# data[].attributes.headline
Η βυζαντινή κατοικία

# data[].attributes.subject
Η βυζαντινή κατοικία

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η βυζαντινή κατοικία (4ος - 15ος αιώνας)

Το αντικείμενο περιέχεται στην συλλογή Βυζαντινή και Μεσαιωνική Ιστορία. Δείτε περισσότερες πληροφορίες στη σελίδα του αντικειμένου

Επιλέγω θεματική κατηγορία και μελετώ το ιστορικό υλικό.

# data[].attributes.attachment_link.title
Η βυζαντινή κατοικία (4ος - 15ος αιώνας)

# data[].attributes.attachment_link.description
Η βυζαντινή κατοικία (4ος - 15ος αιώνας) Το αντικείμενο περιέχεται στην συλλογή Βυζαντινή και Μεσαιωνική Ιστορία. Δείτε περισσότερες πληροφορίες στη σελίδα του αντικειμένου Επιλέγω θεματική κατηγορία και μελετώ το ιστορικό υλικό.

# data[].attributes.headline
Η βυζαντινή πόλη

# data[].attributes.subject
Η βυζαντινή πόλη

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η βυζαντινή πόλη (4ος - 15ος αιώνας)

Το αντικείμενο περιέχεται στην συλλογή Βυζαντινή και Μεσαιωνική Ιστορία. Δείτε περισσότερες πληροφορίες στη σελίδα του αντικειμένου

Επιλέγω θεματική κατηγορία και μελετώ το ιστορικό υλικό.

# data[].attributes.attachment_link.title
Η βυζαντινή πόλη (4ος - 15ος αιώνας)

# data[].attributes.attachment_link.description
Η βυζαντινή πόλη (4ος - 15ος αιώνας) Το αντικείμενο περιέχεται στην συλλογή Βυζαντινή και Μεσαιωνική Ιστορία. Δείτε περισσότερες πληροφορίες στη σελίδα του αντικειμένου Επιλέγω θεματική κατηγορία και μελετώ το ιστορικό υλικό.

# data[].attributes.headline
Ο εκχριστιανισμός των Ρώσων

# data[].attributes.subject
Ο εκχριστιανισμός των Ρώσων

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Published on

1. 1. 6. Η ίδρυση, η εξέλιξη και ο εκχριστιανισμός του Ρωσικού Κράτους Μπακάλης Κώστας: history-logotexnia.blogspot.com

2. 2. Η διαμόρφωση του έθνους των Ρώσων, ηγεμονία του Κιέβου, εκστρατείες, εκχριστιανισμός των Ρώσων. εμπορικές συνθήκες, Όροι-κλειδιά της ενότητας

3. 3. Με αφορμή τις παραδοσιακές φιλικές σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Ελλήνων κυρίως στα χρόνια της Οθωμανικής Κυριαρχίας ας αναζητήσουμε τις απαρχές της Ρωσικής Ιστορίας και τη συνάφειά της με τη Βυζαντινή. ► Σκίτσοπ ου δείχνει τη Ρωσία ( ως αρκούδα) ναπ ροσφέρει σε ορθόδοξο( εικονίζεται ως μικρό π αιδί) την Κωνσταντινούπ ολη. Στο δεύτερο μισό του18ου αιώνα όλο καιπ ερισσότεροι ορθόδοξοι άρχισαν ναπ ιστεύουν ότι η ισχυρή Ρωσία μπ ορούσε να διαλύσει την Οθωμανική Αυτοκρατορία, π ου είχε π ια εξασθενήσει.

4. 4. α. Η διαμόρφωση του έθνους των Ρώσων

5. 5. ► Απ ό τον8ο αιώνα οι Βίκινγκς έκαναν επ ιδρομές ενάντια σε διάφορεςπ εριοχές στη δυτική και στην ανατολική Ευρώπ η. Ήτανπ ολύ ικανοί ναυτικοί και έμπ οροι. Έκαναν συνήθως εμπ όριο με γούνες, χαυλιόδοντες και δούλους στις θάλασσες της βόρειας Ευρώπ ης, στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και στις μουσουλμανικές χώρες.

6. 6. ΟΡΙΣΜΟΣ: Οι Βάραγγοι, τους οποίους οι ανατολικοί Σλάβοι ονόμαζαν Ρώς, ήταν σκανδιναβικά φύλα που εμφανίστηκαν στο ιστορικό παρασκήνιο τον 9ο αι. Συνδύαζαν εμπορικές και πειρατικές δραστηριότητες Στη Δύση ήταν γνωστοί ως Βίκινγκς και Νορμανδοί. Στο χώρο της σημερινής Ρωσίας αξιοποίησαν για εμπορικές δραστηριότητες τους υδάτινους δρόμους και ιδίως το δρόμο από τους Βαράγγους στους Έλληνες, μέσω του οποίου έφθαναν στον Εύξεινο και τη Βασιλεύουσα.

7. 7. ► Το Κράτος των Ρως. Ο χάρτης είναι ανιστορικός- απ εικονίζει τους βασικούςπ υρήνες του κράτους και όχι την εδαφική του επ ικράτεια μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. http://el.wikipedia.org/wiki ◄ Σκηνές απ ό τον Τάπ ητα του Μπ αγιέ. Εικονίζει το στόλο των Νορμανδώνπ ου κατέκτησε την Αγγλία. 1080, Μπ αγιέ ( Γαλλία), Μουσείο Ταπ ισερί.

8. 8. Οι Βάραγγοι ή Ρως αναμείχθηκαν με τους ανατολικούς Σλάβους και δημιούργησαν βαθμιαία ένα νέο λαό. ΡΩΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΙ ΣΛΑΒΟΙ ΟΝΟΜΑ ΓΛΩΣΣΑ ΚΡΑΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΑΪΚΗ ΒΑΣΗ ΕΠΟΙΚΟΙ ΓΗΓΕΝΕΙΣ Ρως + Ανατολικοί Σλάβοι = Ρώσοι Εθνογένεση ονομάζεται η διαμόρφωση ενός έθνους. Σε τι μοιάζει η εθνογένεση των Ρώσων με αυτή των Βουλγάρων;

9. 9. β. Ίδρυση κράτους-Σχέσεις με το Βυζάντιο

10. 10. Στα μέσα του 9ου αι. σχηματίστηκε το πρώτο σημαντικό ρωσικό κράτος. Ήταν η ηγεμονία του Κιέβου, η οποία έλεγχε το δρόμο του ποταμού Ντον και έκανε εμπόριο με το Βυζάντιο και το Χαλιφάτο. Χάρτης από το λογισμικό CENTENNIA

11. 11. Πόλεμος Εμπόριο Αυτό το δίπτυχο χαρακτηρίζει τις σχέσεις Ρωσίας - Βυζαντίου μέχρι τον εκχριστιανισμό των Ρως (989). Ο εκχριστιανισμός προετοιμάστηκε από το εμπόριο.

12. 12. ▲ Φιλικές σχέσεις συνέδεαν το βυζαντινό κράτος με αυτό των Ρως. Στην εικόνα η επ ίσκεψη στηνKωνσταντινούπ ολη της Όλγας, μητέρας του Ρώσου ηγεμόνα Σβιατοσλάβου. Μικρογραφία απ ό το Χρονικό Ιωάννη Σκυλίτζη, τέλη12ου- αρχές13ου αιώνα. Madrid, Biblioteca Nacional, fol. 135b. © Biblioteca Nacional, Madrid http://www.ime.gr/chronos/09/gr/gallery/main/others/p 13fp1.html

13. 13. Διαβάστε με προσοχή τα σχετικά παραθέματα. Ποια προϊόντα διακινούσαν οι ρώσοι έμποροι; Δρομολόγια των ρώσων εμπόρων Οι Ρως, που είναι Σλάβοι, μεταβαίνουν από τις απώτερες σλαβικές περιοχές στη Ρωμαϊκή (=Μαύρη) Θάλασσα και πουλούν δέρματα κάστορα και μαύρης αλεπούς όπως και ξίφη. Ο ρωμαίος ηγεμόνας επιβάλλει τη δεκάτη στα εμπορεύματά τους. Άλλοτε οι Ρως καταπλέουν το σλαβικό ποτάμι Ντον και περνούν από την πρωτεύουσα των Χαζάρων (λαού της στέππας) Khamlig, όπου ο ηγεμόνας της χώρας τους επιβάλλει το φόρο της δεκάτης. Ακολούθως επιβιβάζονται για την Κασπία [...]. Από την πόλη της Κασπίας μεταφέρουν εμπορεύματα με καμήλες ως τη Βαγδάτη. Εδώ υπάρχουν σλάβοι ευνούχοι που τους εξυπηρετούν ως διερμηνείς. Ibn Khorddhbeh, Το βιβλίο των δρόμων και των βασιλείων, έκδ.M. J. DeGoeje, BGA6 (Λυών 1967) 115-116. Φύση του ρωσοβυζαντινού εμπορίου Σχετικά με τη φύση του ρωσοβυζαντινού εμπορίου της εποχής, το Ρωσικό Χρονικό περιορίζεται στη δήλωση ότι ο Ολέγκ έφερε στην πατρίδα από την Κωνσταντινούπολη "χρυσό, μεταξωτά, φρούτα, κρασί και όλων των ειδών τα στολίδια". Εκτός από το χρυσό, τα άλλα προϊόντα ήταν πράγματι τα βασικά εμπορεύματα που εξήγε το Βυζάντιο στην Ανατολική Ευρώπη. Όλα τους είδη πολυτελείας προορίζονταν για τις ανώτερες τάξεις αυτών των χωρών που είχαν μάθει να εκτιμούν τις ραπτικές και μαγειρικές απολαύσεις του βυζαντινού πολιτισμού. Τα αγαθά που μεταφέρονταν από τη Ρωσία στην Κωνσταντινούπολη είναι γνωστά από άλλες πηγές. Σ' αυτά περιλαμβάνονταν, δούλοι, γούνες (κάστορα, ζιμπελίν, ερμίνας, μαύρης αλεπούς και σκίουρου), κερί και μέλι. D.Obolensky, Η Βυζαντινή Κοινοπολιτεία, Θεσσαλονίκη 1991, 307-308.

14. 14. 10ος αιώνας : ΡΩΣΟΙ 2 ΑΠΟΤΥΧΗΜΕΝΕΣ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΕΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ 2 ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΒΥΖΑΝΤΙΟ (911 και 944) Οι συνθήκες αυτές επέτρεπαν στους Ρώσους να ταξιδεύουν και να εμπορεύονται στην Κωνσταντινούπολη. Οι έμποροι και οι διπλωμάτες που ταξίδευαν μεταξύ Κιέβου και Βυζαντίου ήταν φορείς ιδεών και πεποιθήσεων. Έτσι οι εμπορικές σχέσεις των δύο κρατών προετοίμασαν τον εκχριστιανισμό των Ρώσων που άρχισε στα τέλη του 10ου αι.

