# data[].attributes.body
Η Ακρόπολη Αθηνών είναι βραχώδης λόφος ύψους 157 μ. από την επιφάνεια της θάλασσας  και 70 μ. περίπου από το επίπεδο της πόλεως των Αθηνών. Η κορυφή του έχει σχήμα τραπεζοειδές μήκους 300 μ. και μέγιστου πλάτους 150 μ. Ο λόφος είναι απρόσιτος απ’ όλες τις πλευρές εκτός της δυτικής, όπου και βρίσκεται η οχυρή είσοδος, η διακοσμημένη με τα λαμπρά Προπύλαια.

Οι πρώτες μαρτυρίες που αποδεικνύουν εγκατάσταση ανθρώπων χρονολογούνται από τη Νεολιθική εποχή. Λίγα θραύσματα αγγείων και μερικά απομεινάρια κατοικιών μαρτυρούν ότι η Ακρόπολη κατοικήθηκε αδιάκοπα από το 5000 π.Χ. και μετά. Γύρω στα 1400 π.Χ. με το 1000 π.Χ. κτίσθηκε ένα ψηλό τείχος, με τεράστιους ογκόλιθους κι ένα παλάτι, στο σημείο όπου αργότερα ανεγέρθη το Ερεχθείο. Μέσα στο τείχος, που λεγόταν Πελασγικόν, υπήρχαν βωμοί, ιερά και μια πηγή, που ονομαζόταν Κλεψύδρα. Οι κάτοικοι της πόλης, που άρχισε να αναπτύσσεται κάτω από την Ακρόπολη, έβρισκαν καταφύγιο μέσα σ' αυτήν, όταν αντιμετώπιζαν εχθρικές επιδρομές. Ο χαρακτήρας της αρχίζει να γίνεται έντονα θρησκευτικός, καθώς οι κάτοικοι των γύρω συνοικισμών θεωρούν πως το κοινό κέντρο της λατρείας πρέπει να τοποθετηθεί σ' αυτήν. Έτσι χτίζεται ο πρώτος ναός, αφιερωμένος στο μυθικό βασιλιά Ερεχθέα, το Ερεχθείο. Ο ναός είναι αφιερωμένος στην Αθηνά και τον Ποσειδόνα.

Ο θεός της θάλασσας Ποσειδώνας χτύπησε το βράχο με την τρίαινα και ξεπήδησε θαλασσινό νερό. Με τη σειρά της η Αθηνά χτύπησε με το δόρυ της και φύτρωσε η ελιά. Οι θεοί που ήταν κριτές έδωσαν τη νίκη στην Αθηνά. Οι Αθηναίοι όμως θέλοντας να συμβιβάσουν τους δύο αντίπαλους θεούς τούς αφιέρωσαν από ένα ιερό κάτω από την ίδια στέγη. Έτσι χτίστηκε το πιο ιδιόμορφο από τα οικοδομήματα της Ακρόπολης από άποψη αρχιτεκτονικού σχεδίου.

Επί της εποχής του Πεισιστράτου στην Ακρόπολη υπήρχαν πολλά αγάλματα, χάλκινα ή μαρμάρινα, αγγεία κλπ που τα αφιέρωναν οι πολίτες στην Αθηνά.Κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο προστέθηκαν μερικά ασήμαντα κτίσματα. Κατά τη Βυζαντινή εποχή ο Παρθενώνας μετατράπηκε σε χριστιανική  εκκλησία. Κατά τη φραγκοκρατία έγινε καθολικός ναός, ενώ κατά την τουρκοκρατία τζαμί.Κατά την τουρκοκρατία η Ακρόπολη έπαθε τις περισσότερες ζημίες. Οι Τούρκοι είχαν αποθηκεύσει πυρίτιδα πάνω σ' αυτήν και έγιναν αίτιοι να καταστραφούν τα μνημεία της. Το 1645 ένας κεραυνός που έπεσε πάνω στην πυρίτιδα ανατίναξε τα Προπύλαια. Το 1687, όταν την Ακρόπολη πολιορκούσε ο Ενετός Μοροζίνι, μία από τις βόμβες έπεσε πάνω στην πυρίτιδα που ήταν αποθηκευμένη στον Παρθενώνα και κατέστρεψε τον ναό.

Εκτεταμένες καταστροφές προκάλεσε ο Σκωτσέζος λόρδος Έλγιν λίγο πριν από την Επανάσταση του 1821. Έβαλε να ξηλώσουν τη ζωφόρο του Παρθενώνα, μετόπες, αετώματα, μία Καρυάτιδα και έναν κίονα του Ερεχθείου, τα οποία μετέφερε στην Αγγλία. Για όλα αυτά πλήρωσε 35000 λίρες στους Τούρκους και στους Αθηναίους δώρισε ένα ρολόι, που στήθηκε στην αρχαία αγορά. Κατά την Επανάσταση του 1821 η Ακρόπολη πολιορκήθηκε διαδοχικά από Έλληνες και Τούρκους και υπέστη νέες καταστροφές. Το 1834 άρχισαν οι αρχαιολογικές εργασίες για την αποκατάσταση των μνημείων της

