# data[].attributes.attachment_link.title
This video shows the scary reality in Syria |  If london were Syria

# data[].attributes.body
"Imagine"
tematyka antywojenna

# data[].attributes.attachment_link.title
Imagine - John Lennon & The Plastic Ono Band (w The Flux Fiddlers) (Ultimate Mix 2018) - 4K REMASTER

# data[].attributes.body
"Chciałbym być sobą"
tematyka antywojenna

# data[].attributes.attachment_link.title
Perfect - Chcemy być sobą (koncert w Stodole)

# data[].attributes.body
"Dziwny jest ten świat"
tematyka antywojenna

# data[].attributes.body
Sunday Bloody Sunday

tematyka antywojenna

# data[].attributes.attachment_link.title
Sunday Bloody Sunday (Live From Red Rocks Amphitheatre, Colorado, USA / 1983 / Remastered 2021)

# data[].attributes.body
Stanisław Sojka

# data[].attributes.headline
1 marca Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

# data[].attributes.subject
1 marca Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

# data[].attributes.body
Przystanek historia

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przedstawiciele legalnych władz polskich odebrali postanowienia jałtańskie jako narodową katastrofę. Podjęcie otwartej walki z Armią Czerwoną nie wchodziło w rachubę. Nie widząc perspektyw na ujawnienie Armii Krajowej, następca „Bora", Leopold Okulicki „Niedźwiadek", rozwiązał ją rozkazem wydanym 19 stycznia 1945 r. Nie oznaczało to jednak końca zbrojnego oporu wobec okupanta.

# data[].attributes.attachment_link.description
Przedstawiciele legalnych władz polskich odebrali postanowienia jałtańskie jako narodową katastrofę. Podjęcie otwartej walki z Armią Czerwoną nie wchodziło w rachubę. Nie widząc perspektyw na ujawnienie Armii Krajowej, następca „Bora", Leopold Okulicki „Niedźwiadek", rozwiązał ją rozkazem wydanym 19 stycznia 1945 r. Nie oznaczało to jednak końca zbrojnego oporu wobec okupanta.

# data[].attributes.headline
1 marca Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

# data[].attributes.subject
1 marca Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

# data[].attributes.body
Wirtualny spacer po ul. Strzeleckiej 8

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Warszawska Praga wprawdzie ocalała ze zniszczeń związanych z Powstaniem Warszawskim, jednak zapłaciła za to szczególną cenę. Zwróciła na siebie uwagę komunistycznego aparatu represji, który właśnie tutaj - w ocalałych praskich kamienicach ulokował swoje główne placówki operacyjne.

Strzelecka 8 to miejsce unikalne z zachowanymi w nienaruszonej formie śladami po dawnym areszcie WUBP w Warszawie, łącznie z inskrypcjami na ścianach i zachowanymi drzwiami cel. Całość objęta jest ochroną konserwatorską i posiada status miejsca pamięci narodowej.

Zapraszamy do wirtualnego zwiedzania.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wirtualny spacer po Strzeleckiej 8 - miejscu kaźni polskich działaczy podziemia niepodległościowego

# data[].attributes.attachment_link.description
Wirtualny spacer po Strzeleckiej 8 - miejscu kaźni polskich działaczy podziemia niepodległościowego - Aktualności - 14 września 1944 roku po czterech dniach walk Armia Czerwona i oddziały 1. Armii Wojska Polskiego zajęły ostatecznie prawobrzeżną część Warszawy wypierając stąd Niemców. Nie oznaczało to jednak wyzwolenia...Jeden totalitaryzm został zastąpiony przed drugi...

# data[].attributes.body
filmik

# data[].attributes.body
akcja artystyczna 2004

# data[].attributes.attachment_link.title
Tadeusz Różewicz Słowa, 2004 - akcja artystyczna KRRP

# data[].attributes.body
"Wilki dwa"

# data[].attributes.body
E. Stachura "Opadły mgły"

# data[].attributes.body
"Bieszczadzkie anioły"

# data[].attributes.attachment_link.title
Stare Dobre Małżeństwo - Bieszczadzkie Anioły

# data[].attributes.body
E. Stachura "Gloria"

# data[].attributes.body
E. Stachura " Z nim będziesz szczęśliwsza" SDM

# data[].attributes.body
Królowa Śniegu - Kabaret POTEM

# data[].attributes.body
Powtórka z lektury: Dramat piaskowy (W pustyni i w puszczy) - Kabaret POTEM

# data[].attributes.attachment_link.title
Dramat piaskowy (W pustyni i w puszczy) - Kabaret POTEM

# data[].attributes.body
"Teatrzyk Zielona Gęś": Żarłoczna Ewa

# data[].attributes.body
"Teatrzyk Zielona Gęś": Straszna rozmowa Gżegżółki z Duchem

# data[].attributes.body
Humor K. I. Gałczyńskiego

"Teatrzyk Zielona Gęś - Gżegżółka w roli trębacza z Wieży Mariackiej"

# data[].attributes.attachment_link.title
Teatr Przypadków Feralnych - "Teatrzyk Zielona Gęś - Gżegżółka w roli trębacza z Wieży Mariackiej"

# data[].attributes.body
K. I, Gałczyński

# data[].attributes.attachment_link.title
K  I  Gałczyński   BALLADA O TRZĘSĄCYCH SIĘ PORTKACH #zostanwdomu

# data[].attributes.body
wersja RAP

# data[].attributes.body
recytuje Rafałek :-)

# data[].attributes.attachment_link.title
34. Przerost ambicji nad możliwościami - "Artysta" Sławomira Mrożka

# data[].attributes.body
M. Wańkowicz "Ziele na kraterze"

# data[].attributes.attachment_link.title
02  Melchior Wańkowicz "Ziele na kraterze". Przygotowanie do egzaminu ósmoklasisty

# data[].attributes.body
"Bazyliszek"

# data[].attributes.body
"Tędy i owędy"

# data[].attributes.body
"Syzyfowe prace"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Streszczenie

Autorem powieści jest Stefan Żeromski. Została ona wydana w 1898 r. we Lwowie.

W chwili rozpoczęcia powieści, jej główny bohater, Marcin Borowicz, miał 8 lat i wraz z rodzicami przyjechał z rodzinnych Gawronek do szkoły w Owczarach. Przyjął ich nauczyciel Ferdynand Wiechowski i jego żona Marcjanna, z którą rodzice Marcina negocjowali cenę za wykształcenie i opiekę nad synem. Dziecko miało zostać w domu nauczyciela, aby tam przygotowało się do pierwszej klasy. Ustalili, że regularnie będą dostarczać im plony ze swojego gospodarstwa, po czym odjechali.

Chłopiec, po raz pierwszy zostawiony przez rodziców, długo za nimi biegł. Dopiero pani Marcjanna zdołała go siłą wprowadzić do domu, gdzie Marcin spędził pierwszą samotną noc. Nazajutrz odbyły się pierwsze lekcje w szkole wiejskiej. Klasa Marcinka składała się z uczniów w różnym wieku. Lekcję rosyjskiego prowadził pan Wiechowski, który usinie rusyfikował dzieci. Był bardzo surowy i dzieci się go bały. Młody Borowicz kompletnie nie znał rosyjskiego przez co bardzo się stresował. Nauczyciel wpajał młodym, że muszą nie tylko mówić, czytać i pisać po rosyjsku, ale również modlić się dlatego uczył ich pieśni starocerkiewnych.

Przez kolejne dwa miesiące Marcin miał duże problemy w nauce. Sen z powiek spędzała mu arytmetyka i język rosyjski. Mimo to, pani Marcjanna w liście do jego rodziców, którzy nie mogli odwiedzić go w tym czasie, informowała, iż syn robi zdumiewające postępy. Marcin całe dnie spędzał w domu nauczyciela nad książkami, gdyż nie wolno mu było bawić się z dziećmi.

Raz jeden, pani Marcjanna wzięła go oraz Józię na spacer, podczas którego dzieci płakały za rodzicami. Gdy wrócili do domu, pan Wiechowski ogłosił, że inspektor przyjedzie z wizytacją. W popłochu rozpoczęły się przygotowania do jego wizyty. Pan Wiechowski wyznaczył dzieci, które będą odpowiadać przy inspektorze, tak aby wykuły na pamięć co mają powiedzieć. Fortel jednak się nie udał, gdyż dyrektor Piotr Nikołajewicz Jaczmieniew przepytał również inne dzieci i zauważył, że te ni w ząb nie mówią po rosyjsku. Oskarżył Wiechowskiego o polską propagandę i zagroził dymisją po czym wściekły opuścił placówkę.

Wiechowski upił się ze smutku, lecz tego samego dnia Jaczmieniew przyszedł do niego ponownie i przeprosił za pomyłkę. Na wsi zagadnęły go kobiety, które skarżyły się, że Wiechowski uczy tylko po rosyjsku, że śpiewa starocerkiewne a nie katolickie pieśni. Inspektor zrozumiał wtedy, że w istocie Wiechowski prowadzi rusyfikację, za co obiecał mu podwyżkę. Szczęśliwy nauczyciel wraz z żoną zaczął świętować.

Tak minęło Marcinowi kilka miesięcy w trakcie których przygotowywał się do egzaminów wstępnych do gimnazjum.

Następnie udał się on wraz z rodzicami do Klerykowa, aby dowiedzieć się kiedy będą egzaminy. Opis Klerykowa wiernie odzwierciedla Kielce, w których autor powieści uczęszczał do gimnazjum. Marcin był odświętnie ubrany, po raz pierwszy w życiu miał szyte spodnie i kamaszki na gumie. Mimo to starsi uczniowie śmiali się z jego ubrań.

Tego samego dnia, gdy wrócili do hotelu, pewien Żyd doradził pani Borowiczowej, że jeśli chce aby syn dostał się do gimnazjum, powinna zapisać go na lekcje u osoby, która będzie go egzaminować, czyli pana Majewskiego. Niestety kosztowało to 24 ruble, co dla Borowiczów było dużą sumą i musieli się zapożyczyć. Następnie udali się do pana Majewskiego, który zgodził się przygotować Marcina do egzaminów. Pani Borowiczowa zapłaciła za lekcje z góry. Po trzech takich lekcjach, Marcin przystąpił do egzaminu, w którym startowało stu uczniów.

Komisja była trzyosobowa: inspektor gimnazjum - Sieldiew, pan Majewski oraz nauczyciel Itarion Stiepanycz Ozierskij, zwany "Kałmukiem". Najpierw pytano kandydatów z języka rosyjskiego, a ktokolwiek źle odpowiedział wychodził na korytarz. Z setki uczniów zostało pięćdziesięcioro. Następnie rozpoczął się egzamin pisemny, który wyłonił trzydziestu czterech chłopców: głównie prawosławnych, synów wpływowych ludzi z bogatych domów oraz dziwnym trafem uczniów pana Majewskiego, wśród których był też Marcin.

Pani Borowiczowa ulokowała syna u swej znajomej, pani Przepiórkowskiej, właścicielki pensjonatu, w dzielnicy Wygwizdów.

Chłopcu ciężko było przywyknąć do życia w mieście. Tęsknił za spokojną wsią. W szkole jak zwykle miał problemy z arytmetyką i językiem rosyjskim. Na stancji Marcin miał problemy ze starszymi od niego braćmi Daleszowskimi, którzy ciągle mu dokuczali. W szkole standardem było to, że nauczyciele i lepsi uczniowie głośno wyśmiewali tych słabszych, przez co nauka w gimnazjum stawała się dla nich prawdziwą udręką i wiązała się z dużym stresem.

W końcu nadeszła wiosna i matka przyjechała po Marcina, aby zabrać go do Gawronek na święta. Chłopiec był szczęśliwy podczas podróży przez ukochane przez niego tereny. Po drodze woźnica Jędrek opowiedział mu, że ojcu skradziono konia, ale na szczęście któregoś dnia gniada sama wróciła do gospodarza. Była to ostatnia wiosna, którą Marcin spędził z matką, gdyż ta zmarła latem.

Odtąd pan Borowicz miał więcej obowiązków, przez co nie rozpieszczał syna. Dbał jedynie o to, aby nie zabrakło mu pieniędzy na szkołę i książki. Marcin ukończył klasę wstępną i dostał promocję do klasy pierwszej gimnazjum. Tam usadzono go z "Wilczkiem", łobuzem, który musiał powtarzać klasę. Ten nauczył Marcina jak ściągać na lekcjach i oszukiwać nauczycieli.

Pod jego wpływem Marcin zaczął chodzić na wagary i bardzo opuścił się w nauce. Pewnego dnia chłopcy uciekli z mszy w kościele i udali się nad strumień. Było jednak tak strasznie zimno, że Marcin postanowił wrócić do świątyni, gdzie przypadkiem był świadkiem, jak ksiądz Wargulski wyrzucił z kościoła inspektora gimnazjum, który domagał się od niego aby modlono się po rosyjsku. Ksiądz Wargulski poprosił Marcina, aby nikomu o tym nie mówił.

Nauczycielem łaciny był pan Leim, staruszek który niegdyś udzielał się patriotycznie i był wielką sławą wśród profesorów szkoły wojewódzkiej. Gdy ją przekształcono w gimnazjum rosyjskie, pan Leim uczył już tylko łaciny, ale trzymał duży rygor. Gdy na tablicy ktoś napisał: "Borowicz ciągle głośno mówi po polsku", Leim za karę usadził Marcina na dwie godziny w kozie.

Rosyjskiego uczył Iłarion Stiepanycz Ozierskij czyli "Kałmuk". Nie potrafił on utrzymać dyscypliny w klasie. Uczniowie robili z nim co chcieli.

Języka polskiego uczył pan Sztetter, lecz lekcje te były nadobowiązkowe. Prowadzone były na tyle niedbale, że uczniowie niczego nie mogli się dowiedzieć o gramatyce i literaturze polskiej. W gimnazjum nauczyciel ten był traktowany jak intruz. Jego lekcje odbywały się z samego rana, przez co uczniowie często na nich zasypiali.

Postrach wśród uczniów siał nauczyciel matematyki, pan Nogacki, który tak musztrował uczniów, że ci liczyli już tylko po rosyjsku a nie po polsku.

W pierwszej i drugiej klasie Marcin niezbyt przykładał się do nauki. Zmieniło się to dopiero w klasie trzeciej. Jeden z kolegów, Szwarc, sprowadził z domu pistolet. Marcin wraz ze Szwarcem i braćmi Daleszowskimi, spotykali się w kryjówce, gdzie strzelali z owej broni. Niestety wpadli w ręce żandarma, który oddał ich do dyrekcji szkoły. Marcin spędził całą noc w klasie i w strachu wyobrażał sobie najgorsze scenariusze włącznie z syłką na Syberię.

Podczas przesłuchania przyznał się do winy. Uczniowie dostali za karę dodatkowe godziny w kozie, po czym zostali przywróceni do nauki. Marcin uznał, że jego zmarła matka nad nim czuwa i po wszystkim poszedł do kościoła, aby się za nią pomodlić. Odtąd zaczął gorliwie przykładać się do nauki, stał się pracowity i dużo nad sobą pracował. Codziennie rano żarliwie modlił się a pilną naukę uważał za doskonalenie duszy.

Wakacje między klasą czwartą a piątą, Marcin spędzał w rodzinnych Gawronkach. Niestety gospodarstwo nie przypominało tego zadbanego folwarku z czasów, gdy żyła jeszcze matka. Mimo usilnych starań ojca, majątek podupadł. Marcin dostał strzelbę od ojca i zaczął chodzić na polowania.

Po wakacjach Marcin powrócił do gimnazjum w Klerykowie, gdzie nastąpiło wiele zmian. Był nowy dyrektor i wielu nowych nauczycieli. Wszyscy byli Rosjanami. Wprowadzono żelazną dyscyplinę i zakaz mówienia po polsku. Uczniów mieszkających na stancjach nieustannie rewidowano, szukano polskich książek i przedmiotów o symbolice patriotycznej. Dla uczniów pobyt w szkole stał się niczym pobyt w więzieniu.

W miejskim teatrze zakazano wystawiania polskich sztuk. Nazwy ulic zmieniono na rosyjskie. Pewnego dnia w gimnazjum wystąpiła ruska trupa teatralna. Uczniowie zbojkotowali przedstawienie, lecz Marcin Borowicz na przekór wszystkim postanowił pójść. Tam zdał sobie sprawę z ogromnej siły rusyfikacji. Nauczyciel Zabielski pochwalił ucznia przed całą klasą za to że był na przedstawieniu. Odtąd Marcin stał się jednym z jego ulubionych uczniów.

W dalszej część powieści został przedstawiony nowy bohater: Andrzej Radek, pochodzący z rodziny chłopskiej w Pajęczynie Dolnym. Jego rodzice pracowali u pewnego szlachcica, u którego był nauczyciel Paluszkiewicz, zwany Kawką. Nauczyciel ten nauczył chłopca czytać i pisać po polsku i rosyjsku. Następnie Jędrek uczęszczał do czteroletniego pregimnazjum w Pyrzogłowach, które skończył z wyróżnieniem.

Chłopiec wstydził się swego chłopskiego pochodzenia. Następnie dostał się on do klasy piątej gimnazjum w Klerykowie. Był bardzo ubogi, do Klerykowa doszedł piechotą, po drodze stracił pieniądze, gdyż oszukał go pewien chłop. Na szczęście szybko dostał pracę jako korepetytor małego Władzia Płoniewicza, syna pewnego szlachcica.

Chłopiec pilnie przystąpił do nauki, mając w myślach słowa Paluszkiewicza, swego dawnego mentora:
"Nauka jest jak niezmierne morze... [...] Im więcej jej pijesz, tym bardziej jesteś spragniony. Kiedyś poznasz, jaka to jest rozkosz... Ucz się, co tylko jest sił w tobie, żeby jej zakosztować!"
Jędrek ciężko pracował. Rano przez godzinę uczył Władzia; uczył go też w drodze do szkoły i od obiadu do północy. Dopiero później zasiadał do odrobienia własnych lekcji. Mimo to był wdzięczny losowi, że może zapracować na utrzymanie i uczyć się w gimnazjum. Wstydził się swego pochodzenia, tym bardziej, że inni uczniowie się z niego nabijali. Pewnego dnia Jędrek nie wytrzymał i sprał innego śmiejącego się z niego ucznia. Za karę został wydalony ze szkoły.

Załamany stał pod murem i nie wiedział co robić. Nieopodal stał szóstoklasista, Marcin, którego jeszcze nie znał. Spytał go o radę, a Marcin skorzystał z tego, że lubił go nauczyciel Zabielski, który na jego prośbę wstawił się za Andrzejem Radkiem u dyrektora. Dzięki temu chłopaka przywrócono do gimnazjum.

Klasa Marcina podzielona była na dwa obozy: "literatów" i "wolno-próżniaków". Borowicz należał do tej pierwszej, do której należeli głównie Rosjanie i Żydzi. Byli oni ugodowi i posłuszni wobec rusyfikatorów.

Gdy byli w siódmej klasie, na lekcji historii, nauczyciel Kostriulew czytał uczniom fragment z podręcznika, że w żeńskim klasztorze znaleziono trumienki z niemowlętami. Wtedy stanowczo zaprotestował Figa, uczeń który był katolikiem. Stwierdził, że w imieniu całej klasy nie zgadza się na słuchanie tych kłamstw. Nauczyciel sprowadził dyrektora. Doszło do przesłuchań, w których jedynie Marcin stwierdził, że nie umawiali się z Figą, za co ten został surowo ukarany i miał o to słuszne pretensje do Marcina.

Do klasy Marcina przybył nowy uczeń - Bernard Sieger, którego wydalono z Warszawy. Na lekcji polskiego okazało się, że Bernard doskonale znał literaturę polską i otrzymał patriotyczne wychowanie. Chłopiec kazał pisać swoje nazwisko po polsku (Zygier a nie Sigier) oraz nie obawiał się mówić w ojczystym języku. Na lekcji polskiego Bernard wyrecytował Redutę Ordona. Wszyscy uczniowie patrzyli na niego z podziwem a nauczyciel płakał ze wzruszenia. Nawet w sercu Marcina wzniecił się ogień, przypomniał on sobie powstańcze opowieści Szymona Nogi i zaczął odczuwać chęć zbuntowania się rusyfikatorom.

W ósmej klasie Marcin zaczął uczęszczać w tajnych spotkaniach na tzw. "górce" w Starym Browarze, gdzie młodzi wspólnie uczyli się i wymieniali poglądami. W grupie przodowali Zygier, Borowicz i siódmoklasista Andrzej Radek. Zygier rozbudził wśród pozostałych patriotyczne uczucia. Wspólnie czytali zakazane książki i poznawali prawdziwą historię Polski. Marcin czuł, że przez wiele lat był oszukiwany przez nauczycieli. Miał żal do siebie, że łatwo ulegał rusyfikacji.

Pewnego dnia chłopcy zaplanowali, że na kolejnym spotkaniu na "górce" nie będą się uczyć, ale spędzą je na luźnej pogadance; mieli nawet ze sobą alkohol. Marcin miał lekcje do wieczora dlatego miał dołączyć później. Gdy szedł późnym wieczorem zauważył, że nauczyciel Majewski czyhał na pozostałych i próbował odnaleźć tajne wejście do ich miejsca spotkań. Borowicz zaczął rzucać w niego błotem. Było ciemno więc belfer nie mógł rozpoznać ucznia. Marcin niejako zemścił się za lata rusyfikacji. Nauczyciel uciekł przez ścieki i udał się do siebie aby się przebrać. Marcin wykorzystał ten czas aby ostrzec kolegów. Gdy Majewski wrócił w asyście policjantów uczniów już nie było.

