# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Por primeira vez desde o comezo da campaña de vacinación contra a Covid-19 en Galicia, da que xa se cumpren máis de catro meses, esta fin de semana foi posible observar o avance diario da administración de doses sen o 'parón' do sábado e o domingo, días nos que o Ministerio de Sanidad non achega información deste indicador. Desde a semana pasada, a Consellería de Sanidade publica a actualización diaria do 'cronómetro' de vacinación, no que desde o venres se observa un aumento a moita maior velocidade na cifra de persoas que completaron a pauta de vacinación; desde o pasado venres, máis de 100.000 persoas, principalmente maiores de 70 anos.

Tal e como se pode ver baixo estas liñas, a administración da segunda dose a estas persoas chega algo menos dun mes despois do salto de comezos de abril, cando o número de primeiras doses inxectadas acelerouse. Esta situación débese ao período que, segundo as indicacións dos fármacos de Pfizer-BioNTech e Moderna, que se usan nas persoas maiores de 70 nos, hai que deixar entre unha e outra inxección. Do mesmo xeito, durante os últimos días freouse moito máis o crecemento de persoas que recibiron a primeira dose.

Desta forma, ata a mañá deste luns un 30,13% da poboación galega recibira, polo menos, unha dose da vacina. E no caso da pauta completa, a porcentaxe pasou do 10,62% do pasado venres ao 14,31% deste luns.

A información que Sanidad difundirá esta tarde botará máis luz sobre en que grupo concreto de idade se produciu este avance, xa que o Sergas non achega nos seus datos en que franxas se completa a pauta. Si se ofrece o número de persoas cunha dose, que supera amplamente o 90% no grupo de maiores de 75 anos e está a medrar nos últimos días no grupo de 60 a 74.

A pesar do importante paso, Sanidade non acadou o obxectivo marcado de inxectar polo menos unha dose a todas as persoas maiores de 70 antes do final da semana pasada. O ritmo, porén, estase acelerando nas últimas xornadas, con máis de 30.000 doses diarias. Para xuño, a Xunta prevé que reciban canto menos unha dose todas as persoas maiores de 60 anos.

# data[].attributes.attachment_link.description
Por primeira vez desde o comezo da campaña de vacinación contra a Covid-19 en Galicia, da que xa se cumpren máis de catro meses, esta fin de semana foi posible observar o avance diario da administración de doses sen o 'parón' do sábado e o domingo, días nos que o Ministerio de Sanidad non achega información deste indicador.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
A NASA pousa no cráter Jezero o vehículo máis pesado, complexo e caro que enviou ao planeta vermello. O seu labor será buscar rastros de vida no que foi o leito dun lago fai millóns de anos.

A maior misión a Marte da historia aterrou con éxito no planeta vermello. O vehículo de exploración Perseverance -un prodixio da técnica dunha tonelada desenvolto por EE UU xunto a outros países europeos, incluída España- tomou terra este xoves no cráter Jezero ao fío das dez da noite, hora peninsular española. Comeza agora a misión máis ambiciosa da NASA ata a data co obxectivo de atopar rastros de vida pasada.

Se esta viaxe sucedese fai 3.500 millóns de anos, Perseverance estaría no medio dun gran lago de 45 quilómetros de diámetro alimentado por un río que arrastra sedimento, pois así se pensa que era o cráter Jezero naquela época. Marte era entón un planeta azul como a Terra e sábese que neste xemelgo xeado do noso planeta déronse as condicións básicas para que xurdise a vida. Foi xusto nesa era cando no noso planeta comezaron a xurdir os primeiros seres vivos: microbios que probablemente habitaban lagos, ríos ou mares. Pero fai millóns de anos o planeta vermello comezou a perder a súa atmosfera, rompeu a súa equilibro e deu un xiro mortal ata converterse no deserto xeado que é hoxe.
O vehículo de exploración ten seis rodas e está equipado con sete instrumentos científicos cos que tentar analizar a composición atómica e química do fondo do lago desaparecido en busca de rastros inconfundibles de microbios marcianos.

A aterraxe de Perseverance documentouse como en ningunha outra misión. A nave leva cámaras que gravaron a chegada ao planeta vermello e tamén micrófonos que rexistran o son do planeta. O equipo científico e técnico tardará algo máis dun mes en comprobar que todos os sistemas do Perseverance funcionan correctamente antes de comezar a fase de operacións. Nesta ocasión a NASA dotou ao seu vehículo dun modo de movemento rápido que lle permitirá cubrir moita máis distancia en pouco tempo.

