# data[].attributes.body
Tác Giả : Nguyễn Bỉnh Khiêm

# data[].attributes.headline
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ Nguời khôn, nguời đến chốn lao xao Đây có thể xem là châm ngôn sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm của những năm tháng cáo quan về ở ẩn. Ông coi cách chọn nơi vắng vẻ của mình là “ dại”, nhưng đó là cái khiến bao người ghen tị và ngưỡng mộ. Ông nói rằng những người chọn chốn quan trường là những người “ khôn”. Một cách nói đã thể hiện sự tinh tế của tác giả- khen mà chê, điều này đã thể hiện ta khen mình mà chê người. Ở hai câu thơ hoàn toàn đối lập nhau từ ngôn từ đến dụng ý “ dại”- “ khôn”, “ vắng vẻ”- “ lao xao”. Bằng những lời thơ mang phép đối lập cực chuẩn, hai khối cực đã được hình thành- một bên là nhà thơ tự xưng ta ngạo nghễ, một bên là người và cái dại mà ta mang, bên kia là sự khôn của nhân loại; chốn thì vắng vẻ, chốn thì lao xao.Đằng sau những đối cực ấy là những ngụ ý tạo thành phản đề khẳng định cho thái độ sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Bản thân ông đã nhiều lần định nghĩa cái dại- cái khôn bằng cách nói ngược này. Cũng vì đời lấy cái lẽ này mà tính toán, tranh giành thiệt hơn, cho nên thực chất thứ chân lí mà tác giả luôn đề cập là thói thực dạng, ích kỉ làm tầm thường đi giá trị của con người, cuốn con người vào hố sâu của dục vọng không đáy.Mượn cách nói ấy, nhà thơ đã chứng tỏ được một chỗ đứng cao hơn và đối lập với “ thói đời” đã bị sự hoa lệ của chốn phồn hoa che mờ đi đôi mắt. Nhà thơ chủ động tìm đến nơi vắng vẻ- không vướng bận bụi trần. Nhưng không giống với lối nói ngược của Khuất Nguyên thuở xưa “ Người đời tỉnh cả, một mình ta say” đầy u uất. Đương nhiên, đó là một lối sống mới mẻ, có sự hấp dẫn bởi vẻ đẹp đạo lí, cách biệt với “thói đời”. Nếu nhìn cuộc sống ấy theo quan niệm đạo đức nhà nho một chiều, người ta không dễ dàng chấp nhận những mầm mống lối sống mới đó. Trên tất cả, ông đã hòa giải được những phức tạp nội tâm bằng tinh thần tự tại và thái độ gián cách với thế tục, đứng trên thế tục. Nhưng xét đến cùng, đó mới chính là cái khôn của bậc đại trí, quay lưng lại với danh lợi, sống một cuộc sống an nhàn để giữ cho tâm hồn thư thái. Triết lý sống “nhàn” mà Nguyễn Bỉnh Khiêm muốn nhắc đến qua 2 câu thơ này là gì? Lý giải?  Ở hai câu thơ trên, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã lồng ghép những biện pháp nghệ thuật bằng đôi bàn tay và bộ óc thần kì của mình, cách nói ngược được ông biểu diễn ở hai câu thơ đã thể hiện thái độ xem thường cái “ thói đời”. Hai câu thơ như nhằm khẳng định cho lối sống ung dung, tự do của ông và lên án những kẻ hám danh, bất nghĩa. Cụ thể hơn “ nơi vắng vẻ” là nơi thanh bình, yên tịnh xa cách thế giới xô bồ ngoài kia, sống với cái tâm “ dại” mang trọng ý là sống tự do, tâm tự tại. Khác với “ chốn lao xao” là nơi náo nhiệt phù hoa, là nơi “ ra luồn vào cúi”, trong đó chỉ có những con người đạp lên nhau mà tồn tại, bon chen nhau để đạt được cái lợi cho riêng mình. Tác giả đã rất dũng cảm khi đứng lên xem thường, lên án cái “ khôn” của người đời, lên án cái cách mà hàn ngàn con người chà đạp nhau mà sống. Qua hai câu thơ trên đã thể hiện được cái tâm hồn bình dị và cái tâm chính trực của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ông và những câu từ trong hai câu thơ như nhạc trưởng và dàn hợp tấu- hòa quyện với nhau một cách hoàn hảo đã tạo ra một câu thơ hết sức ý nghĩa, không dư không thiếu.

