# data[].attributes.body
Trong bài thơ, ta thấy Nguyễn Trãi thể hiện với một tâm thế vui vẻ nhưng lòng ông vẫn không yên khi nhìn về chuyện triều chính của đất nước. Bởi lẽ Nguyễn Trãi với tư tưởng của dân đã đi trước thời đại, mở ra một con đường mới, một lí tưởng mới, tác động mạnh mẽ đến văn học đời sau: lấy dân làm gốc, quan tâm lo lắng hết mực cho cuộc sống của nhân dân... Ông lấy vua Nghiêu, vua Thuấn làm gương báu răn mình, bộc lộ một chí hướng và khát vọng cao cả, mong muốn được cả đời cống hiến, mang tất cả tài trí và sức lực của mình đẻ thực hành tư tưởng nhân nghĩa yêu nước, thương dân. Thế nhưng  khao chỉ mãi là khao khát, người anh hùng thất thế chẳng còn cơ hội nghìn vàng thực hiện hoài bão lớn lao, chỉ biết đè nén chúng lại trong lòng, không ngừng nung nấu, chờ đợi một ngày rồi khát vọng sẽ thành hiện thực.
--> Từ đó, có thể thấy rằng trước đời sống đang dâng trào, yên lành thế, Nguyễn Trãi tự răn mình, phải làm sao cho cuộc sống này trở thành mãi mãi và chỉ khắc khoải một nỗi “tiên ưu” ấy mà thôi.

# data[].attributes.body
- Qua hai câu thơ cuối, với điển tích là Ngu cầm và có sự xen đan của câu lục ngôn nhịp 3/3. Ngắn gọn nhưng dồn nén cảm xúc bài thơ và nhà thơ đã tự răn mình rằng:
+ Lẽ ra nên có cây đàn của vua Ngu Thuấn để đàn một khúc Nam phong. Mong gió nam thuận thì dân chúng giàu có, no đủ khắp mọi nơi.
+ Say đắm thiên nhiên, cảnh sắc mùa hè nhưng Nguyễn Trãi vẫn luôn tự nhủ, canh cánh nghĩ về dân, về nước. Tha thiết ước mong cuộc sống của dân chúng khắp nơi không chỉ no đủ mà còn phải giàu có, hạnh phúc, ấm no.
+ Tấm lòng của một trí thức lớn luôn nghĩ tới dân, tới nước "đêm ngày cuồn cuộn nước triều đông".
- Qua những dòng thơ tâm tình, tự răn mình của ông, tôi thấy Nguyễn Trãi là một con người nhân nghĩa. Trung với nước, hiếu với dân. Tuy bản thân phải đứt ruột rời xa chốn triều chính nhưng trong suy nghĩ, cảnh vật, bất kể nơi đâu. Mỗi vẫn thơ ông khắc khoải viết ra thì ta luôn thấy hình ảnh thiên nhiên sinh động, rạo rực, đầy sức sống, phải chăng là nỗi lo cho dân cho nước. Là những mơ ước, khát vọng của một con người về cuộc sống ấm no, thái bình, hạnh phúc cho muôn dân.

# data[].attributes.body
a) Qua chính lời thơ của mình, theo em Nguyễn Trãi đã răn mình phải luôn nhớ tới dân tới nước, với tư tưởng lấy dân làm trọng, "lấy dân làm gốc". Thì theo Nguyễn Trãi trở về thiên nhiên is the best way to thanh lọc cơ thể, tuy hòa mình với thiên nhiên những ông vẫn 1 lòng 1 dạ với dân với nước.

Còn một cái nữa nhưng mà theo em thôi nha, vì em khum biết đúng hay sai, thì em thấy nhà thơ đã dùng lời thơ của mình, qua thiên nhiên, cảnh vật để tự răn mình rằng ở đời phải biết giữ khí tiết, phẩm chất thanh cao, trong sạch.

b) Lời răn ấy đã gợi cho em thấy được tâm hồn của ông qua lời thơ không chỉ yêu thiên nhiên mà ông đã lấy việc yêu thiên nhiên đó mà vươn tới khát vọng yêu nước thương dân. Song vẫn không được quên nhân cách, lí tưởng của bản thân mình, với lí tưởng "lấy dân làm gốc" và phải sống với nhân cách trong sạch.

# data[].attributes.body
a. Nhà thơ đã "tự răn mình" không bao giờ được phép không thôi nghĩ về nhân dân, nghĩ về đất nước. Dù cho giờ đây ông đã cáo quan lui về ở aanr thì tấm lòng của ông luôn đặt nhân dân lên hàng đâu
b. Lời răn dạy của Nguyễn Trãi như một sự thức tỉnh cho chúng ta. Luôn muốn nhân dân giàu đủ ấm no mà mình dù đã cáo quan vẫn chưa thật sự nhàn. Qua đó chúng ta lại càng hiểu thêm về Nguyễn Trãi và tấm lòng của ông hướng trọn đến nhân dân.

# data[].attributes.body
Nhà thơ sống giữa thiên nhiên, bầu bạn cùng thiên nhiên nhưng cũng lấy từ thiên nhiên bài học "tự răn mình". Hai câu kết thể hiện ước mơ của nhà thơ, giúp ta hiểu thêm về tấm lòng của Nguyễn Trãi đối với người dân. Đó là mong mỏi, khát vọng nhân dân có được cuộc sống ấm no, hạnh phúc.. lòng yêu nước thương dân đến trọn đời. Tư tưởng "lấy dân làm gốc" được dồn nén trong câu lục nhưng âm ba của nó khiến người ta phải ngẫm nghĩ. Dù đã lui về ở ẩn với cuộc sống an nhàn, bình yên nhưng tâm ông không nhàn..! Không chỉ chan chứa tình yêu thiên nhiên mà còn là tấm lòng vì nước, vì dân.. cũng chính vì thế Nguyễn Trãi mới có thể "phác họa" nên bức tranh thiên nhiên rực rỡ và sinh động đến thế..