Un dos obxectivos principais dentro do cráter Jezero será o antigo delta que formaba o río que desaguaba na gran lagoa. A misión oficial durará algo menos de dous anos, aínda que probablemente esténdase moito máis. Se todo sae ben, os responsables da misión queren visitar a zona do cráter pola que entraba o antigo río e, despois, ir cara á outra zona da oquedad pola que saían as augas. Son os lugares máis interesantes nos que aínda poden quedar moléculas orgánicas ou minerais que poderían probar que en Marte houbo vida.

"Cremos que os mellores sitios para buscar marcadores de vida en Jezero serán o fondo do lago ou as beiras, onde podería haber minerais carbonatados, que adoitan conservar moi ben certos fósiles", explica Ken Williford, un dos científicos da misión, nunha nota de prensa da NASA. "Pero debemos lembrar que buscamos microbios primitivos nun mundo alieníxena", resalta.

Perseverance vai preparar o terreo para un obxectivo futuro máis ambicioso: traer por primeira vez terra e rocas de Marte. O coche vai equipado cun sistema para seleccionar as mostras máis interesantes, selalas nun contedor metálico e deixalas na superficie. Nun futuro, outras misións irían recollelas. A razón é sinxela: por moi adiantados que sexan os instrumentos a bordo deste vehículo, demostrar fóra de toda dúbida de que se atoparon fósiles ou rastros de vida é unha tarefa que só pode realizarse na Terra.

Aquí déixovos un vídeo dá aterraxe de Perseverance!

# data[].attributes.attachment_link.description
A NASA pousa no cráter Jezero o vehículo máis pesado, complexo e caro que enviou ao planeta vermello. O seu labor será buscar rastros de vida no que foi o leito dun lago fai millóns de anos. A maior misión a Marte da historia aterrou con éxito no planeta vermello.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Este ano, o Premio Nobel de Química foi para as científicas E mmanuelle Charpentier e Jennifer A. Doudna polo desenvolvemento dun método para a edición do xenoma e pola investigación na técnica CRISPR/Cas9.

A microbióloga Emmanuelle Charpentier (Francia) é a directora da Unidade Max Planck para la Ciencia de Patógenos (Alemania). A química Jennifer A. Doudna (Estados Unidos) exerce como profesora na Universidade de California en Berkeley, e ademais segue investigando no Instituto Médico Howard Hughes, os dous en Estados Unidos.

Esta técnica revolucionaria permite cortar e pegar o ADN e editar calquera forma de vida de xeito sinxelo, rápido e eficaz. Entre o seu potencial encóntrase o de mellorar cultivos e mesmo resucitar especies. Pero o que é máis emocionante, é que esta tecnoloxía contribúe ao desenvolvemento de novas terapias contra o cancro e pode facer realidade o soño de curar enfermidades hereditarias, explican desde a Real Academia das Ciencias sueca.

O descubrimento das "tesoiras xenéticas" provén do estudo dos sistemas inmunes de bacterias e outros microorganismos. Pioneiro neste traballo foi Francis Mojica (científico español) o cal, leva varios anos como candidato ao Nobel de Química pero que este ano quedou fóra.

Ademais, o traballo das científicas recibiu numerosos galardóns, incluído o Premio Princesa de Asturias de Investigación Científica e Técnica outorgado en 2015. Dous anos despois compartirían o Premio Fundación BBVA Fronteiras do Coñecemento co propio Mojica, recoñecéndose así o traballo dos tres investigadores na técnica que hoxe recibe o Nobel. Nesta entrega de premios, Doudna declarou que comezou a traballar na área de CRISPR tras ler un artigo do científico español.
O
En conclusión, as "tesoiras xenéticas" son un gran avance no ámbito sanitario e ademais, teñen numerosas aplicacións. Son o futuro da medicina!

# data[].attributes.attachment_link.description
Este ano, o Premio Nobel de Química foi para as científicas E mmanuelle Charpentier e Jennifer A. Doudna polo desenvolvemento dun método para a edición do xenoma e pola investigación na técnica CRISPR/Cas9. A microbióloga Emmanuelle Charpentier (Francia) é a directora da Unidade Max Planck para la Ciencia de Patógenos (Alemania).

