# data[].attributes.headline
Jerzy Liebert "Uczę się ciebie człowieku" karta pracy

# data[].attributes.subject
Jerzy Liebert "Uczę się ciebie człowieku" karta pracy

# data[].attributes.headline
Wyraz podstawowy i wyraz pochodny zapamietaj

# data[].attributes.subject
Wyraz podstawowy i wyraz pochodny zapamietaj

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bogactwo, CnotaBył sobie szewczyk warszawski. Nazywał się Lutek. Dobre było chłopczysko, wesołe, pracowite, ale biedne, jak ta mysz kościelna. Pracował ci on u majstra jednego, u majstra na Starym Mieście. Ale cóż? Majster, jak majster, grosz zbierał do grosza, z groszy ciułał[1] talary i czerwońce[2], a u chłopaka bieda, aż piszczy.

Niby to mu tam pożywienie dawał. Boże, zmiłuj się: wodzianka[3], kartofle - i tyle! I odział[4] go, mówi się, ale ta przyodziewa[5] spadała z Lutka, boć to stare łachy majstrowskie, co ledwo się kupy trzymały. Dość, że w takim sianie i pies by nie wytrzymał, a cóż dopiero człowiek! Gadają mu: Miej cierpliwość, mityguj się[6], będzie lepiej, poczekaj ino[7]!

Co to lepiej! Kiedy? Rok za rokiem mija, lata lecą, a tu wciąż nędza i nędza.

No nic! cierpi jeszcze, czeka.

Aż ci tu kiedyś na wieczorynkę poszedł do czeladnika jednego, co się niedawno wyzwolił[9] i wiodło mu się niezgorzej, bo grenadierskie[10] buty szył, dla gwardii[11], dla panów oficerów. Wieczorynka aż miło! Jedzą, piją, gawędzą. Ni z tego, ni z owego, o bajkach się zaczyna, o takich podaniach warszawskich.

- Ho! ho! u nas w Warszawie i o pieniądz łatwo i o sławę, tylko trza mieć odwagę i rozum we łbie, jak się patrzy.

Zaciekawił się Lutek, pyta:

- Mówcie, co takiego?

- I gdzie to, mówicie?

- Na Ordynackiej, w lochach starego zamczyska.

- A kiedy?

Zapamiętał to sobie nasz Lutek, a do nocy świętojańskiej trzy dni trzeba czekać, nie więcej.

II

Kobieta, ŻołnierzWieczór spadł na gwarną[15] Warszawę, gwiaździsty, ciepły, czerwcowy. Na ulicy ludzi jak mrowia. Panienki takie śliczne spacerują, a przy nich kawaleria, młodzi panowie, a głównie - wojskowi.

Tu ułan drugiego pułku, biały z granatem, tu strzelec konny gwardii w mundurze zielonym z żółtym, tu piechota liniowa, tu artylerzysta; hej! ostrogi dźwięczą, szable brzęczą, kity migają, aż lubo[16] patrzeć!

Idzie sobie nasz szewczyk Lutek Krakowskim Przedmieściem, Nowym Światem, wszedł w Ordynacką, przeżegnał się: już blisko!

Spuszcza się Tamką, bo tam właśnie jest wnijście[17] do lochów ordynackiego zamczyska, idzie, lezie, ale mu coś niesporo[18].

Ano trudno! Raz się zdecydował: wejść trzeba!

Od Tamki, okienka nad ulicą dość nisko, szyb nie ma, ino kraty, ale taki chudzielec, jak wąż się przeciśnie.

Przy mdłym światełku świeczki łojowej, którą trzymał w ręku, obaczył Lutek owo jeziorko, - a na nim - Boże drogi! prawdę mówił szewc Kuternoga: złota kaczka pływa, piórkami szeleści.

- Taś, taś! kaczuchno!

I nagle - z kaczki czyni się przecudna dziewica: królewna. Włosy złote do ziemi, usta jak maliny, oczy jak gwiazdy, a buzia taka cudna, że - klękajcie narody!