ΠΡΟΠΥΛΑΙΑ

Η μνημειώδης αυτή είσοδος της Ακρόπολης άρχισε να χτίζεται το 436 π.Χ. μετά την ολοκλήρωση του Παρθενώνα, πάνω σε σχέδια του αρχιτέκτονα Μνησικλή. Το οικοδόμημα αυτό διαιρείται σε τρία μέρη. Στο κέντρο βρίσκεται ένα ναόσχημο μακρύ κτίσμα με ψηλό αέτωμα και όψη δωρικού ναού. Δεξιά και αριστερά από αυτό είναι χτισμένες από μία πτέρυγα που μοιάζουν με δωρικούς ναούς χωρίς αέτωμα, αλλά έχουν στέγη αετοειδή.Τα Προπύλαια δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ. Το 431π.Χ. άρχισε ο Πελοποννησιακός πόλεμος και οι εργασίες σταμάτησαν. Το 429π.Χ. πέθανε ο Περικλής και οι διάδοχοί του δεν έδειξαν ενδιαφέρον για τη συνέχιση του έργου

ΝΑΟΣ ΑΘΗΝΑΣ Ή ΑΠΤΕΡΟΥ ΝΙΚΗΣ

Είναι ένας μικρός ολομάρμαρος ναός, που άρχισε να χτίζεται μεταξύ 427 και 424 π.Χ. με αρχιτέκτονα τον Καλλικράτη. Είναι τετράστυλος αμφιπρόστυλος ναός ιωνικού ρυθμού, χτισμένος πάνω σε μία κρηπίδα με τέσσερις βαθμίδες. Δεν έχει πρόναο. Μέσα στον σηκό του υπήρχε άγαλμα της Αθηνάς Νίκης, που κρατούσε στο αριστερό χέρι περικεφαλαία και στο δεξί ρόδι, που είναι σύμβολο των θεών του κάτω κόσμου. Η ζωφόρος και τα αετώματα του ναού είχαν γλυπτές παραστάσεις. Γύρω στο 421 - 415 π.Χ. ο ναός περιβλήθηκε με ένα συνεχές θωράκιο ύψους 1,05 μ., που στην εξωτερική του όψη παρίστανε ανάγλυφες Πτερωτές Νίκες την ώρα που προετοιμάζουν θυσία για την Αθηνά. Το 1687 οι Τούρκοι διέλυσαν τον ναό και με τα αρχιτεκτονικά του μέλη ενίσχυσαν τις οχυρώσεις τους.

ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ
Ο Παρθενώνας είναι το μεγαλύτερο και πιο επίσημο οικοδόμημα της Ακρόπολης και συγκεντρώνει τον θαυμασμό όλου του κόσμου αιώνες τώρα. Οι εργασίες για την ανέγερση του ολομάρμαρου αυτού ναού της Αθηνάς άρχισαν το 447 π.Χ. υπό τη διεύθυνση των αρχιτεκτόνων Ικτίνου και Καλλικράτη. Ο ναός ολοκληρώθηκε το 438π.Χ. και κατά τα Παναθήναια του επόμενου χρόνου αφιερώθηκε στην πολιούχο θεά. Παρ' όλα αυτά οι εργασίες συνεχίστηκαν μέχρι το 432π.Χ.. Είναι ναός δωρικού ρυθμού περίπτερος με οκτώ κίονες στις στενές και δεκαεπτά στις μακριές πλευρές. Ο κυρίως ναός στο εσωτερικό του χωριζόταν σε τρία μέρη· αυτό γινόταν με δύο κάθετες δωρικές κιονοστοιχίες. Το μεσαίο από τα τρία μέρη ήταν το πλατύτερο και σ' αυτό ήταν στημένο πάνω σε βάθρο το περίφημο χρυσελεφάντινο άγαλμα της Παρθένου Αθηνάς, το οποίο ο Φειδίας είχε ολοκληρώσει και τοποθετήσει το 438 π.Χ. στη θέση του. Οι 92 μετόπες εσωτερικά ήταν ανάγλυφες και παρίσταναν διάφορα μυθολογικά θέματα: Γιγαντομαχία, Αμαζονομαχία, Κενταυρομαχία και επεισόδια από την άλωση της Τροίας.

ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ
Το πρόγραμμα αναστήλωσης ξεκίνησε το 1975 και βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωσή του. Ο σκοπός της αναστήλωσης ήταν να αναστραφεί η εικόνα παρακμής αιώνων, με φθορά, ρύπανση και καταστροφή που απορρέουν από στρατιωτική χρήση και άστοχες αποκαταστάσεις κατά το παρελθόν. Το πρόγραμμα περιελάμβανε τη συλλογή και ταυτοποίηση όλων των τμημάτων βράχων, ακόμη και των μικρότερων, από την Ακρόπολη και τις πλαγιές της και ο σκοπός του ήταν η ανακατασκευή των περισσότερων τμημάτων με τη χρήση των αυθεντικών υλικών, με νέα τμήματα μαρμάρου από τη Πεντέλη να χρησιμοποιούνται με φειδώ.

