# data[].attributes.headline
เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการของวงดนตรีในสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.subject
เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการของวงดนตรีในสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.body
สมัยสุโขทัยนับเป็นสมัยเริ่มต้นที่คนไทยรวตัวกันเป็นชาติอย่างสมบูรณ์ เมื่อพ่อขุนรามคำแหงได้ประดิษฐ์อักษรไทยและจารึกเรื่องราวต่างๆ ลงในหลักศิลาจารึก  และจากศิลาจารึกนี้เองทำให้คนรุ่นหลังทราบว่าสมัยสุโขทัยเป็นยุคสมัยหนึ่งที่มีความเจริญก้าวหน้าทางด้านสังคม และทุกๆด้าน รวมถึงด้านศิลปวัฒนธรรม  ชาวเมืองมีเครื่องเล่นสร้างควงามรื่นเริงบันเทิงใจ  และมีอิสระเสรีที่จะแสดงออกในเรื่องราวของบทเพลงและดนตรี  เพลงและเรื่องราวของดนตรีบางส่วนจึงปรากฏอยู่บนหลักศิลาจารึก  เช่น ข้อความที่ว่า "เสียงพาทย์ เสียงพิณ  เสียงเลื่อน  เสียงขับ" แสดงให้เห็นว่า ในสมัยสุโขทัยมีการนำดนตรีมาใช้ในกิจกรรมต่างๆ ทั้งในราชสำนักและประเพณีของราษฎร

# data[].attributes.headline
เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการของวงดนตรีในสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.subject
เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการของวงดนตรีในสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.body
ดนตรีไทย มีลักษณะเป็นการขับลํานํา และร้องเล่นกันอย่างพื้นเมือง เกี่ยวกับ เครื่องดนตรีไทย ในสมัยนี้ ปรากฎหลักฐานกล่าวถึงไว้ในหนังสือ ไตรภูมิพระร่วง ซึ่งเป็นหนังสือวรรณคดี ท่ีแต่งในสมัยนี้ ได้แก่ แตร, สังข์, มโหระทึก, ฆ้อง, กลอง, ฉิ่ง, แฉ่ง (ฉาบ), บัณเฑาะว์ พิณ, ซอพุงตอ (สันนิษฐานว่าคือ ซอสามสาย) ปี่ไฉน, ระฆัง, และ กังสดาล
วงดนตรี ก็ปรากฎหลักฐานทั้งในศิลาจารึก และหนังสือไตรภูมิพระร่วง กล่าวถึง “เสียงพาทย์ เสียงพิณ” ซึ่งจากหลักฐานที่กล่าวนี้สันนิษฐานว่า วงดนตรีไทย ในสมัยสุโขทัย มีดังนี้ คือ
1. การบรรเลงพิณ
2. วงปี่ไม้
3. วงปี่พาทย์
4. วงมโหรี

# data[].attributes.headline
คีตกวีที่สำคัญในสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.subject
คีตกวีที่สำคัญในสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.body
เนื่องจากในสมัยสุโขทัยยังมีเพียงการร้องและเล่นภายในราชสำนักและเป็นประเพณีเท่านั้น จึงไม่มีคีตกวีที่สำคัญชัดเจน

# data[].attributes.headline
บทเพลงที่สำคัญสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.subject
บทเพลงที่สำคัญสมัยสุโขทัย

# data[].attributes.body
เพลงเทพทอง ซึ่งผู้คนมีความเชื่อว่าเป็นเพลงที่เก่าแก่ที่สุดและมีมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นในภายหลังมีการศึกษาค้นพบว่าเพลงเทพทอง ไม่ปรากฏในหลักฐานสมัยสุโขทัย นอกจากนี้จึงยังไม่มีเพลงที่สื่อถึงสมัยสุโขทัยแน่ชัด