# data[].attributes.headline
5 científicas españolas son premiadas por L'Oreal-Unesco!

# data[].attributes.subject
5 científicas españolas son premiadas por L'Oreal-Unesco!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
As investigacións de cinco científicas españolas sobre o hidróxeno verde e a luz solar como formas de enerxía renovable, o coñecemento do universo e da Terra, ou detección temperá de enfermidades foron recoñecidas hoxe cos Premios á Investigación 2020 de L'Oreal-Unesco, dotados con 15.000 euros cada un.

Estes premios, que forman parte do programa L' Oreal-Unesco For Women in Science, desde 1998, recoñecen o labor de cinco científicas de cinco rexións do mundo para promover a visibilidade das mulleres na ciencia e fomentar as vocacións científicas entre as máis novas nas áreas STEM (Ciencia, Tecnoloxía, Enxeñería e Matemáticas). Dous das investigacións premiadas este ano están dedicadas a garantir un futuro sostible. A de María Retuerto, do Instituto de Catálisis e Petroleoquímica-CSIC, que estuda crear unha tecnoloxía para acumular enerxías renovables en forma de hidróxeno verde ( H2) para combater o climático orixinado, en gran medida, polas emisións de gases contaminantes do sector enerxético.

Pola súa banda, a científica Sonia Ruiz Raga, do Institut Català de Nanociència i Nanotecnoloxía ( ICN2) investiga para crear dispositivosde conversión de luz solar a enerxía limpa de forma efectiva, barata, duradeira e sostible. Clara Costa, do Centro de Investigacións Enerxéticas, Ambientais e Tecnolóxicas ( CIEMAT), foi premiada por estudar as propiedades dos neutrinos, partículas crave do universo, para comprender mellor o seu funcionamento, a orixe da materia e a desaparición da antimateria, o que permitirá desenvolver aplicacións tecnolóxicas punteiras no ámbito da industria.

A investigación de Jezabel Curbelo do departamento de Matemáticas da Universitat Politècnica de Catalunya, analiza a evolución dos fluídos na natureza a través das ecuacións que os modelan para comprender mellor a dinámica do interior da Terra e outros planetas e desenvolver ferramentas matemáticas de aplicación en geofísica. Por último, a científica do Instituto de Óptica do CSIC, Judith Birkenfeld, investiga o desenvolvemento dunha ferramenta para a detención temperá do queratocono, unha enfermidade ocular da córnea que afecta a 1 de cada 2.000 persoas en España e aparece entre os 16 e os 25 anos, algo clave para frear o seu desenvolvemento, evitar o transplante de córnea, e mellorar a calidade de vida de miles de persoas.

"For Women in Science" está presente en 117 países e desde as súas orixes recoñeceu o labor de 3.600 investigadoras como a española Margarita Salgas e varias gañadoras dun Premio Nobel. Desde entón recoñeceu no noso país a 72 investigadoras e concedeu axudas por un valor total de 1,2 millóns de euros Este ano ademais o programa lanza a campaña # QueremosCiencia para visibilizar na contorna dixital a necesidade destas disciplinas.

# data[].attributes.attachment_link.title
5 científicas españolas son premiadas por L'Oreal-Unesco!

# data[].attributes.attachment_link.description
As investigacións de cinco científicas españolas sobre o hidróxeno verde e a luz solar como formas de enerxía renovable, o coñecemento do universo e da Terra, ou detección temperá de enfermidades foron recoñecidas hoxe cos Premios á Investigación 2020 de L'Oreal-Unesco, dotados con 15.000 euros cada un.

# data[].attributes.headline
Que relación hai entre a vitamina D e a esclerose múltiple?

# data[].attributes.subject
Que relación hai entre a vitamina D e a esclerose múltiple?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Unha investigación do neurólogo Daniel Apolinar García analiza a posibilidade de que o déficit de vitamina D garde relación con esta patoloxía.

Desde hai xa bastantes anos, o servizo de Neuroloxía do hospital de Ourense busca explicacións a que a capital sexa a cidade coa maior prevalencia de esclerose múltiple en España, que á súa vez é un país cunha importante proporción de casos respecto á súa poboación. Nos últimos decenios, as investigacións realizadas constataron un aumento na incidencia de novos casos da doenza, situando o territorio español como unha das rexións de risco medio alto. E a elevada cifra observada en Ourense levou a afondar nas posibles causas. Unha carta publicada na revista Neurología polo xefe do servizo de Neuroloxía do CHUO, Daniel Apolinar García Estévez, abre unha pregunta que, dados os antecedentes observados, podería ser moi pertinente: o vínculo entre o déficit de vitamina D e a esclerose múltiple é unha simple asociación epidemiolóxica ou unha verdadeira relación de causalidade?