W końcu nadeszła wiosna i zbliżała się matura. Wszyscy gimnazjaliści zakuwali po nocach ucząc się zwykle w parach bądź trójkach. Marcin postanowił uczyć się sam, a jego ulubionym miejscem było źródełko w parku, nad którym spotkał Annę Stogowską, zwaną "Birutą", uczennicę gimnazjum żeńskiego. Marcin zakochał się w dziewczynie.

Jej ojcem był lekarz, który się rozpił i całe dnie grywał w karty. Matka jej już nie żyła. Umarła załamana brakiem uczucia swego męża. Była ona Rosjanką i myślała, że mąż nie kocha jej ze względu na pochodzenie, dlatego kobieta nauczyła się mówić po polsku, wyrzekła się wszystkiego co rosyjskie i wychowywała dzieci w duchu polskiego patriotyzmu. Szczerze pokochała nową ojczyznę, lecz to nie pomogło. Po jej śmierci Anna przyrzekła sobie, że nie chce podzielić losu matki i nigdy nie wyjdzie za mąż.

Marcin był tak zakochany, że nie mógł skupić się na nauce. Ciągle myślał o Annie. Wieczorami spacerował wokół jej domu, w nadziei na spotkanie. Gdy ta spojrzała na niego w parku, Marcin uznał, że odwzajemnia ona uczucie.

Był to ostatni raz kiedy ją widział. Zdał maturę, skończył szkołę i udał się do domu na wakacje. W planach miał studia na uniwersytecie w Warszawie. We wrześniu pod pozorem załatwienia jakichś spraw udał się do Klerykowa. Chciał bowiem zobaczyć Annę. Pod jej domem spytał pewną staruszkę, co się stało ze Stogowskimi. Ta odpowiedziała, że cała rodzina wyjechała na stałe w głąb Rosji.

Marcinowi zrobiło się słabo. Pomocną dłoń podał mu Andrzej Radek, który przechodził obok.

# data[].attributes.attachment_link.description
Streszczenie Autorem powieści jest Stefan Żeromski. Została ona wydana w 1898 r. we Lwowie. W chwili rozpoczęcia powieści, jej główny bohater, Marcin Borowicz, miał 8 lat i wraz z rodzicami przyjechał z rodzinnych Gawronek do szkoły w Owczarach. Przyjął ich nauczyciel Ferdynand Wiechowski i jego żona Marcjanna, z którą rodzice Marcina negocjowali cenę za wykształcenie i opiekę nad synem.

# data[].attributes.body
"Pamiętnik z powstania warszawskiego"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Streszczenie

Autorem utworu jest Miron Białoszewski. Był wtorek, 1 sierpnia 1944 roku. Miron wyszedł z mieszkania przy ul. Chłodnej 40. Wojna trwała już od 5 lat. Dzień był ruchliwy; wszędzie było wielu ludzi, jeździły samochody. Pogoda nie rozpieszczała, gdyż było chłodno i deszczowo. Idąc drogą, Miron pomyślał: "1. sierpnia - święto słoneczników". Pomyślał tak, gdyż wtedy właśnie kwitły słoneczniki.

W tym miejscu utworu autor przenosi się do czasów mu współczesnych, czyli roku 1967. Warszawa znowu miała milion trzysta tysięcy mieszkańców. Miron miał wtedy 45 lat i leżąc na tapczanie wspominał czasy wojny. Gdy miał lat 17, po raz pierwszy usłyszał artylerię. To było 2 września 1939 r. Był przerażony.

1. sierpnia 1944 r., narrator miał 22 lata. Owego dnia wyszedł z domu, gdyż matka kazała mu iść po chleb do kuzynki na ulicy Staszica. Gdy stamtąd wracał, zrobiło się zamieszanie, gdyż na Ogrodowej zabito dwóch Niemców. Miron spotkał się z kolegą, Stanisławem P., kompozytorem. Ten mówił, że widział dużo tygrysów, czyli niemieckich czołgów. Ktoś widział też, jak na Mazowiecką wjechało tysiąc Polaków na koniach. Wszystko to działo się przed godziną "W", czyli 17.

Miron wraz ze Staszkiem udali się do Ireny, koleżanki z tajnego uniwersytetu. Gdy dotarli na miejsce, usłyszeli strzelaninę. Następnie cięższe działa i okrzyki "Hurraaa".

Jak pisze autor:
"Dziwne. Bo tego słowa nie używało się przedtem w życiu. Tylko z historii, z książek. Już nudziło. A tu raptem... jest, i to takie z „hurraaa" i tłumem na łubudu. To „hurraaa" i łubudu to było zdobycie Sądów od Ogrodowej. Padał deszcz."
Trójka znajomych zauważyła przez okno pierwszego powstańca, przeskakującego przez mur. Widząc go, Irena powiedziała: "A wiesz, Mironku, że ja bym mu się oddała". Irena, Miron i Staszek woleli nie wychodzić z mieszkania. Matka Ireny nie wróciła na noc. Młodzi poszli spać a w oddali słychać było wybuchy i strzały karabinów.
"Co było 2 sierpnia 1944 roku? Na zachodzie szła od czerwca ofensywa aliantów przez Francję, Belgię, Holandię. I od Włoch. Front rosyjski stał na Wiśle. Warszawa weszła w drugi dzień powstania. Obudziły nas huki. Padał deszcz."
Powstańcy pospiesznie wznosili prowizoryczne barykady, głównie z desek. Kuli tunele. Cała ul. Ogrodowa obwieszona została polskimi flagami. Powstańcy mieli nadzieję na szybkie nadejście frontu. Ulica Chłodna była niby odbita, ale w trudnej sytuacji, gdyż na skrzyżowaniach z ul. Waliców i ul. Żelazną stały tzw. wachy, czyli niemieckie kamienice obstawione w całości oddziałami wroga.
"Wacha to znaczyło cała kamienica niemiecka, a to znaczyło - strzelanie z piętra (z pięciu). Karabiny maszynowe. Granaty. Coraz strzelanie pojedyncze z dachu, zza komina, ktoś ranny, ktoś zabity. To strzelali ci ukryci."
Od Hali Mirowskiej i od Woli nadjeżdżały czołgi. Nadlatywały też samoloty i zrzucały bomby. Od Dworca Towarowego, niemiecki pociąg opancerzony ostrzeliwał walczącą Warszawę.

Drewniane barykady były nic nie warte. Czołgi bez problemu z nimi sobie radziły. Dlatego do budowy nowych zaczęto wykorzystywać płyty chodnikowe. Mama Mirona była niespokojna o syna i dlatego, mimo toczących się walk, przyszła do mieszkania Ireny. Przyniosła coś do jedzenia.
"Wolałem zostać tu u Ireny ze Staszkiem. Odprowadziłem Mamę na róg. Ten koło wachy. Rozstaliśmy się na razie w dwie strony. Wszystko chyłkiem - biegiem - pod osłoną barykad."
Autor wspomniał, że 2 i 3 sierpnia (środa i czwartek) zlały mu się w jedno. Ciągle trwały walki. Było pochmurno i padał deszcz. Miron i przyjaciele starali się przebywać tylko w pomieszczeniach w centrum kamienicy, z dala od okien i latających pocisków. Na hasło: "do schronu!" wszyscy zbiegali do zwykłych piwnic.

Nagle usłyszeli potężny huk. Okazało się, że Niemcy wysadzili się z wachą na rogu ul. Waliców niszcząc pięć kamienic. Cała ul. Chłodna była w pyle i kurzu od zawalonych budynków. 5 sierpnia kolejna niemiecka wacha została zdobyta. Na Chłodną wyległy tłumy i wspólnymi siłami budowały nowe barykady z cegieł i gruzów. Nagle nadleciały samoloty. Wszyscy zaczęli uciekać do budynków i piwnic.

Miron schronił się w kamienicy inżyniera Henneberga, ojca jego trzech kolegów. Po latach dowiedział się, że dwóch z nich zginęło podczas powstania. Nagle słychać było nadjeżdżające czołgi. Trzeba było wiać. W piwnicy Miron spotkał jakiegoś starca, który powiedział, że Krakowskie Przedmieście jest całe spalone a Niemcy łapią ludzi i gnają ich przed czołgami tak aby byli żywą zasłoną przed powstańcami.

Trupy Niemców z wachy zostały wywiezione na taczkach. Miron miał pomagać przy ich pochówku.
"Wstydzę się wymówić. Ale życzę sobie w tej chwili nalotu, żeby to zrobili za mnie. I jest. Tak szybko, szybciutko. Nadlatują. I już bomby! że ci z taczkami rzucają tetaczki, w popłochu..."
Po nalotach, robotę dokończyli inni. Miron, Irena i Staszek postanowili się rozstać i każdy wrócić do siebie. Pożegnali się między Walicowem a Żelazną. W domu, przy Chłodnej 40, Miron zastał mamę i sublokatorkę, Żydówkę, którą nazywał Babu Stefu.
"Mieszkała przedtem u drugiej żony Ojca (nieślubnej, Zochy). Chmielna 32, z Zochą, moim Ojcem i Haliną. Ale nie wiem, czy trzeba było jakichś innych powodów, czy po prostu się pokłóciły, tak że któregoś dnia w 42 roku, czyli wtedy kiedy dostaliśmy to mieszkanie na Chłodnej, po Żydach, bo przedtem tam było getto, mur getta stał w poprzek Chłodnej między Wronią a Towarową, getto trochę zmniejszyli, bo getto ciągle zmniejszali, więc ileś mieszkań było wolnych, Ojciec wystarał się o to: Chłodna 40, z tym, że te mieszkania były nie tyle zdemolowane, ile miały jakiś dziwny wygląd, w naszej kuchni leżała zaschnięta kupa na środku, ludzka oczywiście, i właśnie tam w kuchni zamieszkała sobie Stefa, zasłaniająca się zieloną firaneczką, jak tylko ktoś do nas przyszedł, choć potem nieraz się odsłaniała, bo niektórych znała z przyjaciół czy z rodziny, miała zaufanie, a zresztą bardzo niewielu o niej wiedziało."
Ojciec Mirona dał Stefie dokumenty po Zofii Romanowskiej, która zginełą w czasie nalotów 8 września 1939 r. Żydówka nadal żyła dzięki temu, że miała tupet i odwagę. Gdy napotykała Niemców na ulicy to podchodziła i pytała: „Wie spät ist?". Ci nie orientowali się, że jest Żydówką.
"[...]wracała zawsze tramwajem, na pomoście „Nur für Deutsche"; raz, jak mnie spotkała w mieście i mieliśmy wracać razem, powiedziała: ,,Niech pan jedzie ze mną, zrobię panu lekcję pokazową". I rzeczywiście, nie tylko wsiadła w „Nur für Deutsche", ale wepchnęła się do przedniej części wagonu, odgrodzonej łańcuchem od reszty, z tłokiem, a tu było luźno, ja też tam za nią, trochę głupawo stałem, ona siedziała i zaczęła się niby to podkłócać z jakąś folksdojczówną o to, że się niby na nią pcha."
Na wiosnę 1944 r. dozorczyni z ich kamienicy wspomniała w rozmowie, że Stefa wygląda jej na Żydówę. Miron i jego mama nie wiedzieli, czy miała coś złego na myśli, ale woleli nie ryzykować i Stefa wyprowadziła się gdzie indziej. Jakiś czas później Niemcy sprawdzili całą kamienicę. Mirona i matkę wylegitymowano. Miron zastanawiał się, czy Stefie udałoby się wtedy przejść taką kontrolę.

I tak ponownie się spotkali w mieszkaniu Białoszewskich w trakcie powstania. Na hasło "samoloty" wszyscy uciekli do piwnicy. Był chaos, płacz i modlitwy. Zewsząd słychać było wybuch bomb. Gdy się trochę uspokoiło wyjrzeli na ulicę. Przed bramą był lej na pół jezdni.

6 sierpnia, gdy Miron był u Ireny, gruchnęła wiadomość o upadku powstania. Byli zrozpaczeni, lecz nagle nadbiegli powstańcy z gazetkami, że to nieprawda i powstanie nadal trwa. Na tę wieść nastała radość.

To była niedziela. Było słonecznie. Przyjaciele postanowili ponownie się rozejść. Miron wrócił do siebie i spotkał ciocię Józię. Niemcy przypuścili atak i linie powstańcze zaczęły się cofać. Kolejne bombardowania rujnowały kamienice i wzniecały pożary. Białoszewski pomagał je gasić. Bomby zapalające zasypywali ziemią, przez co czasem udawało się je unieszkodliwić.
"Nie do wiary. Za którymś sypnięciem ogień się skurczył do zaniku. Cud! I ugasiliśmy. W tym piekle. Akcja skończona. Wracamy."
Życie cywilów w ogarniętym wojną mieście odbywało się głównie pod ziemią, w piwnicach i coraz to nowszych tunelach. Pewnego razu Miron pomagał pewnej sanitariuszce przenieść ranną kobietę do szpitala, który zorganizowano w gmachu sądów. Panowało tam duże zamieszanie z powodu ciągle przybywających rannych.

Miron wraz z innymi mieszkańcami stolicy zaczął przemieszczać się w kierunku starówki, gdyż ul. Chłodna została opanowana przez Niemców. Narrator wraz z Ireną udali się na Rybaki do domu ich kolegi Swena. Gdy pod osłoną nocy dotarli na miejsce, wszyscy już spali w piwnicy. Na Rybakach Miron spędzi kolejne 19 dni.

W połowie sierpnia powstańcy nadal panowali w części Mokotowa, Żoliborza, Śródmieścia, Czerniakowa i Powiśla. Jakoże nie sposób było przemieszczać się na powierzchni, powstańcy korzystali z kanałów.

Pewnego dnia po bardzo dużym bombardowaniu rodzina Białoszewskiego i Swena przeniosła się do tunelu pod jedną z kamienic. Panowały tam jednak takie przeciągi i było tak zimno, że postanowili wrócić do piwnicy. Mieszkańcy modlili się specjalnie ułożoną w tym czasie litanią.

Od bomb i samolotów - wybaw nas, Panie,
Od czołgów i goliatów - wybaw nas, Panie,
Od pocisków i granatów - wybaw nas, Panie,
Od miotaczy min - wybaw nas, Panie,
Od pożarów i spalenia żywcem - wybaw nas, Panie....

Front wschodni prowadzony przez Armię Czerwoną zatrzymał się na linii Wisły po zdobyciu Pragi 15 sierpnia. Tym samym czerwonoarmiści pozwolili wykrwawić się powstańcom.

W opętanym wojną mieście bardzo ciężko było zdobyć cokolwiek do jedzenia. To właśnie z tego powodu Miron z kolegami musieli często opuszczać schronienie i mimo niebezpieczeństw, przemieszczać się ulicami Warszawy w poszukiwaniu jedzenia.

15 sierpnia z okazji święta Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny odprawiono uroczystą mszę świętą. Zaraz po mszy Niemcy zbombardowali klasztor sióstr sakramentek. Zakonnice nie opuściły ogarniętego wojną miasta. Rozdawały cywilom jedzenie i pomagały potrzebującym; pracowały jako sanitariuszki.

17 sierpnia morale wśród ludności cywilnej opadło. Kobiety nawoływały do poddania się. Białoszewski, jego bliscy oraz Swen z rodziną przenieśli się do sióstr sakramentek. Następnie przenieśli się do piwnicy jednej z kamienic na ulicy Miodowej 14, w której niegdyś mieściła się Izba Rzemieślnicza. Gdy byli w środku, nastąpił kolejny nalot bombowców. Ludzie zaczęli stawać we framugach drzwi, bo z doświadczenia wiedzieli, że one utrzymywały się najdłużej.

Mama Swena wysłała Mirona po jakieś naczynia. Gdy tego nie było gorący odłamek spadającej bomby uderzył właśnie w to miejsce, w którym wcześniej był Białoszewski. Gdyby nie poszedł, były już nie żył.

Czasem, Miron, Swen i Lusia starali się oderwać myśli od trwającej wojny. Zorganizowali więc konkurs literacki, pisząc teksty na wybrany temat. W trakcie każdego nalotu przerywali prace i chowali się we framugach. Wieczory wyglądały zawsze tak samo. Najpierw wszyscy się modlili, odmawiali różaniec, prali ubrania i szli spać.

Na Miodowej spędzili jakieś 5 dni. Żywili się głównie kaszą i sucharami. Po jakimś czasie, gdy jedzenia zaczęło brakować, mama Swena przygotowywała tylko jeden posiłek dziennie. Po upadku każdej z bomb, na cywili sypał się tynk. Raz doliczyli się 123 bomb. Mury stawały się coraz cieńsze i zaczynało być widać ich ażurową konstrukcję.

Ciotka Mirona doznała poparzeń w pożarze przez co przeraźliwie jęczała z bólu. Było to szczególnie uciążliwe w nocy przez co pozostali zaczęli ją uciszać. W piwnicy pojawiali się nowi ludzie. Nieznane kobiety przygotowywały jedzenie tylko dla siebie, ale nikt nie miał im tego za złe. Miron stwierdził:
Chciałem powiedzieć, że na Starówce nie miało się już co pogarszać. Ale nieprawda. To pogarszanie się właśnie nie miało dna. Okazywało się zawsze, że może być jeszcze gorzej. I jeszcze gorzej.
Ciotka Mirona umarła od poparzeń. Jej ciało zostało wyniesione na ulicę, ale z powodu ciągłych ostrzałów, nie było możliwości jej pochowania. Nie było to niespotykanie. Na ulicach było pełno trupów. Cywilom coraz trudniej było zorganizować wodę.

W dalszej części utworu Białoszewski wspomina jak 31 sierpnia, grupa ok. 200 powstańców z batalionu "Chrobry" wróciło z akcji i schroniło się w swej kryjówce, która nocą została zbombardowana. Tylko kilka osób przeżyło nalot. Dwa lata później Miron jako dziennikarz, brał udział w ekshumacji tych osób i widział jak wyciągano spod gruzów oderwane nogi, ręce i całe ciała powstańców.

1. września dowiedzieli się, że Niemcy tłumią powstanie na Starym Mieście. Starówka upadła. Ci co przeżyli musieli szybko uciekać, gdyż Niemcy planowali zburzyć schrony granatami.

Ojciec Mirona miał mieszkanie na Śródmieściu. Dlatego Białoszewski postanowił pomóc w transporcie kanałami rannego człowieka właśnie w kierunku Śródmieścia. Do pomocy przyłączyli się też jego koledzy: Swen i Zbyszek. Idąc na akcję, pożegnali się z matkami. Miron wspomniał, że było to najtrudniejsze rozstanie w jego życiu. Przed akcją spotkali się w szpitalu za placem Krasińskich. Tam znaleźli rannego, którego mieli przetransportować. Był nim powstaniec postrzelony w 9 miejscach.

Zabrali rannego i przenieśli pod barykadę na Miodowej, gdzie był właz do kanałów. Pod ziemią odgłosy wojny były przytłumione. Woda sięgała im do połowy łydki. Owalne ściany w kanałach były oznaczone kredowymi napisami z nazwami ulic i strzałkami kierunków. Po drodze spotkali powstańców i sanitariuszkę ze świecą. Musieli uważać za każdym razem, gdy przechodzili pod otwartym włazem, gdyż u góry mógł czaić się Niemiec z granatem w ręku.

Przejście kanałami do Krakowskiego Przedmieścia bardzo dłużyło się Mironowi. Stamtąd dotarli do ul. Nowy Świat a potem na Warecką, gdzie mieli opuścić kanał. Przed nimi jednak ustawiła się kolejka do wyjścia. Było to ok. 200 osób z batalionu Parasol. Gdy już wyszli na zewnątrz, rannego na noszach zabrały sanitariuszki.

Po udanej akcji Zbyszek, Swen i Miron udali się do mieszkania ojca Mirona przy Chmielnej 32. Na miejscu dozorca poinformował ich, że wszyscy śpią w mieszkaniu. Zdziwiło ich to, że ludzie tutaj nie chronią się w piwnicach. Okazało się, że w tej części miasta warunki było o niebo lepsze i nie było takiej potrzeby. Chłopcy umyli się i zjedli. Ojciec Mirona, Zenon służył w AK. Chłopcy dowiedzieli się o sytuacji na froncie. Dowództwo AK mieściło się w budynku PKO na rogu Świętokrzyskiej i Marszałkowskiej.

Minął 3 września, czyli ponad miesiąc od wybuchu powstania. Niemieckie naloty nie ustawały. Na ulicach przybywało ciał, które w obawie przed epidemią, zaczęto palić na stosach. Miron i wielu innych zaczyna chorować na biegunkę. Jak pisał:
Nie wiem, czy najpierw zaczęło się bombardowanie, czy wielka sraczka.
Na polecenie ojca miał leżeć w łóżku i odpoczywać, ale przez ciągłe naloty nie było to możliwe, gdyż zbiegali wtedy do piwnic. 4 września upadło Powiśle. Sytuacja powstańców była jeszcze gorsza. Zenon Białoszewski wraz z rodziną postanowili przenieść się do jego kolegi Miecia na ul. Nowogrodzką.