# data[].attributes.attachment_link.title
ระบำสุโขทัย (เทพทอง) / SUKHODHAYA (Thepthong)

# data[].attributes.attachment_link.title
เพลงไทยเดิมร่วมสมัย - สุโขทัย

# data[].attributes.headline
เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการของวงดนตรีในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.subject
เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการของวงดนตรีในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.body
สมัยอยุธยามีการติดต่อสัมพันธ์กับชาติต่างๆ หลายชาติผ่านทางการเมือง การค้า และการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม เชื่อกันว่าในสมัยอยุธยาดนตรีไทยน่าจะมีความเจริญมาก ทำให้ประชาชนนิยมเล่นดนตรีกันมากมาย  แม้แต่ในเขตพระราชฐาน เครื่องดนตรีในสมัยอยุธยาบางชนิดรับช่วงมาจากสมัยสุโขทัย แต่ได้มีการพัฒนาในการคิดสร้างเครื่องดนตรีขึ้นมาอีกหลายชิ้นจำทำให้เครื่องดนตรีในสมัยนี้มีครบเกือบทุกประเภท

เพลงที่ปรากฏในสมัยนี้ สามารถจำแนกออกเป็น 3 ประเภท คือ เพลงมโหรี เพลงปี่พาทย์ และเพลงภาษา

# data[].attributes.headline
คีตกวีที่สำคัญในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.subject
คีตกวีที่สำคัญในสมัยอยุธยา

# data[].attributes.body
ในสมัยอยุธายังคงไม่มีชื่อคีตกวีปรากฏแน่ชัด

# data[].attributes.headline
บทเพลงที่สำคัญสมัยอยุธยา

# data[].attributes.subject
บทเพลงที่สำคัญสมัยอยุธยา

# data[].attributes.body
เพลงมโหรี - เพลงตับเรื่องพระนคร, เพลงล่องเรือละคร

เพลงหน้าพาทย์ - เพลงสาธุการ

# data[].attributes.headline
เพลงตับเรื่องพระนคร<

# data[].attributes.body
เพลงตับเรื่องพระนคร

# data[].attributes.body
เพลงสาธุการ

# data[].attributes.attachment_link.title
ดนตรีบรรเลงสาธุการ

# data[].attributes.headline
เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการของวงดนตรีในสมัยธนบุรี

# data[].attributes.subject
เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการของวงดนตรีในสมัยธนบุรี

# data[].attributes.body
เนื่องจากในสมัยนี้เป็นช่วงระยะเวลาอันสั้นเพียงแค่ 15 ปี และประกอบกับเป็นสมัยแห่งการก่อร่างสร้างเมือง และการป้องกันประเทศเสียโดยมาก วงดนตรีไทยในสมัยนี้จึงไม่ปรากฏหลักฐานไว้ว่า ได้มีการพัฒนาเปลี่ยนแปลงขึ้น สันนิษฐานว่า ยังคงเป็นลักษณะและรูปแบบของ ดนตรีไทย ในสมัยกรุงศรีอยุธยา คือ มีวงดนตรี 3 ประเภท เช่นเดียวกับสมัยอยุธยา คือ วงปี่พาทย์ วงมโหรี และวงเครื่องสาย แต่มีเครื่องดนตรีของชาติต่างๆ เข้ามาในประเทศไทยหลายชนิด

# data[].attributes.headline
คีตกวีที่สำคัญในสมัยธนบุรี

# data[].attributes.subject
คีตกวีที่สำคัญในสมัยธนบุรี

# data[].attributes.body
ในสมัยธนบุรียังคงไม่มีชื่อคีตกวีปรากฏแน่ชัด

# data[].attributes.headline
บทเพลงที่สำคัญสมัยธนบุรี

# data[].attributes.subject
บทเพลงที่สำคัญสมัยธนบุรี

# data[].attributes.body
ไม่ปรากฏเป็นบทเพลงที่มีขึ้นในสมัยธนบุรีแน่ชัด เนื่องจากยังคงรูปแบบด้านดนตรีดั่งสมัยอยุธยา จึงมีความเป็นไปได้ว่ามีรูปแบบบทเพลงและดนตรีคล้างคลึงกับสมัยอยุธยา

