# data[].attributes.location_name
Διδασκάλου 37, Γιαννιτσά 581 00, Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Διδασκάλου 37, Γιαννιτσά 581 00, Ελλάδα

# data[].attributes.subject
Διδασκάλου 37, Γιαννιτσά 581 00, Ελλάδα

# data[].attributes.body
The Cathedral of Giannitsa. It is the oldest church in Giannitsa that was bult in the second half of 19th century.

# data[].attributes.location_name
Γιώτα Γκόνου, Γιαννιτσά, Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Γιώτα Γκόνου, Γιαννιτσά, Ελλάδα

# data[].attributes.subject
Γιώτα Γκόνου, Γιαννιτσά, Ελλάδα

# data[].attributes.body
The central square of Giannitsa, dedicated to a fighter for the liberation of Macedonia, Gonos Giotas.

# data[].attributes.location_name
Ο πύργος του ρολογιού, Π. Μελά, Γιαννιτσά 581 00, Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Ο πύργος του ρολογιού, Π. Μελά, Γιαννιτσά 581 00, Ελλάδα

# data[].attributes.subject
Ο πύργος του ρολογιού, Π. Μελά, Γιαννιτσά 581 00, Ελλάδα

# data[].attributes.body
The Clock tower of Giannitsa, one of the oldest in Balcans. It was built at about 1754 and it was used for military purposes.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Οθωμανικός πύργος ρολογιού σε κεντρικό σημείο της πόλης των Γιαννιτσών.

Παρόμοιοι πύργοι, γνωστοί ως Sahat kula είχαν κτιστεί από τους Οθωμανούς σε διάφορες πόλεις των Βαλκανίων από τα μέσα του 17ου αιώνα μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα.

Κοινά τους χαρακτηριστικά ήταν το μικρό εμβαδόν βάσης, το μικρό σχετικά ύψος (για να μην ξεπερνά το ύψος παρακείμενων μιναρέδων) και η απουσία χώρου για καμπάνες (σε αντίθεση με τα ρολόγια της Δύσης).

Ιστορία

Οι παλιοί πύργοι ρολογιών χωρίς προϊστορία σαν αμυντικοί πύργοι κατά κανόνα δεν περιλαμβάνονται στον Καστρολόγο. Ο Πύργος των Γιαννιτσών παρουσιάζεται κατ' εξαίρεσιν σαν ένας από τους πιο παλιούς πύργους ρολογιών στα Βαλκάνια.

Σύμφωνα με τον Machiel Kiel Ολλανδό, καθηγητή και ερευνητή της Οθωμανικής αρχιτεκτονικής των Βαλκανίων, διατηρήθηκαν πέντε τέτοια κτίσματα: στην Κομοτηνή, στο Διδυμότειχο, στην Κοζάνη, στα Γρεβενά και στα Γιαννιτσά. Των Γιαννιτσών θεωρείται από τον ίδιο ο παλαιότερος.

Σύμφωνα με επιγραφή που βρίσκεται πάνω σε δυο μαρμάρινες πλάκες στην ανατολική του πλευρά, χτίστηκε το έτος Εγίρας 1167, δηλαδή το 1754 από τον Εμίρ Σερίφ Αχμέτ Εβρενόσογλου απόγονο του Γαζή Εβρενός. (Για άγνωστο σε εμάς λόγο, από κάποιες διαδικτυακές πηγές αναφέρεται ως περίοδος κατασκευής 1667-1668).
Σημειωτέον ότι ο Γαζή Εβρενός ή Εβρενόζ ή Βρανέζης (για τους Έλληνες) ήταν Οθωμανός στρατηγός από τον τουρκικό κλάδο της Βυζαντινής οικογενείας των Ουρανών, και ο κύριος υπεύθυνος για την Οθωμανική κατάκτηση (και το αιματοκύλισμα) της Μακεδονίας και της Θράκης 100 χρόνια πριν την Άλωση της Πόλης. Ο Εβρενός πέθανε το 1417 σε ηλικία 127 (!) ετών στα Γιαννιτσά και το μαυσωλείο του βρίσκεται εκεί, πλήρως ανακαινισμένο.