- Czego chcesz ode mnie, chłopczyku?

- Jaśniewielmożna królewno - Lutek powiada, - nic ci ja nie chcę, ino zrobię to, co ty chcesz, abyś rozkazała.

- Dobrze - odpowie księżniczka - tedy ci powiem! Uzyskasz skarby, jakich nikt na świecie nie ma i mieć nie będzie, panem będziesz, bogaczem, jeśli spełnisz co do joty to, co ci powiem.

- Słucham, jaśniewielmożna!

- Oto masz kieskę, w niej sto dukatów; przez dzień jutrzejszy musisz je wydać, ale tylko na potrzeby własne, dla siebie samego; nic ci z tego złota dać nikomu nie wolno, ni grosza, ni grosza! Pamiętaj.

- Ha! ha! ha! - zaśmieje się Lutek - i cóż to trudnego? Będę jadł, będę pił, będę hulał! Wydam sto dukatów - a co potem?

- A potem, skarby niezmierne otworem stać ci będą, kopalnie złota prawdziwe, bogactwa niezmierzone; ale pamiętaj: ni grosza nikomu!

- Zgoda, królewno! daj kieskę!

Księżniczka kieskę Lutkowi wręczyła, zaśmiała się jakoś dziwnie - i znikła.

Strach przejął szewczyka. Ledwo się do okna dogramolił, wylazł na Tamkę i smyrgnął na Stare Miasto.

III

Nazajutrz dzień od rana samego puszcza się Lutek na miasto. Co tu robić najsampierw - myśli sobie - chyba się odziać, jak panicz.

Idzie, pogwizduje, laseczką macha, bo i laseczkę se sprawił, nie wie co robić dalej.

Nie taka to łatwa sprawa wydać sto dukatów!

Sto dukatów! Dla siebie samego!

Ha! Trza pomyśleć!

A że to była już jakaś dziesiąta godzina, jeść mu się kaducznie zachciało. Jeść i jeść. Młody, zdrowy, to i nic dziwnego, że głodny.

Wstąpił do gospody. Każe sobie dać kiełbasy, kiszki, piwa, bułek.

Je, je, aż mu się uszy trzęsą. Najadł się tak, że mu chyba na trzy dni wystarczy.

- Co się należy?

- Dwa złote.

- Dwa złote? Nie więcej?

- Dwa złote, paniczu, i przydałoby się z dziesięć groszy napiwku.

Wydajże tu sto dukatów, bądź mądry! Ano trudno! Trza jakości ten pieniądz wydać. Pomyślimy!

Przyjechał. Dał dukata odźwiernemu przy parku. Chodzi po ogrodzie. Napatrzył się, południe już minęło. Pora powracać! I znów jest w Warszawie. Co zrobić? Gdzie wydać pieniądze, boć wydał niespełna pięć dukatów?

Spojrzał. Afisz na rogu: Teatr Narodowy. Nie ma co! Chodźmy do teatru.

W teatrze zabawił się setnie. Nie był w nim nigdy. Bo i skądże? Rzecz droga: miejsce dwa złote.

Wyśmiał się, ucieszył, wychodzi.

Późna już pora. Czasu do wydania pieniędzy niewiele, a Bóg świadkiem - nie wie Lutek, co z nimi zrobić? Idzie, rozmyśla. Polak, ŻołnierzA gdy tak idzie, na rogu zaułka starzec stoi zgarbiony.

- Panie - powiada - drugi dzień mija, gdy nic w ustach nie miałem. Starym żołnierz, paniczu, pod Sommosierrą byłem, pod Smoleńskiem, pod Moskwą, przy księciu Józefie pod Lipskiem - poratuj mnie!

Pojrzy Lutek na starca: inwalida bez ręki, a na piersiach błyszczą mu wstążeczki orderowe: Legia honorowa i Virtuti militari.

Sięgnął do kieszeni, wyciągnął garść złota, dał starcowi.