# data[].attributes.subject
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ Nguời khôn, nguời đến chốn lao xao Đây có thể xem là châm ngôn sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm của những năm tháng cáo quan về ở ẩn. Ông coi cách chọn nơi vắng vẻ của mình là “ dại”, nhưng đó là cái khiến bao người ghen tị và ngưỡng mộ. Ông nói rằng những người chọn chốn quan trường là những người “ khôn”. Một cách nói đã thể hiện sự tinh tế của tác giả- khen mà chê, điều này đã thể hiện ta khen mình mà chê người. Ở hai câu thơ hoàn toàn đối lập nhau từ ngôn từ đến dụng ý “ dại”- “ khôn”, “ vắng vẻ”- “ lao xao”. Bằng những lời thơ mang phép đối lập cực chuẩn, hai khối cực đã được hình thành- một bên là nhà thơ tự xưng ta ngạo nghễ, một bên là người và cái dại mà ta mang, bên kia là sự khôn của nhân loại; chốn thì vắng vẻ, chốn thì lao xao.Đằng sau những đối cực ấy là những ngụ ý tạo thành phản đề khẳng định cho thái độ sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Bản thân ông đã nhiều lần định nghĩa cái dại- cái khôn bằng cách nói ngược này. Cũng vì đời lấy cái lẽ này mà tính toán, tranh giành thiệt hơn, cho nên thực chất thứ chân lí mà tác giả luôn đề cập là thói thực dạng, ích kỉ làm tầm thường đi giá trị của con người, cuốn con người vào hố sâu của dục vọng không đáy.Mượn cách nói ấy, nhà thơ đã chứng tỏ được một chỗ đứng cao hơn và đối lập với “ thói đời” đã bị sự hoa lệ của chốn phồn hoa che mờ đi đôi mắt. Nhà thơ chủ động tìm đến nơi vắng vẻ- không vướng bận bụi trần. Nhưng không giống với lối nói ngược của Khuất Nguyên thuở xưa “ Người đời tỉnh cả, một mình ta say” đầy u uất. Đương nhiên, đó là một lối sống mới mẻ, có sự hấp dẫn bởi vẻ đẹp đạo lí, cách biệt với “thói đời”. Nếu nhìn cuộc sống ấy theo quan niệm đạo đức nhà nho một chiều, người ta không dễ dàng chấp nhận những mầm mống lối sống mới đó. Trên tất cả, ông đã hòa giải được những phức tạp nội tâm bằng tinh thần tự tại và thái độ gián cách với thế tục, đứng trên thế tục. Nhưng xét đến cùng, đó mới chính là cái khôn của bậc đại trí, quay lưng lại với danh lợi, sống một cuộc sống an nhàn để giữ cho tâm hồn thư thái. Triết lý sống “nhàn” mà Nguyễn Bỉnh Khiêm muốn nhắc đến qua 2 câu thơ này là gì? Lý giải?  Ở hai câu thơ trên, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã lồng ghép những biện pháp nghệ thuật bằng đôi bàn tay và bộ óc thần kì của mình, cách nói ngược được ông biểu diễn ở hai câu thơ đã thể hiện thái độ xem thường cái “ thói đời”. Hai câu thơ như nhằm khẳng định cho lối sống ung dung, tự do của ông và lên án những kẻ hám danh, bất nghĩa. Cụ thể hơn “ nơi vắng vẻ” là nơi thanh bình, yên tịnh xa cách thế giới xô bồ ngoài kia, sống với cái tâm “ dại” mang trọng ý là sống tự do, tâm tự tại. Khác với “ chốn lao xao” là nơi náo nhiệt phù hoa, là nơi “ ra luồn vào cúi”, trong đó chỉ có những con người đạp lên nhau mà tồn tại, bon chen nhau để đạt được cái lợi cho riêng mình. Tác giả đã rất dũng cảm khi đứng lên xem thường, lên án cái “ khôn” của người đời, lên án cái cách mà hàn ngàn con người chà đạp nhau mà sống. Qua hai câu thơ trên đã thể hiện được cái tâm hồn bình dị và cái tâm chính trực của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ông và những câu từ trong hai câu thơ như nhạc trưởng và dàn hợp tấu- hòa quyện với nhau một cách hoàn hảo đã tạo ra một câu thơ hết sức ý nghĩa, không dư không thiếu.