15. 15. Από τη δεύτερη βυζαντινορωσική συνθήκη (944) Όταν οι ρώσοι πρεσβευτές και οι έμποροι φτάσουν στη Βασιλεύουσα, οφείλουν να καταλύσουν κοντά στο ναό του Αγίου Μάμαντα. Εκεί θα στείλουμε ένα υπάλληλο, που θα καταγράψει τα ονόματά τους, και θα λάβουν μηνιαίο βοήθημα. Οι Ρώσοι πρέπει να μπαίνουν στην Πόλη από ορισμένη πύλη, συνοδευόμενοι από υπαλλήλους, άοπλοι και σε ομάδες 50 ανδρών κάθε φορά. Επιτρέπεται να εμπορεύονται ανά-λογα με τις ανάγκες τους και να επιστρέφουν πάλι στη χώρα τους. Οι αποχωρούντες Ρως λαμβάνουν από εμάς εφόδια και ό,τι χρειάζονται για τον εξοπλισμό των πλοίων τους. [...] Δεν επιτρέπεται όμως να ξεχειμωνιάζουν κοντά στο ναό του Αγίου Μάμαντα. Παλαιορωσικό Χρονικό του Νέστορος, γερμ. έκδ. R. Trautmann, Λειψία 1931, 30-31. ◄ Διαβάστε με προσοχή τους όρους της συνθήκης του 944. Σε ποιους περιορισμούς υπέκειτο η παραμονή των ρώσων εμπόρων στην Κωνσταντινούπολη;

16. 16. ◄ Ρωσοβυζαντινόςπ όλεμος: Ο Ιωάννης Τσιμισκής αντιμετωπ ίζει επ ιτυχώς τον Σβιατοσλάβ, π ου είχε βλέψεις εναντίον της Κων/π ολης. Θάνατος του τελευταίου σε ενέδρα των Πετσενέγων. http://el.wikipedia.org/wiki

17. 17. γ. Εκχριστιανισμός Ρώσων

18. 18. ▲ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Β΄ - ΑΙΤΗΣΗ ΒΟΗΘΕΙΑΣ από ΒΛΑΔΙΜΗΡΟ (Ρώσος ηγεμόνας) - ΣΤΟΧΟΣ: αντιμετώπιση ανταρσίας βυζαντινών γαιοκτημόνων - ΑΝΤΑΠΟΔΟΣΗ: την αδελφή του ΑΝΝΑ ως σύζυγο στο ΒΛΑΔΙΜΗΡΟ Ο ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ ΑΠΑΝΤΑ ΘΕΤΙΚΑ Ενέργειες ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΥ: 1. Αποστολή επικουρικού στρατιωτικού σώματος. 2. Συντριβή ανταρσίας βυζαντινών γαιοκτημόνων * ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Β΄: Λησμόνησε την υπόσχεση Τότε ο Βλαδίμηρος: Διάβασε την πηγή: ▲ ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ

19. 19. Η κατάληψη της Χερσώνας και ο εκχριστιανισμός των Ρώσων Μετά παρέλευση ενός έτους, κατά το έτος 6496 (988) ο Βλαδίμηρος εκστράτευσε με τους στρατιώτες του κατά της Χερσώνας, μιας ελληνικής πόλης. Οι κάτοικοι της Χερσώνας οχυρώθηκαν μέσα στην πόλη, ενώ ο Βλαδίμηρος παρατάχθηκε στο λιμάνι, σε απόσταση βολής τόξου από αυτή [...]. Οι Ρώσοι απέκοψαν τη ροή του νερού και οι Χερσωνιτες δεν άντεξαν τη δίψα και παραδόθηκαν. Ο Βλαδίμηρος και η συνοδεία (druzina) του εισήλθαν στην πόλη. Ο Βλαδίμηρος έστειλε τότε απεσταλμένους στους αυτοκράτορες Βασίλειο και Κωνσταντίνο με το ακόλουθο μήνυμα: "Κοιτάξτε, πήρα την περίφημη πόλη σας. Πληροφορούμαι όμως ότι έχετε μια ανύπαντρη αδελφή. Αν δεν μου τη δώσετε για γυναίκα, θα κάνω στην Κωνσταντινούπολη ό,τι έκανα και σ' αυτή εδώ την πόλη". Όταν οι δύο αυτοκράτορες άκουσαν το μήνυμα, κυριεύτηκαν από θλίψη και έστειλαν πρεσβεία με το ακόλουθο μήνυμα: "Δεν ταιριάζει στους Χριστιανούς να παντρεύουν τις κόρες τους με εθνικούς. Αν βαπτιστείς, θα εξασφαλίσεις αυτό το πλεονέκτημα. Θα δεχτείς τη Βασιλεία των Ουρανών και θα έχεις κοινή με εμάς πίστη." [...] Ο Βλαδίμηρος συγκατατέθηκε και αποφάσισε να βαπτιστεί. Ο επίσκοπος Χερσώνας μαζί με τους ιερείς της αδελφής του αυτοκράτορα βάπτισε τον Βλαδίμηρο, αφού τον κατήχησε στο Χριστιανισμό Λαυρεντιανό Χρονικό, γερμ. μετ. Jo. Bujnoch (Slavische Geschichtsschreiber 1), Γκρατς-Βιέννη- Κολονία 1958, 143-145. Πώς συνδέεται στο Λαυρεντιανό Χρονικό ο εκχριστιανισμός των Ρώσων με τους γάμους Βλαδιμήρου-Άννας;

20. 20. ▲ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Β΄ ▲ ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ Ο Βλαδίμηρος καταλαμβάνει τη Χερσώνα. Ο Βασίλειος Β΄ τότε συναίνεσε στο γάμο, με την πρόσθετη προϋπόθεση ότι ο Βλαδίμηρος θα ασπαζόταν το Χριστιανισμό. Ο Βλαδίμηρος αποδέχτηκε τους όρους του Βασιλείου Β΄

21. 21. ▲ Η βάπ τιση του Βλαδίμηρου, π ίνακας του Βίκτορ Βασνέτσοβ(1890). http://el.wikipedia.org/wiki Η νύφη ταξίδεψε στη Χερσώνα, όπου έγιναν η βάπτιση του Βλαδιμήρου και ο βασιλικός γάμος. Επακολούθησε η ομαδική βάπτιση των Ρώσων στα νερά του Δνειπέρου (989). ▲ Ο Βλαδίμηρος βαπ τίζεται χριστιανός http://history-gymelliniko. blogspot. gr/2013/01/blog-post_21.html

22. 22. ▲ Μικρογραφίαπ ου εικονίζει ομαδική βάφτιση στον π οταμό Δνείπ ερο, στο Βασίλειο των Ρως. 14ος αιώνας, Βατικανό, Αποστολική Βιβλιοθήκη του Βατικανού.

23. 23. Αποτελέσματα εκχριστιανισμού Ρώσων: ΒΑΡΑΓΓΟΙ Αυξήθηκε ο αριθμός των βαράγγων και ρώσων μισθοφόρων που υπηρετούσαν στην αυτοκρατορική φρουρά και το βυζαντινό στρατό. ΕΜΠΟΡΙΟ Οι εμπορικές ανταλλαγές με το Βυζάντιο εντατικοποιήθηκαν. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Η μεταβολή αυτή επηρέασε καθοριστικά τη νοοτροπία και τον πνευματικό και υλικό πολιτισμό των Ρώσων. ΕΠΙΡΡΟΗ Μια τεράστια έκταση εντάχθηκε στη σφαίρα επιρροής της Ορθοδοξίας και του βυζαντινού πολιτισμού.

24. 24. ▲ Ρωσική εκκλησία ( Μόσχα, Μονή Ανδρονίκωφ, 1400 π ερίπ ου). ◄ Η Κοινωνία των Απ οστόλων( ψηφιδωτή εικόνα απ ό την Αγία Σοφία του Κιέβου) ▲ Ναός Αγίου Νικολάου. Οι καλλιτέχνες στο Βασίλειο των Ρως δημιούργησαν μια ξεχωριστή θρησκευτική αρχιτεκτονικήπ ου ταίριαζε στην αισθητική και στις ανάγκες του τόπ ου τους. ► Εικόνα με την Παρθένο του Βλαδιμίρ. Φιλοτεχνήθηκε στην Κωνσταντινούπ ολη π ερί το1125 και μεταφέρθηκε στη Ρωσία. Επ έδρασε βαθιά στην τέχνη του Κιέβου.

25. 25. ► Ψηφιδωτό στη Νέα Μονή της Χίου το οπ οίο απ εικονίζει τους Βαράγγους με τους χαρακτηριστικούςπ ελέκεις τους. www.mixanitouxronou.gr ▲H Βαραγγική Φρουρά στο Χρονικό του Ι. Σκυλίτζη http://www.mixanitouxronou.gr/varangi-i-tromeri-somatofilakes- ton-vizantinon

26. 26. ▲ Σκανδιναβός οπλίτης της Φρουράς των Βαράγγων (1204 μ.Χ.) Ενδυματολογική έρευνα- εικονογράφηση του Χρήστου Γιαννόπ ουλου για τις εκδόσεις ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ. http://eclass31.weebly.com ▲ Πελεκυφόρος οπλίτης της Βαραγγείου Φρουράς 1000-1050 μ.Χ. Εικονογράφηση του Χρήστου Γιαννόπ ουλου για τις εκδόσεις ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ http://eclass31.weebly.com

# data[].attributes.attachment_link.title
6. H ίδρυση, η εξέλιξη και ο εκχριστιανισμός των Ρώσων

# data[].attributes.attachment_link.description
Published on 1. 6. Η ίδρυση, η εξέλιξη και ο εκχριστιανισμός του Ρωσικού Κράτους Μπακάλης Κώστας: history-logotexnia.blogspot.com 2. Η διαμόρφωση του έθνους των Ρώσων, ηγεμονία του Κιέβου, εκστρατείες, εκχριστιανισμός των Ρώσων. εμπορικές συνθήκες, Όροι-κλειδιά της ενότητας 3.

# data[].attributes.headline
Το αποχετευτικό σύστημα στο Βυζάντιο

# data[].attributes.subject
Το αποχετευτικό σύστημα στο Βυζάντιο

# data[].attributes.attachment_link.title
ΤΟ ΑΠΟΧΕΤΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

# data[].attributes.headline
Ο εκχριστιανισμός τω

# data[].attributes.body
Ο εκχριστιανισμός των Σλάβων

# data[].attributes.attachment_link.title
Κύριλλος και Μεθόδιος - Αποστολή εκχριστιανισμού των Σλάβων

# data[].attributes.attachment_link.description
Τίτλος: Κύριλλος και Μεθόδιος - Αποστολή εκχριστιανισμού των Σλάβων

# data[].attributes.headline
Η ενδυμασία στο Βυζάντιο

# data[].attributes.subject
Η ενδυμασία στο Βυζάντιο

# data[].attributes.attachment_link.title
Η ενδυμασία στο Βυζάντιο

# data[].attributes.headline
Επανάληψη ενότητας Ε΄

# data[].attributes.subject
Επανάληψη ενότητας Ε΄

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί.
Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 08/09/2011.

