# data[].attributes.body
Thời kỳ Phục Hưng - "khôi phục lại sự hưng thịnh" – đó là một giai đoạn đỉnh cao về mặt văn hóa với sức sáng tạo vượt bậc trên nhiều lĩnh vực

Đây được coi là cầu nối giữa thời kỳ Trung Cổ và thời kỳ hiện đại. Các tác phẩm kinh điển Hy Lạp và Latin được hồi sinh trở lại và nở rộ trong cộng đồng, ở cả khía cạnh toán học và triết học.

Và cũng trong quá trình chuyển biến này, Chúa Trời không còn là trung tâm của thế giới nữa, vị trí này giờ dành cho chính con người; câu hỏi "chúng ta sẽ là gì khi sang thế giới bên kia" trở thành "ta đang trải nghiệm gì ở thời điểm hiện tại". Phong trào lấy con người làm trung tâm này được gọi là chủ nghĩa nhân văn.

Xét về bản chất kinh tế, thời kỳ phục hưng là giai đoạn quá độ của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa. Đây là thời kỳ tích luỹ tư bản đầu tiên được mở rộng. Người nông dân bị đuổi ra khỏi ruộng đất của họ, bạo lực của kẻ cường quyền đã tách người lao động ra khỏi tư liệu sản xuất. Các chủ thủ công nghiệp ngày càng có vị trí và vai trò quan trọng trong nền kinh tế, họ trở thành giai tầng mới nắm giữ sức mạnh kinh tế - giai cấp tư sản; trong khi người nông dân do không còn ruộng đất phải ra thành phố kiếm kế sinh nhai bằng cách làm thuê cho các công trường, xưởng thợ. Họ là tiền thân của giai cấp vô sản sau này.

Về mặt văn hoá, những tư tưởng triết học, những phát kiến khoa học của thời cổ đại được khôi phục và phát triển. Các nhà tư tưởng tiên tiến của thời đại phục hưng đặc biệt dương cao ngọn cờ nhân văn. Các giá trị toán học của Talet, hình học của Euclide, những yếu tố duy vật trong triết học của Epicure,..cũng được xem xét và ghi nhận thoả đáng.

# data[].attributes.body
Triết học thời kỳ này là vũ khí lý luận của giai cấp tư sản trong cuộc đấu tranh chống phong kiến và giáo hội.

Tư tưởng của các nhà triết học phục hưng có tính hai mặt: vừa có những tiến bộ nhưng còn chứa nhiều yếu tố duy tâm, luẩn quẩn với hình thức “phiếm thần luận” hay “tự nhiên thần luận”.

Triết học thời kỳ này gắn liền với vấn đề nâng cao giá trị  khát vọng giải phóng con người.

Triết học thời kỳ này là những tư tưởng xã hội học thấm nhuần chủ nghĩa nhân văn.

# data[].attributes.body
a)  Lý trí và đức tin

Triết học Trung cổ đặc biệt chú trọng đến mối quan hệ giữa lý trí và đức tin, với quan

điểm rằng lý trí có thể hiểu biết về thế giới tự nhiên, nhưng đức tin cần thiết để giải thích các vấn đề siêu hình và thần học. Các triết gia như Augustine và Thomas Aquinas cho rằng lý trí có thể giúp con người hiểu rõ hơn về Thiên Chúa và các chân lý thần học.

b)  Chủ nghĩa thần học (Theocentrism)

Khác với các giai đoạn triết học trước đó, triết học Trung cổ đặt Thiên Chúa làm trung tâm của tất cả các suy tư triết học. Các triết gia này cho rằng mọi sự vật trong vũ trụ đều xuất phát từ Thiên Chúa và hướng về Thiên Chúa.

c)   Sự kết hợp giữa triết học cổ điển và thần học Kitô giáo

Triết học Trung cổ đã kế thừa nhiều yếu tố từ triết học Hy Lạp và La Mã, đặc biệt là các học thuyết của Plato và Aristotle. Tuy nhiên, các triết gia Trung cổ đã điều chỉnh và kết hợp chúng với đức tin Kitô giáo, như Thomas Aquinas làm với các quan điểm của Aristotle.

d)  Chủ nghĩa tự nhiên và siêu hình

Triết học Trung cổ cũng quan tâm đến các vấn đề siêu hình, chẳng hạn như sự tồn tại của Thiên Chúa, linh hồn con người, và bản chất của thế giới vật chất. Các triết gia như

Augustine và Anselm của Canterbury phát triển các lý thuyết về sự hiện hữu của Thiên Chúa thông qua các luận chứng lý trí.