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ

Κάθε τέσσερα χρόνια, οι Αθηναίοι διεξήγαγαν τη γιορτή των Παναθηναίων, που ανταγωνίζονταν τους Ολυμπιακούς Αγώνες σε διασημότητα. Κατά τη διάρκεια της γιορτής, μια πομπή περιπλανούνταν στη πόλη μέσω της οδού Παναθηναίων και αποκορυφωνόταν στην Ακρόπολη. Εκεί, μια νέα ρόμπα υφασμένη από μαλλί  τοποθετούνταν είτε στο άγαλμα της Αθηνάς Πολιάδας στο Ερέχθειο είτε στο άγαλμα της Αθηνάς Παρθένου.
Κατά την ύστερη παράδοση του Δυτικού Πολιτισμού και τη κλασική αναγέννηση της Ακρόπολης, τουλάχιστον από τα μέσα του 18ου αιώνα και έπειτα, έχει συχνά επικληθεί ως το βασικό σύμβολο της ελληνικής κληρονομιάς και της δόξας από την Κλασική Ελλάδα.

# data[].attributes.headline
Η ιστορία της Άνω Μηλιάς και ο πύργος των Λαζαίων

# data[].attributes.subject
Η ιστορία της Άνω Μηλιάς και ο πύργος των Λαζαίων

# data[].attributes.body
Η Άνω Μηλιά είναι χωριό του Νομού Πιερίας στο οποίο πλέον δεν υπάρχουν μόνιμοι κάτοικοι και απέχει 15 χιλιόμετρα από την Κάτω Μηλιά και 30 χιλιόμετρα από την Κατερίνη.
Η ιστορία του χωριού
Με την τουρκική κατάκτηση και την ανασφάλεια που υπήρχε στους χριστιανικούς πληθυσμούς οι Έλληνες εγκατέλειψαν τα πεδινά χωριά και εγκαταστάθηκαν στα βουνά. Στα μέσα του 16ου αιώνα οι κάτοικοι της Βροντισμένης μαζί με ξυλοκοπους από τη Θεσσαλία, την Δυτική Ελλάδα και κυρίως στην Ήπειρο, όπως μαρτυρούν τα επίθετα των περισσότερων κατοίκων μετακινούνται στα ορεινά και ιδρύουν τη Μηλιά στη θέση της σημερινής Άνω Μηλιάς, όπου έκτισαν και την πρώτη εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, στη θέση της υπάρχουσας.
Τον 18ο αιώνα πρέπει να οικοδομήθηκε και η κοιμητηριακή εκκλησία του Αγίου Αθανασίου, στην κατασκευή του οποίου χρησιμοποιήθηκαν κίονες και οικοδομικά υλικά από παλαιοχριστιανικούς ναούς. Η εκκλησία αυτή παρουσιάζει όμοια τοιχοδομία με τον Πύργο των λαζαίων και έφερε υπόγειο οστεοφυλάκιο.
Από τα μέσα του 19ου αιώνα άρχισαν να εγκαθίστανται σε άλλες χαμηλότερες θέσεις, τις Καλύβες, την Μπάρα, τις Λάκκες και τη Φσιοτσιάνη (Τζηκάδικα), με σκοπό να αποκτήσουν καλύτερες συνθήκες ζωής και να είναι πιο κοντά στα χωράφια τους. Ένας άλλος τόπος εγκατάστασης των κατοίκων είναι τα Τάχνιστα, η σημερινή Κάτω Μηλιά, όπου στα τέλη του 19ου αιώνα ιδρύθηκε η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου.
Το όνομα Μηλιά
Η ευδοκίμηση, μέχρι τις μέρες μας, της αγριομιλιάς στην απάνεμη πλαγιά των Πιερίων, κοντά σε κρυστάλλινες πήγες και βαθύσκιες ρεματιές, πιθανόν να είναι ο λόγος για τον οποίο πήρε το όνομά της η παλιά Μητρόπολη των χωριών μας, η Άνω Μηλιά, όπως τη λέμε εδώ και 100 χρόνια περίπου. Είναι εξάλλου προσφιλής η ονομασία τόπων και χωριών με το όνομα δέντρου που ευδοκιμεί στην ευρύτερη περιοχή τους.
Το όνομα του χωριού μας, Μηλιά, αναφέρεται για πρώτη φορά σε τούρκικο έγγραφο κατά την εποχή του σουλτάνου Σουλεϊμάν του μεγαλοπρεπούς (1529-1565), όταν Μέγας Βεζύρης ήταν ο Ιμπραήμ Πασάς. Σύμφωνα με τον τουρκικό φιρμάνι η τουρκική Πύλη αναγκάστηκε να επιτρέψει την ίδρυση αρματολικίων, με επικεφαλείς χριστιανικούς καπεταναίους, για την τήρηση της τάξεως των κατοίκων της περιοχής και την εξασφάλιση της ασφαλούς διελεύσεως, κυρίως στα περάσματα.
Δεύτερη και πολύ χαρακτηριστική αναφορά της Μηλιάς βρέθηκε από τον ιστορικό Ιωάννη Βασδραβέλλη στα αρχεία του τουρκικού ιεροδικείου Βέροιας. Πρόκειται για σουλτανικό φιρμάνι, με χρονολογία 169, με το οποίο δόθηκε αμνηστία στους κατοίκους της Μηλιάς, και τους επιτράπηκε η επιστροφή στα σπίτια τους, ύστερα από μιαν εξέγερση κατά της αυταρχικής τουρκικής συμπεριφοράς, που είχε προηγηθεί.
Οι Μηλιώτες συμμετείχαν ενεργά στα επαναστατικά κινήματα 1854 και του 1878, όπως σαφέστατα γίνεται μνεία στα αρχεία της εποχής, πέρα από την αρχηγική συμμετοχή των διαβιούντων τότε στην Αταλάντη γόνων των Λαζαίων, καθώς επίσης και στον Μακεδονικό Αγώνα, όπως και στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο και την Μικρασιατική Εκστρατεία. Στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο και την κατοχή το τίμημα των Μηλιωτών ήταν πολλαπλά δυσανάλογο με τον πληθυσμό των χωριών, για να αυξηθεί κατακόρυφα στον επακολουθήσαντα εμφύλιο.