Podczas jednego z bombardowań zawalił się budynek, w którym przebywał Swen. Na szczęście został odkopany.

Rozpoczęły się naloty sowietów. Ich pierwszy nalot na niemieckie dzielnice miał miejsce z 9 na 10 września. Pojawiły się też samoloty amerykańskie, które 18 września zrzuciły na spadochronach paczki z jedzeniem i bronią. Niestety 80% paczek wylądowało po stronie niemieckiej. W oddali słychać było odgłosy walk Niemców z Rosjanami. Po stronie powstańców padły Marymont i Sielce.

Następnie narrator wspomniał, że dopiero po wojnie dowiedział co stało się z jego matką. Wraz ze Stefą została pojmana przez Niemców. Gnali je przed czołgiem ulicami Warszawy. Wszędzie było pełno ciał. Następnie wywieziono je do Pruszkowa a potem do Głogowa na przymusowe roboty. W 1945 ojciec Mirona wyjechał z Zochą do Gdańska. Po powrocie do Warszawy ożenił się z Walą. Matka Mirona również wyszła za mąż a z Zenonem utrzymywała przyjazne stosunki.

Z końcem września powstanie chyliło się ku upadkowi. Kolejne dzielnice przegrywały z Niemcami. 23 września padł Czerniaków i południowe Powiśle; 27 września Mokotów; 30 września Żoliborz. Reszki powstańców broniło się w Śródmieściu.

Na widok trupów na ulicy i doszczętnie zrujnowanego miasta, Miron i Swen rozpłakali się. Rankiem 2. października ogłoszono kapitulację i walki ucichły. Ludność cywilna dostała tydzień na opuszczenie miasta. Zdolni do pracy zostali wywiezieni do obozów pracy.

Miron z ojcem, Zochą i Haliną trafili do obozu w Pruszkowie. Następnie zostali przetransportowani wagonami na Dolny Śląsk. Stamtąd więźniowie byli rozsyłani do innych miast. Miron z Ojcem trafili do Opola, gdzie przymusowo pracowali przy budowie gazowni. Obaj zdołali jednak uciec i znaleźć schronienie w Częstochowie. Tam czekali na nich Swen i jego matka. Miron powrócił do Warszawy w lutym 1945 r.

# data[].attributes.attachment_link.title
Pamiętnik z powstania warszawskiego | lekturek.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Autorem utworu jest Miron Białoszewski. Był wtorek, 1 sierpnia 1944 roku. Miron wyszedł z mieszkania przy ul. Chłodnej 40. Wojna trwała już od 5 lat. Dzień był ruchliwy; wszędzie było wielu ludzi, jeździły samochody. Pogoda nie rozpieszczała, gdyż było chłodno i deszczowo. Idąc drogą, Miron pomyślał: "1. sierpnia - święto słoneczników".

# data[].attributes.body
"Kamienie na szaniec"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Streszczenie

Autorem powieści jest Aleksander Kamiński. Została ona wydana w 1943 r. i jest oparta na prawdziwych wydarzeniach z lat 1939-1943.

Opowiada ona historię:

Tadeusza Zawadzkiego ps. "Zośki"

Jana Bytnara ps. "Rudy"

Macieja Dawidowskiego ps. "Alek"

oraz wielu innych chłopców.

Główni bohaterowie utworu byli uczniami Gimnazjum im. Stefana Batorego oraz należeli do drużyny harcerskiej „Buki". W maju 1939 r. zdali maturę.

Pierwsze dni września 1939 r. brutalnie przerwały ich marzenia i plany na przyszłość. Wraz z innymi harcerzami wyruszyli na wschód. Dowodził nimi drużynowy Leszek Domański, pseudonim Zeus. Przez kolejne kilka tygodni nieśli pomoc rannym uchodźcom. Na drogach panował chaos i popłoch. W końcu powrócili do Warszawy, która była okupowana przez Niemców. W czerwcu 1940 r. aresztowali i rozstrzelali oni ojca Alka, który był dyrektorem fabryki broni.

Młodzi harcerze postanowili stawiać opór okupantowi. Początkowo połączyli siły z lewicową organizacją PLAN. Po jakimś czasie postanowili jednak ją opuścić, gdyż nie podzielali jej celów partyjno-politycznych. Następnie drużyna "Buków" przyłączyła się do akcji Małego Sabotażu prowadzonej przez tajną organizację "Wawer". Mały sabotaż polegał na pisaniu antyhitlerowskich haseł na murach, wysyłaniu ostrzeżeń, ośmieszaniu zarządzeń okupanta i dezorganizowaniu jego akcji propagandowych. Miał duże znaczenie psychologiczne - jego celem było utwierdzenie ludności o istnieniu i działaniu ruchu oporu oraz o możliwości zwycięstwa pomimo niemieckich represji.
„Chodziło o to, by Niemiec widział i czuł, że pobity kraj nie został pokonany, że go jako okupanta nienawidzi. Chodziło o to, by dręczyć i niepokoić nieprzyjaciela unaocznianiem mu, że istnieją podziemne siły polskie, w każdej chwili gotowe do wyjścia na świat i do odwetu".
Jedną z wielu rodzajów akcji, jakie przeprowadzili było zrywanie ogromnych niemieckich flag. W tym zadaniu prześcigali się Alek i Rudy a dowodził nimi Zośka, który był komendantem jednego z szesnastu rejonów Wawra.

Trudna sytuacja materialna w okupowanej Warszawie sprawiła, że chłopcy musieli pomagać rodzinom w finansowym utrzymaniu. Zaczęli więc wykonywać różnego rodzaju prace. I tak Zośka założył wytwórnię marmolady, Rudy udzielał korepetycji, Alek jeździł rikszą a potem pracował na wsi jako drwal. Ponadto zorganizowali tajne nauczanie matematyki i fizyki, czyli tzw. komplety, które oczywiście były nielegalne. Brali też udział w dyskusjach historycznych i światopoglądowych.
"W tym też czasie Zośka, Alek, Rudy i kilku innych -wstąpiło do Szkoły Budowy Maszyn im. Wawelberga. Uczyli się starannie, choć nie była to szkoła, do której by uczęszczali w czasach normalnych. W każdym jednak razie była to szkoła i normalna nauka. Dawała więcej niż komplety, szczególnie gdy się lekcje uzupełniało samokształceniem i „naciągało" profesorów na dodatkowe wyjaśnienia."
W dni świąteczne, takie jak 3 maja i 11 listopada, chłopaki rozwieszali polskie flagi i wypisywali na murach "Polska zwycięży!". Ryzykowne akcje cementowały przyjaźń między nimi. Tym większy przeżyli szok, gdy Jacek Tabęcki wpadł i trafił do Oświęcimia, gdzie niedługo potem zginął.

Jedną z głośniejszych akcji Wawra była tzw. "kopernikowska afera". Po zajęciu Warszawy, Niemcy zasłonili napis "Mikołajowi Kopernikowi - Rodacy", który widniał pod pomnikiem słynnego astronoma. Jako że zbliżał się dzień 19 lutego, a więc rocznica urodzin Kopernika, Alek postanowił uczcić ten dzień odsłonięciem napisu. Problem polegał na tym, że Niemcy zasłonili go grubą mosiężną płytą przytwierdzoną ogromnymi śrubami. Ponadto pomnik znajdował się w fatalnym miejscu - naprzeciwko Komendy Głównej granatowej policji. Gdy nadszedł dzień akcji, Alek był zestresowany.

Mimo przechodzących wkoło ludzi odkręcił wszystkie cztery śruby. Był zaskoczony, że nikt nie zwracał na niego uwagi. Gdy płyta z hukiem odpadła, szybko uciekł jak najdalej od pomnika. Ku jego zdumieniu, żaden wartownik z komendy tego nie zauważył. Postanowił więc wykorzystać tę sytuację. Powrócił pod pomnik i zabrał ciężką płytę i ukrył ją gdzieś w zaspie. Parę dni później wraz z innymi kolegami wywieźli ją stamtąd i ukryli. Akcja odbiła się głośnym echem.

Alek brał udział w wielu innych sabotażach. Niestety wskutek pewnej nieostrożności, na jego ślad wpadło Gestapo. Gdy weszli do jego domu, nie zastali go i aresztowali bliską mu osobę. Alek musiał uciekać na wieś i tam się ukrywać. Czas ten spędził u swojej narzeczonej, Basi Sapińskiej.

Była końcówka roku 1942, gdy niemiecka ofensywa zatrzymała się na Stalingradzie. Losy wojny zaczęły się odwracać i dlatego w Polsce Komenda Sił Zbrojnych postanowiła nasilić akcje dywersyjne. W ramach Szarych Szeregów utworzono grupy szturmowe, do których weszli m.in. Alek, Zośka i Rudy. Jedną z ich akcji było wysadzenie torów, przez co niemieckie pociągi jadące na front nie mogły dostarczyć tam potrzebnego sprzętu.

W Warszawie podczas jednej z licznych łapanek, został schwytany Alek. Na szczęście wyskoczył on z jadącego samochodu i zdołał uciec. Tego samego dnia aresztowania uniknął Rudy, który zjechał po linie z okna na tyłąch domu. Niestety podczas innej akcji Rudy został ranny, lecz szczęściem w nieszczęściu, rana była niegroźna.

W marcu 1943 r. Gestapo aresztowało Heńka, w którego notatkach znajdował się adres Rudego, który również został aresztowany. Mimo straszliwych tortur, chłopak nikogo nie wydał. Tymczasem jego koledzy planowali go odbić. Na pierwszą akcję "góra" nie wyraziła zgody. Do kolejnej próby odbicia Rudego doszło 26 marca 1943 r., gdy przewożono go wraz z innymi więźniami na Pawiak. Akcja miała miejsce pod budynkiem Arsenału, dlatego nazwano ją "akcją pod Arsenałem". Dowodził nią Stanisław Broniewski, ps. Orsza.

Samochód, który przewoził więźniów został zaatakowany przez Zośkę, Alka i innych kolegów. Udało im się uwolnić Rudego i 25 innych więźniów. Niestety w akcji ranny został Alek. Mimo natychmiastowej operacji, rana postrzałowa brzucha okazała się śmiertelna.

Stan Rudego również był beznadziejny. Podczas przesłuchań był tak skatowany, że nie miał szans na przeżycie. Przed śmiercią poprosił aby zadeklamowano mu Testament mój, Juliusza Słowackiego.
"Zapanowała cisza. Czarny Jaś starając się opanować głos, mówił Testament. Rudy trzymał w dłoni rękę Zośki i szeptem powtórzył sinymi wargami jedną ze zwrotek: Lecz zaklinam, niech żywi nie tracą nadziei Rudy i Alek umarli tego samego dnia. Śmierć ich wywarła wstrząsające wrażenie na braterskim gronie przyjaciół. Zbyt wielka była poprzednio radość z odzyskania Rudego."
A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei,
Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec...
W odwecie za skatowanie Rudego, wydano wyroki śmierci na jego oprawców: Schultza i Langego, które wykonano jakiś czas później.

Miesiąc po tych wydarzeniach wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Chłopaki nieśli pomoc walczącym Żydom i przekazywali im swą broń.

Śmierć przyjaciół fatalnie wpłynęła na stan psychiczny Zośki, który czuł się współodpowiedzialny za ich cierpienia. Wyjechał na wieś i zaczął pisać wspomnienia, które zatytułował Kamienie rzucone na szaniec. To na ich podstawie Aleksander Kamiński napisał książkę Kamienie na szaniec.
"Czarnocin - była to jedna z najbardziej pechowych i ciężkich robót Zośki. Drogo kosztowała - dała małe wyniki. Ale na wojnie - jak na wojnie! Żadne wojsko nie idzie od zwycięstwa do zwycięstwa."
Po jakimś czasie Zośka powrócił do stolicy, gdzie został odznaczony Krzyżem Walecznych „za wyróżniającą się służbę żołnierską w szeregach wojska w konspiracji". Również Rudy został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Walecznych, a Alek orderem Virtuti Militari.

Po powrocie Zośka został przydzielony do zorganizowania kolejnej akcji odbicia więźniów przewożonych z Majdanku do Oświęcimia. Akcja miała miejsce w Celestynowie i przebiegła pomyślnie mimo, iż w niedużej odległości od nich znajdował się pociąg pełen niemieckich żołnierzy.

Latem 1943 r. Niemcy wpadli na trop tajnego magazynu broni, gdzie zastali Wróbla i jego brata. Zawiązała się walka, w której Wróbel przy pomocy butelki z benzyną i granata pokonał 5 policjantów.
"Walka trwa. Trzeba przerwać tę opowieść. Opowieść o wspaniałych ideałach BRATERSTWA i SŁUŻBY, o ludziach, którzy potrafią pięknie umierać i PIĘKNIE ŻYĆ."
W dalszej części książki opisana została niezwykle pechowa akcja pod Czarnocinem, która była dowodzona przez Zośkę. Jej celem było wysadzenie niemieckiego pociągu z amunicją. Najpierw w strzelaninie zginęło trzech kolegów Zośki. Pociąg nie został wysadzony, gdyż Zośka pomylił drogę i przyjechał za późno. Ostatecznie uszkodzono jedynie most. W drodze powrotnej dywersanci mieli wypadek - auto na zakręcie wypadło z drogi i dachowało. Kierowca był ciężko ranny. Zapakowano go do auta, którym jechał Zośka. Trzej inni szturmowcy musieli wracać pieszo i osłaniać konwój z rannym. Niestety rankiem natknęli się na niemiecki patrol. W potyczce zginęli Felek Pendelski, Andrzej Zawadowski (ps. Gruby) oraz Maciek.

Po tej akcji Zośka znowu miał poczucie winy. Pewnego dnia został aresztowany na ulicy. Aby nie wydać żadnych informacji zjadł kartkę z danymi do fałszywej karty rozpoznawczej, którą miał wręczyć łącznikowi. Tydzień później, dzięki pomocy przyjaciół, opuścił więzienie.

Mijał czas a Zośka został przydzielony do kolejnej akcji, która okazała się jego ostatnią. Miano zlikwidować 10 posterunków niemieckiej żandarmerii. Zośka dowodził akcją we wsi Sieczychy. Atak był doskonale przygotowany i akcja zakończyła się likwidacją posterunku. W walce zginął tylko jeden szturmowiec - Zośka, który jako pierwszy wpadł na posterunek.

Książkę kończą słowa:

# data[].attributes.attachment_link.description
Streszczenie Autorem powieści jest Aleksander Kamiński. Została ona wydana w 1943 r. i jest oparta na prawdziwych wydarzeniach z lat 1939-1943. Opowiada ona historię: Tadeusza Zawadzkiego ps. "Zośki" Jana Bytnara ps. "Rudy" Macieja Dawidowskiego ps. "Alek" oraz wielu innych chłopców. Główni bohaterowie utworu byli uczniami Gimnazjum im.

# data[].attributes.body
"Reduta Ordona"

# data[].attributes.body
"Kamienie na szaniec" SUPER!!

# data[].attributes.body
A. Mickiewicz "Stepy akermańskie"

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja - "Stepy akermańskie" Adama Mickiewicza

# data[].attributes.body
H. Sienkiewicz "Krzyżacy" - streszczenie

# data[].attributes.body
najważniejsze wydarzenia

# data[].attributes.attachment_link.title
11. Krzyżacy - Opracowanie: Najważniejsze wydarzenia

# data[].attributes.body
omówienie treści T. I

# data[].attributes.attachment_link.title
3. Krzyżacy - Opracowanie: Omówienie treści Tom I

# data[].attributes.body
omówienie treści T. II

# data[].attributes.attachment_link.title
4. Krzyżacy - Opracowanie: Omówienie treści Tom II

# data[].attributes.body
postaci historyczne

# data[].attributes.attachment_link.title
6. Krzyżacy - Opracowanie: Postacie historyczne

# data[].attributes.body
H. Sienkiewicz "Krzyżacy" - postacie fikcyjne

# data[].attributes.attachment_link.title
5. Krzyżacy - Opracowanie: Postacie fikcyjne

# data[].attributes.body
powieść historyczna

# data[].attributes.attachment_link.title
9. Krzyżacy - Opracowanie: Powieść historyczna

# data[].attributes.body
H. Sienkiewicz Quo vadis"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Streszczenie

Autorem powieści jest Henryk Sienkiewicz. W formie książkowej ukazała się w 1896 r.

Quo vadis znaczy "dokąd idziesz".

Akcja utworu rozgrywa się od 63. do 66. roku naszej ery. Akcja epilogu przypada na 68 rok naszej ery, a więc rok śmierci cezara Nerona.

Akcja utworu rozpoczyna się gdy Petroniusza odwiedził Marek Winicjusz. Petroniusz był wysokim urzędnikiem i doradcą cezara Nerona a zarazem znawcą sztuki i poetą. Marek Winicjusz był jego siostrzeńcem. Był też wojskowym i dopiero co wrócił z wyprawy do Azji Mniejszej. Postanowił więc odwiedzić wuja. W trakcie rozmowy wyznał, iż zakochał się w pewnej dziewczynie, którą poznał w domu Aulusa Plaucjusza. Winicjusz wspomniał jak będąc pod miastem wybił rękę. Widział to Aulus i zabrał go do siebie, gdzie przez kilkanaście dni opiekował się nim lekarz-niewolnik, imieniem Merion.

Tam też poznał dziewczynę, na którą w domu wołano Ligia, gdyż pochodziła z narodu Ligów. Jednak, jej barbarzyńskie imię, jak stwierdził Marek, brzmiało: Kallina. Aulus Plaucjusz wraz z żoną nie traktowali dziewczyny jak niewolnicy, lecz jak własną córkę.

Kallina trafiła do Rzymu w następujący sposób. Gdy była jeszcze dzieckiem, przy granicy Cesarstwa Rzymskiego wybuchła wojna między ludami barbarzyńskimi. Cezara Klaudiusza nie bardzo ta wojna interesowała, chciał jedynie, aby barbarzyńcy nie przekraczali granicy jego państwa. Poinformował o tym Histera - dowódcę legii naddunajskiej.
"Hister zażądał wówczas od Ligów, by przyrzekli, iż nie przekroczą granicy, na co nie tylko zgoǳili się, ale dali zakładników, mięǳy którymi znajdowała się żona i córka ich woǳa... Wiadomo ci, że barbarzyńcy wyciągają na wojny z żonami i ǳiećmi... Otóż moja Ligia jest córką owego woǳa."
Ligowie istotnie nie przekroczyli granicy, ale w wojnie zginął ich wódz. Po zakładników nikt się nie zgłosił. Matka Kalliny zmarła, więc dziewczynkę wysłano do Rzymu, gdzie trafiła do domu Aulusa Plaucjusza i jego żony Pomponii Grecyny. Formalnie więc, dziewczyna nie była niewolnicą, lecz zakładniczką i należała do cezara Nerona.

Petroniusz obiecał Winicjuszowi, że spróbuje wpłynąć na Aulusa, aby ten wydał mu Ligię. Jakiś czas później wsiadł na lektykę niesioną przez ogromnych Murzynów i wraz z Markiem udał się do Plaucjusza. Na miejscu gospodarz był zaskoczony ich wizytą. Petroniusz udawał, że celem wizyty jest podziękowanie za opiekę nad Winicjuszem, gdy ten był w potrzebie.

Udali się do ogrodowego tricinium, gdzie była żona gospodarza, Pomponia. W oddali słychać było odgłosy bawiącego się małego Aulusa i Ligii. Marek udał się więc w ich stronę i wraz z Ligią usiadł na ławce. Gdy chłopiec pobiegł pobawić się nad stawem, Marek wykorzystał chwilę osobności i zaczął pięknymi słowami czarować Ligię. Zmieszana dziewczyna nie rozumiała jeszcze, że Winicjusz się w niej zakochał. Tymczasem w tricinium Petroniusz z Pomponią podziwiali zachód słońca. Poeta zachwycił panujący u nich spokój i powiedział:
„Rozważam w duszy, jak odmienny jest wasz świat od tego świata, którym włada nasz Nero"
Pomponia odparła jednak, że światem nie rządzi Nero, lecz jeden sprawiedliwy i wszechmocny Bóg. W drodze powrotnej Petroniusz rozmawiał z Markiem o wrażeniach z wizyty i wyjaśnił, że nie wspomniał o prawdziwym jej celu, gdyż tamta rodzina jest zbyt cnotliwa i nie oddaliby Ligii. Obiecał krewnemu, że znajdzie inny sposób. Ponadto wuj odżegnywał Marka od pomysłu poślubienia Ligii.

Następnego dnia Petroniusz odbył poufną rozmowę z Neronem. Trzy dni później, ku zaskoczeniu Aulusa do jego domu przyszli żołnierze z rozkazem doprowadzenia Ligii do cezara. Pomponia i Aulus byli poruszeni, lecz nie mieli innego wyjścia jak wydać Ligię. Domyślali się, że stoi za tym Petroniusz, który zapewne chciał aby Ligia stała się jego, bądź Winicjusza, nałożnicą. Ligia wraz ze służbą udała się więc do cezara. Towarzyszył jej też niewolnik Ursus, który od zawsze jej służył, a wcześniej nawet jej matce, gdy jeszcze żyła.