Ακρίτες αποκαλούνταν από τους Βυζαντινούς οι φύλακες των συνόρων, που την εποχή εκείνη τα ονόμαζαν " άκρες". Οι ακρίτες αντικατέστησαν τους milites limitaneos (στρατός που φύλαγε τα σύνορα) των αυτοκρατορικών χρόνων της Ρώμης, τους οποίους οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες είχαν εγκαταστήσει μονίμως για να προφυλάξουν τη χώρα από αιφνιδιασμούς και επιδρομές των βαρβάρων.

Στους ακρίτες δωρίζονταν κτήματα για να τα καλλιεργούν και απαλλάσσονταν από τους φόρους, με μόνη υποχρέωση να φυλάσσουν τα σύνορα από τις επιδρομές των Αράβων και των απελατών (μεσαιωνικοί κλέφτες). Ήταν δηλαδή ένα είδος μόνιμων μισθοφόρων φρουρών και στρατιωτών.

Τον αριθμό τους ελάττωσε ο Μέγας Κωνσταντίνος όταν εγκατέστησε πολλούς από αυτούς στις πόλεις. Την εποχή του αυτοκράτορα Ιουστινιανού το σώμα των ακριτών σχεδόν διαλύθηκε, αλλά όταν ξεκίνησαν οι επιδρομές των Αράβων την εποχή του αυτοκράτορα Ηρακλείου, το σώμα των ακριτών αναπτύχθηκε πάλι και διατηρήθηκε μέχρι τους χρόνους των εικονομάχων.

Αργότερα, ο Μιχαήλ Παλαιολόγος διέλυσε ουσιαστικά τους ακρίτες όταν κατάργησε το αφορολόγητο και τους επέβαλε φόρους. Το αποτέλεσμα ήταν καταστροφικό, αφού πολλοί από τους ακρίτες αγανάκτησαν και πήγαν με τους Σελτζούκους Τούρκους, που την εποχή εκείνη είχαν ήδη αναπτυχθεί στις μικρασιατικές χώρες. Οι υπόλοιποι ακρίτες αφού δεν είχαν προσωπικό ενδιαφέρον για την τήρηση της ασφάλειας των συνόρων, τα παραμέλησαν με αποτέλεσμα αυτά να αφεθούν ανοιχτά στους Τούρκους και τον επεκτατισμό τους.

Την εποχή της δόξας τους (7ος - 10ος αιώνας) οι ακρίτες αγωνίζονταν ακατάπαυστα εναντίον των Σαρακηνών και των απελατών. Η ζωή τους ήταν κατ' εξοχήν πολεμική και επικίνδυνη, ιδιαίτερα στις παραμεθόριες μικρασιατικές περιοχές του Πόντου και της Καππαδοκίας. Αυτό συνετέλεσε στην ανάπτυξη πνεύματος ηρωικού (ανάλογο με αυτό της μεσαιωνικής Δύσης), στο οποίο και οφείλεται η γένεση και ανάπτυξη ποίησης κατ' εξοχήν ηρωικής, της λεγόμενης " ακριτικής". Λείψανα τέτοια έχουμε μέχρι και σήμερα στα παραδοσιακά δημοτικά τραγούδια μας και ιδιαίτερα στο σωζόμενο σε χειρόγραφα μεσαιωνικό "έπος του Βασίλειου Διγενή Ακρίτα". Δεν πρέπει όμως να ξεχάσουμε και τους υπόλοιπους εξυμνούμενους ήρωες ακρίτες όπως, ο Ανδρόνικος, ο Αρμούρης, ο Βάρδας Φωκάς, ο Νικηφόρος, ο Πετροτράχηλος, ο Πορφύρης και άλλοι.

# data[].attributes.attachment_link.description
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί. Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 08/09/2011. Ακρίτες αποκαλούνταν από τους Βυζαντινούς οι φύλακες των συνόρων, που την εποχή εκείνη τα ονόμαζαν " άκρες".

# data[].attributes.headline
Αγία Θωμαΐς: από την κακοποίηση στην αγιοποίηση

# data[].attributes.subject
Αγία Θωμαΐς: από την κακοποίηση στην αγιοποίηση

# data[].attributes.headline
Ηλεκτρονική επανάληψη ενότητας Ε΄

# data[].attributes.subject
Ηλεκτρονική επανάληψη ενότητας Ε΄

# data[].attributes.attachment_link.title
Η μεγάλη ακμή του βυζαντινού κράτους

# data[].attributes.headline
Βίντεο- τραγούδι ακριτικό

# data[].attributes.subject
Βίντεο- τραγούδι ακριτικό

# data[].attributes.attachment_link.title
ΝΙΚΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ Ο ΔΙΓΕΝΗΣ ΡΙΖΙΤΙΚΟ

# data[].attributes.attachment_link.description
VideoLink lets you share videos on YouTube easily, without distracting third-party content or advertisements.

# data[].attributes.headline
Η θέση της γυναίκας στο Βυζάντιο

# data[].attributes.subject
Η θέση της γυναίκας στο Βυζάντιο

# data[].attributes.headline
Το εμιράτο της Κρήτης

# data[].attributes.subject
Το εμιράτο της Κρήτης

# data[].attributes.attachment_link.title
Το εμιράτο της Κρήτης

# data[].attributes.headline
Οικονομία και κοινωνία στο Βυζάντιο

# data[].attributes.subject
Οικονομία και κοινωνία στο Βυζάντιο

# data[].attributes.attachment_link.title
Οικονομία και κοινωνία στο Βυζάντιο | ΦΩΤΟΔΕΝΤΡΟ

# data[].attributes.attachment_link.description
Διερευνητική δραστηριότητα αξιοποίησης ιστορικού υλικού, με τη χρήση εννοιολογικών χαρτών, με θέμα την οικονομία και τις κοινωνικές τάξεις στο Βυζάντιο. Στόχοι του μαθησιακού αντικειμένου είναι η καλλιέργεια δεξιοτήτων διερευνητικής μάθησης και η οικοδόμηση της ιστορικής γνώσης.

# data[].attributes.headline
Η ισλαμική τέχνη στο Μουσείο Μπενάκη

# data[].attributes.subject
Η ισλαμική τέχνη στο Μουσείο Μπενάκη

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το μουσείο άνοιξε για το κοινό το 2004 για να στεγάσει τη συλλογή που δημιουργήθηκε αρχικά από τον Αντώνη Μπενάκη, την εποχή που ζούσε ακόμα στην Αίγυπτο και συνέχισε μετά την εγκατάστασή του στην Αθήνα. Μετέπειτα εμπλουτίστηκε με άλλες δωρεές και σήμερα το μουσείο κατέχει μια από τις σημαντικότερες συλλογές διεθνώς. Η ιδιαιτερότητα των αντικειμένων αυτών έγκειται τόσο στην ιστορική σημασία όσο και στην δεξιοτεχνική κατασκευή τους.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
μουσείο μπενάκη

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
αντώνης μπενάκης

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ελληνική ιστορία

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ισλαμική τέχνη

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
αρχαία ελλάδα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
αρχιτεκτονική

# data[].attributes.attachment_link.title
Ισλαμική Τέχνη - Μουσείο Μπενάκη

# data[].attributes.attachment_link.description
Το μουσείο άνοιξε για το κοινό το 2004 για να στεγάσει τη συλλογή που δημιουργήθηκε αρχικά από τον Αντώνη Μπενάκη, την εποχή που ζούσε ακόμα στην Αίγυπτο και συνέχισε μετά την εγκατάστασή του στην Αθήνα. Μετέπειτα εμπλουτίστηκε με άλλες δωρεές και σήμερα το μουσείο κατέχει μια από τις σημαντικότερες συλλογές διεθνώς.

# data[].attributes.headline
Η Παναγία η Σκριπού

# data[].attributes.subject
Η Παναγία η Σκριπού

# data[].attributes.attachment_link.title
Η ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΣΚΡΙΠΟΥ

# data[].attributes.headline
Το Βυζάντιο το 1071

# data[].attributes.subject
Το Βυζάντιο το 1071

# data[].attributes.headline
Πληροφορίες για το υγρό πυρ

# data[].attributes.subject
Πληροφορίες για το υγρό πυρ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Tο υγρόν πυρ (λεγόμενο επίσης πυρ θαλάσσιον, μηδικόν πυρ, πολεμικόν πυρ, πυρ λαμπρόν, πυρ ρωμαϊκόν ή πυρ σκευαστόν) και γνωστό στους Δυτικούς ως ελληνικόν πυρ (Λατ. ignis graecus, αγγλ. Greek fire) ήταν ένα εμπρηστικό όπλο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, που εφευρέθηκε τον ύστερον 7ο αιώνα μ.Χ. Εκτοξευόμενο από καταπέλτες, αλλά κυρίως από πεπιεσμένους σίφωνες, το υγρόν πυρ είχε την ιδιότητα να μη σβήνει στο νερό. Ως εκ τούτου, έπαιξε σημαντικό ρόλο στην απόκρουση των αραβικών πολιορκιών της Κωνσταντινούπολης, και σε αρκετές ναυτικές συμπλοκές με τους Άραβες και τους Ρως. Περιβαλλόταν με άκρα μυστικότητα, με αποτέλεσμα να αγνοούμε σήμερα την ακριβή σύστασή του. Το βυζαντινό υγρόν πυρ δεν πρέπει να συγχέεται με παρόμοιες εμπρηστικές ουσίες που χρησιμοποίησαν οι Άραβες και άλλα κράτη, και που στη διεθνή βιβλιογραφία συνήθως αναφέρονται συλλογικά ως "ελληνικόν πυρ".

Εμπρηστικές ουσίες, βασιζόμενες σε θειάφι, πίσσα ή πετρέλαιο, χρησιμοποιήθηκαν για πολεμικούς σκοπούς αιώνες πριν την εφεύρεση του υγρού πυρός. Η χρήση εμπρηστικών βελών και δοχείων με εύφλεκτες ουσίες ανάγεται στους Ασσυρίους τον 9ο αιώνα π.Χ., και ήταν ευρέως διαδεδομένη και στον ελληνορωμαϊκό κόσμο. Ο Θουκυδίδης αναφέρει ακόμα και τη χρήση πρωτόλειων φλογοβόλων κατά την πολιορκία του Δηλίου το 424 π.Χ. Στη θάλασσα, επί Αναστασίου Α΄ ο βυζαντινός στόλος φαίνεται να χρησιμοποίησε μία θειούχο ουσία, που εφήυρε ο Αθηναίος φιλόσοφος Πρόκλος, για να νικήσει τον στόλο του στασιαστή στρατηγού Βιταλιανού το 515 μ.Χ.