Η Αρχιτεκτονική
Η μελέτη των κτισμάτων των Μηλιωτών στους οικισμούς συναντά πολλές δυσκολίες γιατί δεν έχει γίνει ποτέ κάποια συστηματική καταγραφή η αξιολόγηση. Σήμερα σώζονται μόνο μερικά ερειπωμένα και γκρεμισμένα κτίσματα από τα οποία μπορούμε να βγάλουμε κάποια συμπεράσματα για την αρχιτεκτονική τους.
Από τα λίγα σωζόμενα παραδείγματα και από μαρτυρίες των κατοίκων μαθαίνουμε ότι το Μηλιώτικο σπίτι ήταν:
• Μονώροφο αγροτικό σπίτι με δύο ή τρεις χώρους, δίχωρο ή τρίχωρο, δηλαδή και με τα υπόλοιπα κτίσματα στην αυλή, κυρίως πέτρινο με σκεπή από σχιστόπλακα.
• Διώροφο αγροτικό σπίτι με εξωτερική σκάλα το οποίο έχει τρίμερη διάσταση. Δηλαδή είναι χώρος διαμονής της οικογένειας, σταυλισμού των ζώων και αποθήκευσης αγροτικών προϊόντων. Τα φέροντα στοιχεία του είναι πέτρινα. Ο Άνω όροφος φιλοξενεί τους χώρους κατοικίας και στο ισόγειο βρίσκονται οι στάβλοι και οι αποθήκες. Αργότερα, η ανάγκη εξεύρεσης νέων χώρων κατοικίας και η αύξηση των μελών των οικογενειών οδήγησε στην απομάκρυνση των ζώων και την κατασκευή χωριστών στάβλων και αγροτικών αποθηκών. Η σκάλα είναι είτε πέτρινη, είτε ξύλινη χωρίς κάγκελο ή όταν υπάρχει είναι πολύ απλό. Οι χώροι ήταν συνήθως δύο και μάλιστα με τζάκι.
• Διώροφο αγροτικό σπίτι με εσωτερική σκάλα και με κάτοψη ορθογωνική κλειστού σχήματος. Έχει φέρουσα τοιχοποιία 40 έως 50 εκατοστά και στο ισόγειο έχει τρεις χώρους, μία σάλα και δύο δωμάτια. Στο βάθος της σάλας υπάρχει ξύλινη σκάλα που οδηγεί στον επάνω όροφο με τους ίδιους χώρους. Στα δωμάτια υπάρχει τζάκι και η καμινάδα γίνεται απλή από πέτρα. Στην κύρια όψη, στον άξονα, κατασκευάζονται ο εξώστης με συμμετρικά παράθυρα. Ο εξώστης είναι ξύλινος, με πυκνά ξύλινα δοκάρια, προβόλους ή αντηρίδες και είναι στεγασμένος με ιδιαίτερα προεξέχον τμήμα της κυρίως στέγης.
Οι τρεις αυτοί τύποι σπιτιών είναι περισσότερο διαδεδομένοι. Τα έπιπλα ήταν πολύ απλά και λιτά φτιαγμένα, πολλές φορές από τους ίδιους. Βοηθητικά κτίσματα του αγροτικού σπιτιού ήταν οι στάβλοι, οι αποθήκες, το πλυσταριό, το κοτέτσι και ο φούρνος. Όλα αυτά βρίσκονταν μέσα στην αυλή, που μερικές φορές περιτοιχιζόταν με μαντρότοιχο.
Η κατασκευή
Σημαντικό ρόλο στη διάπλαση και εξέλιξη της αρχιτεκτονικής, έπαιξαν τα υλικά, οι τεχνίτες και η οικονομική παράμετρος.
Βασικό οικοδομικό υλικό ήταν η πέτρα. Την πέτρα την παίρνανε από ποτάμια, αλλά κυρίως από το βουνό. Πέτρινος κατασκευάζονταν ο φέρων σκελετός του κτιρίου.
Ο Πύργος των Λαζαίων
Ο περήφανος Πύργος των Λαζαίων, πάνω στο βουνό των Πιερίων, στην κορυφή της Άνω Μηλιάς, ορμητήριο του γένους ήταν ένα είδος σχολής Κλεφτών. Εκεί έβρισκαν καταφύγιο κυνηγημένοι κλέφτες στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Ορμητήριο των Λαζαίων, απ'όπου πήρε και το όνομα του και όλων των Μηλιωτών βέβαια. Ο Πύργος είχε τρία πατώματα και η στέγη ήταν με πέτρινες πλάκες. Είχε λίγα μεγάλα παράθυρα, για να φωτίζουν, αλλά πολλές πολεμίστρες απ'όλες τις πλευρές, απ'όπου μπορούσαν να πολεμούν οι Λαζαίοι, ασφαλισμένοι από μέσα και να προστατεύουν ολόκληρο το χωριό. Η έκταση του κτίσματος ήταν γύρω στα 150 τ.μ. Στο κάτω μέρος του ισογείου είχαν ένα δωμάτιο με πέτρινο θόλο, στερεότατο- το μόνο κτίσμα που διασώζεται ανάμεσα στα άλλα ερείπια μέχρι σήμερα- το οποίο χρησιμοποιούσαν ως καταφύγιο, για να ασφαλίζουν τις οικογένειες τους, ίσως και ως αποθήκη πυρομαχικών. Εσωτερικά υπήρχε μια διώρυγα, υπόγεια, μήκους 50 μέτρων, που επικοινωνούσε με μια βρύση κοντά στο ρέμα. Τη βρύση του Γκέκα. Στο τέρμα της διώρυγας υπήρχε αμαρτία θύρα.
Όταν οι Τούρκοι με τον Σαλί Μπέη έφτασαν στη Μηλιά, ο Γούλας Δράσκος με τον Σάλα και τους άντρες τους, οχυρώθηκαν στον Πύργο. Ο Διαμαντής, ο Τόλιος και ο Κασομούλης δεν μπόρεσαν να σταματήσουν τους Τούρκους και έτσι οι κάτοικοι εγκατέλειψαν το χωριό, όταν οι Τούρκοι μπήκαν σε αυτό.