Załamany Plaucjusz udał się do Nerona, prosić go o łaskę, lecz ten go nie przyjął. Następnie udał się do Seneki, lecz ten oznajmił, że nie ma już posłuchu u Nerona i nie mógł nic załatwić. Udał się też do Winicjusza, lecz gdy go spotkał zauważył, że Marek o niczym nie wiedział i był szczerze zdziwiony zaistniałą sytuacją. Mało tego, gdy usłyszał, że za wszystkim stoi Petroniusz, młody żołnierz wściekł się i pobiegł szukać wuja.

Gdy go znalazł, Petroniuszowi z trudem udało się go uspokoić i wytłumaczyć, że taki był jego plan. W końcu Ligia i tak trafi do Winicjusza, lecz dla zachowania pozorów najpierw musi trochę pobyć na dworze cezara, gdzie była pod opieką Akte. Jako że cezar mógł z dziewczyną zrobić co zechce, Petroniusz wpoił mu wcześniej, że nie jest to dziewczyna godna cezara.

Następnego dnia na dworze cezara odbyła się uczta. Skromna chrześcijanka nigdy nie widziała takiego przepychu. Obok niej usiadł Winicjusz, który w trakcie imprezy wyznał jej miłość. Młodym z oddali przyglądał się Neron. Petroniusz widząc to, podszedł do cezara i szepnął: "za wąska w biodrach", na co Neron przytaknął. Następnie władca, na prośbę zebranych, zaśpiewał pieśń. Z czasem uczta przerodziła się w pijacką orgię.

Pijany Neron miewał wizje, w których ukazywała mu się własna matka, którą skazał niegdyś na śmierć. Pijany Winicjusz zaczął obejmować i całować Ligię. Dziewczyna nie mogła się wyrwać z jego objęć. Na pomoc przyszła Akte, lecz również nie miała siły. Dopiero potężny Ursus zdołał uratować dziewczynę. Marek, kompletnie pijany, padł na podłogę i zasnął.

Ursus odniósł Ligię do komnaty Akte. Już wiedzieli, że następnego dnia zostanie ona oddana do domu Winicjusza, więc zaczęli obmyślać plan ucieczki. Ligia chciała wrócić do przybranych rodziców, lecz Akte odradziła jej, gdyż to oznaczałoby dla nich wyrok śmierci. Stanęło na tym, że Ursus odbije ją, gdy ta będzie prowadzona do domu Marka. Następnie siłacz udał się do biskupa.

Następnego dnia Winicjusz wraz Petroniuszem i gośćmi czekali z uroczystą ucztą na nadejście Ligii. Ursus wraz z innymi chrześcijanami, napadł na niosących Ligię niewolników i zabił ich dowódcę a resztę przegonił. Niewolnik, który przyniósł Winicjuszowi złe wieści został uderzony przez niego świecznikiem w głowę. Marek był wściekły i myślał, że to cezar nakazał ją porwać dla siebie.

Udał się więc do Nerona, lecz ten nikogo nie przyjmował, gdyż wraz z żoną Poppeą czuwał nad łóżkiem chorej córki. Następnie udał się do Akte, która przyznała, że Ligia na własne życzenie uciekła do chrześcijan. Dodała, że dziewczyna kocha go, lecz nie chciała zostać nałożnicą. Oznajmiła też, żeby nie prosił o pomoc Nerona, gdyż w pałacu sądzili, że to Ligia rzuciła urok na córkę cezara i jeśli ta nie wyzdrowieje, Ligię czeka kara śmierci.

Petroniusz widząc smutek siostrzeńca podsuwał mu różne kobiety, ale młodzieniec ich nie chciał - myślał tylko o Ligii. Urzędnik dowiedział się, że jego niewolnica, Eunice, zna kogoś kto może coś wiedzieć o ukrywającej się Ligii. Kazał więc go sprowadzić.

Przybył on następnego dnia. Nazywał się Chilon Chilonides i obiecał, że za pewną opłatą odszuka Ligię. W kolejnych dniach nadeszła wieść o śmierci córki Nerona, Augusty. Gniew władcy mógł z łatwością dosięgnąć Ligię i Aulusów, lecz Petroniusz znając go dobrze, sprytnie wpłynął na cezara i ukierunkował jego stan duszy w kierunku sztuki. Neron za radą Petroniusza udał się do miejsca narodzin Augusty, gdzie miał napisać hymn.

W dalszej części powieści Neron wraz ze świtą udał się w podróż do Grecji. Towarzyszył mu Petroniusz, który wymieniał listy z Winicjuszem, aby wiedzieć jak przebiegają sprawy.

Chilonowi udało się wejść w szeregi chrześcijan. Aby uzyskać ich zaufanie wspierał ich finansowo. Pieniądze brał od Winicjusza. W Rzymie pojawił się Glaukus - chrześcijanin, którego żonę i dzieci Chilon sprzedał niegdyś handlarzom niewolników. Na samego Glaukusa nasłał zbójców, którzy ranili go i zostawili na pewną śmierć, lecz ten cudem przeżył. Teraz Chilon obawiał się, że Glaukus go rozpozna i wyda. Opowiedział więc o tym Winicjuszowi, który dał mu pieniądze na wynajęcie zabójcy.

Ten jednak udał się do Ursusa i okłamał go mówiąc, że Glaukus jest w rzeczywistości synem Judasza i że planuje wydać całą gminę chrześcijańską. Ursus obiecał, że go zabije w czasie spotkania z Piotrem apostołem, który miał wkrótce pojawić się w wiecznym mieście. Winicjusz również planował udać się na to spotkanie i odnaleźć tam Ligię. W obawie przed Ursusem planował wziąć ze sobą najsilniejszego gladiatora, Krotona.

W końcu Marek, Kroton i Chilon udali się na tajne spotkanie chrześcijan. Słowa Piotra apostoła o tym, że należy być miłosiernym i cierpliwie znosić krzywdę, zaskoczyły młodego Winicjusza. Nie rozumiał on jak można wybaczać wrogom. W tłumie dostrzegli Ligię. Po nabożeństwie śledzili ją i Ursusa do miejsca, gdzie mieszkali. Kroton i Marek weszli do środka, aby porwać dziewczynę. Kroton jednak nie dał rady Ursusowi, który go zabił. Gdy już miał to samo zrobić z Winicjuszem, Ligia krzyknęła, aby nie robił mu krzywdy.

Rannym Winicjuszem zaopiekowała się Ligia. Wezwała do niego Glaukusa, który był lekarzem. Oznajmił on, że rana nie jest śmiertelna. Ursus wyznał lekarzowi, że jeszcze wczoraj był gotów go zabić. Następnie Marek poprosił Ursusa, aby odnalazł i sprowadził do niego Chilona. Tak też się stało. Marek powiedział Chilonowi, że gdy weszli do środka, Kroton zaatakował go i ranił dlatego Marek musiał go zabić. Ligia i Ursus zaś opatrzyli mu rany i opiekują się nim. W ten sposób Winicjusz chciał ochronić chrześcijan od kary za zabicie Krotona. Wtem do pokoju wszedł Glaukus, który rozpoznał swego dawnego oprawcę, Chilona. Po chrześcijańsku wybaczył mu winy. Widząc to Winicjusz dostrzegł ogromną siłę nowej religii i bardzo się nią zainteresował.

Z czasem uczucie między Markiem a Ligią rozkwitło. Dziewczyna widząc przemianę Winicjusza zakochała się w nim. Pewnego dnia w domu, w którym przebywali pojawili się Piotr i Paweł z Tarsu, którzy dyskutowali na temat religii. W rozmowie tej uczestniczył również Winicjusz.

W końcu Marek wrócił do swego domu i zastał niewolników ucztujących w jego pokoju. Wściekły wołał o rózgi, lecz zreflektował się i zamknął się w bibliotece, gdzie przebywał trzy dni. Niewolnicy bali się, że obmyśla on dla nich karę. Ten jednak oznajmił:
„Przebaczam wam, wy zaś dobrą służbą starajcie się naprawić winy"
Winicjusz przeżył przemianę i zaczął niewolników traktować jak ludzi. Od czasu do czasu w jego domu pojawiał się Glaukus, który przynosił wieści od Ligii, która musiała się ukrywać. Pewnego razu spytał go o przyjęcie chrztu, lecz Glaukus odparł, że chrzest nie zagwarantuje mu miłości Ligii. Winicjusz miał wiele oporów przed przyjęciem nowej religii. Nie pasowała ona do jego charakteru.

Gdy Glaukus przestał do niego przychodzić, w jego myśli wkradły się wątpliwości. W końcu nie wytrzymał i postanowił zapomnieć o dziewczynie. Rzucił się w wir rozpusty, co chwilę miał inną kochankę. Nowe romanse nie pozwalały mu jednak zapomnieć o Ligii.

Tymczasem Petroniusz i Neron wrócili do Rzymu. W trakcie rozmowy Petroniusz wyznał iż zakochał się w swej niewolnicy Eunice do tego stopnia, że darował jej wolność i bez jej wiedzy przepisał na nią cały swój majątek. Poradził też Winicjuszowi, aby koniecznie spotkał się z cezarem, gdyż ten gniewał się na niego, że nie towarzyszył im w podróży do Grecji.

Pewien zausznik Nerona a jednocześnie przeciwnik Petroniusza, imieniem Tigellin postanowił zorganizować dla cezara ucztę nie z tej ziemi. Chciał w ten sposób podlizać się władcy. Uczta była ogromna i bardzo droga. Specjalnie z tej okazji z całego świata sprowadzono różne zwierzęta, które miały zadziwić Nerona. Zbudowano też ogromną tratwę z pozłacanych bali na środku której ustawiono namiot z syryjskiej purpury, w którym odbyła się uczta. Gości obsługiwały nagie kobiety i mężczyźni. Przygrywano na harfach i cytrach.

W trakcie rozpustnej zabawy do pijanego Winicjusza podeszła kobieta z zawoalowaną twarzą i próbowała go uwieść. Marek odparł:
„Ktokolwiek jesteś, kocham inną i nie chce cię"
Kobieta odkryła woal i okazało się, że była to Poppea, żona cezara. W tym momencie wszedł Petroniusz. Kobieta najwyraźniej chciała się zemścić na Neronie, który spędził noc z Rubrią, jedną z westalek ze świątyni Westy. W tym momencie w Winicjuszu coś pękło. Wykrzyczał, że ma dość Rzymu, uczt i rozpusty, oraz że kocha tylko jedną, po czym wyszedł.

Petroniusz, dobrze wiedział do czego zdolna jest Poppea, więc zaczął się obawiać, czy przypadkiem nie będzie chciała się zemścić na Winicjuszu a może nawet i na nim samym. Myślał jakby tu wysłać Marka w jakąś podróż, aby na pewien czas opuścił Rzym. Przeszło mu przez myśl podsunięcie Neronowi pomysłu wypędzenia chrześcijan z Rzymu, tak aby Marek podążył za Ligią.

Poppea wpłynęła na cezara, aby zaprosił Winicjusza. W rzeczywistości był to rozkaz a jego niepojawienie się równałoby się ze śmiercią. Tymczasem u Marka zjawił się wynędzniały Chilon, który chciał ponownie zarobić i powiedział, że wie gdzie ukrywa się Ligia, że dzięki jego pomocy będzie mógł ją porwać. Słowa te nie spodobały się Winicjuszowi, który rozkazał go wychłostać. Skatowany Chilon stracił przytomność. Po wszystkim Marek ocucił go, nakarmił i rozkazał zaprowadzić do domu Ligii. Gdy ten wykonał rozkaz usłyszał, że ma zapomnieć o chrześcijanach a także o tym, że z nim współpracował. Marek dał mu złotą monetę, lecz Chilon i tak w duszy poprzysiągł mu zemstę.

W domu Marek spotkał Glaukusa, Piotra i Pawła z Tarsu, którym opowiedział o swej miłości do Ligii oraz, że chce poznać naukę Chrystusa. Piotr ucieszony wyznaniem Marka, wezwał Ligię. Gdy przybyła, spytał ją czy kocha Winicjusza. Odpowiedziała, że tak, po czym młodzi uklękli przed Piotrem, który pobłogosławił ich miłość. Ligia zgodziła się zostać żoną Marka.

Następnie Winicjusz udał się do siebie, zaprosił wuja i oznajmił mu, że jest narzeczonym Ligii. Z radości dał wolność niewolnikom, którzy odsłużyli u niego 20 lat, a pozostałym wręczył po 3 złote monety.

Mijał czas a cezar wraz ze świtą udał się do Ancjum. Petroniusz swymi pochlebstwami tak go zmanipulował, że Neron w obecności żony Poppei, rozkazał Winicjuszowi poślubić Ligię. Dało mu to gwarancję bezpieczeństwa - Poppea nie mogła już zemścić się na młodzieńcu. Podczas jednej z uczt w Ancjum Neron mówił, że chciałby widzieć jak Rzym płonie, gdyż to pozwoliłoby ukończyć wiersz o pożarze Troi. A że nigdy nie widział płonącego miasta, nie potrafił ubrać tego w słowa.

Jakiś czas później nadjechał posłaniec z informacją, że stolica płonie. Cezar był zadowolony. Winicjusz wsiadł na konia i pognał ratować Ligię. Gdy dotarł na miejsce ujrzał w popłochu uciekających ludzi przed zniszczeniem. Dom Ligii był już pusty. Marek spotkał Chilona a Marek obiecał, że da mu dom z winnicą jeśli zaprowadzi go do ukochanej. Ten powiódł go do Piotra apostoła. Marek przyjął u niego chrzest.

Nocą Neron wrócił do miasta, aby podziwiać niszczycielską potęgę ognia. Szybko rozeszły się plotki, że to on stoi za podpaleniem Wiecznego Miasta. Tłum był rozwścieczony, więc władca musiał znaleźć winnych zagłady Rzymu. Chciał wrobić Tigellina, lecz ten oświadczył, że spalił miasto z jego rozkazu i zagroził buntem pretoriańskim. Podpowiedział, że lepiej zwalić winę na chrześcijan. Tak też się stało. Tygelin sprowadził Chilona jako świadka. Poświadczył on fałszywie, że chrześcijanie podpalili miasto. Cezar nagrodził go i uczynił go augustianinem.

Petroniusz oznajmił Winicjuszowi, że wraz z Ligią powinni uciec z miasta, gdyż chrześcijanom grozi niebezpieczeństwo. W całym Rzymie zaczęto budować areny, na których będą mordowani chrześcijanie. Marek jednak nie zdążył ostrzec ukochanej, która została uwięziona. Winicjusz próbował przekupić strażników, ale bezskutecznie.

W międzyczasie szalony Neron kazał zabić Rifiusa, syna Poppei a swojego pasierba, za to, że ten zasnął podczas czytania jego wierszy.

Rozpoczęły się krwawe igrzyska, na których mordowano chrześcijan. Bezbronni ginęli z rąk gladiatorów i dzikich zwierząt. Chrześcijanie na arenie modlili się i chwalili Boga, co dziwiło oglądających to Rzymian.

Neron wpadł też na pomysł, aby część chrześcijan przybić do krzyży i podpalić. Tak też uczyniono.

Tymczasem Winicjusz wpadł na pomysł uratowania ukochanej. Zatrudnił się w więzieniu przy wynoszeniu ciał umarłych, przekupił innych strażników i już miał ewakuować Ligię, lecz ta została przeniesiona do innego więzienia. Winicjusz stracił już ostatnią nadzieję i błagał Piotra apostoła o ratunek, lecz ten kazał mu jedynie wierzyć, bo Ligii nic się nie stanie.

Neron z radością oglądał krwawe sceny. Pewnego razu oglądając z bliska płonących chrześcijan towarzyszył mu Chilon, który był przerażony tym co widzi. Dostrzegł on na krzyżu Glauka, który niegdyś przebaczył mu winy. Chilon ponownie poprosił go o przebaczenie i je dostał. Coś w nim wtedy pękło. Zrozumiał jak wielkie krzywdy wyrządził niewinnym ludziom i zaczął krzyczeć, że to Neron podpalił miasto. Kazał zaprzestać palenia chrześcijan. Zrobiło się zamieszanie a publiczność zaczęła krzyczeć na Nerona. Chilon zdołał uciec i udał się do Pawła, który udzielił mu chrztu.

Tigellin odnalazł go jednak i sprowadził do pałacu gdzie został poddany torturom. Mimo to nie odwołał on swoich słów. W końcu wyrwano mu język i wpuszczono na arenę, gdzie miał go rozszarpać niedźwiedź. Zwierzę jednak go nie zaatakowała i Chilon skonał w spokoju.

Tymczasem Petroniusz próbował wpłynąć na Nerona, aby uwolnił Ligię, lecz ten odparł jedynie, że może to uczyni. Nadszedł dzień, w którym na arenie stanął Ursus. Winicjusz był na widowni. Nagle wbiegł germański byk, do którego przywiązana była naga Ligia.

Ursus pochwycił zwierzę za rogi i zaczął się z nim mocować. Nogi ugrzęzły mu w piachu areny, z nadludzkiego wysiłku na ciele pojawiły się żyły, a on zrobił się cały czerwony. W końcu zwierzę uległo a Ursus skręcił mu kark. Na widowni zawrzało z radości a Ursus stał się ich bohaterem i dlatego oczekiwano dla niego łaski. Neron nie miał wyjścia i musiał ich ułaskawić.

Winicjusz wskoczył na arenę i okrył tuniką ciało ukochanej, którą zabrał do siebie.Tam pod jego opieką, dziewczyna powróciła do zdrowia. Oboje planowali wyjechać na Sycylię.

Piotr apostoł w obawie przed prześladowaniami uciekł z Rzymu. Idąc drogą objawił mu się Chrystus. Piotr spytał:
"Quo vadis, Domine?" (Dokąd idziesz panie?)
Ten odrzekł:
" - Gdy ty opuszczasz lud mój, do Rzymu idę, by mnie ukrzyżowano raz wtóry."
Piotr postanowił powrócić do Rzymu. Tam wraz z Pawłem został pojmany i uwięziony. Gdy szli na śmierć towarzyszyły im tłumy wiernych.

Tymczasem Neron szalał ze wściekłości, gdyż Pizon knuł spisek przeciw niemu. Petroniusz wiedział, że traci poparcie Nerona i czuł nadchodzącą śmierć. Dostał też list od Marka, w którym informował, że wraz z Ligią żyją spokojnie na Sycylii. Petroniusza bardzo ucieszyła ta wiadomość.

Petroniusz postanowił sam zdecydować kiedy odejdzie z tego świata. Wiedział, że Neron wydał już na niego wyrok. Zorganizował więc przyjęcie, na którym odczytał swój list do Nerona, w którym wyśmiewał jego talenty artystyczne, jego brak pojęcia o poezji, śpiewie i graniu na cytrze. Zebrani goście byli przerażeni. Wtem podszedł do niego lekarz i otworzył mu żyły. Ten sam los spotkał Eunice.

Z epilogu dowiadujemy się, że gdy Neron przebywał w Grecji, w Rzymie wybuchł bunt. Gdy powrócił, nowym cezarem okrzyknięto Galbę, więc Neron musiał uciekać za miasto, gdzie schronił się w willi przyjaciela. Tam dotarłą do niego wieść, iż senat wydał na niego wyrok śmierci. Neron postanowił się zabić, lecz w kluczowym momencie nie miał odwagi i pomógł mu Epafrodyt popychając rękę z nożem, który wbił się głęboko w szyję.

Nagle wbiegł centurion, który krzyknął do cezara:
"- Przynoszę ci życie!"
Lecz było już za późno. Ciało Nerona nazajutrz zostało spalone na stosie.

# data[].attributes.attachment_link.description
Streszczenie Autorem powieści jest Henryk Sienkiewicz. W formie książkowej ukazała się w 1896 r. Quo vadis znaczy "dokąd idziesz". Akcja utworu rozgrywa się od 63. do 66. roku naszej ery. Akcja epilogu przypada na 68 rok naszej ery, a więc rok śmierci cezara Nerona. Akcja utworu rozpoczyna się gdy Petroniusza odwiedził Marek Winicjusz.

# data[].attributes.body
narracja i język powieści

# data[].attributes.attachment_link.title
8. Quo Vadis - Opracowanie: Narracja i język w powieści

# data[].attributes.body
świat pogański i chrześcijański

# data[].attributes.attachment_link.title
7. Quo Vadis - Opracowanie: Świag pogański i chrześcijański

# data[].attributes.body
postaci historyczne

# data[].attributes.attachment_link.title
6. Quo Vadis - Opracowanie: Postaci historyczne

# data[].attributes.body
bohaterowie powieści

# data[].attributes.attachment_link.title
5. Quo Vadis - Opracowanie: Bohaterowie powieści

# data[].attributes.body
opracowanie treści

# data[].attributes.attachment_link.title
4. Quo Vadis - Opracowanie: Omówienie treści powieści

# data[].attributes.body
geneza powieści

# data[].attributes.attachment_link.title
3. Quo Vadis - Opracowanie: Geneza powieści

# data[].attributes.body
"Żona modna" wersja Minecraftowa

# data[].attributes.body
gdyby ktoś chciał obejrzeć...

# data[].attributes.body
gdyby ktoś chciał obejrzeć...

# data[].attributes.body
A. Fredro "Zemsta"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autorem komedii jest Aleksander hrabia Fredro. Jej pierwsze wydanie książkowe miało miejsce we Lwowie w 1838 r.