- Bóg-że ci zapłać, paniczu! Bóg ci zapłać! Będziesz szczęśliwy i bogaty!

Błysnęło! zagrzmiało!

Mignęła przed oczami Lutka księżniczka zaklęta.

- Nie dotrzymałeś obietnicy, nie dla siebie wydałeś pieniądze!

I znikła.

Rozejrzy się szewczyk: dziad stoi, jak stał poprzednio - i rzecze:

- Pieniądz, Praca, Szczęście, ZdrowieNie dukat, paniczu, daje szczęście, ino praca i zdrowie. Ten pieniądz wart coś, co zarobiony, a darmocha na złe idzie.

Powrócił Lutek do domu rad i wesół. Ocknął się rankiem bez grosza w kieszeni. Wydał na siebie z dziesięć dukatów, a resztę oddał starcowi, ale też od tego czasu wiodło mu się, jak nigdy. Wyzwolił się wrychle[23] na czeladnika, niebawem majstrem został, ożenił się z panienką piękną i zacną, dzieci wychował - i żył długie lata w zdrowiu, w dostatku i w szczęściu.

A o złotej kaczce słuch zaginął. I dzięki Bogu! Bo Polakzła to musiała być boginka, kiedy za warunek stawiała: sobie, nie komu!

Nie tak! Nie tak myśleć i czuć po polsku trzeba! My rządzimy się inaczej: naprzód biednemu, potem sobie!

A wtedy każdej pracy Pan Bóg dopomoże.

# data[].attributes.attachment_link.title
Artur Oppman, Legendy warszawskie, Złota kaczka :: Wolne Lektury

# data[].attributes.attachment_link.description
Bogactwo, CnotaBył sobie szewczyk warszawski. Nazywał się Lutek. Dobre było chłopczysko, wesołe, pracowite, ale biedne, jak ta mysz kościelna. Pracował ci on u majstra jednego, u majstra na Starym Mieście. Ale cóż? Majster, jak majster, grosz zbierał do grosza, z groszy ciułał[1] talary i czerwońce[2], a u chłopaka bieda, aż piszczy.

# data[].attributes.headline
Link do kanału na Youtube z materiałami powtórzeniowymi dla ósmoklasistów

# data[].attributes.subject
Link do kanału na Youtube z materiałami powtórzeniowymi dla ósmoklasistów

# data[].attributes.attachment_link.description
Od roku szkolnego 2018/2019 zacznie obowiązywać nowy egzamin ósmoklasisty. Druga część funkcjonującego z powodzeniem od kilku lat kanału „Wiedza z Wami", poś...

# data[].attributes.headline
Materiały powtórzeniowe z gramatyki języka polskiego

# data[].attributes.subject
Materiały powtórzeniowe z gramatyki języka polskiego

# data[].attributes.attachment_link.title
12. Czasownik.  Odmiana i pisownia.  Egzamin z polskiego w podstawówce.

# data[].attributes.headline
Zapiski z lektury karta pracy do lektury "Stary człowiek i morze"

# data[].attributes.subject
Zapiski z lektury karta pracy do lektury "Stary człowiek i morze"

# data[].attributes.headline
Linki do materiałów egzaminu ósmoklasisty zalecane przez MEN

# data[].attributes.subject
Linki do materiałów egzaminu ósmoklasisty zalecane przez MEN

# data[].attributes.attachment_link.title
Informacje o egzaminie ósmoklasisty 2019/2020 - Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie

# data[].attributes.attachment_link.description
Oficjalny serwis Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Krakowie.

# data[].attributes.headline
Linki do materiałów egzaminu ósmoklasisty zalecane przez MEN

# data[].attributes.subject
Linki do materiałów egzaminu ósmoklasisty zalecane przez MEN

# data[].attributes.headline
Linki do materiałów egzaminu ósmoklasisty zalecane przez MEN

# data[].attributes.subject
Linki do materiałów egzaminu ósmoklasisty zalecane przez MEN