Τα πυροβόλα από τον Πύργο προσπαθούσαν να αναχαιτίσουν τους Τούρκους, που πολιορκούσαν από μακριά τον Πύργο, γιατί δεν μπορούσαν να πλησιάσουν. Όμως, δεν μπόρεσαν να αντέξουν πολύ γιατί δεν τους ήρθε βοήθεια και έτσι ο Σάλας και ο Γούλας Δράσκος με τους κλεισμένους, πυρπόλησαν τον Πύργο και έφυγαν να βρουν τους άλλους. Τότε, πυρπολήθηκε η Μηλιά και καταστράφηκε 2 Απριλίου 1822, ημέρα Πάσχα. Ο Πύργος από τότε κείται σε ερείπια, αδιάψευστο μνημείο.
Πολλοί από τους γέροντες μαρτυρούν ότι μέχρι το 1915 ο Πύργος διατηρούνταν σε καλή κατάσταση. Μάλιστα, σωζόταν το ξύλινο πάτωμα και η ξύλινη σκάλα. Έπειτα, σιγά- σιγά κατέρρευσε, καθώς η βροχή παρέσυρε τη στέγη. Η τέλεια καταστροφή έγινε στον εμφύλιο.
Η Αγία Παρασκευή
Η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής πρέπει να πρωτοκτίστηκε τον 17ο αιώνα μ.Χ., όταν Έλληνες Χριστιανοί από διάφορα μέρη επέλεξαν την περιοχή της Άνω Μηλιάς, για να προστατευτούν από το διωγμό των Τούρκων, έχτισαν εκεί τα σπίτια τους και φυσικά και την εκκλησία της ενορίας τους. Στο προαύλιο της μίλησε, ο Κοσμάς ο Αιτωλός στους Μηλιώτες. Στις εικόνες της προσκυνούσαν οι ξακουστοί Λαζαίοι. Στο προαύλιο της περίμεναν οι κάτοικοι της Μηλιάς το βράδυ κάθε Ανάστασης να εμφανιστούν οι περήφανοι κλεφταρματολοί κι ύστερα να ψάλλουν το "Χριστός Ανέστη". Κι όταν μία φορά ο γέροντας Παπαγιώργης τόλμησε να ψάλλει την ακολουθία χωρίς αυτούς, επειδή αργούσαν, δέχτηκε το ράπισμα του εξαγριωμένου Λιόλιου. Ακολούθησε φυσικά η συγνώμη των Λαζαίων. Το 1922, μετά τη μάχη της Μηλιάς, οι Τούρκοι έκαψαν το χωριό και την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής.
Στις 18 Δεκεμβρίου του 1943 η εκκλησία καίγεται από τους Γερμανούς αυτή τη φορά, μαζί με όλο το χωριό Άνω Μηλιά. Ύστερα από πρωτοβουλία του Συλλόγου Κάτω Μηλιάς, ξαναχτίστηκε και τελέστηκε πανηγυρική θεία λειτουργία στις 26 Ιουλίου 1972.
Ο Κοσμάς ο Αιτωλός
Ο Κοσμάς ο Αιτωλός, ο μεγάλος εθναπόστολος και νεομάρτυρας της εκκλησίας, πέρασε και από την Άννα Μηλιά. Για 20 χρόνια κηρύττει το Ευαγγέλιο στην Στερεά Ελλάδα, Ήπειρο, Μακεδονία, Θράκη, νησιά εμψυχώνοντας τους υποδουλωμένους Έλληνες, τονώνοντας το θρησκευτικό τους συναίσθημα και την αγάπη τους για παιδεία.
Πέρασε από τη Μηλιά και επισκέφτηκε τους άρχοντες του τόπου, κλεφταρματολούς Λαζαίους και φιλοξενήθηκε στον "Πύργο" τους. Οι Μηλιώτες με αγωνία περίμεναν στο προαύλιο της Αγίας Παρασκευής να ακούσουν τον λόγο του. Εκεί, δίπλα στη βρύση που υπήρχε τότε, ο Άγιος Κοσμάς μίλησε για το σκλαβωμένο γένος και την Ανάσταση του. Εκείνη την εποχή είχε εμφανιστεί στα καμποχώρια φοβερή επιδημία χολέρας. Οι κάτοικοι τρομοκρατημένοι ζήτησαν τη βοήθεια του Αγίου, ο οποίος τέλεσε παράκληση. Με τη συνοδεία των ιερέων του χωριού και πλήθος κόσμου, γύρισε το χωριό τρεις φορές. Την 3η φορά σταμάτησε στο Ανατολικό μέρος και έμπηξε στη διχάλα ενός πεύκου ένα σιδερένιο Σταυρό. Συνήθιζε άλλωστε ο Άγιος Κοσμάς απ'όπου περνούσε να τοποθετεί ένα Σταυρό. Η αρρώστια δεν άγγιξε το χωριό.
Διακόσια χρόνια μετά ο Σταυρός βρίσκεται ακόμα εκεί και το πεύκο έμεινε ίδιο, αντιστάθηκε ακόμα και σε φωτιά και μαζί με την ιστορική εκκλησία της Αγίας Παρασκευής αποτελούν πόλο έλξης για τους Μηλιώτες αλλά και για τους επισκέπτες.
Μονοπάτι της αγάπης
Σε υψόμετρο περίπου 1000 μέτρων στην Άνω Μηλιά, υπάρχει ένας επίγειος παράδεισος με την ονομασία "το μονοπάτι της αγάπης".
Η πρόσβαση είναι εύκολη για τον επισκέπτη, μιας που το μονοπάτι ξεκινά μέσα από τον οικισμό της Άνω Μηλιάς και απέχει λίγα μέτρα μετά την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής. Είναι μία εύκολη, περιπατητική διαδρομή που μπορούν να κάνουν χωρίς δυσκολία μικροί και μεγάλοι. Ακολουθώντας τις ταμπέλες δεν μπερδεύεσαι καθόλου, ενώ η τεμπέλα "Φούρνος" σε οδηγεί στην έξοδο του μονοπατιού.
Στη διαδρομή συναντάμε πλήθος διαφορετικών δέντρων όπως αγριοαχλαδιές, αγριομηλιές, έλατα, καστανιές, οξιές και πεύκα. Καθώς περπατάμε στο μονοπάτι βλέπουμε πέτρινες βρύσες, ρυάκια, μία όμορφη ξύλινη γέφυρα, πολλές και κατατοπιστικές ταμπέλες για την τοποθεσία, τα είδη των δέντρων και τη διαδρομή, αποτέλεσμα της πολύ καλής δουλειάς του οικείου τοπικού συλλόγου.