Utwór był inspirowany prawdziwymi wydarzeniami. Opisuje konflikt między Rejentem Milczkiem a Cześnikiem Raptusiewiczem. Rejent był ojcem Wacława i właścicielem połowy zamku. Cześnik był stryjem Klary, którą się opiekował. To Klara była właścicielką drugiej połowy zamku. Ponadto dziewczyna podkochiwała się w Wacławie. Kolejną postacią pierwszoplanową był Józef Papkin - szlachcic na usługach Cześnika, zakochany w Klarze.

Ponadto w utworze występują:

Podstolina Hanna Czepiersińska - trzykrotna wdowa, Cześnik pragnął się z nią ożenić dla pieniędzy

Perełka - kucharz Cześnika

Dyndalski - sługa i marszałek Cześnika. Pisał w jego imieniu list.

Śmigalski - dworzanin Cześnika

Mularze (murarze) - zatrudnieni przez Rejenta, których zmuszał do składania fałszywych zeznań co do pobicia.

Komedia rozpoczyna się mottem:
"Nie masz nic tak złego,
żeby się na dobre nie przydało.
Bywa z węża dryjakiew,
złe często dobremu okazyją daje."
[*dryjakiew (z grec.) - lekarstwo]
Akt I Scena 1
Jest poranek. Cześnik Raptusiewicz siedzi w szlafmycy i przegląda papiery majątkowe Podstoliny, gdyż zastanawia się czy by jej nie poślubić. Dyndalski przygotowuje mu w tym czasie śniadanie.

Cześnik mówi:
Scena 2
Wtem przychodzi Papkin i zaczyna opowiadać wyssane z palca historie jak to ciężko było mu dotrzeć do zamku, jak się ponoć z kimś pojedynkował. W rzeczywistości grał w karty za pieniądze Cześnika, swojego pryncypała. Raptusiewicz doskonale zdawał sobie z tego sprawę, ale postanowił wykorzystać dar krasomówczy Papkina w swoich celach: odtąd miał on być pośrednikiem w jego kontaktach z nielubianym sąsiadem - Rejentem. Ponadto Cześnik wyjaśnił Papkinowi, że zamierza ożenić się z Podstoliną i dlatego mianuje Papkina swym swatem.
Scena 3
Zadowolony Papkin prowadzi monolog, w którym wyznaje, że zamierza ożenić się z Klarą. Następnie gra na gitarze i śpiewa.
Scena 4
W końcu Papkin spotyka się z Podstoliną i pyta co by było gdyby okazało się, że Cześnik chce się z nią ożenić. Kobieta odpowiada, iż
"Cieszyłby się z odpowiedzi" Scena 5
Do zamku przybyli mularze (czyli murarze), którzy zaczęli naprawiać mur dzielący skrzydła zamku. Widząc to Cześnik wściekł się i nakazał Papkinowi rozgonienie robotników. Papkin choć wolałby pokojowo załatwić sprawę, nie ma wyjścia i musi posłuchać Raptusiewicza.
Scena 6
Wacław przechodzi przez wyłom w murze, aby spotkać się z ukochaną Klarą. Młodzieniec wie, że ich małżeństwo jest nie możliwe, gdyż jego ojciec, Rejent oraz stryj Klary, Cześnik, nie wyrażą na nie zgody. Proponuje więc dziewczynie ucieczkę, lecz ta odmawia. Na odgłos zbliżających się ludzi rozchodzą się.
Scena 7
Papkin wraz ze Śmigalskim i uzbrojoną służbą przychodzą rozgonić mularzy. Scenę obserwują z okien Rejent i Cześnik, który nie chce, aby naprawiano mur. Papkin ochoczo nawołuje do ataku, ale sam tchórzliwie chowa się za rogiem. Dochodzi do bójki. Rejent zagrzewa do walki mularzy, a Cześnik swoich ludzi. Raptusiewicz krzyczy:
"Hej! Gerwazy! Daj gwintówkę,
Niechaj strącę tę makówkę!"
Słysząc to Rejent zamyka okno w obawie przed strzałem. Gdy awantura dobiega końca, Papkin wchodzi na pusty plac boju i głośno odgraża się wrogom.
Scena 8
Słysząc to Wacław udaje przestraszonego i prosi Papkina by ten wziął go w niewolę. Młodzieniec przedstawia się jako zarządca dóbr Rejenta. Papkin cieszy się z takiego jeńca, gdyż myśli, że Cześnik w podzience odda mu Klarę za żonę.
Akt II Scena 1
Papkin wraz z Wacławem wchodzą do pokoju Cześnika. Papkin zaczyna wychwalać swą bohaterską walkę, lecz Cześnik doskonale wiedział, że ten stał tchórzliwie z boku i przyglądał się rozwojowi sytuacji. Papkin okazuje swojego jeńca, jednak Cześnik wcale nie miał ochoty zatrzymywać domniemanego komisarza Rejenta i każe mu wracać. Wacław jednak nie chce wracać i próbuje namówić Cześnika do zakopania toporu wojennego. Raptusiewicz odpowiada:
"Ja z nim w zgodzie? - Mocium panie,
Wprzódy słońce w miejscu stanie!
Wprzódy w morzu wyschnie woda,
Nim tu u nas będzie zgoda!"
...po czym wychodzi z pokoju.
Scena 2
Wacław zostaje sam z Papkinem, który zaczyna w komiczny sposób przechwalać się jak to niegdyś brał jeńców tysiącami i od jego woli zależało ich życie. Tym razem wspaniałomyślnie daje Wacławowi wolność, lecz ten upiera się, że chce zostać. Papkin stwierdza, że za małą opłatą zgodzi się na to. Wacław wyciąga sakiewkę i kusi nią Papkina. Ponadto wyznaje, że chce zostać bo kocha Klarę. Przyznaje się, że nie jest żadnym komisarzem, a synem Rejenta i chce aby Cześnik nie wiedząc o tym zatrudnił go jako sługę. Papkina martwi taki konkurent do ręki Klary, lecz sakiewka złota jest dla niego ważniejsza i zgadza się mu pomóc.
Scena 3
Papkin wychodzi. Na Wacława naskakuje Klara, która słyszała ich rozmowę i wie, że Wacław chce zostać. Dziewczyna boi się o niego, lecz ten ją uspokaja. Klara oznajmia, że może uda im się jakoś przekabacić stryja na swoją stronę. Przed chwilą widziała jak ten wraz z Podstoliną wyznali sobie miłość. Klara wpada na pomysł, aby Wacław najpierw wkupił się w łaski Podstoliny. Wychodzi, gdyż chce zaaranżować spotkanie.
Scena 4
Młodzieniec w samotności rozmyśla nad zmiennością kobiet. Klara raz jest przerażona, a raz pełna męstwa.
Scena 5
Przychodzi Podstolina. Okazuje się, że się znają, co wprowadza Wacława w zakłopotanie, ponieważ, w trakcie studiów w stolicy podawał się za księcia litewskiego Radosława. Chciał w ten sposób łatwiej wkupywać się w łaski kobiet. Poznał tam Podstolinę, z którą miał romans. Wygląda na to, że wdowa nie miała by problemu, żeby go odnowić. Wacław przyznaje się, że to wszystko były kłamstwa. Tłumaczy, że był młody. Wyznaje, że nazywa się Wacław Milczek.
Scena 6
Przychodzi Klara, aby sprawdzić jak się sprawy mają. Jest zadowolona, gdyż wygląda na to, że Podstolina polubiła Wacława.
Scena 7
Klara spotyka Papkina, który próbuje ją uwieźć. Ma jeszcze nadzieję, że może wybierze jego a nie Wacława. Dziewczynę bawi postawa Papkina. Ironicznie przypomina, że dawniej, gdy rycerz chciał zdobyć serce kobiety, musiał się wsławić w boju. Papkin rzecz jasna stwierdza z wielkim zapałem iż dokonał w życiu wiele, i że szkoda, iż jego szabla - Artemiza - nie może mówić, bo potwierdziłaby jego słowa. Klarę śmieszą jego przechwałki i żąda aby Papkin dowiódł swego posłuszeństwa i przez pół roku milczał, Ponadto miał dowieść wytrwałości i żyć tylko o chlebie i wodzie przez rok i sześć dni. Na koniec miał dowieść śmiałości i schwytać żywcem krokodyla i okazać go swej pani. Klara kończy słowami:
Scena 8
Papkin rozmyśla o tym co dopiero usłyszał. Wykrzykuje "Krrrokodyla!" i dodaje ironicznie: "tylko tyle!". Nie może on pojąć skąd się biorą takie zachcianki. Post i milczenie jeszcze by wytrzymał, ale złapanie gada było już ponad jego siły. Przychodzi Wacław i daje Papkinowi sakiewkę, przypominając o milczeniu.
Scena 9
Cześnik Raptusiewicz oznajmia Papkinowi, iż odbędą się dziś zaręczyny. Podstolina bowiem dała mu słowo. Papkin cieszy się i przypisuje ten sukces sobie jako dobremu swatowi. Raptusiewicz stwierdza, że to jego własna zasługa, a nie Papkina. Ten podejmuje próbę załatwienia Wacławowi pracy u Cześnika. W końcu dostał za to łapówkę. Raptusiewicz nie chce o tym słyszeć, jednak gdyby Rejentowi zależało na tym, aby odzyskać komisarza,, to wtedy owszem - zatrzymałby go u siebie, aby dopiec Milczkowi. Ponadto Cześnik chce wyrównać z Rejentem rachunki za awanturę o naprawę muru i postanawia wyzwać go na pojedynek o 4 po południu u trzech kopców w Czarnym Lesie. Wysyła w tej sprawie Papkina, aby przekazał on wrogowi owe poselstwo. Papkin wzbrania się, gdyż boi się hańby lub otrucia, lecz Cześnik uspokaja go słowami:
"Wiesz co, Papciu - spraw się ładnie,
A w kieszonkę grubo wpadnie" Akt III Scena 1
Akcja rozgrywa się w części należącej do Rejenta Milczka. Gospodarz pisze właśnie skargę na Cześnika za pobicie robotników. W drzwiach stoją mularze, którzy nie za bardzo są przekonani o odniesionej krzywdzie, lecz Rejent stanowczo i z natchnieniem tłumaczy im jaką to rzekomo ponieśli krzywdę, tym samym wymuszając zeznania. Robotnicy przeczą jakoby zostali pobici, lecz Milczek pisze:
"Pozbawiony
Jesteś, bratku, i z przyczyny,
Że ci nie dam okruszyny -
Zatem, zatem skaleczeni,
Przez to chleba pozbawieni,
Z matką - żoną - czworgiem dzieci."
Nie przeszkadza mu, że owi robotnicy wcale żon i dzieci nie mieli. Rejent wymusza na robotnikach podpisy w postaci krzyżyka. Gdy ci proszą o zapłatę za pracę przy murze, Milczek odsyła ich do Cześnika. Gdy mularze protestują, ten wypycha ich z mieszkania.
Scena 2
Nadchodzi Wacław, któremu ojciec tłumaczy, że wszystko co robi jest podyktowane jego dobrem i że jest on jego jedyną nadzieją. Zdaje sobie sprawę, że młody kocha Klarę, jednak nie za bardzo mu to pasuje, gdyż nienawidzi Cześnika, jej stryja. Wacław oznajmia, iż próbował namówić niesfornego sąsiada do zgody, na co Rejent dodał obłudnie, że również marzy o pokoju między nim a sąsiadem (co oczywiście nie jest prawdą). Milczek nie zgadza się na małżeństwo syna z Klarą i mówi:
"Być nie może żadną miarą;
Cześnik burda - ja spokojny"
Wacław tłumaczy mu jednak, że dziewczyna nie może ponosić odpowiedzialności za charakter swojego stryja. Rejent mówi jednak:

Rejent przedkłada zemstę na Cześniku nad szczęście syna. Postanawia, po wcześniejszym wybadaniu sprawy, że lepiej będzie jak Wacław poślubi Podstolinę, która rzeczywiście chciałaby wyjść za młodzieńca. Rejent nie daje wiary informacji, iż wdowa już zaręczyła się z Cześnikiem. Ponadto Milczek już przygotował nawet intercyzę mówiącą, iż strona która zerwała by małżeństwo zapłaci 100 tysięcy. Wacław prosi ojca o zmianę decyzji i mówi:

Na co Rejent:
Scena 3
Wacław wychodzi a Rejent zastanawia się co skłoniło Podstolinę do zaręczyn z Cześnikiem Postanawia wprowadzić swój plan w życie i zemścić się na sąsiedzie. Podstolina musi poślubić Wacława.
Scena 4
Przychodzi Papkin i mówi:
"Jestem Papkin, lew północy,
Rotmistrz sławny i kawaler."
Chwali się jaki to jest sławny i czego to dokonał, żąda od gospodarza wina, które po chwili dostaje, lecz udaje, że mu nie smakuje.
"Istna lura, panie bracie,
Cóż, lepszego tu nie macie?"
Papkin udając jaki z niego wielki pan, oświadcza:
"Więc staję tu, wiedz, niecnoto,
Z strony jaśnie wielmożnego
Cześnika Raptusiewicza,
Co go ranka dzisiejszego
Twych służalców sprośna dzicza,
Godna jednak pryncypała,
W jego zamku napaść śmiała."
Rejent zwraca mu uwagę, żeby mówił trochę ciszej. Ten na przekór odpowiada jeszcze głośniej, na co Milczek słodkim głosem:

Papkin uspokaja się i przechodzi do rzeczy. Oznajmia, iż Cześnik wyzywa go na pojedynek. Rejent jest zdziwiony, gdyż nazajutrz planowane jest jego wesele z Podstoliną, lecz Papkin stwierdza, że jedno drugiemu nie przeszkadza. Ponadto zachwyca się wiernością Podstoliny, na co Rejent postanawia ją wezwać do siebie, aby udowodnić, że wcale ona taka wierna nie jest.
Scena 5
Gdy ta przychodzi od razu oznajmia, że rezygnuje z Cześnika na rzecz Wacława, czym wprawia Rejenta w zachwyt. Zaskoczony tym Papkin mówi do siebie:
"Co ja słyszę! Co, u kata!
Zdmuchnął żonę Cześnikowi
I z nią syna swego swata!
Wszak ci Cześnik, gdy się dowie,
Jak szczupaka go rozpłata."
Rejent postanawia jeszcze odpowiedzieć na wyzwanie Cześnika i idzie do pokoju obok, aby napisać list.
Scena 6
Papkin bojąc się reakcji Cześnika próbuje namówić wdowę do zmiany decyzji, lecz bezskutecznie.
Scena 7
Wraca Rejent i podaje Papkinowi list do Cześnika.
Akt IV Scena 1
Cześnik ogląda karabelę. Doradza mu Dyndalski i kucharz Perełka. Omawiają też przygotowania do wesela. Ustalają, iż stół ozdobią litery M.H. oraz napis "Vivat". Inicjały pochodzą od imion młodej pary: Macieja i Hanny.
Scena 2
Przychodzi Papkin i swoim zwyczajem przechwala się jak to dopiekł Rejentowi. Cześnik słysząc, iż sąsiad częstował Papkina winem, stwierdza, że pewnie zatrutym, na co Papkin zaczyna się martwić i już odczuwa palenie w żołądku. W końcu wręcza Cześnikowi list, z którego wynika, że Podstolina go zdradziła. Wściekły Raptusiewicz postanawia się zemścić na sąsiedzie.
Scena 3
Przerażony Papkin obawia się, że został otruty. Dyndalski radzi mu, aby posłał po księdza.
Scena 4
Papkin w komiczny sposób zaczyna biadolić nad swym losem i nadchodzącą śmiercią. Spisuje swój testament.
Scena 5
W czasie, gdy Papkin spisuje testament, Cześnik obmyśla zemstę. Musi zwabić do siebie Wacława. Wymyśla, że aby tego dokonać, trzeba Wacławowi wysłać podrobiony list od Klary. Dyndalski zaczyna pisać ów list pod dyktando Cześnika. Jest to kultowa scena komedii. Cześnik dyktuje:
"Bardzo proszę... mocium panie...
Mocium panie... me wezwanie...
Mocium panie, wziąć w sposobie,
Mocium panie... wziąć w sposobie,
Jako ufność ku osobie...
Mocium panie, waszmość pana;
Która, lubo mało znana...
Która, lubo mało znana... "
Gdy zauważa, że Dyndalski notuje każde jego słowo, włącznie z przerywnikiem "mocium panie", wpada w złość, wyrywa mu list i drze go na kawałki. Każe pisać od nowa. Papkin myśląc, że już jest jedną nogą na tamtym świecie, przyznaje Cześnikowi, że ów pojmany wcześniej komisarz to tak na prawdę syn Rejenta. Ostatecznie jednak Cześnik wysyła po Wacława swoją służącą, Rózię, która miała mu przekazać, iż czeka na niego Klara, a stryja nie ma w domu. Gdy tylko Wacław przekroczy granicę zamku, mają go pochwycić i przynieść przed oblicze Cześnika.
Scena 6
Nadchodzi Klara, której Papkin wyznaje, że nie będzie mógł spełnić jej żądań co do krokodyla, gdyż został otruty, ale za to uwzględnił ją w swoim testamencie. Miała ona otrzymać angielską gitarę i kolekcję motyli. Szablę - Artemizę - zapisał zaś rycerzowi, który postawi na jego grobie pomnik. W testamencie zaznacza też, aby nie płacono jego długów, gdyż chce zostawić po sobie jakąś pamiątkę.
Scena 7
Nadchodzi Wacław. Jest zrozpaczony i wyjaśnia Klarze plany swego ojca i Podstoliny. Boi się też Cześnika, któremu został przedstawiony jako komisarz. Papkin pociesza go, że już wyznał Cześnikowi prawdę w tej sprawie. Klara ostrzega ukochanego, że stryj próbuje go pochwycić. Wychodząc, Wacław zostaje zatrzymany przez Cześnika i grupę hajduków.
Scena 8
Wbrew oczekiwaniom wszystkich zgromadzonych, a już najbardziej wbrew oczekiwaniom Wacława, Cześnik oznajmia, że chce, aby ten poślubił Klarę i to natychmiast. W ten sposób chce się zemścić na Rejencie. Młodzi są zachwyceni, a stryj zaprasza ich do kaplicy, gdzie czeka już pleban.
Scena 9
Dyndalski zastanawia się o co Cześnik tak się wściekł w trakcie pisania listu i zbiera jego podarte kawałki.
Scena 10
Wchodzi Rejent. Czekał w lesie na pojedynek, lecz nadaremnie, dlatego pojawił się w zamku zobaczyć co się dzieje, gdyż słyszał krzyki:
"Wiwat! wiwat! państwo młodzi!"
Zaskoczony pyta, kto się żeni. W odpowiedzi słyszy, że jego syn.
Scena 11
Przychodzi Cześnik i postanawia, że w jego domu, Rejentowi nie może spaść włos z głowy. Chce jednak wymiany Podstoliny za Wacława.
Scena 12
Klara prosi stryja, aby pogodził się z Rejentem. Wacław prosi ojca o błogosławieństwo i wybaczenie swojego nieposłuszeństwa.
Scena 13
Nadchodzi Podstolina, która tłumaczy, że chciała wyjść za mąż w obawie przed biedą, gdyż zapisany jej majątek był tylko do czasu aż Klara wyjdzie za mąż. Odtąd cały majątek jest Klary. Jednak przysługuje jej wynagrodzenie, gdyż Wacław zerwał intercyzę. Podstolina mówi:
"Ale przez to dziś nie tracę:
U Rejenta sto tysięcy..."
Na to Klara:
"Nie - ja z mego to zapłacę."
Dziewczyna prosi teścia o błogosławieństwo. Ten udziela go i mówi:
"Niech się dzieje wola nieba,
Z nią się zawsze zgadzać trzeba."
Tymczasem Papkin, który wie, że nie został otruty, drze swój testament i ze zniecierpliwieniem czeka na ucztę weselną. Cześnik godzi się z Rejentem mówiąc:
"Mocium panie, z nami zgoda"
Na ten widok wszyscy wiwatują z radości. Wacław podsumowuje to słowami:
"Tak jest, zgoda,
A Bóg wtedy rękę poda."

# data[].attributes.attachment_link.description
Autorem komedii jest Aleksander hrabia Fredro. Jej pierwsze wydanie książkowe miało miejsce we Lwowie w 1838 r. Utwór był inspirowany prawdziwymi wydarzeniami. Opisuje konflikt między Rejentem Milczkiem a Cześnikiem Raptusiewiczem. Rejent był ojcem Wacława i właścicielem połowy zamku. Cześnik był stryjem Klary, którą się opiekował. To Klara była właścicielką drugiej połowy zamku.