"

Τότε Καλλίνικος ἀρχιτέκτων ἀπὸ Ἡλιουπόλεως Συρίας προσφυγὼν τοῖς Ῥωμαίοις πῦρ θαλάσσιον κατασκευάσας τὰ τῶν Ἀράβων σκάφη ἐνέπρησεν, καὶ σύμψυχα κατέκαυσεν. Καὶ οὕτως οὶ Ῥωμαῖοι μετὰ νίκης ὑπέστρεψαν καὶ τὸ θαλάσσιον πῦρ εὗρον.

"

Σύμφωνα με την αφήγηση του χρονογράφου Θεοφάνη του Ομολογητή, το υγρόν πυρ εφευρέθηκε περί το 672 μ.Χ., από έναν μηχανικό από την Ηλιόπολη της Συρίας (σημερινή Μπάαλμπεκ) ονόματι Καλλίνικο, ο οποίος κατέφυγε στη βυζαντινή πρωτεύουσα από την αραβοκρατούμενη πατρίδα του. Η αυθεντικότητα και ακρίβεια της αφήγησης είναι αμφίβολες, καθώς ο Θεοφάνης αναφέρει τη χρήση πυρφόρων και σιφονοφώρων πλοίων μερικά χρόνια πριν την υποτιθέμενη άφιξη του Καλλίνικου στη Κωνσταντινούπολη. Εάν δεν οφείλεται σε απλή χρονολογική σύγχυση, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι ο Καλλίνικος απλώς εισήγαγε μια βελτιωμένη έκδοση ενός ήδη υπάρχοντος όπλου. Ο ιστορικός Τζέημς Πάρτινγκτον (James R. Partington) επίσης πιστεύει ότι η ανακάλυψη του υγρού πυρός δεν ήταν το έργο ενός ανθρώπου, αλλά μιας ομάδας "χημικών στη Κωνσταντινούπολη οι οποίοι είχαν κληρονομήσει τις ανακαλύψεις της Αλεξανδρινής χημικής σχολής". Ο ιστορικός του 11ου αιώνα Γεώργιος Κεδρηνός όντως αναφέρει ότι ο Καλλίνικος καταγόταν από την Ηλιόπολη της Αιγύπτου, και όχι της Συρίας, αλλά οι περισσότεροι σύγχρονοι ερευνητές απορρίπτουν την πληροφορία αυτή ως λανθασμένη. Ο Κεδρηνός επίσης αναφέρει ότι οι απόγονοι του Καλλίνικου, ονομαζόμενοι "Λαμπροί", κατείχαν το μυστικό της παραγωγής του υγρού πυρός και συνέχιζαν να το κατέχουν επί των ημερών του. Και αυτή η ιστορία θεωρείται μάλλον απίθανη από τους ιστορικούς, σχετιζόμενη μάλλον με τη ονομασία "πυρ λαμπρόν" που δινόταν συχνά στο υγρόν πυρ.

Η εφεύρεση του υγρού πυρός ήρθε σε μια κρίσιμη για το Βυζάντιο στιγμή. Εξασθενημένοι από δεκαετίες πολέμων με τους Σασσανίδες, οι Βυζαντινοί στάθηκαν ανίκανοι να αναχαιτίσουν την επέλαση των νεοφώτιστων αράβων πολεμιστών του Ισλάμ. Εντός μιας γενιάς, η Συρία, η Αίγυπτος και η Μεσοποταμία έπεσαν στα χέρια των Αράβων, που περί το 672 εξαπέλυσαν την πρώτη τους μεγάλη επίθεση κατά της ίδιας της Κωνσταντινούπολης. Εκεί το υγρόν πυρ χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά με εξαιρετικά αποτελέσματα ενάντια στον αραβικό στόλο. Η χρήση του συνέβαλε τα μέγιστα στην απόκρουση των δύο αραβικών πολιορκιών της πρωτεύουσας. Οι αναφορές στη χρήση του σε ναυμαχίες κατά των Αράβων αργότερα είναι σποραδικές, αλλά συνέβαλε σε αρκετές βυζαντινές νίκες, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της επανακατάκτησης τον 9ο και 10ο αιώνα. Η ουσία χρησιμοποιήθηκε και στις εμφύλιες συγκρούσεις της περιόδου, κυρίως κατά τη θεματική εξέγερση του 727 και την εξέγερση του Θωμά του Σλάβου το 821-823. Και στις δύο περιπτώσεις, οι στόλοι των στασιαστών ηττήθηκαν από τον κεντρικό στόλο της Κωνσταντινούπολης με τη χρήση του υγρού πυρός. Εξέχουσα θέση κατέχει το υγρόν πυρ και στις συγκρούσεις με τους Ρως και τις επιδρομές τους κατά της Αυτοκρατορίας.

Η σημασία του υγρού πυρός κατά τον αγώνα του Βυζαντίου με τους Άραβες οδήγησε στη δημιουργία ενός μύθου που του απέδιδε θεϊκή προέλευση. Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος (945-959) στο έργο του Προς τον ίδιον Υιόν Ρωμανόν ( De Administrando Imperio), προειδοποιεί το γιό και διάδοχό του, Ρωμανό Β΄, να μην αποκαλύψει ποτέ το μυστικό της παρασκευής του στους ξένους, λέγοντας ότι "καὶ αὐτὸ ἀπὸ τοῦ Θεοῦ δι' ἀγγέλου τῷ μεγάλῳ καὶ πρώτῳ βασιλεῖ Χριστιανῷ, ἁγίῳ Κωνσταντίνῳ ἐφανερώθη καὶ ἐδιδάχθη" και ότι ο άγγελος του παρήγγειλε όπως ἐν μόνοις τοῖς Χριστιανοίς καὶ τῇ ὑπ᾽ αὐτῶν βασιλευομένῃ πόλει κατασκευάζηται, ἀλλαχοῦ δὲ μηδαμῶς, μήτε εἰς ἕτερον ἔθνος τὸ οἱονδήποτε παραπέμπηται μήτε διδάσκηται (13.73-84). Προσθέτει δε ότι μία φορά, ένας στρατηγός που δωροδωκήθηκε ώστε να παραδώσει την ουσία σε εχθρικά χέρια, κάηκε από ουράνιο πυρ καθώς έμπαινε σε μία εκκλησία. Όπως καταδεικνύει και το τελευταίο περιστατικό, οι Βυζαντινοί δεν μπόρεσαν να αποφύγουν περιστατικά όπου το μυστικό τους όπλο έπεσε στα χέρια των εχθρών τους: οι πηγές καταγράφουν τουλάχιστον μία αιχμαλωσία πυρφόρου πλοίου από τους Άραβες το 827, και οι Βούλγαροι κυρίεψαν αρκετούς σίφωνες και την ίδια την ουσία το 812/814. Καθώς όμως τα μυστικά της παρασκευής και χρήσης του παρέμεναν ανέπαφα, δεν μπόρεσαν να αντιγράψουν το πλήρες σύστημα. Οι Άραβες όντως αργότερα χρησιμοποίησαν ουσίες παρόμοιες με το υγρόν πυρ, αλλά ποτέ δεν χρησιμοποίησαν σίφωνες, παρά μόνο καταπέλτες και χειροβομβίδες.

Το υγρόν πυρ συνέχισε να αναφέρεται στις πηγές έως και τον 12ο αιώνα. Η Άννα Κομνηνή δίνει μια ζωντανή περιγραφή μια ναυμαχίας - πιθανώς φανταστικής - μεταξύ των Βυζαντινών και των Πιζανών το 1099. Κατά τις πολιορκίες της Κωνσταντινούπολης από την Δ΄ Σταυροφορία το 1203/1204 όμως, παρά την παρουσία πρόχειρων πυρπολικών, καμία πηγή δεν αναφέρει τη χρήση υγρού πυρός. Φαίνεται ότι είχε πλέον εγκαταλειφθεί, είτε επειδή το μυστικό της σύστασής του είχε χαθεί, είτε επειδή το Βυζάντιο είχε χάσει την επαφή του με τις περιοχές - τον Καύκασο και τις ανατολικές ακτές του Εύξεινου Πόντου - από όπου αντλούσε τις πρώτες ύλες για την παρασκευή του.

Γενικά χαρακτηριστικά

Όπως δείχνουν και οι προειδοποιήσεις του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου, τα συστατικά και οι διαδικασίες παραγωγής αλλά και εξαπόλυσης του υγρού πυρός ήταν άκρως απόρρητα μυστικά. Η μυστικότητα που το περιέβαλλε ήταν τόση, που η σύνθεση του υγρού πυρός χάθηκε, και έκτοτε αποτελεί αντικείμενο διαφόρων εικασιών. Ανά τους αιώνες, η αναζήτηση της χαμένης αυτής φόρμουλας έχει μονοπωλήσει σχεδόν την έρευνα γύρω από το υγρόν πυρ. Εν τούτοις, το υγρόν πυρ πρέπει να γίνει αντιληπτό ως ένα ολοκληρωμένο οπλικό σύστημα αποτελούμενο από διάφορα επιμέρους κομμάτια, τα οποία ήταν όλα απαραίτητα για την αποτελεσματική του δράση. Πέραν της φόρμουλας της εμπρηστικής ουσίας αυτής καθ' εαυτής, το σύστημα περιλάμβανε τους πυρφόρους δρόμονες, τη συσκευή που θέρμαινε και έθετε υπό πίεση την ουσία, τον σίφωνα που την εξαπέλυε, και την ειδική εκπαίδευση των χειριστών του συστήματος, των λεγόμενων σιφωναρίων. Οι διάφοροι χειριστές και τεχνίτες του συστήματος είχαν κατά πάσα πιθανότητα γνώση μόνο ενός επιμέρους εξαρτήματος, εξασφαλίζοντας ότι κανένας εχθρός δεν θα μπορούσε με μιας να αποκτήσει πλήρη γνώση του. Έτσι εξηγείται πως όταν το 814 οι Βούλγαροι πήραν τις πόλεις Μεσημβρία και Δεβελτό και βρήκαν εκεί 36 σίφωνες και ποσότητες της εμπρηστικής ουσίας, στάθηκαν ανίκανοι να τα χρησιμοποιήσουν.