Ο πύργος βρισκόταν δίπλα σε τζαμί που δεν υπάρχει πλέον και εξυπηρετούσε και στρατιωτικούς σκοπούς, καθώς από τα παράθυρά του μπορούσαν οι Τούρκοι να ελέγχουν όλη την περιοχή.

Η επιγραφή του πύργου λέει:

"Ο Σερίφ Αχμέτ, απόγονος του δοξασμένου αρχηγού, έκανε πάντα το καλύτερο που μπορούσε στη μνήμη του προγόνου του.
Τώρα έκανε ένα ρολόι, για να δείχνει την ώρα. Το κατασκεύασε όμως, για να είναι ένα ενθύμιο του πεντάπτυχου Ισλάμ.
Η ανταμοιβή του ήταν να το παρουσιάσει με αγνές προθέσεις ως δώρο στον πατέρα του, στη μητέρα του και στην ψυχή των Γαζήδων...
Βλέπετε δεν υπάρχουν λέξεις γι' αυτό το πανέμορφο, υπέροχο ρολόι."

To 1944 στον πύργο είχαν οχυρωθεί αντάρτες του ΕΛΑΣ και το κτίσμα υπέστη πολλές ζημιές από τα πυρά των Γερμανών. Τότε καταστράφηκε και ο πυργίσκος στην κορυφή ενώ μέχρι πρόσφατα φαίνονταν οι τρύπες από τις σφαίρες και τα βλήματα των όλμων..

Το 2011 αποπερατώθηκαν εργασίες αναπαλαίωσης του πύργου που τον επανέφεραν στη μορφή που είχε στις αρχές του 20ου αιώνα.

Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία

Πρόκειται για τετράγωνο σε κάτοψη κτίσμα, με εξωτερικές διαστάσεις 5,90✖5,90μ. και ύψος 19,40μ.

Οι ισχυροί τοίχοι της βάσης του πύργου έχουν πάχος 1,20 μ., και είναι χτισμένοι εξ ολοκλήρου με πέτρα και ενισχύονται με χατίλια (ξύλινοι οδηγοί). Αντίθετα, οι τοίχοι της ανωδομής (σε ύψος πάνω από 4μ.) είναι χτισμένοι αμιγώς με πλίνθους και έχουν πάχος 0,95μ.

Σε όλο το ύψος του πύργου δεν υπάρχει κανένα άνοιγμα, εκτός από αυτό της εισόδου. Η κυκλοφορία στο εσωτερικό γινόταν με ξύλινο κλιμακοστάσιο.

Από τα μορφολογικά του στοιχεία συμπεραίνουμε ότι ανασκευάστηκε στα τέλη του 19ου αι. Στεγάζονταν με δώμα, από το οποίο εξείχαν τρεις μικροί τρούλοι καλυμμένοι με μολύβι.

Πρώτη δημοσίευση στον Καστρολόγο:

Μάιος 2015

Πηγές

ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΓΟΥΜΑΓΙΑΣ, Αρχαιολογικό Δελτίο, 60-Β2 (2005) σ.819

Γ. Σταλίδης, Ιστοσελίδα ΟΔΥΣΣΕΥΣ - Υπουργείου Πολιτισμού - Πύργος Ωρολογίου

Τα δικά σας σχόλια:

Δεν υπάρχουν σχόλια
Στείλτε σχόλιο, παρατήρηση, πληροφορία:
Η απευθείας υποβολή σχολίων μέσα από την ιστοσελίδα έχει απενεργοποιηθεί. Αν θέλετε να στείλετε κάποιο σχόλιο, χρησιμοποιήστε τη φόρμα επικοινωνίας.

