, Ô-oen: mong muốn xây dựng một xã hội không có chế độ tư hữu, không có áp bức bóc lột... Không tưởng vì tư tưởng của họ không thực hiện được trong điều kiện chủ nghĩa tư bản vẫn được duy trì và phát triển.

* Triết học Đức và kinh tế chính trị học Anh:

Hê-ghen (1770 - 1831) và Phoi-ơ-bách (1804 - 1872) nhà triết học nổi tiếng người Đức. (Hê-ghen là nhà duy tâm khách quan còn Phoi-ơ-bách là nhà duy vật siêu hình...)

Khoa Kinh tế - chính trị cổ điển phát sinh ở Anh, Ađam Xmít (1723 - 1790) và Ri-các-đô (1772 - 1823), “lí luận về giá trị lao động”, nhưng chỉ mới nhìn thấy mối quan hệ giữa vật và vật chứ chưa thấy mối quan hệ giữa người với người.

# data[].attributes.body
* Mĩ – Anh – Pháp:

- Tiến hành cải cách kinh tế - xã hội.

- Nguyên nhân: có nhiều thuộc địa, thị trường; truyền thống dân chủ tư sản.

- Tiêu biểu: “Chính sách mới” của Mĩ.

* Đức – Italia - Nhật Bản:

- Tiến hành phát xít hóa bộ máy nhà nước.

- Nguyên nhân: không có hoặc có ít thuộc địa; thiếu vốn, nguyên liệu, thị trường tiêu thụ; là những quốc gia có truyền thống quân phiệt hiếu chiến.

# data[].attributes.body
Chủ nghĩa xã hội khoa học

a. Hoàn cảnh:

Sự áp bức bóc lột của giai cấp tư sản giai đoạn chủ nghĩa đế quốc.

Phong trào công nhân phát triển, cùng với học thuyết Chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời do C.Mác và Ph. Ăngghen thành lập, được Lê-nin phát triển.

b. Nội dung

Kế thừa, phát triển có chọn lọc những thành tựu của khoa học xã hội và tự nhiên mà loài người đã đạt được, chủ yếu từ thế kỉ XIX (định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng, học thuyết tế bào, thuyết tiến hóa của các giống loài, các trào lưu triết học cổ điển Đức, học thuyết kinh tế Anh và lý luận về chủ nghĩa xã hội không tưởng ở Pháp).

Học thuyết gồm ba bộ phận chính: T riết học, kinh tế - chính trị học và chủ nghĩa xã hội khoa học (Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử kết hợp chặt chẽ với nhau).

Điểm khác: Xây dựng học thuyết của mình trên quan điểm, lập trường giai cấp công nhân, thực tiễn đấu tranh của phong trào cách mạng vô sản thế giới,hình thành hệ thống lý luận vừa mới khoa học vừa cách mạng.

# data[].attributes.body
Phong trào dân tộc

Tháng 7/1905, chính quyền Anh thi hành chính sách chia để trị.

Chia đôi xứ Ben-gan: miền Đông theo đạo Hồi và miền Tây theo đạo Ấn.

Bùng nổ lên phong trào đấu tranh chống thực dân Anh

6/10/1905, đạo luật chia cắt Ben-gan bắt đầu có hiệu lực, nhân dân coi đó là ngày quốc tang: hơn 10 vạn người kéo đến bờ sông Hằng, làm lễ tuyên thệ và hát vang bài “Kính chào Người – Mẹ hiền Tổ quốc” để tỏ ý đoàn kết, thống nhất. Khắp nơi vang lên khẩu hiệu “Ấn Độ là của người Ấn Độ”.

1908, nhân dân đấu tranh yêu cầu thả Ti-lắc. Bãi công 6 ngày (để trả lời 6 năm tù của Ti-lắc), xây dựng chiến luỹ, thành lập các đơn vị chiến đấu chống lại quân Anh. Các thành phố khác cũng hưởng ứng. Buộc thực dân Anh phải thu hồi đạo luật chia cắt Ben-gan.

Cao trào cách mạng 1905-1908 mang đậm ý thức dân tộc đánh dấu sự thức tỉnh của nhân dân Ấn Độ.

# data[].attributes.headline
Khủng hoảng kinh tế và quá trình Đảng Quốc xã lên cầm quyền

# data[].attributes.subject
Khủng hoảng kinh tế và quá trình Đảng Quốc xã lên cầm quyền

# data[].attributes.body
- Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới cuối năm 1929 đã giáng đòn nặng nề làm kinh tế - chính trị - xã hội, Đức khủng hoảng trầm trọng => giai cấp tư sản không đủ sức mạnh để duy trì chế độ cộng hòa tư sản.

- Các thế lực phản động, hiếu chiến, đặc biệt là Đảng Quốc xã này càng mở rộng ảnh hưởng trong quần chúng.

- Đảng Cộng sản Đức kiên quyết đấu tranh song không ngăn cản được quá trình bành trưởng ảnh hưởng của Đảng Quốc xã.

- Ngày 30/1/1933, Hit-le lên làm Thủ tướng. Chủ nghĩa phát xít thắng thế ở Đức

# data[].attributes.body
c. Vai trò
Chủ nghĩa Mác - Lê-nin:

Là đỉnh cao của trí tuệ loài người, là cương lĩnh cách mạng cho cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản, xây dựng xã hội cộng sản.

Mở ra kỷ nguyên mới cho sự phát triển của khoa học (Tự nhiên và xã hội, nhân văn).