Οι πληροφορίες για το υγρόν πυρ είναι αποκλειστικά έμμεσες, βασιζόμενες σε διάφορες αναφορές στα βυζαντινά στρατιωτικά εγχειρίδια και σε ιστορικά έργα όπως την και δυτικοευρωπαϊκά χρονικά, που όμως συχνά είναι ανακριβή. Στην Αλεξιάδα, η Άννα Κομνηνή παρέχει (XIII.3.6) μια συνταγή για μια εμπρηστική ύλη, που η βυζαντινή φρουρά του Δυρραχίου χρησιμοποίησε το 1108 κατά των Νορμανδών. Συχνά έχει ερμηνευθεί ως μία, μερική έστω, συνταγή για το υγρόν πυρ:

Τοῦτο δὲ τὸ πῦρ ἀπὸ τοιούτων μηχανημάτων αὐτοῖς διεσκεύαστο. Ἀπὸ τῆς πεύκης καὶ ἄλλων τινῶν τοιούτων δένδρων ἀειθαλῶν συνάγεται δάκρυον εὔκαυστον. Τοῦτο μετὰ θείου τριβόμενον ἐμβάλλεταί τε εἰς αὐλίσκους καλάμων καὶ ἐμφυσᾶται παρὰ τοῦ παίζοντος λάβρῳ καὶ συνεχεῖ πνεύματι, κᾆθ' οὕτως ὁμιλεῖ τῷ πρὸς ἄκραν πυρὶ καὶ ἐξάπτεται καὶ ὥσπερ πρηστὴρ ἐμπίπτει ταῖς ἀντιπρόσωπον ὄψεσι.

Δυτικές αναφορές στον περίφημο ignis graecus είναι επίσης γενικά αναξιόπιστες, καθώς αποδίδουν την ονομασία αυτή αδιακρίτως σε κάθε είδους εμπρηστικές ουσίες.

Οι μόνες βέβαιες πληροφορίες που περιγράφουν το υγρόν πυρ και τη συμπεριφορά του είναι:

Η ουσία συνέχιζε να καίει στο νερό, και, σύμφωνα με ορισμένες ερμηνείες, αναφλεγόταν στην επαφή του με τον νερό. Επιπλέον, όπως αναφέρεται σε αρκετές πηγές, μπορούσε να σβηστεί μόνο από ορισμένες ουσίες όπως άμμο, που του στερούσε οξυγόνο, δυνατό ξύδι, ούρα προφανώς μέσω κάποιας χημικής αντίδρασης.

Όπως φαίνεται και από το όνομά του αλλά και από περιγραφές, ήταν υγρό και όχι κάποιας μορφής βλήμα.

Στη θάλασσα, συνήθως εκτοξευόταν από σίφωνες, αν και κεραμικά δοχεία και βομβίδες γεμισμένες με υγρόν πυρ ή παρόμοιες ουσίες επίσης χρησιμοποιούνταν.

Η εκτόξευση του υγρού πυρός συνοδευόταν από πολύ θόρυβο ("βροντή") και καπνό.

Θεωρίες περί σύστασης

Η πρώτη, και για πολύ καιρό πιο διαδεδομένη, θεωρία σχετικά με τη σύσταση της εμπρηστικής ύλης ήταν ότι το κύριο συστατικό ήταν νιτρικό κάλιο, ουσιαστικά δηλαδή ότι το υγρόν πυρ ήταν μια πρώιμη μορφή πυρίτιδας. Η θεωρία αυτή προήλθε από την περιγραφή έντονου θορύβου και καπνού κατά την εκτόξευση, καθώς και από την απόσταση στην οποία μπορούσε να εκτοξευθεί το όπλο, που ερμηνεύτηκαν ως προϊόντα εκρηκτικής αντίδρασης. Από την εποχή του ολλανδού ιστοριοδίφη Ισαάκ Βόσσιους, πολλοί ερευνητές υποστήριξαν τη θέση αυτή, και πρωτίστως η λεγόμενη "Γαλλική Σχολή" τον 19ο αιώνα, που περιελάμβανε τον διάσημο χημικό Μαρσελέν Μπερτελό. Έκτοτε η θεωρία αυτή έχει απορριφθεί, καθώς το νιτρικό κάλιο δεν φαίνεται να χρησιμοποιήθηκε για πολεμικούς σκοπούς στην Ευρώπη ή τη Μέση Ανατολή πριν από τον 13ο αιώνα και απουσιάζει πλήρως από τα έργα των Αράβων, των πλέον εξεχόντων χημικών του μεσογειακού κόσμου, πριν από την περίοδον αυτή. Επιπλέον, η φύση του προτεινόμενου μείγματος δεν συμβαδίζει με τα χαρακτηριστικά της διά σίφωνος εκτοξευόμενης ουσίας των βυζαντινών πηγών.

Μία δεύτερη άποψη, βασιζόμενη στο γεγονός ότι το υγρόν πυρ δεν έσβηνε στο νερό - σύμφωνα δε με ορισμένες πηγές το νερό την έκανε να καίει πιο έντονα - θεώρησε ότι η εμπρηστική ουσία βασιζόταν σε ένα μείγμα με βάση τη μη εσβεσμένη άσβεστο. Αν και η άσβεστος ήταν γνωστή στους Βυζαντινούς και στους Άραβες, η θεωρία αυτή καταρρίπτεται από λογοτεχνικά και εμπειρικά στοιχεία. Ένα μείγμα βασισμένο στην άσβεστο θα πρέπει να έρθει σε επαφή με νερό για να αναφλεγεί, ενώ τα Τακτικά του αυτοκράτορος Λέοντα Στ΄ καταγράφουν ότι η ουσία συχνά χυνόταν απευθείας στο κατάστρωμα εχθρικών πλοίων. Ομοίως, ο αυτοκράτορας αναφέρει τη χρήση βομβίδων, πράγμα που ενισχύει την άποψη ότι η επαφή με νερό δεν ήταν απαραίτητη για να ανάψει η ουσία του υγρού πυρός. Επί πλέον, ο C. Zenghelis διεξήγαγε μια σειρά πειραμάτων που απέδειξαν ότι τα αποτελέσματα της αντίδρασης ασβέστου-νερού θα ήταν αμελητέα υπό πραγματικές συνθήκες στη θάλασσα. Μια άλλη παρόμοια θεωρία πρότεινε την πιθανότητα ο Καλλίνικος να είχε ανακαλύψει το φωσφορούχο ασβέστιο, το οποίο όταν έλθει σε επαφή με νερό παράγει την εξαιρετικά εύφλεκτη φωσφίνη, η οποία αναφλέγεται αυτόματα. Και εδώ όμως εκτεταμένα πειράματα απέτυχαν να προσεγγίσουν την περιγραφόμενη ένταση του υγρού πυρός.

Αν και η παρουσία ασβέστου ή/και νιτρικού καλίου στο μείγμα δεν μπορεί να αποκλειστεί, είναι φανερό πως δεν αποτελούσαν το κύριο συστατικό. Οι περισσότεροι σύγχρονοι ερευνητές συμφωνούν ότι το υγρόν πυρ βασιζόταν στο πετρέλαιο, κατεργασμένο ή μη. Οι Βυζαντινοί είχαν εύκολη πρόσβαση σε ακατέργαστο πετρέλαιο από τις φυσικές πηγές στην ανατολική ακτή του Εύξεινου Πόντου (λ.χ. οι πηγές γύρω από το Τμουτορακάν που αναφέρονται και από τον Κωνσταντίνο Πορφυρογέννητο) ή σε διάφορες άλλες περιοχές στη Μέση Ανατολή. Είναι ενδεικτικό ότι μία από τις ονομασίες του υγρού πυρός ήταν "", και ότι ο ιστορικός Προκόπιος ο Καισαρεύς καταγράφει ότι το ακατέργαστο πετρέλαιο ήταν γνωστό ως "νάφθα" ή " μηδικόν έλαιο". Υπάρχει επίσης και ένα λατινικό χειρόγραφο του 9ου αιώνα, φυλασσόμενο στο Βόλφενμπυττελ (Wolfenbüttel) της Γερμανίας, που αναφέρει τα συστατικά μιας ουσίας που μοιάζει να είναι το υγρόν πυρ, καθώς και τη λειτουργία των σιφώνων για την εκτόξευσή του. Αν και το κείμενο περιέχει διάφορες ανακρίβειες, αναφέρει ξεκάθαρα τη νάφθα ως το κύριο συστατικό. Διάφορες ρητίνες πιθανότατα προστίθεντο ως πηκτικό (η Στρατηγική έκθεσις και σύνταξις του Νικηφόρου Φωκά αναφέρει το υγρόν πυρ ως "πυρ κολλητικόν") και για να αυξήσουν τη διάρκεια και ένταση της καύσης.

Παρόλο που η καταστροφική ισχύς του υγρού πυρός ήταν αναμφισβήτητη, προφανώς δεν ήταν αρκετή για να κάνει τον βυζαντινό στόλο άτρωτο. Δεν ήταν σε καμία περίπτωση όσο ισχυρό όσο ο πολιορκητικός κριός των αρχαίων, που μπορούσε να βυθίσει πλοία με ένα μόνο χτύπημα και του οποίου η χρήση είχε μέχρι τότε εγκαταλειφθεί. Παρόλο που το υγρόν πυρ ήταν όντως πανίσχυρο, είχε κάποια σημαντικά μειονεκτήματα: Ο σίφωνας απ' όπου εκτοξευόταν είχε περιορισμένη εμβέλεια, ενώ για την ασφάλεια των πλοίων μπορούσε να χρησιμοποιηθεί μόνο σε σχετικά ήρεμη θάλασσα και ποτέ προσήνεμα. Επίσης υπήρχαν ορισμένοι τρόποι για να σβήσει, όπως να καλυφθεί με άμμο, ξύδι ή παλαιά ούρα.

Η συνεχόμενη χρήση του υγρού πυρός έκανε σταδιακά τους Μουσουλμάνους εχθρούς της αυτοκρατορίας να κατανοήσουν καλύτερα τα πλεονεκτήματα και τις αδυναμίες του. Προσάρμοσαν τη στρατηγική τους και έμαθαν να κρατούν την απαραίτητη απόσταση από τα βυζαντινά πλοία. Παράλληλα δημιούργησαν μεθόδους προστασίας για τα πλοία τους, όπως για παράδειγμα καλύμματα από προβιές βουτηγμένες στο ξύδι.