# data[].attributes.headline
ลักษณะดนตรีไทยสมัยกร

# data[].attributes.body
ลักษณะดนตรีไทยสมัยกรุงธนบุรี

# data[].attributes.attachment_link.title
ดนตรีไทยสมัยกรุงธนบุรี

# data[].attributes.headline
เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการของวงดนตรีในสมัยรัตนโกสินทร์

# data[].attributes.subject
เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการของวงดนตรีในสมัยรัตนโกสินทร์

# data[].attributes.body
รัชกาลที่ 1
รูปแบบของวงดนตรียังคงรูปเหมือนกับสมัยกรุงศรีอยุธยา แต่ได้พัฒนาและเพิ่มกลองทัดขึ้นในวงปี่พาทย์อีก 1 ลูก ทำให้วงปี่พาทย์มีกลองทัด 2 ลูก

รัชกาลที่ 2
เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ทรงพระปรีชาสามารถในด้านการดนตรี คือทรงซอสามสายและมีซอคู่พระหัตถ์ที่ชื่อว่า “ซอสายฟ้าฟาด” และทรงพระราชนิพนธ์ เพลงไทยที่ชื่อว่า “บุหลันลอยเลื่อน” พร้อมทั้งในสมัยรัชกาลที่ 2 นี้ ได้เกิดกลองสองหน้าขึ้น ซึ่งได้พัฒนามาจาก”เปิงมาง” ของมอญ และพัฒนามาเป็นเครื่องกำกับจังหวะหน้าทับของวงปี่พาทย์ไม้แข็งในในปัจจุบัน

รัชกาลที่ 3
ได้พัฒนามาเป็นวงปี่พาทย์เครื่องคู่ เพร้อมกับมีการประดิษฐ์ระนาดทุ้ม คู่กับระนาดเอก และ ฆ้องวงเล็ก ให้คู่กับฉ้องวงใหญ่

รัชกาลที่ 4
วงปี่พาทย์ได้พัฒนามาเป็นวงปี่พาทย์เครื่องใหญ่ เพราะได้มีการประดิาฐ์เครื่องดนตรีขึ้นอีก 2 ชนิดคือ ระนาดเอกเหล็ก และระนาดทุ้มเหล็ก และมีการนิยมร้องส่ง ทำให้ มีผู้คิดแต่งขยายเพลง 2 ชั้นของเดิม เป็น 3 ชั้น และตัดลงเป็นชั้นเดียว ทำให้เกิดเป็นเพลงเถาขึ้นเป็นครั้งแรก

รัชกาลที่ 5
ในสมัยนี้ เกิดวงปี่พาทย์ดึกดำบรรพ์ขึ้น โดย สมเด็จกรมพระยานริศรานุวัติวงศ์ ได้คิดค้นเพื่อนำไปประกอบการแสดงละครดึกดำบรรพ์

# data[].attributes.headline
เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการของวงดนตรีในสมัยรัตนโกสินทร์ (ต่อ)

# data[].attributes.subject
เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการของวงดนตรีในสมัยรัตนโกสินทร์ (ต่อ)

# data[].attributes.body
รัชกาลที่ 6
ในสมัยนี้ ได้มีการปรับปรุงวงปี่พาทย์ขึ้นมาอีกชนิดหนึ่ง โดยได้นำวงดนตรีของมอญ เข้ามาผสมกับวงปี่พาทย์ของไทย เรียกว่า “วงปี่พาทย์มอญ” ซึ่งคิดค้นปรับปรุงโดย หลวงประดิษฐไพเราะ(ศร ศิลปบรรเลง) มีการนำอังกะลุงเข้ามาเผยแพร่เป็นครั้งแรก และนำเครื่องดนตรีต่างชาติเช่น ขิม ออร์แกน ของฝรั่งมาผสมในวงเครื่องสาย ทำให้วงเครื่องสายได้พัฒนาขึ้นจนกลายเป็นวงเครื่องสายผสม