Πηγές πληροφοριών:
1) Βιβλίο - "Η Μηλιά στην Διαδρομή των Αιώνων".
2) Βιβλίο - "Το Βασίλειο της Πέτρας".
3) Ιστοσελίδα - "Βικιπαίδεια".
4) Ιστοσελίδα - "Αλήθεια"

# data[].attributes.headline
Παλιό Ζιαζιακος 

# data[].attributes.subject
Παλιό Ζιαζιακος 

# data[].attributes.body
Ο Ζιάζιακος ή το Ζιάζιακο (ή όπως αναφέρεται τώρα, Παλιοζιάζιακος) ήταν χωριό στα Πιέρια Όρητου νομού Πιερίας. Η ίδρυση του χωριού πιθανολογείται στα μέσα του 18ου αιώνα και αποτελούνταν από 18 οικογένειες. Κυριότερη ασχολία των κατοίκων αποτελούσε η κτηνοτροφία. Οι κάτοικοί του λόγο της τουρκοκρατίαςαναγκάστηκαν να καταφύγουν σε ασφαλέστερες περιοχές και έτσι το εγκατέλειψαν γύρω στα μέσα του 19ου αιώνα (1850-1860), και εγκαταστάθηκαν στα σημερινά χωριά Λόφος και Ράχη (τα οποία ήταν ένα ενιαίο χωριό το οποίο οι κάτοικοι το είχαν αρχικά ονομάσει επίσης Ζιάζιακο). Το υψόμετρο της τοποθεσίας στο οποίο βρισκόταν χτισμένο το χωριό είναι 570 μέτρα και απέχει 15 χιλιόμετρα από το Λόφο και 28 χιλιόμετρα από την Κατερίνη. Στο πρώην αυτό χωριό βρίσκεται ο Ιερός Ναός κοιμήσεως της Θεοτόκου που στέκει μέχρι και σήμερα εκεί ως το μοναδικό κτίσμα του χωριού.