Τ.Κόλλιας, "Η πολεμική τέχνολογία των Βυζαντινών", Δωδώνη, Επ.Επ.Φιλοσοφικής Ιωαννίνων, 18/1/1989, σ.17-41

Θ.Κορρές, "Υγρόν Πυρ".Ένα όπλο της Βυζαντινής ναυτικής τακτικής", Θεσσαλονίκη, 1995

Η. Κόλλιας, "Τεχνολογία και πόλεμος στο Βυζάντιο", Αρχαιολογία και τέχνη τ/χ.96, Σεπτ. 2005, σ.18-22

V. Christides, "Naft", Encyclopaidia of Islam Leiden, 1991,τ.9, σ.152-160

Τ.Γ.Κόλλιας, "'Οπλα και τεχνολογία στο Βυζάντιο" στο Πρακτικά Α' Διεθνούς συνεδρίου:Α ρχαία ελληνική τεχνολογία", 4-7 Σεπτεμβρίου 1997, Θεσσαλονίκη 1997, σ.549-554

Cheronis, Nicholas D. (1937), "Chemical Warfare in the Middle Ages: Kallinikos' "Prepared Fire"", Journal of Chemical Education (Chicago): 360-365

Dawes, Elizabeth A., επιμ.. (1928), , The Alexiad, London: Routledge & Kegan Paulhttp://www.fordham.edu/halsall/basis/AnnaComnena-Alexiad.html

Ellis Davidson, Hilda R. (1973), "The Secret Weapon of Byzantium", Byzantinische Zeitschrift 66: 61-74

Forbes, R. J. (1959), "Naphtha Goes To War", More Studies in Early Petroleum History 1860-1880, Leiden: E.J. BRILL, σελ. 70-90

Haldon, John; Byrne, Maurice (1977), "A Possible Solution to the Problem of Greek Fire", Byzantinische Zeitschrift 70: 91-99, doi:10.1515/byzs.1977.70.1.91

Moravcsik, Gyula; Jenkins, R.J.H., επιμ.. (1967), Constantine Porphyrogenitus: De Administrando Imperio, Dumbarton Oaks

Partington, James Riddick (1999), , A History of Greek Fire and Gunpowder, Johns Hopkins University Press, ISBN 0-8018-5954-9 http://books.google.com/?id=30IJLnwpc8EC

Pászthory, Emmerich (1986), "Über das 'Griechische Feuer'. Die Analyse eines spätantiken Waffensystems", Antike Welt 17 (2): 27-38

Roland, Alex (1992), , "Secrecy, Technology, and War: Greek Fire and the Defense of Byzantium, Technology and Culture", Technology and Culture 33 (4): 655-679, doi:10.2307/3106585 http://jstor.org/stable/3106585

Spears, W.H., Jr. (1969). Greek Fire: The Fabulous Secret Weapon That Saved Europe. ISBN 0-9600106-3-7

Toutain, J. (1953), "Le feu grégeois", Journal des Savants (Paris): 77-80

Turtledove, Harry, επιμ.. (1982), , The chronicle of Theophanes: an English translation of anni mundi 6095-6305 (A.D. 602-813), University of Pennsylvania Press, ISBN 978-0812211283 http://books.google.com/?id=lK5wIPb4Vi4C

Zenghelis, C. (1932), "Le feu grégeois et les armes à feu des Byzantins", Byzantion (Brussels) VI: 265-286

# data[].attributes.attachment_link.description
Tο υγρόν πυρ (λεγόμενο επίσης πυρ θαλάσσιον, μηδικόν πυρ, πολεμικόν πυρ, πυρ λαμπρόν, πυρ ρωμαϊκόν ή πυρ σκευαστόν) και γνωστό στους Δυτικούς ως ελληνικόν πυρ (Λατ. ignis graecus, αγγλ. Greek fire) ήταν ένα εμπρηστικό όπλο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, που εφευρέθηκε τον ύστερον 7ο αιώνα μ.Χ.

# data[].attributes.headline
Η ανώτερη εκπαίδευση στο Βυζάντιο

# data[].attributes.subject
Η ανώτερη εκπαίδευση στο Βυζάντιο

# data[].attributes.attachment_link.title
Η ΑΝΩΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

# data[].attributes.headline
Το Βυζάντιο το 1118

# data[].attributes.subject
Το Βυζάντιο το 1118

# data[].attributes.headline
Δρόμωνας και υγρό πυρ

# data[].attributes.subject
Δρόμωνας και υγρό πυρ

# data[].attributes.headline
Διαφορές Ορθόδοξης και Καθολικής Εκκλησίας

# data[].attributes.subject
Διαφορές Ορθόδοξης και Καθολικής Εκκλησίας

# data[].attributes.attachment_link.title
Διαφορές Ορθόδοξης και καθολικής εκκλησίας

# data[].attributes.headline
Χάρτης Σταυροφοριών

# data[].attributes.subject
Χάρτης Σταυροφοριών

# data[].attributes.headline
Πληροφορίες για το δρόμωνα

# data[].attributes.subject
Πληροφορίες για το δρόμωνα

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ο Δρόμων ή Δρόμωνας υπήρξε τύπος πλοίου του Βυζαντινού πολεμικού ναυτικού. Η διήρης και η τριήρης θεωρούνται πρόγονοί του. Από τη λέξη "δρόμων" προέρχεται ο όρος " εύδρομο " που χαρακτηρίζει ένα νεότερου τύπου πολεμικό ιστιοφόρο. Υπήρξε για την εποχή του ο επικρατέστρερος τύπος, ήταν δε πολύ γρήγορο και ευκίνητο πλοίο, τόσο για επιθετικές όσο και αμυντικές επιχειρήσεις. Ο κυβερνήτης του ονομαζόταν "κένταρχος" και οι δύο βοηθοί του "πρωτοκάραβοι".

Ο Δρόμων είχε δύο σειρές 50 κουπιών σε κάθε πλευρά του και σε κάθε κουπί υπήρχαν από δύο κωπηλάτες (ήταν δηλαδή σύμφωνα με την αρχαία ναυτική ορολογία δίκροτη τετρήρης) με πλήρωμα περίπου 200 ερέτες (κωπηλάτες) και αναφέρεται η παρουσία του τον 6ο αι. στις ναυμαχίες του Ιουστινιανού. Έφερε επίσης ιστίο (πανί) στον κύριο ιστό του (κατάρτι). Μπορούσε να φτάσει τα 55μ. σε μήκος και τα 6μ. σε πλάτος. Στο κατάστρωμά του επέβαιναν 100 έως 300 άνδρες που διακρίνονταν σε κωπηλάτες και πολεμιστές. Σε περίπτωση μάχης ωστόσο οι κωπηλάτες βοηθούσαν τους πολεμιστές. Στη μάχη, το πλοίο μπορούσε να φθάσει ταχύτητα περίπου 7 κόμβων, ωστόσο ήταν απαραίτητες οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες.

Κατά τον Οι δρόμωνες αποτελούσαν το μεγαλύτερο μέρος του βυζαντινού στόλου των Βελισαρίου και Ναρσή. Περί το τέλος του τα πλοία αυτά έφεραν στη πλώρη τους ειδική συσκευή με την οποία εξακοντίζονταν το υγρό πυρ. Το καυστικό αυτό υγρό όμως μπορούσαν να εκτοξεύσουν και από την πρύμνη τους, ενώ διέθεταν και καταπέλτες και βαλλίστρες για τον ίδιο λόγο. Από τον 9ο αι. και μετά με ο όρος δρόμων επεκτείνεται σε όλα τα επιμήκη πολεμικά πλοία του Βυζαντίου.

Ναυάγια από Δρόμωνες έχουν βρεθεί στο λεγόμενο "λιμάνι του Θεοδοσίου" (σημερινό Γενί Καπί) στην Κωνσταντινούπολη.

Pryor, John H.; Jeffreys, Elizabeth M. (2006), The Age of the ΔΡΟΜΩΝ: The Byzantine Navy ca. 500-1204, Brill Academic Publishers, ISBN 978-9004151970

Καρατόλιος, Κ. (2013), Το Υγρόν Πυρ και η συμβολή του στη βυζαντινή ισχύ, εκδόσεις Historical Quest, ISBN 978-618-80309-5-4

Δημήτρης Μιχαλόπουλος - Αντώνης Μιλάνος, Ελληνικά πλοία του Μεσαίωνα, Εκδόσεις Ευρώπη, 1994 ISBN 960-253-028-6

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο Δρόμων ή Δρόμωνας υπήρξε τύπος πλοίου του Βυζαντινού πολεμικού ναυτικού. Η διήρης και η τριήρης θεωρούνται πρόγονοί του. Από τη λέξη "δρόμων" προέρχεται ο όρος " εύδρομο " που χαρακτηρίζει ένα νεότερου τύπου πολεμικό ιστιοφόρο. Υπήρξε για την εποχή του ο επικρατέστρερος τύπος, ήταν δε πολύ γρήγορο και ευκίνητο πλοίο, τόσο για επιθετικές όσο και αμυντικές επιχειρήσεις.

# data[].attributes.headline
Η εκκλησία της Καπνικαρέας

# data[].attributes.subject
Η εκκλησία της Καπνικαρέας

# data[].attributes.headline
Τα σημαντικά γεγονότα του Βυζαντίου

# data[].attributes.subject
Τα σημαντικά γεγονότα του Βυζαντίου

# data[].attributes.attachment_link.title
Χρονολογικός πίνακας -Στα Βυζαντινά Χρόνια

# data[].attributes.headline
Οι Νορμανδοί το 1130

# data[].attributes.subject
Οι Νορμανδοί το 1130

# data[].attributes.headline
Ο Ρωμανός Δ΄Διογένης και η μάχη στο Μαντζικέρτ (1071)

# data[].attributes.subject
Ο Ρωμανός Δ΄Διογένης και η μάχη στο Μαντζικέρτ (1071)

# data[].attributes.attachment_link.title
ΡΩΜΑΝΟΣ Δ΄ΔΙΟΓΕΝΗΣ

# data[].attributes.headline
10. Ο Αλ. Υψηλάντης δέχεται την αρχηγία της Φιλικής Εταιρείας

# data[].attributes.subject
10. Ο Αλ. Υψηλάντης δέχεται την αρχηγία της Φιλικής Εταιρείας

# data[].attributes.attachment_link.description
Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση

# data[].attributes.headline
Οι Σλάβοι (8ος-9ος αι. μ.Χ.)

# data[].attributes.subject
Οι Σλάβοι (8ος-9ος αι. μ.Χ.)

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι Σλάβοι (8ος - 9ος αιώνας μ.Χ.)

# data[].attributes.attachment_link.description
Διαδραστικός χάρτης με χωροθετημένες πληροφορίες, με θέμα την παρουσία των σλαβικών λαών στη βαλκανική χερσόνησο και τις σχέσεις τους με το βυζαντινό κράτος. Στόχοι του μαθησιακού αντικειμένου είναι η εξερεύνηση του χάρτη και ο εμπλουτισμός των γνώσεων των μαθητών σχετικά με την εμφάνιση και την παρουσία Σλάβων, Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων στον χώρο των Βαλκανίων.

# data[].attributes.headline
Η αρχαιότερη εκκλησία της Αθήνας

# data[].attributes.subject
Η αρχαιότερη εκκλησία της Αθήνας

# data[].attributes.attachment_link.title
Η αρχαιότερη εκκλησία της Αθήνας

# data[].attributes.headline
10. Οι προεπαναστατικές σκέψεις του Κολοκοτρώνη

# data[].attributes.subject
10. Οι προεπαναστατικές σκέψεις του Κολοκοτρώνη

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, για τις προεπαναστατικές του σκέψεις περί μιας επικείμενης Επανάστασης.