# data[].attributes.attachment_caption
Augustine (354–430): Một trong những triết gia và thần học gia vĩ đại nhất của thời kỳ này, ông đã phát triển lý thuyết về tội lỗi, ân sủng và mối quan hệ giữa lý trí và đức tin trong tác phẩm Confessions và City of God.

# data[].attributes.attachment_caption
•	Anselm of Canterbury (1033–1109): Nhà thần học và triết gia nổi tiếng với "Luận chứng Ontological" về sự tồn tại của Thiên Chúa, cho rằng sự tồn tại của Thiên Chúa là cần thiết và có thể được chứng minh qua lý trí.

# data[].attributes.attachment_caption
•	Thomas Aquinas (1225–1274): Triết gia và thần học gia vĩ đại của thời Trung cổ, người phát triển một hệ thống triết học và thần học kết hợp tri thức của Aristotle với thần học Kitô giáo, đặc biệt trong tác phẩm Summa Theologica.

# data[].attributes.body
·       William of Ockham (1287–1347): Triết gia và thần học gia, nổi tiếng với "Nguyên lý Ockham" (nguyên lý đơn giản nhất), cho rằng các giải thích đơn giản hơn là những giải thích tốt hơn và không cần giả định nhiều giả thiết phức tạp.

# data[].attributes.body
Triết học Trung cổ đã đặt nền tảng cho sự phát triển của thần học Kitô giáo và ảnh hưởng sâu sắc đến tư tưởng tôn giáo và triết học trong các thời kỳ sau. Nó không chỉ cố gắng hòa hợp lý trí và đức tin mà còn xác lập mối quan hệ giữa con người với Thiên Chúa và vũ trụ. Những tư tưởng của triết học Trung cổ tiếp tục tác động đến các lĩnh vực triết học, tôn giáo và khoa học trong suốt thời gian dài sau này, đặc biệt là trong thời kỳ Phục Hưng và Khai sáng.

# data[].attributes.body
Thuyết nhật tâm của Nicolas Copernicus, nhà bác học vĩ đại người Ba Lan.

Nicolas Copernicus đã đứng trên lập trường của triết học duy vật để bác bỏ thuyết địa tâm do Ptolémée (người Hy Lạp) đề xuất từ thế kỷ thứ II, một giả thuyết sai lầm coi quả đất là trung tâm của hệ mặt trời và vũ trụ.

Thuyết nhật tâm của Nicolas Copernicus đã giáng một đòn nặng nề vào thế giới quan tôn giáo, thần học. Giả thuyết của ông là một cuộc cách mạng trên trời, báo trước một cuộc cách mạng trong lĩnh vực các quan hệ xã hội sắp xảy ra.

=> Vai trò đấng sáng tạo của Thiên chúa đã mất đi. Quan niệm về chân lý cũng sai khác, không phải tất cả những gì hiển nhiên trực tiếp là chân lý. Nếu mặt trời là trung tâm, trái đất xoay quanh mặt trời thì việc đối lập giữa vận động trên trời và vận động dưới đất, xem vận động trên trời là hoàn thiện và vận động dưới đất là không hoàn thiện là không thể chập nhận được vì trên trời và dưới đất không khác nhau về nguyên tắc, đều tuân theo những nguyên tắc vận động cơ học

# data[].attributes.attachment_caption
Leonardo Da Vinci sinh năm 1452 tại làng Tócane Da VinCi ở Florence (tên của ông được đặt theo tên làng ông được sinh ra). Ông mất năm 1519 tại lâu đài Amboise (Pháp). 