# data[].attributes.headline
Αρχαιολογικός χώρος Ασκληπιού της Επιδαύρου

# data[].attributes.subject
Αρχαιολογικός χώρος Ασκληπιού της Επιδαύρου

# data[].attributes.body
Στην ενδοχώρα της Επιδαύρου, σε μία περιοχή με ήπιο κλίμα και άφθονα πηγαία ιαματικά νερά, βρισκόταν το Ασκληπιείο, η έδρα του θεού ιατρού της αρχαιότητας και το σημαντικότερο θεραπευτικό κέντρο όλου του ελληνικού και ρωμαϊκού κόσμου. Ήταν το κύριο ιερό της μικρής παραθαλάσσιας πόλης της Επιδαύρου, αλλά η φήμη του και η αναγνώριση της σημασίας του γρήγορα ξεπέρασαν τα όρια της Αργολίδας και θεωρήθηκε από όλους τους Έλληνες ο τόπος όπου γεννήθηκε η ιατρική. Περισσότερα από διακόσια ιαματικά κέντρα σε ολόκληρη την ανατολική Μεσόγειο θεωρούνταν ιδρύματά του. Τα μνημεία του αποτελούν σήμερα όχι μόνο παγκοσμίου φήμης αριστουργήματα της αρχαίας ελληνικής τέχνης, αλλά και εξαιρετική μαρτυρία για την άσκηση της ιατρικής στην αρχαιότητα. Σε αυτά αποτυπώθηκε η εξέλιξη της ιατρικής από τη φάση κατά την οποία η ίαση εξαρτιόταν αποκλειστικά από το θεό έως τη μετατροπή της σε επιστήμη, με τη συστηματική καταγραφή περιστατικών και τη σταδιακή συγκέντρωση γνώσης και πείρας.

Ο τόπος ήταν αφιερωμένος σε θεότητες με θεραπευτικές ιδιότητες ήδη από την προϊστορική εποχή. Στο λόφο Κυνόρτιον, που υψώνεται πίσω από το θέατρο, στα βορειοανατολικά, κατά τη μυκηναϊκή εποχή υπήρχε ιερό, στο οποίο λατρευόταν μία θεά συνδεμένη με την ίαση. Το ιερό αυτό, που ήταν ασυνήθιστα μεγάλο για την εποχή, δημιουργήθηκε το 16ο αι. π.Χ. πάνω στα κατάλοιπα ενός οικισμού της Πρώιμης και της Μέσης Εποχής του Χαλκού (2800-1800 π.Χ.) και διατηρήθηκε έως τον 11ο αι. π.Χ. Γύρω στο 800 π.Χ. ιδρύθηκε στην ίδια θέση ιερό αφιερωμένο στον Απόλλωνα, θεό με θεραπευτικές ιδιότητες, που λατρευόταν εδώ ως Απόλλωνας Μαλεάτας. Η λατρεία του κυρίως θεραπευτή θεού, του Ασκληπιού, που η μυθική παράδοση τον παρουσιάζει ως αυτόχθονα γιο του Απόλλωνα και της εγγονής του βασιλιά της Επιδαύρου Μάλου, της Κορωνίδας, καθιερώθηκε κατά τον 6ο αι. π.Χ. Η λατρεία του θεού προστάτη της ανθρώπινης υγείας και της προσωπικής ευτυχίας απέκτησε φήμη που εξαπλώθηκε ραγδαία. Ο αριθμός των προσκυνητών ολοένα αυξανόταν και το ιερό στο Κυνόρτιο δε επαρκούσε πλέον για τις ανάγκες της λατρείας, έτσι, άρχισε η ανάπτυξη ιερού και στην πεδινή περιοχή, περίπου 1 χλμ. στα νοτιοδυτικά του Κυνορτίου, στον τόπο όπου κατά το μύθο γεννήθηκε ο Ασκληπιός. Τα δύο ιερά, αφιερωμένα το ένα στον Απόλλωνα Μαλεάτα και το άλλο στον Ασκληπιό, εξελίχθηκαν παράλληλα, με την επίσημη ονομασία «ιερόν Απόλλωνος Μαλέατα και Ασκλαπιού».

# data[].attributes.body
Το μινωικό ανάκτορο είναι ο κύριος επισκέψιμος χώρος σημαντικής πόλης κατά την αρχαιότητα, με συνεχή ζωή από τα νεολιθικά χρόνια έως τον 5ο αι. Είναι χτισμένο στο λόφο της κεφάλας, με εύκολη πρόσβαση στην θάλασσα αλλά και στο εσωτερικό της Κρήτης. Κατά την παραδόση, υπήρχε η ερδα του σοφού βασιλιά Μίνωα. Συναρπαστικοί μύθοι, του λαβύρινθου με τον Μινώταυρο και του Δαίδαλου με τον Ίκαρο, συνδέονται με το ανάκτορο της Κνωσού