Με αφορμή τον εορτασμό του εθνικού ορόσημου των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821, η ΕΡΤ μεταδίδει καθημερινά, ένα διαφορετικό μονόλεπτο βασισμένο σε χωρία κειμένων αγωνιστών του '21 και λογίων της εποχής, με γενικό τίτλο " Το '21 μέσα από κείμενα του '21 ".

Πρόκειται, συνολικά, για 365 μονόλεπτα, αφιερωμένα στην Ελληνική Επανάσταση, τα οποία θα μεταδίδονται καθημερινά από την ΕΡΤ1, την ΕΡΤ2, την ΕΡΤ3 και την ERTWorld.

Η ιδέα, η επιλογή, η σύνθεση των κειμένων και η ανάγνωση είναι της καθηγήτριας Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού, στο ΕΚΠΑ, Μαρίας Ευθυμίου, η οποία αφιλοκερδώς σταχυολόγησε και παρουσιάζει κείμενα της εποχής του 1821, που εξηγούν, θυμίζουν και αφηγούνται τα επαναστατικά χρόνια μέσα από τα λόγια των αγωνιστών του '21 και λογίων της εποχής.

Σκηνοθετική επιμέλεια: Μιχάλης Λυκούδης
Μοντάζ: Θανάσης Παπακώστας
Διεύθυνση παραγωγής: Μιχάλης Δημητρακάκος
Φωτογραφικό υλικό: Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου

Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο Κάνε like στη σελίδα μας στο Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο
Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν:
- Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
- Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
- Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Μαρία Νικολαΐδου

# data[].attributes.attachment_link.title
"Το '21 μέσα από κείμενα του '21" - Θεόδωρος Κολοκοτρώνης για τις προεπαναστατικές του σκέψεις

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, για τις προεπαναστατικές του σκέψεις περί μιας επικείμενης Επανάστασης. Με αφορμή τον εορτασμό του εθνικού ορόσημου των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821, η ΕΡΤ μεταδίδει καθημερινά, ένα διαφορετικό μονόλεπτο βασισμένο σε χωρία κειμένων αγωνιστών του '21 και λογίων της εποχής, με γενικό τίτλο " Το '21 μέσα από κείμενα του '21 ".

# data[].attributes.headline
10. Το εμπόριο πριν την Επανάσταση

# data[].attributes.subject
10. Το εμπόριο πριν την Επανάσταση

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Εκτίμηση ιθύνοντος της εποχής.Το εμπόριο των Ελλήνων στην Ευρώπη πριν από την Επανάσταση

Με αφορμή τον εορτασμό του εθνικού ορόσημου των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821, η ΕΡΤ μεταδίδει καθημερινά, ένα διαφορετικό μονόλεπτο βασισμένο σε χωρία κειμένων αγωνιστών του '21 και λογίων της εποχής, με γενικό τίτλο " Το '21 μέσα από κείμενα του '21 ".

Πρόκειται, συνολικά, για 365 μονόλεπτα, αφιερωμένα στην Ελληνική Επανάσταση, τα οποία θα μεταδίδονται καθημερινά από την ΕΡΤ1, την ΕΡΤ2, την ΕΡΤ3 και την ERTWorld.

Η ιδέα, η επιλογή, η σύνθεση των κειμένων και η ανάγνωση είναι της καθηγήτριας Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού, στο ΕΚΠΑ, Μαρίας Ευθυμίου, η οποία αφιλοκερδώς σταχυολόγησε και παρουσιάζει κείμενα της εποχής του 1821, που εξηγούν, θυμίζουν και αφηγούνται τα επαναστατικά χρόνια μέσα από τα λόγια των αγωνιστών του '21 και λογίων της εποχής.

Σκηνοθετική επιμέλεια: Μιχάλης Λυκούδης
Μοντάζ: Θανάσης Παπακώστας
Διεύθυνση παραγωγής: Μιχάλης Δημητρακάκος
Φωτογραφικό υλικό: Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου

Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο Κάνε like στη σελίδα μας στο Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο
Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν:
- Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
- Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
- Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Μαρία Νικολαΐδου

# data[].attributes.attachment_link.title
"Το '21 μέσα από κείμενα του '21" - Το εμπόριο των Ελλήνων στην Ευρώπη πριν από την Επανάσταση

# data[].attributes.attachment_link.description
Εκτίμηση ιθύνοντος της εποχής.Το εμπόριο των Ελλήνων στην Ευρώπη πριν από την Επανάσταση Με αφορμή τον εορτασμό του εθνικού ορόσημου των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821, η ΕΡΤ μεταδίδει καθημερινά, ένα διαφορετικό μονόλεπτο βασισμένο σε χωρία κειμένων αγωνιστών του '21 και λογίων της εποχής, με γενικό τίτλο " Το '21 μέσα από κείμενα του '21 ".

# data[].attributes.attachment_link.title
Τ.Ε - ΜΑΘΗΜΑ 24

# data[].attributes.headline
Αρχιτεκτονικοί ρυθμοί εκκλησιών

# data[].attributes.subject
Αρχιτεκτονικοί ρυθμοί εκκλησιών

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Βυζαντινός Περίπατος στην Αθήνα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
αρχιτεκτονικοί ρυθμοί ναων

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
βυζαντινη ναοδομια

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
βυζαντινή αρχιτεκτονική

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
κατ' οίκον εκκλησία

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
βασιλική μετά τρούλλου

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
σταυροειδείς εγγεγραμμένοι

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
σταυρεπίστεγοι

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
βυζαντινή αθήνα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
πεντάτρουλλος

# data[].attributes.attachment_link.title
Αρχιτεκτονικοί ρυθμοί εκκλησιών

# data[].attributes.attachment_link.description
Βυζαντινή αρχιτεκτονική. Όλοι οι ρυθμοί της βυζαντινής ναοδομίας με φωτογραφίες και σχεδιαγράμματα. Κατ' οίκον εκκλησία,Βασιλική, Βασιλική μετά τρούλλου,Ροτόντα,σταυροειδείς εγγεγραμμένοι ναοί,οκταγωνικοί,σταυρεπίστεγοι,αγιορείτικος τρίκογχος ναός,πεντάτρ

# data[].attributes.headline
Χάρτης του Βυζαντίου τον 11ο αιώνα

# data[].attributes.subject
Χάρτης του Βυζαντίου τον 11ο αιώνα

# data[].attributes.headline
Πηγή για τη μάχη του Μαντζικέρτ

# data[].attributes.subject
Πηγή για τη μάχη του Μαντζικέρτ

# data[].attributes.attachment_link.title
ΠΗΓΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΝΤΖΙΚΕΡΤ

# data[].attributes.headline
9. Ο  Καποδίστριας αρνείται την αρχηγία της Φιλικής Εταιρείας

# data[].attributes.subject
9. Ο  Καποδίστριας αρνείται την αρχηγία της Φιλικής Εταιρείας

# data[].attributes.attachment_link.description
Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση

# data[].attributes.headline
Ο βυζαντινός δρόμωνας

# data[].attributes.subject
Ο βυζαντινός δρόμωνας

# data[].attributes.headline
Διαφορές ορθόδοξης και καθολικής εκκλησίας

# data[].attributes.subject
Διαφορές ορθόδοξης και καθολικής εκκλησίας

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι διαφορές ανάμεσα στην Ορθόδοξη και τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία

# data[].attributes.attachment_link.description
Τίτλος: Οι διαφορές ανάμεσα στην Ορθόδοξη και τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία

# data[].attributes.headline
9. Ο Κολοκοτρώνης εξηγεί τις βάσεις της Επανάστασης

# data[].attributes.subject
9. Ο Κολοκοτρώνης εξηγεί τις βάσεις της Επανάστασης

# data[].attributes.attachment_link.description
Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση

# data[].attributes.headline
9. Η παιδεία που έλαβε ο Κολοκοτρώνης

# data[].attributes.subject
9. Η παιδεία που έλαβε ο Κολοκοτρώνης

# data[].attributes.attachment_link.description
Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση

# data[].attributes.headline
Επανάληψη Δ΄ενότητα

# data[].attributes.subject
Επανάληψη Δ΄ενότητα

# data[].attributes.headline
Τα 18 ελληνικά μνημεία που προστατεύονται από την Unesco

# data[].attributes.subject
Τα 18 ελληνικά μνημεία που προστατεύονται από την Unesco

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα 18 ελληνικά μνημεία που προστατεύονται από την Ουνέσκο

# data[].attributes.headline
Μάθημα 22 (β΄μέρος)

# data[].attributes.subject
Μάθημα 22 (β΄μέρος)

# data[].attributes.headline
Χάρτης του Βυζαντίου την εποχή των Κομνηνών

# data[].attributes.subject
Χάρτης του Βυζαντίου την εποχή των Κομνηνών

# data[].attributes.headline
Τραγούδι "Ο τσάμικος"

# data[].attributes.subject
Τραγούδι "Ο τσάμικος"

# data[].attributes.attachment_link.title
Τσάμικος, Μάνος Χατζιδάκις, Νίκος Γκάτσος

# data[].attributes.attachment_link.description
VideoLink lets you share videos on YouTube easily, without distracting third-party content or advertisements.

# data[].attributes.headline
8. Ο Μακρυγιάννης μυείται στη Φιλική Εταιρεία

# data[].attributes.subject
8. Ο Μακρυγιάννης μυείται στη Φιλική Εταιρεία

# data[].attributes.attachment_link.description
Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση

# data[].attributes.headline
Η εξάπλωση των Αράβων

# data[].attributes.subject
Η εξάπλωση των Αράβων

# data[].attributes.attachment_link.title
Χάρτης της αραβικής εξάπλωσης (7ος - 13ος αιώνας)

# data[].attributes.attachment_link.description
Διαδραστικός χάρτης για την επέκταση των Αράβων στον χώρο της Μεσογείου από τον 7ο έως και τον 13ο αιώνα, με την αποτύπωση κάθε χρονικής περιόδου και την παρουσίαση σχετικού πληροφοριακού υλικού. Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι να προσδιοριστούν χρονικά και γεωγραφικά οι αραβικές κτήσεις στην περιοχή αυτή.

# data[].attributes.headline
Απολυτίκιο της Κυριακής της Ορθοδοξίας

# data[].attributes.subject
Απολυτίκιο της Κυριακής της Ορθοδοξίας

# data[].attributes.attachment_link.title
Απολυτίκιο της Κυριακής της Ορθοδοξίας

# data[].attributes.attachment_link.description
Αρχείο ήχου και συνοδευτικό κείμενο, με θέμα το απολυτίκιο που ψάλλεται κατά τη Θεία Λειτουργία την Κυριακή της Ορθοδοξίας. Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι να εμπλουτίσουν οι μαθητές τις γνώσεις τους σχετικά με την αναστήλωση των ιερών εικόνων. Απώτερος στόχος είναι η εξοικείωση των μαθητών με τη βυζαντινή εκκλησιαστική μουσική και υμνογραφία.