# data[].attributes.attachment_link.title
24 "Żona modna" Ignacy Krasicki - lektura na egzamin ósmoklasisty.

# data[].attributes.body
"Zemsta" A. Fredro

# data[].attributes.attachment_link.title
31 "Zemsta" omówienie komedii Aleksandra Fredry. Egzamin z polskiego klasa ósma

# data[].attributes.body
A. Mickiewicz "Pan Tadeusz" streszczenie

# data[].attributes.body
C.K. Norwid "Moja piosnka II"

# data[].attributes.body
A. Mickiewicz "Reduta Ordona"

# data[].attributes.body
A. Mickiewicz "Dziady cz. II"
streszczenie

# data[].attributes.body
A. Mickiewicz "Reduta Ordona"

# data[].attributes.body
A. Mickiewicz "Stepy akermańskie" - lekcja

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja - "Stepy akermańskie" Adama Mickiewicza

# data[].attributes.body
A. Mickiewicz "Śmierć pułkownika" - lekcja

# data[].attributes.body
A. Mickiewicz "Pan Tadeusz" opracowanie

# data[].attributes.body
J. Kochanowski "Treny" I, V, VII, VIII

# data[].attributes.attachment_link.description
Tren I Tren II Tren III Tren IV Tren V Tren VI Tren VII Tren VIII Tren IX

# data[].attributes.body
J. Kochanowski "O doktorze Hiszpanie"

# data[].attributes.body
E. Hemingway "Stary człowiek i morze"

# data[].attributes.body
E. Hemingway "Stary człowiek i morze"

# data[].attributes.attachment_link.title
Stary człowiek i morze cały film lektor PL

# data[].attributes.body
E. Hemingway "Stary człowiek i morze"

# data[].attributes.attachment_link.title
Stary człowiek i morze  - streszczenie lektury

# data[].attributes.body
lekcja "Stary człowiek i morze"

# data[].attributes.attachment_link.title
"Stary człowiek i morze" Hemingwaya. Portret rybaka

# data[].attributes.body
A. Kamiński "Kamienie na szaniec"

# data[].attributes.body
H. Sienkiewicz "Latarnik"

# data[].attributes.body
A. Mickiewicz "Lilije"

# data[].attributes.attachment_link.title
Film Komiks - Opowieść O Popielu I Myszach_xvid.avi

# data[].attributes.body
Ch. Dickens "Opowieść wigilijna"

# data[].attributes.attachment_link.title
Opowieść wigilijna - streszczenie lektury

# data[].attributes.body
H. Sienkiewicz "Latarnik"

# data[].attributes.body
Kasia Sobczyk

# data[].attributes.body
A. de Saint-Exupery

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Antoine de Saint-Exupéry, "Mały Książę" - jeśli całym sercem zagłębiłeś się w opowieść o przygodach Małego Księcia, powinieneś sobie poradzić, ale łatwo nie będzie! Test z lektury - sprawdź swoją wiedzę.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
literatura lektury szkolne szkoła podstawowa mały książę klasa 8 klasa ósma szkoły podstawowej lektura

# data[].attributes.attachment_link.title
Test z lektury "Mały Książę" - poziom trudny

# data[].attributes.attachment_link.description
Antoine de Saint-Exupéry, "Mały Książę" - jeśli całym sercem zagłębiłeś się w opowieść o przygodach Małego Księcia, powinieneś sobie poradzić, ale łatwo nie będzie! Test z lektury - sprawdź swoją wiedzę. Rozwiąż test!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Antoine de Saint-Exupéry, "Mały Książę" - jeśli całym sercem zagłębiłeś się w opowieść o przygodach Małego Księcia, powinieneś sobie poradzić, ale łatwo nie będzie! Test z lektury - sprawdź swoją wiedzę.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
literatura lektury szkolne szkoła podstawowa mały książę klasa 8 klasa ósma szkoły podstawowej lektura

# data[].attributes.attachment_link.title
Test z lektury "Mały Książę" - poziom trudny

# data[].attributes.attachment_link.description
Antoine de Saint-Exupéry, "Mały Książę" - jeśli całym sercem zagłębiłeś się w opowieść o przygodach Małego Księcia, powinieneś sobie poradzić, ale łatwo nie będzie! Test z lektury - sprawdź swoją wiedzę. Rozwiąż test!

# data[].attributes.body
"Mały Książę"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Streszczenie

Autorem utworu jest francuski pilot, Antoine de Saint-Exupéry. Po raz pierwszy wydano go w 1943 r. Rok później autor zginął w pojedynku lotniczym.

Książka została zadedykowana najlepszemu przyjacielowi, Leonowi Werth'owi.
Rozdział 1
Narrator zaczął od wspomnień z dzieciństwa, gdy jako sześciolatek zobaczył w książce "Historie prawdziwe", obrazek węża boa połykającego jakieś zwierzę. Zainspirowany postanowił narysować słonia połkniętego przez węża a następnie pokazał go dorosłym i spytał, czy wzbudza w nich strach. Ci jednak odpowiadali, że na rysunku widzą kapelusz. Dlatego chłopiec zrobił kolejny rysunek, w którym widać było słonia wewnątrz węża. Dorośli doradzili mu, aby przestał interesować się wężami a skupił się na nauce. Zniechęcili go oni do rozwijania talentu malarskiego, przez co po latach został pilotem i wiele podróżował po świecie.

W życiu narrator spotykał wielu ludzi, którym pokazywał ów rysunek węża. Ci jednak zawsze odpowiadali, że widzą kapelusz. Wtedy narrator nie próbował nawet z nimi rozmawiać o interesujących go rzeczach. Zamiast tego dyskusja toczyła się wokół polityki, golfa i brydża, przez co rozmówcy byli zadowoleni.
Rozdział 2
Narrator prowadził samotne życie, gdyż nie znalazł nikogo z kim mógłby szczerze porozmawiać. Wszystko zmieniło się, gdy przed sześciu laty musiał awaryjnie lądować na Saharze. Jego zapas wody wystarczyłby tylko na tydzień, więc pilot postanowił sam naprawić maszynę. Rankiem obudził go cieniutki głos proszący, aby narysował on baranka. Pilot zerwał się i był zaskoczony obecnością małego chłopca na środku pustyni. Spytał go co tu robi, lecz ten znowu poprosił o narysowanie baranka.

Pilot odparł, że nie potrafi narysować baranka, ale za to narysował boa ze słoniem. Chłopiec odparł, że nie prosił o słonia w wężu. W końcu pilot narysował baranka, lecz chłopiec odparł, że wygląda on na chorego. Narysował więc drugiego a malec skwitował, że przecież to baran a nie baranek. Przy trzeciej próbie chłopiec powiedział, że baranek jest za stary. W końcu pilot narysował skrzynię i oznajmił, że w środku jest baranek o jakim marzy. Malec ucieszył się i zaakceptował ten rysunek. Tak oto pilot poznał Małego Księcia.
Rozdział 3
Chłopiec zalewał pilota pytaniami a sam nie odpowiadał na żadne pytanie pilota. Ten domyślił się jednak, że malec pochodzi z innej planety. Pilot zaproponował, że podaruje mu palik i sznurek, lecz ten odparł, że jego planeta jest tak malutka, że baranka nie trzeba przywiązywać, bo i tak nie ma szans się zgubić.
Rozdział 4
Narrator przypuszczał, że Mały Książę pochodził z malutkiej planety oznaczonej numerem B-612. Została ona odkryta przez tureckiego astronoma w 1909 r. Nikt wówczas mu nie uwierzył, gdyż był on dziwnie ubrany. Gdy w 1920 r. ponownie przedstawił swoje odkrycie, tym razem mu uwierzono, gdyż miał na sobie elegancki frak. Tak właśnie rozumują dorośli. Narrator wyznał, że podaje informacje o tej planecie ze względu na dorosłych, gdyż przywiązują oni ogromną wagę do liczb i innych nieistotnych rzeczy. Dorosłym nie wystarcza fakt, iż był sobie chłopiec, który pragnął mieć baranka.
Rozdział 5
Przez kolejne dni pilot poznawał coraz więcej szczegółów z życia chłopca. Raz Mały Książę spytał czy baranki jedzą baobaby. Okazało się, że te ogromne drzewa rosną na jego planecie i zagrażają jej istnieniu, gdyż jeśliby urosły za duże to ich korzenie rozsadziłyby planetę. Dlatego codziennie rano Mały Książę przeprowadza, jak sam to nazywa - "toaletę planety" i wyrywa wszystkie małe baobaby.
Rozdział 6
Czwartego dnia pilot zrozumiał, jak samotny był Mały Książę. Jedyną jego rozrywką na planecie B-612 było oglądanie zachodów słońca. Mógł robić to często, gdyż wystarczyło tylko przestawić krzesełko o parę kroków. Pewnego dnia chłopiec obejrzał zachód słońca 43 razy.
Rozdział 7
Kolejnego dnia malec spytał, czy baranki zjadają kwiaty. Następnie zaczął wypytywać dlaczego róże mają kolce. Pilot był jednak bardzo zajęty naprawą samolotu i nie miał ochoty na dyskusję. Odparł mimochodem, że kolce u róży to efekt jej złośliwości. Mały Książę nie zgodził się z nim i stwierdził, że róże są delikatne i słabe a kolce mają za zadanie sprawić wrażenie, że są silne i groźne. Lotnik nadal był pochłonięty naprawą i zbywał malca, co bardzo go rozgniewało. Pilot zachowywał się jak wszyscy dorośli. Książę opowiedział mu wtedy, że na jednej z planet mieszka pewien pan, który jest purpurowy ze złości. On nigdy nikogo nie kochał, nie wąchał kwiatów i nie podziwiał piękna gwiazd. Uważał się za człowieka poważnego i był z siebie dumny. Chłopiec podsumował, że dla niego to nie człowiek a grzyb.

Następnie wrócił do tematu kolców i zastanawiał się po co kwiaty wkładają tyle wysiłku w ich wytworzenie skoro baranki pomimo kolców je zjadają. Następnie dodał, że zna kwiat, który rośnie tylko na jego planecie i boi się, że baranek mógłby go zniszczyć. Wyznał, że kocha ten kwiat i mógłby cały czas spędzać na podziwianiu jego piękna. Wtedy rozpłakał się. Pilot, widząc to przestał pracować i próbował pocieszyć chłopca. Przytulił go i zapewnił, że jego kwiat będzie bezpieczny, gdyż narysuje dla baranka kaganiec a dla kwiatu zbroję.
Rozdział 8
Pewnego dnia na planecie Małego Księcia pojawił się zalążek nowej rośliny. Chłopiec przyglądał się mu w obawie czy to nie baobab. Gdy roślina podrosła okazało się że to róża. Była piękna i chłopiec miał do niej słabość. Okazało się jednak, że była ona próżna i zarozumiała. Zaczęła uprzykrzać życie malcowi. Gdy był przeciąg prosiła o parawan. W nocy prosiła, aby przykrywać ją pod kloszem. Uciekając się do kłamstw stawiała coraz to nowe żądania. W końcu Mały Książę przestał jej wierzyć i był nieszczęśliwy. Nie potrafił już jej kochać i postanowił uciec ze swej planety. Stwierdził, że źle zrobił, że w ogóle wchodził z nią w dyskusje. Powinien był jedynie podziwiać jej wygląd i zapach.
Rozdział 9
Przed ucieczką malec wyplenił zalążki baobabów, wyczyścił trzy wulkany: dwa czynne i jeden wygasły. Następnie pożegnał się z różą, która przeprosiła go. Wyznała mu też miłość i kazała szybko odlatywać, gdyż nie chciała aby zobaczył, że płacze. Chłopiec odleciał wraz z wędrownymi ptakami.
Rozdział 10
Na pobliskiej planecie spotkał Króla odzianego w purpurę i gronostaje. Był władcą absolutnym mimo, iż jego planeta była całkowicie pusta. Dlatego ucieszył się na widok Małego Księcia, któremu mógł wydawać rozkazy. Gdy chłopiec ziewnął, Król zakazał mu ziewania. Później zmienił zdanie i rozkazał chłopcu ziewnąć, lecz temu już się nie chciało. Następnie gdy Książę chciał usiąść, Król rozkazał mu to. Gdy chciał zadać pytanie, Król rozkazał mu je zadać. Król stwierdził bowiem, że należy wymagać tego co można otrzymać. Znudzony Mały Książę postanowił lecieć dalej. Król kusił go stanowiskiem ministra sprawiedliwości a potem ambasadora, lecz nic to nie pomogło.
Rozdział 11
Książę dotarł do kolejnej planety, zamieszkanej przez Próżnego. On tak jak Król był zadowolony z przybycia nieznajomego, gdyż będzie miał kto go podziwiać. Miał na sobie śmieszny kapelusz. Poprosił, aby malec przyklasnął. Gdy ten posłuchał, Próżny zaczął kłaniać się, uchylając kapelusza. Po 5 minutach zabawa ta znudziła Księcia. Spytał więc, co musiałoby się stać, aby kapelusz spadł na ziemię. Próżny nie usłyszał pytania, gdyż próżni słyszą tylko pochwały. Próżny za wszelką cenę chciał być uwielbiany, mimo iż na jego planecie nie było nikogo poza nim.
Rozdział 12
Kolejnym przystankiem Małego Księcia była planeta, na której spotkał pijaka, który wyjaśniał, że pije aby zapomnieć, że się wstydzi. A wstydził się dlatego, że pił.
Rozdział 13
Na kolejnej planecie bohater spotkał Bankiera, który zajęty był ciągłym liczeniem. Stwierdził on, że jest właścicielem wszystkich gwiazd, gdyż jako pierwszy pomyślał o tym, żeby je zagarnąć. Książę przyznał mu rację i spytał co z nimi robi. Bankier odparł, że zarządza nimi i je przelicza. Na kartce zapisywał ich ilość a następnie chował tę kartkę w szufladzie i zamykał na klucz. Mały Książę spytał co mu po gwiazdach? On miał swoją różę, którą się opiekował, wulkany które czyścił. A co bankier miał po gwiazdach?
"Bankier otworzył usta, lecz nie znalazł odpowiedzi, więc Mały Książę ruszył w dalszą drogę." Rozdział 14
Na piątej, najmniejszej planecie, którą odwiedził, spotkał latarnię i Latarnika.

Na jego widok, Mały Książę pomyślał:
"Gdy zapala lampę, to tak jakby stwarzał jeszcze jedną nową gwiazdę lub kwiat. Gdy gasi lampę, to tak jakby usypiał gwiazdę lub kwiat. To bardzo ładne zajęcie. To rzeczywiście jest pożyteczne, ponieważ jest ładne."
Okazało się jednak, że Latarnik zapalał i gasił lampę co minutę, gdyż jego planeta tak szybko się obracała. Niegdyś zapalał ją wieczorem a gasił rano i miał dużo czasu na odpoczynek. Teraz było to niemożliwe. Mały Książę doradził mu, że jeśli chce odpocząć wystarczy, żeby szedł i bez przerwy pozostawał w świetle słońca, lecz Latarnik odparł, że lubi spać a nie chodzić.

Opuszczając tę planetę Mały Książę pomyślał:
"Tym człowiekiem pogardzaliby wszyscy: Król, Próżny, Pijak, i Bankier. Mimo to on jeden nie wydaje mi się śmieszny. A to prawdopodobnie dlatego, że nie zajmuje się tylko sobą." "Tylko ten człowiek mógłby być moim przyjacielem. Lecz jego planeta jest rzeczywiście za mała. Nie ma miejsca dla dwóch..."
Ale przede wszystkim chłopcu podobało się to, że w ciągu doby było tam 1440 zachodów słońca.
Rozdział 15
Szósta planeta, którą odwiedził chłopiec była dziesięciokrotnie większa od poprzednich. Mieszkał tam Starszy Pan, który był naukowcem. Mimo, iż w ogóle nie opuszczał swojego biura, nazywał się geografem. Nie wiedział nawet, czy na jego planecie są góry i oceany. Z zaciekawieniem wypytywał Małego Księcia o jego planetę. W rozmowie wyszło na jaw, że nie lubił on kwiatów. Uważał, że są one zagrożone bliskim unicestwieniem i dlatego nie zajmował się nimi. Chłopcu było żal słysząc te słowa. Starszy Pan polecił mu, aby odwiedził Ziemię.
Rozdział 16
W tej części narrator opisuje Ziemię w liczbach. Była ona zamieszkana przez 111 królów, 7 tysięcy geografów, niezliczoną ilość bankierów, pijaków, próżnych i latarników. Ziemię zamieszkiwało 2 miliardy ludzi, co jest prawdą. W latach 40. XX wieku, gdy powstawała ta książka, Ziemię zamieszkiwało 2,3 mld osób.
Rozdział 17
Liczba mieszkańców Ziemi mogłaby wydawać się ogromna, ale w rzeczywistości ich wszystkich możnaby było pomieścić na jednej z wysepek Oceanu Spokojnego. Gdy Mały Książę przybył na Ziemię spotkał żmiję. Przywitał się z nią i uzyskał od niej informację, że znajduje się na afrykańskiej pustyni. Wąż spytał chłopca, po co przybył na Ziemię. Ten odparł, że ma problemy z różą i spytał gdzie są wszyscy ludzie. Czuł się samotny i szukał towarzystwa. Żmija odparła, że wśród ludzi też czuje się samotnie. Ponadto wspomniała o swej potędze i zagadkowo powiedziała, że może odsyłać każdego tam, skąd przybył. Na koniec dodała:
"Wzbudzasz we mnie litość, taki słaby na granitowej Ziemi... Mogę ci w przyszłości pomóc, gdy bardzo zatęsknisz za twą planetą. Mogę..." Rozdział 18
Przemierzając pustynię, Mały Książę napotkał mały kwiat i spytał go o ludzi. Ten odpowiedział, że niegdyś widział ludzi w przechodzącej obok karawanie. Zauważył, że nie mogą mieć oni korzeni, gdyż strasznie miotał nimi wiatr.
Rozdział 19
Aby wyraźniej obejrzeć planetę, Mały Książę wspiął się na górę. Gdy na szczycie powiedział: "dzień dobry", odpowiedziało mu echo. Wtedy stwierdził, że ludzie nie mają wyobraźni, gdyż odpowiadają tym co się do nich mówi. Na jego planecie róża zawsze mówiła pierwsza.
Rozdział 20
Nastała długa wędrówka, podczas trafił do ogrodu pełnego róż. Zdziwiło go to i zasmuciło, gdyż jego róża zapewniała go, że jest jedyna na świecie. Tymczasem przed jego oczyma było 5 tysięcy takich samych róż.
Rozdział 21
W dalszej podróży spotkał lisa. Zaproponował mu zabawę, gdyż był bardzo smutny. Lis powiedział, że nie może się z nim bawić, gdyż nie jest oswojony. Dodał też, że "oswoić" znaczy "stworzyć więzy". Chłopiec był dla niego tylko jednym z setek tysięcy innych chłopców. Ale gdyby ten go oswoił, stałby się jedyny na świecie. I dlatego poprosił Małego Księcia, aby spróbował go oswoić. Przez to lis też stałby się dla niego wyjątkowym i jedynym w swoim rodzaju lisem.
"-Zaczynam rozumieć - powiedział Mały Książę. - Jest jedna róża... zdaje mi się, że ona mnie oswoiła..."
Lis cieszył się, że na planecie Małego Księcia nie ma myśliwych. Nie było tam też kur, co lis skwitował, że nie ma rzeczy doskonałych, po czym wrócił do poprzedniej myśli i zaczął prosić chłopca, aby go oswoił.
"Lecz jeślibyś mnie oswoił, moje życie nabrałoby blasku. Z daleka będę rozpoznawał twoje kroki - tak różne od innych. Na dźwięk cudzych kroków chowam się pod ziemię. Twoje kroki wywabią mnie z jamy jak dźwięki muzyki."
Mały Książę zgodził się go oswoić, lecz zaznaczył że nie ma za dużo czasu, gdyż chciał jeszcze znaleźć przyjaciół i nauczyć się wielu rzeczy.

Lis odparł, że ludzie nie mają na nic czasu i m.in. dlatego nie mają przyjaciół. Dodał, że jeśli chce mieć przyjaciela, powinien go oswoić.