รัชกาลที่ 7

เป็นช่วงที่เกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณ์อาญาสิทธิราชย์  เป็นระบอบประชาธิปไตย  ในสมัยนี้เกิดเศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลกและประเทศไทยก็ได้รับผลกระทบนั้นด้วย  พระองค์ทรงศึกษาดนตรีจนมีพระปรีชาสามารถในการเล่นดนตรีดนตรีและทรงพระราชนิพนธ์เพลงไทยไว้ 3 เพลง คือ เพลงราตรีประดับดาวเถา เพลงเขมรละออองค์เถา  และเพลงโหมโรงคลื่นกระทบฝั่งสามชั้น แต่เนื่องจากความผันผวนทางเศรษฐกิจโลกและการเมืองไทย  ทำให้ดนตรีและเพลงไทยได้รับผลกระทบและขาดความนิยมลง

รัชกาลที่ 8

เป็นระยะที่ดนตรีไทยซบเซา  เนื่องจากการขาดการสนับสนุนจากหลายส่วน  รวมไปถึงคนไทยที่นิยมหันไปเล่นดนตรีแบบตะวันตกด้วย  ทำให้การประพันธ์เพลงในสมัยนี้มีการนำทำนองเพลงของสากลเข้ามาผสมผสานโดยมีผู้นำทำนองเพลงไทยใส่เนื้อร้องเต็มตามทำนองบ้าง  แต่งขึ้นเองบ้าง  เพื่อประกอบละครพูด  ละครประวัติศาสตร์และภาพยนต์

รัชกาลที่ 9

– มีการนำทำนองเพลงพื้นเมืองหรือเพลงไทยสองชั้น ชั้นเดียว มาใส่เนื้อร้องใหม่แบบเนื้อเต็มตามทำนอง เกิดเป็นเพลงลูกทุ่ง เพลงลูกกรุง

– การสอนดนตรีไทยได้รับการส่งเสริมเข้าสู่โรงเรียนและสถาบันการศึกษาทั่วประเทศ และจัดให้มีการประกวดทางดนตรีขึ้น

– ศิลปินรุ่นใหม่พัฒนาดนตรีไทยในแนวทางร่วมสมัย มีการใช้เครื่องดนตรีตะวันตกประกอบการทำเพลง

– ดนตรีไทยได้รับการเผยแพร่ผ่านทางสื่อรูปแบบใหม่ ทางออนไลน์ต่างๆ ดนตรีกระจายออกสู่ผู้ฟังมากขึ้น

# data[].attributes.headline
คีตกวีที่สำคัญในสมัยรัตนโกสินทร์

# data[].attributes.subject
คีตกวีที่สำคัญในสมัยรัตนโกสินทร์

# data[].attributes.body
พระประดิษฐ์ไพเราะ (ครูมีแขก) (ร.3-ร.5)

พระยาประสานดุริยศัพท์ (แปลก ประสานศัพท์)

หลวงประดิษฐ์ไพเราะ(ศร ศิลปบรรเลง) (ร.5-ร.7)