# data[].attributes.body
Từ lập trường khoa học tự nhiên, Leonardo đã phê phán các quan niệm thần học và giáo hội. Ông gọi giáo hội là cửa hàng bịp bợm, thần thánh chỉ là kẻ giả nhân giả nghĩa; xem tướng người là khoa học giả hiệu; thuật chiêm tinh, luyện đan là giả dối. Lửa giống như ánh sáng khoa học có nhiệm vụ loại bỏ tất thảy những thứ đó. “Lửa tiêu diệt sự giả dối, nghĩa là tiêu diệt kẻ nguỵ biện và xua đuổi bóng tối mà vạch ra chân lý.

Ông đã đứng trên lập trường của nhà duy vật để phê phán các tín niệm thần học. Nếu nhà thờ cho rằng trái đất là trung tâm của vũ trụ thì ông khẳng định: “Trái đất không phải ở trung tâm hệ thống mặt trời, cũng như không phải ở trung tâm thế giới mà ở trung tâp những lực lượng tự phát của nó, những lực lượng gần gũi với nó và liên kết với nó... Ai đứng trên mặt trăng khi mặt trăng ở cùng với mặt trời ở trên đầu chúng ta thì đối với người ấy, quả đất là biển cả xung quanh nó sẽ tựa như giữ vai trò của mặt trăng đối với chúng ta”. Ông kết luận “Trái đất đó là ngôi sao gần giống như mặt trăng”. Theo ông, các sự vật hiện tượng trong thế giới này đều tuân theo các quy luật khách quan vì đó là “chủ đề” là “dây cương” điều hành vĩnh viễn.

# data[].attributes.body
Giordano Filippo Bruno(1548 – 1600) là nhà triết học người Italia. Ông sinh năm 1548 trong m ột thành phố nhỏ - Nôla. Mồ côi từ nhỏ, ông được nuôi dưỡng trong tu viện. Biến cố quan trọng làm đổ tư tưởng của ông là do tình cờ ông tiếp xúc được cuốn “Về sự chuyển động của các thiên thể trên bầu trời” của Copernide. Bruno có những đóng góp quan trọng vào việc phát triển những tư tưởng biện chứng.

Trước hết là ở chỗ đã đưa ra tư tưởng về sự phù hợp của các mặt đối lập. Với ông, trong sự thống nhất của thế giới có sự phù hợp giữa cái “tối thiểu và cái tối đa, cái này mất đi là tiền đề của các khác ra đời”.

Thứ hai, tư tưởng phát triển Kế thừa tư tưởng của Héraclite ông cho rằng thế giới này chỉ là một dòng chảy liên tục, tất cả đều tồn tại trong biến đổi. Tư tưởng phát triển là sự tiếp nối và triển khai trên nguyên tắc về sự phù hợp của các mặt đối lập. Về nhận thức, điểm gặp gỡ của Bruno với các nhà triết học cùng thời là khẳng định chân giá trị của con người thông qua nhận thức. Nhận thức là hướng tới chân lý nhưng chỉ có một chân lý duy nhất là chân lý của triết học và khoa học. Còn nếu có cái gọi là chân lý thứ hai thì chỉ là hoang đường và phi lý. Ông cho rằng đối tượng của nhận thức là giới tự nhiên. Ông đưa ra nguyên tắc nghi ngờ trong nhận thức. Không nên dựa vào sự thừa nhận của quá khứ khi phán đoán sự vật khác bắt đầu từ nghi ngờ. Phải dựa vào lý trí trên cơ sở thực nghiệm để đảm bảo tính xác thực của tri thức. Chân tri thức chứ không phải là của uy quyền là lòng tin mù quáng. Quá trình nhận thức được Bruno chia làm ba giai đoạn: cảm giác, lý trí và trí tuệ. Dựa vào cảm giác, chủ thể chỉ tiếp nhận được dáng vẻ bề ngoài của sự vật chẳng khác gì nhìn ra ngoài khe cửa hẹp. Nhận thức lý trí tuy đã là sự phát triển về chất nhưng chân lý chưa bộc lộ đầy đủ mới chỉ là “ánh sáng mặt trời do ánh sáng mặt trăng phản chiếu”. Chỉ có nhận thức trí tuệ mới nhận được chân lý.