Mały Książę kierując się wskazówkami lisa zdołał go oswoić. Gdy nadszedł czas rozstania, lis zapłakał, co chłopiec skwitował, że nie opłaciło mu się oswojenie. Lis nie zgodził się z nim i odparł, że odtąd falujące zboże będzie mu go przypominało ze względu na jego kolor włosów. Następnie Mały Książę ponownie udał się zobaczyć róże i zrozumiał, że są mu one obojętne. Liczyła się dla niego tylko jedna róża, którą się opiekował i którą pielęgnował. Następnie powrócił do lisa a ten dał mu radę:
"A oto mój sekret. Jest bardzo prosty: dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu." "Twoja róża ma dla ciebie tak wielkie znaczenie, ponieważ poświęciłeś jej wiele czasu."Rozdział 22
Rozdział 23
W dalszej podróży Mały Książę spotkał pana Zwrotniczego, który sortował ludzi na paczki po tysiąc osób i rozdzielał ich do pociągów, które ich rozwoziły. Wszędzie był gwar i huk. Pociągi ciągle przyjeżdżały i odjeżdżały. Ludziom zawsze wydaje się, że w nowym miejscu będzie im lepiej. Chłopiec stwierdził, że jedynie dzieci wiedzą czego szukają.
"Gdybym miał pięćdziesiąt trzy minuty czasu - powiedział sobie Mały Książę - poszedłbym powolutku w kierunku studni..." Rozdział 24
Następnie spotkał Kupca, który sprzedawał pigułki zaspokajające pragnienie. Ich zażywanie oszczędzało 53 minuty tygodniowo.
"To, co mnie wzrusza najmocniej w tym małym śpiącym królewiczu, to jego wierność dla kwiatu, to obraz róży, który świeci w nim jak płomień lampy nawet podczas snu".
Od zepsucia się samolotu minęło już 8 dni. Pilot słuchając opowieści o Kupcu, stwierdził, że Mały Książę nie odczuwa głodu ani pragnienia. Jako, że kończyły się zapasy wody, obaj wyruszyli na poszukiwanie studni. W trakcie podróży podziwiali piękno pustyni. Gdy Mały Książę zrobił się senny, pilot wziął go na ręce.
Rozdział 25
Nad ranem odnalazł studnię.
"A tymczasem to, czego szukają, może być ukryte w jednej róży lub w odrobinie wody.." "(...) oczy są ślepe. Szukać należy sercem. (...)"
Studnia nie przypominała prawdziwych saharyjskich studni, lecz zwykłą wiejską studnię z tą różnicą, że nigdzie w koło nie było wioski. Pilot wyciągnął wiadro wody. Chłopiec uznał wodę za podarek sprawiający sercu radość. Następnie stwierdził, że ludzie na ziemi hodują tysiące róż w jednym ogrodzie i nie znajdują w nich tego, czego szukają.
Rozdział 26
Następnie na prośbę chłopca, pilot narysował kaganiec dla baranka. Mały Książę potrzebował go, gdyż czuł się odpowiedzialny za różę. Zbliżał się dzień przybycia Księcia na Ziemię. Nastała dziwnie smutna atmosfera. Obaj ruszyli do miejsca jego przybycia na Ziemię. Książę poprosił, aby pilot powrócił do niego nazajutrz.
Rozdział 27
Gdy Pilot przyszedł następnego dnia zobaczył jak Mały Książę rozmawiał ze żmiją. Pilot natychmiast ruszył chłopcu na ratunek. Wąż jednak uciekł a Pilot ściągnął chłopca z muru a ten rzekł, że cieszy się, że udało mu się naprawić samolot, mimo iż Pilot jeszcze mu o tym nie powiedział. Nadszedł czas rozstania. Książę nie chciał, aby Pilot widział jak odchodzi, więc wymknął się wieczorem. Pilot dostrzegł to i dogonił chłopca. Ten jednak został ukąszony przez żmiję i osunął się na ziemię.

Od spotkania z Małym Księciem minęło 6 lat. W tym czasie zastanawiał się jak sobie radzi na swojej planecie. Co słychać u róży i baranka. W końcu zapomniał narysować rzemyka do kagańca.
"Nie zostawiajcie mnie wtedy w moim smutku: bądźcie tak mili i napiszcie mi szybko, że wrócił..."
Na koniec narrator narysował pustynię i poprosił czytelników by przemierzając pustynię zawsze zatrzymali się pod gwiazdą i sprawdzili czy nie ma na niej jasnowłosego chłopczyka.

# data[].attributes.attachment_link.description
Streszczenie Autorem utworu jest francuski pilot, Antoine de Saint-Exupéry. Po raz pierwszy wydano go w 1943 r. Rok później autor zginął w pojedynku lotniczym. Książka została zadedykowana najlepszemu przyjacielowi, Leonowi Werth'owi. Rozdział 1 Narrator zaczął od wspomnień z dzieciństwa, gdy jako sześciolatek zobaczył w książce "Historie prawdziwe", obrazek węża boa połykającego jakieś zwierzę.

# data[].attributes.body
skecz kabaretu Szum

# data[].attributes.body
monolog ze spektaklu "Wyzwolenie"

# data[].attributes.body
parodiuje G. Holoubka

# data[].attributes.body
mit "Demeter i Kora"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Streszczenie

Demeter była boginią plonów i urodzaju.Miała ona córkę o imieniu Kora. Ojcem Kory był Zeus. Spędzała ona czas na zabawach z nimfami. Kora wiedziała, że nie można zrywać kwiatów narcyza, gdyż był on poświęcony bogowi podziemia, Hadesowi. Wiązało się to z mitem o Narcyzie.

Pewnego dnia Kora widząc, że jest sama, zerwała kwiat narcyza, gdyż był on tak piękny, że nie mogła się mu oprzeć. Wtem rozwarła się ziemia i pojawił się Hades, bóg krainy cieni, który porwał Korę.

Demeter, matka Kory, była zrozpaczona nagłym zniknięciem córki. Wszędzie próbowała ją odnaleźć, lecz bezskutecznie. Ból jaki przeżywała bogini urodzajów, sprawił, że przyroda obumarła.

Mijał czas a Demeter wypytywała wszystkich o swą córkę. W końcu od Heliosa dowiedziała się, że Kora jest w Hadesie i że Zeus obiecał jej rękę Hadesowi. Hadesem bowiem zwano zarówno boga świata podziemnego, jak i krainę, którą on władał.

Demeter była wściekła, rzuciła na ziemię klątwę by już nigdy więcej nic nie urodziła, po czym opuściła Olimp i ukryła się w dalekiej krainie. Tymczasem na ziemi panował nieurodzaj co zapewne miało duży wpływ na zmianę decyzji Zeusa. Ogłosił on bowiem nowy wyrok. Uznał, że Kora miała spędzać w świecie podziemnym jedną trzecią roku, jako żona Hadesa - Persefona. Dwie trzecie roku miała spędzać z matką, Demeter.

Radości Demeter i Kory z tego wyroku nie było końca. Bogini plonów zdjęła z ziemi klątwę, przez co roślinność znów odżyła. Od tego momentu, każdej jesieni, gdy Kora miała odejść do krainy podziemi, ziemię spowijała szaruga i deszcze, wywołane smutkiem Demeter. Wiosną zaś, roślinność ponownie odżywała, przygotowując się na nadejście Kory.

W ten oto sposób mitologia grecka pomagała ludziom zrozumieć otaczający ich świat. Odpowiadała na odwieczne pytania, dlaczego występowały pory roku. Dlaczego raz przyroda była bujna i urodzajna, a następnie zamierała, gdy nastawała jesień i zima.

# data[].attributes.attachment_link.description
Streszczenie Demeter była boginią plonów i urodzaju.Miała ona córkę o imieniu Kora. Ojcem Kory był Zeus. Spędzała ona czas na zabawach z nimfami. Kora wiedziała, że nie można zrywać kwiatów narcyza, gdyż był on poświęcony bogowi podziemia, Hadesowi. Wiązało się to z mitem o Narcyzie.

# data[].attributes.body
Wykreślaj wiersze

# data[].attributes.attachment_link.title
Blackout poetry,               czyli kreatywna poezja.

# data[].attributes.attachment_link.description
Blackout poetry Kierunek czytania Ornamenty, ozdobniki, ilustarcje są niezbędne! -tworząc swoje blackout poetry, myśl o nim cały czas jak o projekcie artystycznym! - dodaj do swojego tekstu ozdobniki, np. chmurki, kółeczka, bąble, płatki... - namaluj ilustrację (doodles work) -

# data[].attributes.body
Wiersze z odzysku

# data[].attributes.attachment_link.title
Wiersze z odzysku w Światowym Dniu Poezji

# data[].attributes.attachment_link.description
Szkoła Podstawowa nr 28 im. Generała Leopolda Okulickiego we Wrocławiu

# data[].attributes.attachment_link.title
Twój Vincent - oficjalny polski zwiastun filmu

# data[].attributes.body
"Twój Vincent"

# data[].attributes.attachment_link.title
"Twój Vincent" - proces powstawania filmu (Loving Vincent)

# data[].attributes.body
Czy wiesz, że wystarczy jeden "klik"? Krzywdzisz!

# data[].attributes.attachment_link.title
CYBERPRZEMOC. Nie stosuj. Nie lajkuj. Nie udostępniaj

# data[].attributes.body
spójrz prosto w oczy

# data[].attributes.attachment_link.title
Baw się w Sieci - BEZPIECZNIE / Block bullying online / Keep IT fun. Keep control

# data[].attributes.attachment_link.description
„Baw się w Sieci BEZPIECZNIE" W Dzień Bezpiecznego Internetu, 10 lutego 2009 roku, ruszyła ogólnoeuropejska kampania medialna „Keep it fun. Keep Control, poświęcona problemowi cyberprzemocy wśród dzieci i młodzieży. W Polsce kampania realizowana jest pod nazwą „Baw się w Sieci - BEZPIECZNIE".

# data[].attributes.body
w cztery oczy

# data[].attributes.body
"Kamienie na szaniec"
A. Kamiński

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Streszczenie

Autorem powieści jest Aleksander Kamiński. Została ona wydana w 1943 r. i jest oparta na prawdziwych wydarzeniach z lat 1939-1943.

Opowiada ona historię:

Tadeusza Zawadzkiego ps. "Zośki"

Jana Bytnara ps. "Rudy"

Macieja Dawidowskiego ps. "Alek"

oraz wielu innych chłopców.

Główni bohaterowie utworu byli uczniami Gimnazjum im. Stefana Batorego oraz należeli do drużyny harcerskiej „Buki". W maju 1939 r. zdali maturę.

Pierwsze dni września 1939 r. brutalnie przerwały ich marzenia i plany na przyszłość. Wraz z innymi harcerzami wyruszyli na wschód. Dowodził nimi drużynowy Leszek Domański, pseudonim Zeus. Przez kolejne kilka tygodni nieśli pomoc rannym uchodźcom. Na drogach panował chaos i popłoch. W końcu powrócili do Warszawy, która była okupowana przez Niemców. W czerwcu 1940 r. aresztowali i rozstrzelali oni ojca Alka, który był dyrektorem fabryki broni.

Młodzi harcerze postanowili stawiać opór okupantowi. Początkowo połączyli siły z lewicową organizacją PLAN. Po jakimś czasie postanowili jednak ją opuścić, gdyż nie podzielali jej celów partyjno-politycznych. Następnie drużyna "Buków" przyłączyła się do akcji Małego Sabotażu prowadzonej przez tajną organizację "Wawer". Mały sabotaż polegał na pisaniu antyhitlerowskich haseł na murach, wysyłaniu ostrzeżeń, ośmieszaniu zarządzeń okupanta i dezorganizowaniu jego akcji propagandowych. Miał duże znaczenie psychologiczne - jego celem było utwierdzenie ludności o istnieniu i działaniu ruchu oporu oraz o możliwości zwycięstwa pomimo niemieckich represji.
„Chodziło o to, by Niemiec widział i czuł, że pobity kraj nie został pokonany, że go jako okupanta nienawidzi. Chodziło o to, by dręczyć i niepokoić nieprzyjaciela unaocznianiem mu, że istnieją podziemne siły polskie, w każdej chwili gotowe do wyjścia na świat i do odwetu".
Jedną z wielu rodzajów akcji, jakie przeprowadzili było zrywanie ogromnych niemieckich flag. W tym zadaniu prześcigali się Alek i Rudy a dowodził nimi Zośka, który był komendantem jednego z szesnastu rejonów Wawra.

Trudna sytuacja materialna w okupowanej Warszawie sprawiła, że chłopcy musieli pomagać rodzinom w finansowym utrzymaniu. Zaczęli więc wykonywać różnego rodzaju prace. I tak Zośka założył wytwórnię marmolady, Rudy udzielał korepetycji, Alek jeździł rikszą a potem pracował na wsi jako drwal. Ponadto zorganizowali tajne nauczanie matematyki i fizyki, czyli tzw. komplety, które oczywiście były nielegalne. Brali też udział w dyskusjach historycznych i światopoglądowych.
"W tym też czasie Zośka, Alek, Rudy i kilku innych -wstąpiło do Szkoły Budowy Maszyn im. Wawelberga. Uczyli się starannie, choć nie była to szkoła, do której by uczęszczali w czasach normalnych. W każdym jednak razie była to szkoła i normalna nauka. Dawała więcej niż komplety, szczególnie gdy się lekcje uzupełniało samokształceniem i „naciągało" profesorów na dodatkowe wyjaśnienia."
W dni świąteczne, takie jak 3 maja i 11 listopada, chłopaki rozwieszali polskie flagi i wypisywali na murach "Polska zwycięży!". Ryzykowne akcje cementowały przyjaźń między nimi. Tym większy przeżyli szok, gdy Jacek Tabęcki wpadł i trafił do Oświęcimia, gdzie niedługo potem zginął.

Jedną z głośniejszych akcji Wawra była tzw. "kopernikowska afera". Po zajęciu Warszawy, Niemcy zasłonili napis "Mikołajowi Kopernikowi - Rodacy", który widniał pod pomnikiem słynnego astronoma. Jako że zbliżał się dzień 19 lutego, a więc rocznica urodzin Kopernika, Alek postanowił uczcić ten dzień odsłonięciem napisu. Problem polegał na tym, że Niemcy zasłonili go grubą mosiężną płytą przytwierdzoną ogromnymi śrubami. Ponadto pomnik znajdował się w fatalnym miejscu - naprzeciwko Komendy Głównej granatowej policji. Gdy nadszedł dzień akcji, Alek był zestresowany.

Mimo przechodzących wkoło ludzi odkręcił wszystkie cztery śruby. Był zaskoczony, że nikt nie zwracał na niego uwagi. Gdy płyta z hukiem odpadła, szybko uciekł jak najdalej od pomnika. Ku jego zdumieniu, żaden wartownik z komendy tego nie zauważył. Postanowił więc wykorzystać tę sytuację. Powrócił pod pomnik i zabrał ciężką płytę i ukrył ją gdzieś w zaspie. Parę dni później wraz z innymi kolegami wywieźli ją stamtąd i ukryli. Akcja odbiła się głośnym echem.

Alek brał udział w wielu innych sabotażach. Niestety wskutek pewnej nieostrożności, na jego ślad wpadło Gestapo. Gdy weszli do jego domu, nie zastali go i aresztowali bliską mu osobę. Alek musiał uciekać na wieś i tam się ukrywać. Czas ten spędził u swojej narzeczonej, Basi Sapińskiej.

Była końcówka roku 1942, gdy niemiecka ofensywa zatrzymała się na Stalingradzie. Losy wojny zaczęły się odwracać i dlatego w Polsce Komenda Sił Zbrojnych postanowiła nasilić akcje dywersyjne. W ramach Szarych Szeregów utworzono grupy szturmowe, do których weszli m.in. Alek, Zośka i Rudy. Jedną z ich akcji było wysadzenie torów, przez co niemieckie pociągi jadące na front nie mogły dostarczyć tam potrzebnego sprzętu.

W Warszawie podczas jednej z licznych łapanek, został schwytany Alek. Na szczęście wyskoczył on z jadącego samochodu i zdołał uciec. Tego samego dnia aresztowania uniknął Rudy, który zjechał po linie z okna na tyłąch domu. Niestety podczas innej akcji Rudy został ranny, lecz szczęściem w nieszczęściu, rana była niegroźna.

W marcu 1943 r. Gestapo aresztowało Heńka, w którego notatkach znajdował się adres Rudego, który również został aresztowany. Mimo straszliwych tortur, chłopak nikogo nie wydał. Tymczasem jego koledzy planowali go odbić. Na pierwszą akcję "góra" nie wyraziła zgody. Do kolejnej próby odbicia Rudego doszło 26 marca 1943 r., gdy przewożono go wraz z innymi więźniami na Pawiak. Akcja miała miejsce pod budynkiem Arsenału, dlatego nazwano ją "akcją pod Arsenałem". Dowodził nią Stanisław Broniewski, ps. Orsza.

Samochód, który przewoził więźniów został zaatakowany przez Zośkę, Alka i innych kolegów. Udało im się uwolnić Rudego i 25 innych więźniów. Niestety w akcji ranny został Alek. Mimo natychmiastowej operacji, rana postrzałowa brzucha okazała się śmiertelna.

Stan Rudego również był beznadziejny. Podczas przesłuchań był tak skatowany, że nie miał szans na przeżycie. Przed śmiercią poprosił aby zadeklamowano mu Testament mój, Juliusza Słowackiego.
"Zapanowała cisza. Czarny Jaś starając się opanować głos, mówił Testament. Rudy trzymał w dłoni rękę Zośki i szeptem powtórzył sinymi wargami jedną ze zwrotek: Lecz zaklinam, niech żywi nie tracą nadziei Rudy i Alek umarli tego samego dnia. Śmierć ich wywarła wstrząsające wrażenie na braterskim gronie przyjaciół. Zbyt wielka była poprzednio radość z odzyskania Rudego."
A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei,
Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec...
W odwecie za skatowanie Rudego, wydano wyroki śmierci na jego oprawców: Schultza i Langego, które wykonano jakiś czas później.

Miesiąc po tych wydarzeniach wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Chłopaki nieśli pomoc walczącym Żydom i przekazywali im swą broń.

Śmierć przyjaciół fatalnie wpłynęła na stan psychiczny Zośki, który czuł się współodpowiedzialny za ich cierpienia. Wyjechał na wieś i zaczął pisać wspomnienia, które zatytułował Kamienie rzucone na szaniec. To na ich podstawie Aleksander Kamiński napisał książkę Kamienie na szaniec.
"Czarnocin - była to jedna z najbardziej pechowych i ciężkich robót Zośki. Drogo kosztowała - dała małe wyniki. Ale na wojnie - jak na wojnie! Żadne wojsko nie idzie od zwycięstwa do zwycięstwa."
Po jakimś czasie Zośka powrócił do stolicy, gdzie został odznaczony Krzyżem Walecznych „za wyróżniającą się służbę żołnierską w szeregach wojska w konspiracji". Również Rudy został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Walecznych, a Alek orderem Virtuti Militari.

Po powrocie Zośka został przydzielony do zorganizowania kolejnej akcji odbicia więźniów przewożonych z Majdanku do Oświęcimia. Akcja miała miejsce w Celestynowie i przebiegła pomyślnie mimo, iż w niedużej odległości od nich znajdował się pociąg pełen niemieckich żołnierzy.

Latem 1943 r. Niemcy wpadli na trop tajnego magazynu broni, gdzie zastali Wróbla i jego brata. Zawiązała się walka, w której Wróbel przy pomocy butelki z benzyną i granata pokonał 5 policjantów.
"Walka trwa. Trzeba przerwać tę opowieść. Opowieść o wspaniałych ideałach BRATERSTWA i SŁUŻBY, o ludziach, którzy potrafią pięknie umierać i PIĘKNIE ŻYĆ."
W dalszej części książki opisana została niezwykle pechowa akcja pod Czarnocinem, która była dowodzona przez Zośkę. Jej celem było wysadzenie niemieckiego pociągu z amunicją. Najpierw w strzelaninie zginęło trzech kolegów Zośki. Pociąg nie został wysadzony, gdyż Zośka pomylił drogę i przyjechał za późno. Ostatecznie uszkodzono jedynie most. W drodze powrotnej dywersanci mieli wypadek - auto na zakręcie wypadło z drogi i dachowało. Kierowca był ciężko ranny. Zapakowano go do auta, którym jechał Zośka. Trzej inni szturmowcy musieli wracać pieszo i osłaniać konwój z rannym. Niestety rankiem natknęli się na niemiecki patrol. W potyczce zginęli Felek Pendelski, Andrzej Zawadowski (ps. Gruby) oraz Maciek.

Po tej akcji Zośka znowu miał poczucie winy. Pewnego dnia został aresztowany na ulicy. Aby nie wydać żadnych informacji zjadł kartkę z danymi do fałszywej karty rozpoznawczej, którą miał wręczyć łącznikowi. Tydzień później, dzięki pomocy przyjaciół, opuścił więzienie.

Mijał czas a Zośka został przydzielony do kolejnej akcji, która okazała się jego ostatnią. Miano zlikwidować 10 posterunków niemieckiej żandarmerii. Zośka dowodził akcją we wsi Sieczychy. Atak był doskonale przygotowany i akcja zakończyła się likwidacją posterunku. W walce zginął tylko jeden szturmowiec - Zośka, który jako pierwszy wpadł na posterunek.

Książkę kończą słowa:

# data[].attributes.attachment_link.description
Streszczenie Autorem powieści jest Aleksander Kamiński. Została ona wydana w 1943 r. i jest oparta na prawdziwych wydarzeniach z lat 1939-1943. Opowiada ona historię: Tadeusza Zawadzkiego ps. "Zośki" Jana Bytnara ps. "Rudy" Macieja Dawidowskiego ps. "Alek" oraz wielu innych chłopców. Główni bohaterowie utworu byli uczniami Gimnazjum im.

# data[].attributes.body
"Pamiętnik z Powstania Warszawskiego" M. Białoszewski

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Streszczenie

Autorem utworu jest Miron Białoszewski. Był wtorek, 1 sierpnia 1944 roku. Miron wyszedł z mieszkania przy ul. Chłodnej 40. Wojna trwała już od 5 lat. Dzień był ruchliwy; wszędzie było wielu ludzi, jeździły samochody. Pogoda nie rozpieszczała, gdyż było chłodno i deszczowo. Idąc drogą, Miron pomyślał: "1. sierpnia - święto słoneczników". Pomyślał tak, gdyż wtedy właśnie kwitły słoneczniki.

W tym miejscu utworu autor przenosi się do czasów mu współczesnych, czyli roku 1967. Warszawa znowu miała milion trzysta tysięcy mieszkańców. Miron miał wtedy 45 lat i leżąc na tapczanie wspominał czasy wojny. Gdy miał lat 17, po raz pierwszy usłyszał artylerię. To było 2 września 1939 r. Był przerażony.