# data[].attributes.headline
พระประดิษฐ์ไพเราะ (ค

# data[].attributes.body
พระประดิษฐ์ไพเราะ (ครูมีแขก)

# data[].attributes.headline
พระยาประสานดุริยศัพท

# data[].attributes.body
พระยาประสานดุริยศัพท์ (แปลก ประสานศัพท์)

# data[].attributes.headline
หลวงประดิษฐ์ไพเราะ(ศ

# data[].attributes.body
หลวงประดิษฐ์ไพเราะ(ศร ศิลปบรรเลง)

# data[].attributes.headline
บทเพลงที่สำคัญสมัยรัตนโกสินทร์

# data[].attributes.subject
บทเพลงที่สำคัญสมัยรัตนโกสินทร์

# data[].attributes.body
สมัยต้นรัตนโกสินทร์ตอนต้น ดังนี้

1.แขกบรเทศ เถา

2.พระอาทิตย์ชิงดวง สองชั้น

3.บุหลันลอยเลื่อน สองชั้น

4.เชิดจีน สองชั้น

5.จีนขิมเล็ก เถา

6.ทยอยนอก สามชั้น

7.ทยอยใน เถา

8.ทยอยเขมร สามชั้น

# data[].attributes.headline
เพลงแขกบรเทศ เถา

# data[].attributes.body
เพลงแขกบรเทศ เถา

# data[].attributes.attachment_link.title
แขกบรเทศ เถา

# data[].attributes.headline
บทเพลงที่สำคัญสมัยรัตนโกสินทร์

# data[].attributes.subject
บทเพลงที่สำคัญสมัยรัตนโกสินทร์

# data[].attributes.body
สมัยรัชกาลที่ 6 ดังนี้

1.ลาวดวงเดือน สองชั้น

2.เขมรไทรโยค สามชั้น

3.ลาวคำหอม สองชั้น

4.ลาวดำเนินทราย สองชั้น

5.ตับวิวากห์พระสมุทร

6.ลาวต้อยตลิ่ง สองชั้น

7.โหมโรงไอยเรศ

8.แขกมอญบางขุนพรหม เถา

# data[].attributes.headline
เพลงลาวดวงเดือน

# data[].attributes.body
เพลงลาวดวงเดือน

# data[].attributes.attachment_link.title
ลาวดวงเดือน - มโหรีกรมศิลปากร

# data[].attributes.headline
เพลงโหมโรงไอยเรศ

# data[].attributes.body
เพลงโหมโรงไอยเรศ

# data[].attributes.attachment_link.title
โหมโรงไอยเรศ (วงมโหรี)

# data[].attributes.headline
บทเพลงที่สำคัญสมัยรัตนโกสินทร์

# data[].attributes.subject
บทเพลงที่สำคัญสมัยรัตนโกสินทร์

# data[].attributes.body
สมัยรัชกาลที่ 7 เป็นต้นมา ดังนี้

1.ราตรีประดับดาว เถา

2.เขมรละออองค์ เถา

3.แสนคำนึง เถา

4.ลาวเสี่ยงเทียน สามชั้น

5.มอญรำดาบ เถา

6.โหมโรงคลื่นกระทบฝั่ง

7.แขกต่อยหม้อ เถา

8.พม่าเห่ เถา

# data[].attributes.headline
เพลงราตรีประดับดาว เ

# data[].attributes.body
เพลงราตรีประดับดาว เถา

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
เบียร์ ระนาดเอก

# data[].attributes.attachment_link.title
ราตรีประดับดาว เถา

# data[].attributes.headline
เพลงลาวเสี่ยงเทียน ส

# data[].attributes.body
เพลงลาวเสี่ยงเทียน สามชั้น

# data[].attributes.attachment_link.title
Meeting รับแผ่นเสียง: ลาวเสี่ยงเทียน 3 ชั้น (Lao Sieng Tien)

# data[].attributes.headline
บทเพลงที่สำคัญสมัยรัตนโกสินทร์

# data[].attributes.subject
บทเพลงที่สำคัญสมัยรัตนโกสินทร์

# data[].attributes.body
สมัยรัชกาลที่ 9 ดังนี้

เพลงพระราชนิพนธ์มากมาย เช่น ใกล้รุ่ง ชะตาชีวิต ยามเย็น

# data[].attributes.headline
เพลงใกล้รุ่ง

# data[].attributes.body
เพลงใกล้รุ่ง

# data[].attributes.attachment_link.title
ใกล้รุ่ง - เพลงพระราชนิพนธ์.. mv