# data[].attributes.body
a.Chính trị

- Công khai khủng bố của Đảng phái dân chủ tiến bộ, đặt Đảng Cộng sản ra ngoài vòng pháp luật.

- Thủ tiêu nền cộng hòa Viama, thiết lập nền chuyên chính độc tài do Hit-le làm thủ lĩnh tối cao và tuyệt đối. Năm 1934 Tổng thống Hin-đen-bua qua đời. Hit-le tuyên bố hủy bỏ hoàn toàn nền cộng hòa Vaima, thay vào đó là nền “Chuyên chế độc tài khủng bố công khai” mà Hit-le là thủ lĩnh tối cao và tuyệt đối.

b. Kinh tế

- Tổ chức nền kinh tế theo hướng tập trung mệnh lệnh, phục vụ nhu cầu quân sự.

- Thành lập Hội đồng kinh tế (7/1933); các ngành công nghiệp dần được phục hồi và hoạt động khẩn trương, đặc biệt là công nghiệp quân sự,...

c.Đối ngoại: tăng cường các hoạt động chuẩn bị chiến tranh:

- Rút khỏi Hội Quốc liên để được tự do hành động (tháng 10/1933).

- Ra lệnh tổng động viên quân dịch (1935), xây dựng nước Đức trở thành một trại lính khổng lồ.

- Kí với Nhật Bản “ Hiệp ước chống Quốc tế Cộng sản” hình thành khối phát xít Đức - Italia - Nhật Bản.

# data[].attributes.body
- Từ một nước phong kiến độc lập -> nửa thuộc địa nửa phong kiến
- Cuối XVIII, phương Tây tăng cường xâm chiếm thị trường thế giới
- TQ:
+ TQ rộng lớn. Vị trí chiến lược + tài nguyên.
+ Đông dân.

+ Chế độ phong kiến khủng hoảng, suy thoái ngiêm trọng.

=> Trung Quốc trở thành đối tượng xâm lược của các nước thực dân phương Tây.

# data[].attributes.body
- Thực dân Anh là nước đầu tiên tìm cách chiếm TQ.
- Chiến tranh thuốc phiện => thất bại và buộc phải kí Hiệp ước Nam Kinh.

=> Đến cuối thế kỉ XIX, các nước đế quốc đã cơ bản hoàn thành quá trình phân chia thuộc địa, khu vực ảnh hưởng ở Trung Quốc:

+ Đức chiếm Sơn Đông.

+ Anh chiếm châu thổ sông Dương Tử.

+ Pháp chiếm Vân Nam, Quảng Tây, Quảng Đông.

+ Nga - Nhật Bản chiếm vùng Đông Bắc.

# data[].attributes.body
- Thái Bình Thiên Quốc (1851-1864)
+ Bùng nổ 1/1/1851 tại Kim Điền (Quảng Tây). Lan ra cả nước. Bị phong kiến đàn áp và thất bại 1864.
+ Lãnh đạo: Hồng Tú Toàn.
+ Lực lượng nông dân.
- Duy Tân (1898)
+ Diễn ra với sự ủng hộ của vua Quang Tư. Được 100 ngày thì bị dập tắt, thất bại.
+ Lãnh đạo: Khang Hữu Vi, La Khải Siêu
+ Lực lượng: Quan lại, sĩ phu tri thức, vua
- Nghĩa Hoà Đoàn (1898 - 1900):
+ Bùng nổ Sơn Đông lan đến Trực Lệ, Sơn Tây. Tấn công sứ quán các nước ở Bắc Kinh. Bị liên quân 8 nước đàn áp, thất bại.
+ Lãnh đạo: Quách Du Nguyên
+ Lực lượng: Nông dân

Ý NGHĨA:
- Thể hiện tinh thần yêu nước và đấu tranh kiên cường của nhân dân Trung Quốc.
+ Kinh nghiệm cho cách mạng.

# data[].attributes.body
3.2. Cách mạng Tân Hợi (1911)
* Nguyên nhân bùng nổ
+ Mâu thuẫn giữa nhân dân với chế độ phong kiến và đế quốc.
+ Muốn lật đổ Mãn Thanh xây dựng xã hội mới
+ Năm 1911, chính quyền Mãn Thanh ra sắc lệnh “Quốc hữu hóa đường sắt”.
* Diễn biến
+ 10-10-1911: Cách mạng bùng nổ ở Vũ Xương, lan ra khắp miền nam và miền trung.
+ 29-12-1911: Quốc dân đại hội tại Nam Kinh.
Lực lượng cách mạng tuyên bố thành lập Trung Hoa Dân Quốc, bầu Tôn
Trung Sơn làm đại tổng thống, thông qua Hiến pháp.
+ Lãnh đạo của Đồng Minh hội thương lượng với Viên Thế Khải: Ép vua Thanh rời ngôi, Tôn Trung Sơn buộc phải từ chức. Viên Thế Khải nhậm chức.
* Kết quả - ý nghĩa
+ Lật đổ triều đại Mãn Thanh, chấm dứt chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại lâu đời.
+ Mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển.
+ Có ảnh hưởng nhất định đến các cuộc đấu tranh giải phóng của một số nước châu Á.
* Tính chất
Là cuộc cách mạng dân chủ tư sản không triệt để
Bởi vì:
+ Chưa thủ tiêu giai cấp Phong Kiến
+ Không đánh đuổi các đế quốc đang xâm lược.
+ Chưa giải quyết vấn đề ruộng đất cho người dân.

# data[].attributes.body
Dân tộc độc lập
Dân chủ tự do
Dân sinh hạnh phúc