# data[].attributes.headline
Ιστορία Αρχαίων Αγαλμάτων

# data[].attributes.subject
Ιστορία Αρχαίων Αγαλμάτων

# data[].attributes.body
Στον τόπο των Καρυών υπήρχαν δύο μαρμάρινα λιοντάρια στη θέση Άγιος Αθανάσιος,το ένα από τα οποία φυλασσόταν στο καμπαναριό της εκκλησίας της Αγίας Βαρβάρας, πρέπει να προέρχονται από ταφικό μνημείο ή οικισμό ελληνιστικών χρόνων που υπήρχε εκεί.Από τη θέση ''Γραμμένη Πέτρα'' προέρχεται τμήμα μαρμάρινου κίονα με ενσωματωμένο κιονόκρανο και επιγραφή,μαζί με επιτύμβιο βωμό του 2ου αιώνα μ.Χ και τμήμα ενός άλλου με χριστόγραμμα στο άνω τμήμα που χρονολογείται τον 4ο αιώνα μ.Χ.Στη θέση αυτή πρέπει να υπήρχε ένας αξιόλογος οχυρωμένος οικισμός όπως δείχνουν τα ευρήματα.Έπειτα το ένα από τα δύο αγάλματα κλάπηκε λόγω ανεκτίμητης αξίας,ενώ το άλλο άγαλμα στη συνέχεια μεταφέρθηκε σε ένα μουσείο λόγω ασφάλειας και φυλάσσεται μέχρι και σήμερα.

# data[].attributes.headline
Παλιός Ζιάζιακος

# data[].attributes.subject
Παλιός Ζιάζιακος

# data[].attributes.body
Ο Λόφος Νομού Πιερίας είναι ένα χωριό που κουβαλά μία μακραίωνη ιστορία ,αμύνεσαι για την πατρίδα και η πορεία του μέσα στον χρόνο αποτελεί για όλους εμάς ένα παράδειγμα προς μίμηση και ένα ηθικό δίδαγμα. Για το χωριό επίσης αντλούμε πληροφορίες από τους παππούδες μας που τότε προλάβανε και ζήσανε σε εκείνο το χωριό. Το χωριό Πήρε αυτό το όνομα γιατί στην πραγματικότητα είναι ένας λόφος, που βρίσκεται σε μεγάλο ύψωμα απέναντι από τις πλαγιές του Ολύμπου και των Πιεριών Απέχει 13 χιλιόμετρα από την Κατερίνη και βρίσκεται σε υψόμετρο 250 μέτρων. Το παλιό χωριό λέγεται Ζιάζιακος σημερινός Παλιοζιάζιακος. Ο οικισμός διαιρέθηκε σε 2 χωριά τον Λόφο και την Ράχη. Αν και ο οικισμός δεν διατηρείται σήμερα, ωστόσο υπάρχει μία εκκλησία που είναι αφιερωμένη στην κοίμηση της Θεοτόκου. Ο Ζιάζιακος ως οικισμός φαίνεται πως δημιουργήθηκε το 1750 ως το 1770. Το όνομά του το έλαβε από την Ζέα, που παρήγε άφθονη και γόνιμη γη. Οι Αρχαίοι δεν τρώγανε ψωμί από σιτάρι. Το σιτάρι το είχαν ως τροφή των ζώων και το ονομάζανε πυρρό. Έτρωγαν μόνο ψωμί από Ζέα και κριθάρι και εν ανάγκη μόνο με κριθάρι ανάμεικτο με σιτάρι. Ο Μέγας Αλέξανδρος έτρεφε την στρατιά του μόνο με ζεία για να είναι οι άνδρες του υγιείς και πνευματικά ανεπτυγμένοι. Ο τόπος αυτός έχει μία ιδιαίτερη χροιά διότι ο κόσμος ο Αιτωλός πέρασε από εκείνα τα σημεία με απτότερο σκοπό να δώσει θάρρος στους σκλαβωμένους κατοίκους από τον τούρκικο ζυγό και να βοηθήσει να κρατήσουν την φλόγα της ορθοδοξίας ζωντανή. Μάλιστα όταν πέρασε από την μηλιά χωριό και αυτό του νομού Πιερίας κύριξε και έστησε έναν στρατύ που σώζεται μέχρι και σήμερα. Το έτος 1850 ο οικισμός αγοράστηκε τσιφλίκι από κατοίκους του χωριού και συγκεκριμένα μία έκταση 25000 σε γρόσια. Αξίζει να σημειωθεί η αλληλεγγύη που αναπτύχθηκε στους ανθρώπους του οικισμού και ιδιαίτερα μιας γιαγιάς που έδωσε τα χρήματα που έλειπαν, τα οποία είχε κρύψει σε μία σπηλιά. Στην πραγματικότητα 18 οικογένειες συνέδραμαν για να ολοκληρωθεί αυτή η πράξη νομότυπα. Στο χωριό υπάρχουν επιπρόσθετα 3 Ναοί, 6 Ιεροί Ναοί τίμιου Προδρόμου που είναι ο παλιός ναός και Ιερός Ναός τίμιου Προδρόμου που είναι ο νέος ναός καθώς και Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου και ιερά κειμήλια ιστορικής αξίας. Σήμερα υπάρχει ένα 6/θ δημοτικό σχολείο και νηπιαγωγείο. Το 1950 χτίστηκε το νέο διδακτήριο. Οι κάτοικοι υπερασπίστηκαν πολλάκις την πατρίδα. Συμμετείχαν στους απελευθερωτικούς αγώνες, στην μάχη πέτρας, όπου το χωριό λειτουργούσε ως καταφύγιο ενάντια στις βιαιοπραγίες των τούρκων. Πολέμησαν υπέρ πίστεως και πατρίδας το 1912 και 1913, επίσης το 1940 με 1941 ενώ ακόμα ανθρώπινες ζωές θυσιάστηκαν και το 1946 με 1950.