# data[].attributes.headline
8. Ο Σπ. Τρικούπης για τα αίτια της Επανάστασης

# data[].attributes.subject
8. Ο Σπ. Τρικούπης για τα αίτια της Επανάστασης

# data[].attributes.attachment_link.title
ΤΟ 21 ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ 21 - ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 23

# data[].attributes.headline
8. Η ζωή του Μακρυγιάννη πριν την Επανάσταση

# data[].attributes.subject
8. Η ζωή του Μακρυγιάννη πριν την Επανάσταση

# data[].attributes.attachment_link.description
Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση

# data[].attributes.headline
Άσκηση - Μάθημα 20

# data[].attributes.subject
Άσκηση - Μάθημα 20

# data[].attributes.headline
O νέος φωτισμός της Ακρόπολης

# data[].attributes.subject
O νέος φωτισμός της Ακρόπολης

# data[].attributes.attachment_link.title
Ολοκληρώθηκε ο φωτισμός των μνημείων της περιοχής της Ακρόπολης

# data[].attributes.attachment_link.description
VideoLink lets you share videos on YouTube easily, without distracting third-party content or advertisements.

# data[].attributes.headline
Μάθημα 22 (α΄μέρος)

# data[].attributes.subject
Μάθημα 22 (α΄μέρος)

# data[].attributes.headline
Τα θέματα του Βυζαντίου τον 7ο και 10ο αιώνα

# data[].attributes.subject
Τα θέματα του Βυζαντίου τον 7ο και 10ο αιώνα

# data[].attributes.headline
Το Σχίσμα ανατολικής και δυτικής εκκλησίας

# data[].attributes.subject
Το Σχίσμα ανατολικής και δυτικής εκκλησίας

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το Σχίσμα των Πατριαρχείων Κωνσταντινούπολης και Ρώμης

Το αντικείμενο περιέχεται στην συλλογή Βυζαντινή και Μεσαιωνική Ιστορία. Δείτε περισσότερες πληροφορίες στη σελίδα του αντικειμένου

Επιλέγω επιμέρους θεματικές κατηγορίες και μελετώ το ιστορικό υλικό.

# data[].attributes.attachment_link.title
Το Σχίσμα των Πατριαρχείων Κωνσταντινούπολης και Ρώμης

# data[].attributes.attachment_link.description
Το Σχίσμα των Πατριαρχείων Κωνσταντινούπολης και Ρώμης Το αντικείμενο περιέχεται στην συλλογή Βυζαντινή και Μεσαιωνική Ιστορία. Δείτε περισσότερες πληροφορίες στη σελίδα του αντικειμένου Επιλέγω επιμέρους θεματικές κατηγορίες και μελετώ το ιστορικό υλικό.

# data[].attributes.headline
7. Ο όρκος των μελών της Φιλικής Εταιρείας (2)

# data[].attributes.subject
7. Ο όρκος των μελών της Φιλικής Εταιρείας (2)

# data[].attributes.headline
Η εξάπλωση των Αράβων

# data[].attributes.subject
Η εξάπλωση των Αράβων

# data[].attributes.attachment_link.title
Χρονολόγιο - ιστοριογραμμή της αραβικής εξάπλωσης

# data[].attributes.attachment_link.description
Διαδραστικό χρονολόγιο - ιστοριογραμμή και χάρτης, με θέμα την επέκταση των Αράβων στον χώρο της Μεσογείου (7ος - 11ος αιώνας). Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι να προσδιοριστούν στον χώρο και τον χρόνο σημαντικά γεγονότα που αφορούν στη στρατιωτική δράση και την εξάπλωση των Αράβων προς τη Δυτική Ασία και την Ανατολική Μεσόγειο.

# data[].attributes.headline
Τα κτίσματα του Ιουστινιανού

# data[].attributes.subject
Τα κτίσματα του Ιουστινιανού

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Κτίσματα και οικοδομήματα του Βυζαντίου

Το αντικείμενο περιέχεται στην συλλογή Βυζαντινή και Μεσαιωνική Ιστορία. Δείτε περισσότερες πληροφορίες στη σελίδα του αντικειμένου

Επιλέγω ενεργά σημεία του χάρτη και μελετώ το ιστορικό υλικό.

# data[].attributes.attachment_link.title
Κτίσματα και οικοδομήματα του Βυζαντίου

# data[].attributes.attachment_link.description
Κτίσματα και οικοδομήματα του Βυζαντίου Το αντικείμενο περιέχεται στην συλλογή Βυζαντινή και Μεσαιωνική Ιστορία. Δείτε περισσότερες πληροφορίες στη σελίδα του αντικειμένου Επιλέγω ενεργά σημεία του χάρτη και μελετώ το ιστορικό υλικό.

# data[].attributes.headline
Οικουμενικές Σύνοδοι

# data[].attributes.subject
Οικουμενικές Σύνοδοι

# data[].attributes.attachment_link.title
Οικουμενικές Σύνοδοι

# data[].attributes.headline
7. Ο Κολοκοτρώνης για τα χαρακτηριστικά της Επανάστασης

# data[].attributes.subject
7. Ο Κολοκοτρώνης για τα χαρακτηριστικά της Επανάστασης

# data[].attributes.attachment_link.description
Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση

# data[].attributes.headline
7. Η παιδεία στην Πάτμο πριν την Επανάσταση

# data[].attributes.subject
7. Η παιδεία στην Πάτμο πριν την Επανάσταση

# data[].attributes.headline
7. Η προκήρυξη του Υψηλάντη

# data[].attributes.subject
7. Η προκήρυξη του Υψηλάντη

# data[].attributes.attachment_link.description
Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση

# data[].attributes.headline
Χρονολογικός πίνακας Δ΄ενότητας

# data[].attributes.subject
Χρονολογικός πίνακας Δ΄ενότητας

# data[].attributes.body
Μάθημα 21

# data[].attributes.headline
Η καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο

# data[].attributes.subject
Η καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο

# data[].attributes.body
Μάθημα 21

# data[].attributes.headline
Το βουλγαρικό κράτος

# data[].attributes.subject
Το βουλγαρικό κράτος

# data[].attributes.headline
Θέμα 7ο: "Η θέση του φαγητού στη βυζαντινή κοινωνία"

# data[].attributes.subject
Θέμα 7ο: "Η θέση του φαγητού στη βυζαντινή κοινωνία"

# data[].attributes.headline
ΟΙ Σταυροφορίες

# data[].attributes.subject
ΟΙ Σταυροφορίες

# data[].attributes.attachment_link.title
Χάρτες των Σταυροφοριών | ΦΩΤΟΔΕΝΤΡΟ

# data[].attributes.attachment_link.description
Διαδραστικός χάρτης και χρονολόγιο - ιστοριογραμμή, με θέμα την πορεία των τεσσάρων πρώτων Σταυροφοριών (1096-1204). Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι να προσδιοριστούν στον χώρο και τον χρόνο σημαντικά γεγονότα και πρόσωπα που σχετίζονται με τις Σταυροφορίες.

# data[].attributes.headline
6. Ο όρκος των μελών της Φιλικής Εταιρείας (1)

# data[].attributes.subject
6. Ο όρκος των μελών της Φιλικής Εταιρείας (1)

# data[].attributes.headline
Τη υπερμάχω (ο ύμνος)

# data[].attributes.subject
Τη υπερμάχω (ο ύμνος)

# data[].attributes.attachment_link.title
Τη Υπερμαχω ( Ο Ακαθιστος Υμνος)

# data[].attributes.attachment_link.description
VideoLink lets you share videos on YouTube easily, without distracting third-party content or advertisements.

# data[].attributes.headline
Τα ψηφιδωτά της Αγίας-Σοφίας

# data[].attributes.subject
Τα ψηφιδωτά της Αγίας-Σοφίας

# data[].attributes.attachment_link.title
ΨΗΦΙΔΩΤΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ

# data[].attributes.headline
Χρονολόγιο της Εικονομαχίας

# data[].attributes.subject
Χρονολόγιο της Εικονομαχίας

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Χρονολόγιο - ιστοριογραμμή της Εικονομαχίας

Το αντικείμενο περιέχεται στην συλλογή Βυζαντινή και Μεσαιωνική Ιστορία. Δείτε περισσότερες πληροφορίες στη σελίδα του αντικειμένου

Πλοηγούμαι στο Χρονολόγιο της Εικονομαχίας διατρέχοντας με τον κέρσορα τη χρονογραμμή στο επάνω μέρος της οθόνης, όπου εμφανίζονται νομίσματα (σόλιδοι) με τους βυζαντινούς αυτοκράτορες της δυναστείας των Ισαύρων και της δυναστείας του Αμορίου. Επιλέγω νόμισμα, πατώ επάνω και μαθαίνω περισσότερα στοιχεία για τον εικονιζόμενο αυτοκράτορα, ενώ ταυτόχρονα μπορώ να δω στη χρονογραμμή, στο κάτω μέρος της οθόνης, την περίοδο της εξουσίας του. Πλοηγούμαι στις μεμονωμένες χρονολογίες της περιόδου, περνώντας τον κέρσορα πάνω τους και τις επιλέγω πατώντας πάνω τους για περισσότερες πληροφορίες.

# data[].attributes.attachment_link.title
Χρονολόγιο - ιστοριογραμμή της Εικονομαχίας

# data[].attributes.attachment_link.description
Χρονολόγιο - ιστοριογραμμή της Εικονομαχίας Το αντικείμενο περιέχεται στην συλλογή Βυζαντινή και Μεσαιωνική Ιστορία. Δείτε περισσότερες πληροφορίες στη σελίδα του αντικειμένου Πλοηγούμαι στο Χρονολόγιο της Εικονομαχίας διατρέχοντας με τον κέρσορα τη χρονογραμμή στο επάνω μέρος της οθόνης, όπου εμφανίζονται νομίσματα (σόλιδοι) με τους βυζαντινούς αυτοκράτορες της δυναστείας των Ισαύρων και της δυναστείας του Αμορίου.

# data[].attributes.headline
6. Ο Ν. Κασομούλης για τα χαρακτηριστικά της Ελληνικής Επανάστασης

# data[].attributes.subject
6. Ο Ν. Κασομούλης για τα χαρακτηριστικά της Ελληνικής Επανάστασης

# data[].attributes.attachment_link.description
Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση

# data[].attributes.headline
6. Η παιδεία στη Χίο πριν την Επανάσταση

# data[].attributes.subject
6. Η παιδεία στη Χίο πριν την Επανάσταση