# data[].attributes.body
a/ Cách nhà thơ đã "tự răn mình" bằng cách trở về với thin nhin trong khoảng thời gian ông cáo quan, lui zề ở ẩn. Khi ông viết bài thơ "Bảo kính cảnh giới 43", sự tin cậy của vua dành cho Nguyễn Trãi không còn như trước, thay vì cố gắng đấu tranh thì ông lại chọn cách trở về với thin nhin để giữ tâm hồn thanh khiết, rời xa chốn quan trường tù túng).
b/ Lời răn này đã gợi cho em những cảm xúc và suy nghĩ khác nhau không chỉ qua nội dung mà còn qua cách tác giả miêu tả cảnh đẹp của thin nhin. Những sự vật được miêu tả tưởng chừng như tĩnh lặng nhưng thực chất lại muốn trào dâng như tâm thế của nhà thơ (nhàn nhưng khum thật sự nhàn). Và không ước mong hư danh cho chính mình mà chỉ muốn cho nhân dân có cuộc sống giàu đủ. Có lẽ, đó là lời răn mình với tư tưởng thân dân, khum chạy theo những hư danh. (Ơm chấm hết)

# data[].attributes.body
a. Dẫu rằng đứng trước cảnh vật đang đua nhau khoe sắc, tràn đầy sức sống của mùa hè, nhưng trong thân tâm Ng Trãi vẫn đau đáu nỗi lo dân, đấy là nỗi lo của ng đang nhàn thân chứ chớ hề nhàn tâm. Ông vẫn luôn tự mình răn dạy chính mình phải luôn nhớ đến dân đến nước đến tình cảnh thời bấy giờ, chớ để cảm xúc của riêng mình lấn ác đi lý tưởng nhân nghĩa, vốn là hoài bảo một đời.
b. Để rồi từ đây, ta càng thấu thêm nỗi lòng của nhà thơ Nguyễn Trãi, hết mực vì nhân dân, vì tổ quốc. Khi mà cuộc sống vốn tưởng chừng đã ở ẩn không vướng bận chuyện quốc gia, thì ông vẫn luôn mang theo tư tưởng nhân nghĩa bên mình, luôn dặn mình không được quên, không được thấy nhàn rỗi, thảnh thơi trước tình cảnh đất nước đang còn nghèo khó. Phải thương dân, vì dân vì nước lắm người mới đem theo những cảm xúc nặng trĩu ấy hoài bên mình.

# data[].attributes.body
Bài thơ Cảnh ngày hè phản ánh vẻ đẹp độc đáo của bức tranh ngày hè và tâm hồn yêu thiên nhiên, đất nước, con người của nhà thơ Nguyễn Trãi. Trong bài thơ, ta thấy ông thể hiện với một tâm thể vui vẻ. Hai câu thớ cuối thể hiện khát vọng, mong muốn của tác giả về cuộc sống thanh bình, hạnh phúc của nhân dân. Nhà thơ mong mình có được khúc đàn Nam Phong để khi gảy lên thì tạo mưa thuận gió hòa, nhân dân làm ăn sung sướng no đủ.
Lời răn này đã gợi cho em những cảm xúc và suy nghĩ khác nhau. Em có thể hiểu ra được phần nào về những mối suy tư, lo âu mà nhà thơ gặp phải. Không những thế còn thể hiện một tâm hồn trung nghĩa đối với nhân dân.

# data[].attributes.body
theo em , Nguyễn Trãi đã tự răn mình luôn giữ mình cháy bỏng với khát khao sống trọn đời vì dân, vì nước. Ông không cho phép bản thân hưởng thụ mùa hè một cách nhàn rỗi và thư thái, khi còn biết bao nhiêu mảnh đời vất vưởng cần được cứu rỗi.
cụ thể hơn , ở đây Nguyễn Trãi tự răn mình qua hình ảnh đàn Ngu cầm của vua Nghiêu Thuấn. Ông luôn phải tự dặn lòng mình giữ cho cái ước mơ về một thế giới thanh bình như trong điển tích cây đàn ấy

Qua lời răn chính mình như thế, em có thể hiểu ra phần nào những suy tư, nỗi lo âu và sự khó nhằn của Nguyễn Trãi. Đồng thời cũng thể hiện rõ tâm hồn trung nghĩa với nhân dân của ông , một người thương dân còn hơn thương mình.

# data[].attributes.body
Qua đó bản thân ta nhận ra rằng Nguyễn Trãi dù đã về quê ở ẩn nhưng ông vẫn luôn băn khoăn,nghĩ về dân ,nghĩ về nước và hơn hết là tình yêu quê hương đất nước,tình yêu thiên nhiên sâu sắc.

# data[].attributes.body
Nhìn chung thì ta có thể thấy nhà thơ thể hiện niềm vui,hạnh phúc, sự ngợi ca, nhưng đồng thời cũng là niềm mong ước,khát khao cho đất nước thái bình,thịnh trị.Bên cạnh đó ông muốn dành lời khuyên các vị vua noi gương Nghiêu, Thuấn “rủ lòng thương yêu và chăm sóc muôn dân, mang đến sự bình yên,ấm no cho dân chúng." Đó cũng chính là tư tưởng “lấy dân làm gốc của ông: “Làm lật thuyền mới biết sức dân như nước”.Và đấy cũng là lời tự răn mình của chính Nguyễn Trãi