Αν το επιθυμείτε, το μήνυμα που θα στείλετε με αυτόν τον τρόπο θα δημοσιευθεί στα σχόλια αυτής της σελίδας.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
καστρα ελλαδας

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ελληνικά κάστρα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ιστορία κάστρων

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
προέλευση κάστρων

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
βυζαντινά φρούρια

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
καστρο ωριας

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
φραγκοκάστελλο

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
φραγκικα καστρα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
βενετσιανικο καστρο

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
μεσαιωνικα καστρα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
βυζαντινα καστρα πύργος ρολογιού γιαννιτσών

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
δήμος πέλλας

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Μανώλης Παπαθανασίου

# data[].attributes.attachment_link.title
Πύργος Ρολογιού Γιαννιτσών

# data[].attributes.attachment_link.description
Ελληνικά Κάστρα - Πύργος Ρολογιού Γιαννιτσών, Δήμος Πέλλας, Γιαννιτσά

# data[].attributes.location_name
Στράντζης 17, Γιαννιτσά 581 00, Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Στράντζης 17, Γιαννιτσά 581 00, Ελλάδα

# data[].attributes.subject
Στράντζης 17, Γιαννιτσά 581 00, Ελλάδα

# data[].attributes.body
Mausoleum of Gâzî Evrenos, one of the most important Generals of the 15th century a.d. who founded the city of Giannitsa at that period.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Γενική άποψη από νοτιοανατολικά

Το μαυσωλείο του Γαζή Εβρενός είναι τοποθετημένο στο σημείο, όπου, άλλοτε, βρισκόταν το ιερό νεκροταφείο των απογόνων του οθωμανού κατακτητή και ιδρυτή της πόλης των Γιαννιτσών. Είχε ανεγερθεί πάνω από τον τάφο του Γαζή Εβρενός, ενώ γύρω εξακολούθησαν να ενταφιάζονται μέλη της οικογένειάς του. Σταδιακά, ο τόπος έλαβε χαρακτηριστικά προσκυνήματος.

Το αρχικό κτίσμα του 15ου αι. ήταν ένα μονόχωρο επιβλητικό οικοδόμημα με τετράγωνη κάτοψη και μολυβδοσκέπαστο θόλο. Αργότερα, μετά τα μέσα του 17ου αι., ο αρχικός μονόχωρος πυρήνας επεκτάθηκε νοτιότερα, ενώ, στις αρχές του 20ου αι., το κτήριο υπέστη ολοκληρωτική αναμόρφωση, που του έδωσε, εν πολλοίς, τη σημερινή του μορφή. Με την προσθήκη και άλλων χώρων, εκτός από μαυσωλείο, λειτούργησε και ως τέμενος.

Ανασκαφική έρευνα στο εσωτερικό έφερε στο φως, σε χαμηλό επίπεδο και σε επαφή με τον δυτικό τοίχο, κιβωτιόσχημο τάφο με περιμετρικούς τοίχους που κοσμήθηκαν με ανεικονικές τοιχογραφίες που μιμούνται ορθομαρμάρωση. Σήμερα, στο μαυσωλείο εκτίθεται η μαρμάρινη ενεπίγραφη πλάκα, η οποία προέρχεται από τον τάφο του Γαζή Εβρενός και μας αναφέρει και την ακριβή χρονολογία του θανάτου του, την Τετάρτη, 17 Νοεμβρίου 1417.

# data[].attributes.attachment_link.title
Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού | Μαυσωλείο Γαζή Εβρενός στα Γιαννιτσά

# data[].attributes.attachment_link.description
Γενική άποψη από νοτιοανατολικά Το μαυσωλείο του Γαζή Εβρενός είναι τοποθετημένο στο σημείο, όπου, άλλοτε, βρισκόταν το ιερό νεκροταφείο των απογόνων του οθωμανού κατακτητή και ιδρυτή της πόλης των Γιαννιτσών. Είχε ανεγερθεί πάνω από τον τάφο του Γαζή Εβρενός, ενώ γύρω εξακολούθησαν να ενταφιάζονται μέλη της οικογένειάς του.