1. sierpnia 1944 r., narrator miał 22 lata. Owego dnia wyszedł z domu, gdyż matka kazała mu iść po chleb do kuzynki na ulicy Staszica. Gdy stamtąd wracał, zrobiło się zamieszanie, gdyż na Ogrodowej zabito dwóch Niemców. Miron spotkał się z kolegą, Stanisławem P., kompozytorem. Ten mówił, że widział dużo tygrysów, czyli niemieckich czołgów. Ktoś widział też, jak na Mazowiecką wjechało tysiąc Polaków na koniach. Wszystko to działo się przed godziną "W", czyli 17.

Miron wraz ze Staszkiem udali się do Ireny, koleżanki z tajnego uniwersytetu. Gdy dotarli na miejsce, usłyszeli strzelaninę. Następnie cięższe działa i okrzyki "Hurraaa".

Jak pisze autor:
"Dziwne. Bo tego słowa nie używało się przedtem w życiu. Tylko z historii, z książek. Już nudziło. A tu raptem... jest, i to takie z „hurraaa" i tłumem na łubudu. To „hurraaa" i łubudu to było zdobycie Sądów od Ogrodowej. Padał deszcz."
Trójka znajomych zauważyła przez okno pierwszego powstańca, przeskakującego przez mur. Widząc go, Irena powiedziała: "A wiesz, Mironku, że ja bym mu się oddała". Irena, Miron i Staszek woleli nie wychodzić z mieszkania. Matka Ireny nie wróciła na noc. Młodzi poszli spać a w oddali słychać było wybuchy i strzały karabinów.
"Co było 2 sierpnia 1944 roku? Na zachodzie szła od czerwca ofensywa aliantów przez Francję, Belgię, Holandię. I od Włoch. Front rosyjski stał na Wiśle. Warszawa weszła w drugi dzień powstania. Obudziły nas huki. Padał deszcz."
Powstańcy pospiesznie wznosili prowizoryczne barykady, głównie z desek. Kuli tunele. Cała ul. Ogrodowa obwieszona została polskimi flagami. Powstańcy mieli nadzieję na szybkie nadejście frontu. Ulica Chłodna była niby odbita, ale w trudnej sytuacji, gdyż na skrzyżowaniach z ul. Waliców i ul. Żelazną stały tzw. wachy, czyli niemieckie kamienice obstawione w całości oddziałami wroga.
"Wacha to znaczyło cała kamienica niemiecka, a to znaczyło - strzelanie z piętra (z pięciu). Karabiny maszynowe. Granaty. Coraz strzelanie pojedyncze z dachu, zza komina, ktoś ranny, ktoś zabity. To strzelali ci ukryci."
Od Hali Mirowskiej i od Woli nadjeżdżały czołgi. Nadlatywały też samoloty i zrzucały bomby. Od Dworca Towarowego, niemiecki pociąg opancerzony ostrzeliwał walczącą Warszawę.

Drewniane barykady były nic nie warte. Czołgi bez problemu z nimi sobie radziły. Dlatego do budowy nowych zaczęto wykorzystywać płyty chodnikowe. Mama Mirona była niespokojna o syna i dlatego, mimo toczących się walk, przyszła do mieszkania Ireny. Przyniosła coś do jedzenia.
"Wolałem zostać tu u Ireny ze Staszkiem. Odprowadziłem Mamę na róg. Ten koło wachy. Rozstaliśmy się na razie w dwie strony. Wszystko chyłkiem - biegiem - pod osłoną barykad."
Autor wspomniał, że 2 i 3 sierpnia (środa i czwartek) zlały mu się w jedno. Ciągle trwały walki. Było pochmurno i padał deszcz. Miron i przyjaciele starali się przebywać tylko w pomieszczeniach w centrum kamienicy, z dala od okien i latających pocisków. Na hasło: "do schronu!" wszyscy zbiegali do zwykłych piwnic.

Nagle usłyszeli potężny huk. Okazało się, że Niemcy wysadzili się z wachą na rogu ul. Waliców niszcząc pięć kamienic. Cała ul. Chłodna była w pyle i kurzu od zawalonych budynków. 5 sierpnia kolejna niemiecka wacha została zdobyta. Na Chłodną wyległy tłumy i wspólnymi siłami budowały nowe barykady z cegieł i gruzów. Nagle nadleciały samoloty. Wszyscy zaczęli uciekać do budynków i piwnic.

Miron schronił się w kamienicy inżyniera Henneberga, ojca jego trzech kolegów. Po latach dowiedział się, że dwóch z nich zginęło podczas powstania. Nagle słychać było nadjeżdżające czołgi. Trzeba było wiać. W piwnicy Miron spotkał jakiegoś starca, który powiedział, że Krakowskie Przedmieście jest całe spalone a Niemcy łapią ludzi i gnają ich przed czołgami tak aby byli żywą zasłoną przed powstańcami.

Trupy Niemców z wachy zostały wywiezione na taczkach. Miron miał pomagać przy ich pochówku.
"Wstydzę się wymówić. Ale życzę sobie w tej chwili nalotu, żeby to zrobili za mnie. I jest. Tak szybko, szybciutko. Nadlatują. I już bomby! że ci z taczkami rzucają tetaczki, w popłochu..."
Po nalotach, robotę dokończyli inni. Miron, Irena i Staszek postanowili się rozstać i każdy wrócić do siebie. Pożegnali się między Walicowem a Żelazną. W domu, przy Chłodnej 40, Miron zastał mamę i sublokatorkę, Żydówkę, którą nazywał Babu Stefu.
"Mieszkała przedtem u drugiej żony Ojca (nieślubnej, Zochy). Chmielna 32, z Zochą, moim Ojcem i Haliną. Ale nie wiem, czy trzeba było jakichś innych powodów, czy po prostu się pokłóciły, tak że któregoś dnia w 42 roku, czyli wtedy kiedy dostaliśmy to mieszkanie na Chłodnej, po Żydach, bo przedtem tam było getto, mur getta stał w poprzek Chłodnej między Wronią a Towarową, getto trochę zmniejszyli, bo getto ciągle zmniejszali, więc ileś mieszkań było wolnych, Ojciec wystarał się o to: Chłodna 40, z tym, że te mieszkania były nie tyle zdemolowane, ile miały jakiś dziwny wygląd, w naszej kuchni leżała zaschnięta kupa na środku, ludzka oczywiście, i właśnie tam w kuchni zamieszkała sobie Stefa, zasłaniająca się zieloną firaneczką, jak tylko ktoś do nas przyszedł, choć potem nieraz się odsłaniała, bo niektórych znała z przyjaciół czy z rodziny, miała zaufanie, a zresztą bardzo niewielu o niej wiedziało."
Ojciec Mirona dał Stefie dokumenty po Zofii Romanowskiej, która zginełą w czasie nalotów 8 września 1939 r. Żydówka nadal żyła dzięki temu, że miała tupet i odwagę. Gdy napotykała Niemców na ulicy to podchodziła i pytała: „Wie spät ist?". Ci nie orientowali się, że jest Żydówką.
"[...]wracała zawsze tramwajem, na pomoście „Nur für Deutsche"; raz, jak mnie spotkała w mieście i mieliśmy wracać razem, powiedziała: ,,Niech pan jedzie ze mną, zrobię panu lekcję pokazową". I rzeczywiście, nie tylko wsiadła w „Nur für Deutsche", ale wepchnęła się do przedniej części wagonu, odgrodzonej łańcuchem od reszty, z tłokiem, a tu było luźno, ja też tam za nią, trochę głupawo stałem, ona siedziała i zaczęła się niby to podkłócać z jakąś folksdojczówną o to, że się niby na nią pcha."
Na wiosnę 1944 r. dozorczyni z ich kamienicy wspomniała w rozmowie, że Stefa wygląda jej na Żydówę. Miron i jego mama nie wiedzieli, czy miała coś złego na myśli, ale woleli nie ryzykować i Stefa wyprowadziła się gdzie indziej. Jakiś czas później Niemcy sprawdzili całą kamienicę. Mirona i matkę wylegitymowano. Miron zastanawiał się, czy Stefie udałoby się wtedy przejść taką kontrolę.

I tak ponownie się spotkali w mieszkaniu Białoszewskich w trakcie powstania. Na hasło "samoloty" wszyscy uciekli do piwnicy. Był chaos, płacz i modlitwy. Zewsząd słychać było wybuch bomb. Gdy się trochę uspokoiło wyjrzeli na ulicę. Przed bramą był lej na pół jezdni.

6 sierpnia, gdy Miron był u Ireny, gruchnęła wiadomość o upadku powstania. Byli zrozpaczeni, lecz nagle nadbiegli powstańcy z gazetkami, że to nieprawda i powstanie nadal trwa. Na tę wieść nastała radość.

To była niedziela. Było słonecznie. Przyjaciele postanowili ponownie się rozejść. Miron wrócił do siebie i spotkał ciocię Józię. Niemcy przypuścili atak i linie powstańcze zaczęły się cofać. Kolejne bombardowania rujnowały kamienice i wzniecały pożary. Białoszewski pomagał je gasić. Bomby zapalające zasypywali ziemią, przez co czasem udawało się je unieszkodliwić.
"Nie do wiary. Za którymś sypnięciem ogień się skurczył do zaniku. Cud! I ugasiliśmy. W tym piekle. Akcja skończona. Wracamy."
Życie cywilów w ogarniętym wojną mieście odbywało się głównie pod ziemią, w piwnicach i coraz to nowszych tunelach. Pewnego razu Miron pomagał pewnej sanitariuszce przenieść ranną kobietę do szpitala, który zorganizowano w gmachu sądów. Panowało tam duże zamieszanie z powodu ciągle przybywających rannych.

Miron wraz z innymi mieszkańcami stolicy zaczął przemieszczać się w kierunku starówki, gdyż ul. Chłodna została opanowana przez Niemców. Narrator wraz z Ireną udali się na Rybaki do domu ich kolegi Swena. Gdy pod osłoną nocy dotarli na miejsce, wszyscy już spali w piwnicy. Na Rybakach Miron spędzi kolejne 19 dni.

W połowie sierpnia powstańcy nadal panowali w części Mokotowa, Żoliborza, Śródmieścia, Czerniakowa i Powiśla. Jakoże nie sposób było przemieszczać się na powierzchni, powstańcy korzystali z kanałów.

Pewnego dnia po bardzo dużym bombardowaniu rodzina Białoszewskiego i Swena przeniosła się do tunelu pod jedną z kamienic. Panowały tam jednak takie przeciągi i było tak zimno, że postanowili wrócić do piwnicy. Mieszkańcy modlili się specjalnie ułożoną w tym czasie litanią.

Od bomb i samolotów - wybaw nas, Panie,
Od czołgów i goliatów - wybaw nas, Panie,
Od pocisków i granatów - wybaw nas, Panie,
Od miotaczy min - wybaw nas, Panie,
Od pożarów i spalenia żywcem - wybaw nas, Panie....

Front wschodni prowadzony przez Armię Czerwoną zatrzymał się na linii Wisły po zdobyciu Pragi 15 sierpnia. Tym samym czerwonoarmiści pozwolili wykrwawić się powstańcom.

W opętanym wojną mieście bardzo ciężko było zdobyć cokolwiek do jedzenia. To właśnie z tego powodu Miron z kolegami musieli często opuszczać schronienie i mimo niebezpieczeństw, przemieszczać się ulicami Warszawy w poszukiwaniu jedzenia.

15 sierpnia z okazji święta Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny odprawiono uroczystą mszę świętą. Zaraz po mszy Niemcy zbombardowali klasztor sióstr sakramentek. Zakonnice nie opuściły ogarniętego wojną miasta. Rozdawały cywilom jedzenie i pomagały potrzebującym; pracowały jako sanitariuszki.

17 sierpnia morale wśród ludności cywilnej opadło. Kobiety nawoływały do poddania się. Białoszewski, jego bliscy oraz Swen z rodziną przenieśli się do sióstr sakramentek. Następnie przenieśli się do piwnicy jednej z kamienic na ulicy Miodowej 14, w której niegdyś mieściła się Izba Rzemieślnicza. Gdy byli w środku, nastąpił kolejny nalot bombowców. Ludzie zaczęli stawać we framugach drzwi, bo z doświadczenia wiedzieli, że one utrzymywały się najdłużej.

Mama Swena wysłała Mirona po jakieś naczynia. Gdy tego nie było gorący odłamek spadającej bomby uderzył właśnie w to miejsce, w którym wcześniej był Białoszewski. Gdyby nie poszedł, były już nie żył.

Czasem, Miron, Swen i Lusia starali się oderwać myśli od trwającej wojny. Zorganizowali więc konkurs literacki, pisząc teksty na wybrany temat. W trakcie każdego nalotu przerywali prace i chowali się we framugach. Wieczory wyglądały zawsze tak samo. Najpierw wszyscy się modlili, odmawiali różaniec, prali ubrania i szli spać.

Na Miodowej spędzili jakieś 5 dni. Żywili się głównie kaszą i sucharami. Po jakimś czasie, gdy jedzenia zaczęło brakować, mama Swena przygotowywała tylko jeden posiłek dziennie. Po upadku każdej z bomb, na cywili sypał się tynk. Raz doliczyli się 123 bomb. Mury stawały się coraz cieńsze i zaczynało być widać ich ażurową konstrukcję.

Ciotka Mirona doznała poparzeń w pożarze przez co przeraźliwie jęczała z bólu. Było to szczególnie uciążliwe w nocy przez co pozostali zaczęli ją uciszać. W piwnicy pojawiali się nowi ludzie. Nieznane kobiety przygotowywały jedzenie tylko dla siebie, ale nikt nie miał im tego za złe. Miron stwierdził:
Chciałem powiedzieć, że na Starówce nie miało się już co pogarszać. Ale nieprawda. To pogarszanie się właśnie nie miało dna. Okazywało się zawsze, że może być jeszcze gorzej. I jeszcze gorzej.
Ciotka Mirona umarła od poparzeń. Jej ciało zostało wyniesione na ulicę, ale z powodu ciągłych ostrzałów, nie było możliwości jej pochowania. Nie było to niespotykanie. Na ulicach było pełno trupów. Cywilom coraz trudniej było zorganizować wodę.

W dalszej części utworu Białoszewski wspomina jak 31 sierpnia, grupa ok. 200 powstańców z batalionu "Chrobry" wróciło z akcji i schroniło się w swej kryjówce, która nocą została zbombardowana. Tylko kilka osób przeżyło nalot. Dwa lata później Miron jako dziennikarz, brał udział w ekshumacji tych osób i widział jak wyciągano spod gruzów oderwane nogi, ręce i całe ciała powstańców.

1. września dowiedzieli się, że Niemcy tłumią powstanie na Starym Mieście. Starówka upadła. Ci co przeżyli musieli szybko uciekać, gdyż Niemcy planowali zburzyć schrony granatami.

Ojciec Mirona miał mieszkanie na Śródmieściu. Dlatego Białoszewski postanowił pomóc w transporcie kanałami rannego człowieka właśnie w kierunku Śródmieścia. Do pomocy przyłączyli się też jego koledzy: Swen i Zbyszek. Idąc na akcję, pożegnali się z matkami. Miron wspomniał, że było to najtrudniejsze rozstanie w jego życiu. Przed akcją spotkali się w szpitalu za placem Krasińskich. Tam znaleźli rannego, którego mieli przetransportować. Był nim powstaniec postrzelony w 9 miejscach.

Zabrali rannego i przenieśli pod barykadę na Miodowej, gdzie był właz do kanałów. Pod ziemią odgłosy wojny były przytłumione. Woda sięgała im do połowy łydki. Owalne ściany w kanałach były oznaczone kredowymi napisami z nazwami ulic i strzałkami kierunków. Po drodze spotkali powstańców i sanitariuszkę ze świecą. Musieli uważać za każdym razem, gdy przechodzili pod otwartym włazem, gdyż u góry mógł czaić się Niemiec z granatem w ręku.

Przejście kanałami do Krakowskiego Przedmieścia bardzo dłużyło się Mironowi. Stamtąd dotarli do ul. Nowy Świat a potem na Warecką, gdzie mieli opuścić kanał. Przed nimi jednak ustawiła się kolejka do wyjścia. Było to ok. 200 osób z batalionu Parasol. Gdy już wyszli na zewnątrz, rannego na noszach zabrały sanitariuszki.

Po udanej akcji Zbyszek, Swen i Miron udali się do mieszkania ojca Mirona przy Chmielnej 32. Na miejscu dozorca poinformował ich, że wszyscy śpią w mieszkaniu. Zdziwiło ich to, że ludzie tutaj nie chronią się w piwnicach. Okazało się, że w tej części miasta warunki było o niebo lepsze i nie było takiej potrzeby. Chłopcy umyli się i zjedli. Ojciec Mirona, Zenon służył w AK. Chłopcy dowiedzieli się o sytuacji na froncie. Dowództwo AK mieściło się w budynku PKO na rogu Świętokrzyskiej i Marszałkowskiej.

Minął 3 września, czyli ponad miesiąc od wybuchu powstania. Niemieckie naloty nie ustawały. Na ulicach przybywało ciał, które w obawie przed epidemią, zaczęto palić na stosach. Miron i wielu innych zaczyna chorować na biegunkę. Jak pisał:
Nie wiem, czy najpierw zaczęło się bombardowanie, czy wielka sraczka.
Na polecenie ojca miał leżeć w łóżku i odpoczywać, ale przez ciągłe naloty nie było to możliwe, gdyż zbiegali wtedy do piwnic. 4 września upadło Powiśle. Sytuacja powstańców była jeszcze gorsza. Zenon Białoszewski wraz z rodziną postanowili przenieść się do jego kolegi Miecia na ul. Nowogrodzką.

Podczas jednego z bombardowań zawalił się budynek, w którym przebywał Swen. Na szczęście został odkopany.

Rozpoczęły się naloty sowietów. Ich pierwszy nalot na niemieckie dzielnice miał miejsce z 9 na 10 września. Pojawiły się też samoloty amerykańskie, które 18 września zrzuciły na spadochronach paczki z jedzeniem i bronią. Niestety 80% paczek wylądowało po stronie niemieckiej. W oddali słychać było odgłosy walk Niemców z Rosjanami. Po stronie powstańców padły Marymont i Sielce.

Następnie narrator wspomniał, że dopiero po wojnie dowiedział co stało się z jego matką. Wraz ze Stefą została pojmana przez Niemców. Gnali je przed czołgiem ulicami Warszawy. Wszędzie było pełno ciał. Następnie wywieziono je do Pruszkowa a potem do Głogowa na przymusowe roboty. W 1945 ojciec Mirona wyjechał z Zochą do Gdańska. Po powrocie do Warszawy ożenił się z Walą. Matka Mirona również wyszła za mąż a z Zenonem utrzymywała przyjazne stosunki.

Z końcem września powstanie chyliło się ku upadkowi. Kolejne dzielnice przegrywały z Niemcami. 23 września padł Czerniaków i południowe Powiśle; 27 września Mokotów; 30 września Żoliborz. Reszki powstańców broniło się w Śródmieściu.

Na widok trupów na ulicy i doszczętnie zrujnowanego miasta, Miron i Swen rozpłakali się. Rankiem 2. października ogłoszono kapitulację i walki ucichły. Ludność cywilna dostała tydzień na opuszczenie miasta. Zdolni do pracy zostali wywiezieni do obozów pracy.

Miron z ojcem, Zochą i Haliną trafili do obozu w Pruszkowie. Następnie zostali przetransportowani wagonami na Dolny Śląsk. Stamtąd więźniowie byli rozsyłani do innych miast. Miron z Ojcem trafili do Opola, gdzie przymusowo pracowali przy budowie gazowni. Obaj zdołali jednak uciec i znaleźć schronienie w Częstochowie. Tam czekali na nich Swen i jego matka. Miron powrócił do Warszawy w lutym 1945 r.

# data[].attributes.attachment_link.title
Pamiętnik z powstania warszawskiego | lekturek.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Autorem utworu jest Miron Białoszewski. Był wtorek, 1 sierpnia 1944 roku. Miron wyszedł z mieszkania przy ul. Chłodnej 40. Wojna trwała już od 5 lat. Dzień był ruchliwy; wszędzie było wielu ludzi, jeździły samochody. Pogoda nie rozpieszczała, gdyż było chłodno i deszczowo. Idąc drogą, Miron pomyślał: "1. sierpnia - święto słoneczników".

# data[].attributes.body
historia prosto z Zamku

# data[].attributes.attachment_link.title
Konstytucja 3 maja - historia prosto z Zamku

# data[].attributes.body
w słowach i obrazach

# data[].attributes.body
Mistrz Matejko maluje historię

# data[].attributes.attachment_link.title
Mistrz Matejko maluje historię – "Rejtan. Upadek Polski"

# data[].attributes.body
o tym, jak 3 maja powstał naród wolny

# data[].attributes.attachment_link.title
O tym, jak 3 maja powstał  naród  wolny / Zamek Królewski w Warszawie - Muzeum

# data[].attributes.body
A. Mickiewicz

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
0:00 / 7:15•Watch full video

# data[].attributes.body
R. Wagner

# data[].attributes.attachment_link.title
Wagner - Ride of the Valkyries from Die Walküre WWV 86B (Cwał Walkirii)

# data[].attributes.body
Yiruma

# data[].attributes.body
Ewa Demarczyk GENIALNA

# data[].attributes.attachment_link.title
KRZYSZTOF-KAMIL BACZYŃSKI - ELEGIA O CHŁOPCU & EWA DEMARCZYK.wmv