A esclerose múltiple (EM), da que aínda non se coñece a súa orixe, afecta nunha importante medida a mulleres mozas, e a súa aparición causa unha importante afectación á calidade de vida dos e das pacientes. É unha doenza autoinmune, que cursa con inflamacións do sistema nervioso central. Está caracterizada por episodios recorrentes, ou brotes, que causan o entumecemento das extremidades, sensación de descargas eléctricas ao mover o pescozo, tremores, falta de coordinación ou problemas de visión, entre outros. Ás veces, estes brotes poden acabar causando unha incapacidade progresiva.

Mais pouco se sabe, por agora, da súa orixe, como acontece con outras doenzas neurolóxicas. A pregunta do doutor García Estévez parte dos estudos epidemiolóxicos que constatan a maior prevalencia da doenza nos países escandinavos, onde a falta de luz solar durante longos períodos leva a moitas persoas a tomar suplementos de vitamina D. Mais a carencia desta vitamina tamén é frecuente en territorios como España, a pesar da súa maior radiación ultravioleta, aínda que en áreas do norte, como Galicia, con menos horas de sol, podería introducirse un novo factor.

Partindo dos estudos realizados na cidade, onde se constatou unha prevalencia de 184 casos por cada 100.000 habitantes, e doutras análises epidemiolóxicas que observaron unha asociación entre o déficit desta vitamina e a esclerose múltiple, o equipo de Neuroloxía do CHUO afondou na posibilidade de que esta cifra se vinculase a un déficit de vitamina D. Tal e como explica o doutor na súa carta, colleuse unha mostraxe de 44 pacientes para medir os seus niveis de diversos metabolitos desta vitamina, como o calcidiol ou o calcitrol, que se sintetizan no fígado e nos riles mediante hidroxilación.

E os datos, segundo expón a carta, destacan a necesidade de "ensaios clínicos ben deseñados para xustificar o tratamento crónico con megadoses de vitamina D con base nun efecto modificador do curso evolutivo da esclerose múltiple". Os resultados non parecen ser concluíntes sobre a enfermidade, na liña con outros traballos mencionados, con ensaios clínicos que non observaron unha relación directa entre a administración de suplementos de vitamina D e a remisión dos síntomas da EM. Constátase, iso si, que os suplementos para solucionar o déficit da vitamina son "recomendables" co obxectivo de frear patoloxías como a osteomalacia, unha doenza ósea causada por alteracións hormonais, entre outros factores.

# data[].attributes.attachment_link.title
Que relación hai entre a vitamina D e a esclerose múltiple?

# data[].attributes.attachment_link.description
Unha investigación do neurólogo Daniel Apolinar García analiza a posibilidade de que o déficit de vitamina D garde relación con esta patoloxía. Desde hai xa bastantes anos, o servizo de Neuroloxía do hospital de Ourense busca explicacións a que a capital sexa a cidade coa maior prevalencia de esclerose múltiple en España, que á súa vez é un país cunha importante proporción de casos respecto á súa poboación.

# data[].attributes.attachment_link.description
Aquí tedes un test de repaso de conceptos de bioloxía de 2º de bacharelato. Pódevos axudar a afianzar as ideas más importantes xogando! Prób...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Novas observacións realizadas a través dun telescopio subido a un Boeing detectan a lonxitude de onda específica da H2O.

Situación do cráter Clavius na Lúa, onde se atopou a auga. Fonte: NASA.

A presenza de auga supón un recurso de gran valor no espazo profundo e un ingrediente crave da vida tal e como se coñece na Terra. Queda por determinar, se a auga atopada sería facilmente accesible para o seu uso como recurso. Baixo o programa Artemisa da NASA, co que se prevé a chegada dunha muller por primeira vez ao satélite para 2024, ademais de establecer unha presenza humana sostible para finais da década, a existencia de H2O é un punto clave.

A continuación adxúntovos un vídeo de iste acontecemento:

# data[].attributes.attachment_link.description
Novas observacións realizadas a través dun telescopio subido a un Boeing detectan a lonxitude de onda específica da H2O. Situación do cráter Clavius na Lúa, onde se atopou a auga. Fonte: NASA. A presenza de auga supón un recurso de gran valor no espazo profundo e un ingrediente crave da vida tal e como se coñece na Terra.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
A continuación, déixovos unha infografía sobre a teoría do H2O e as consecuencias do seu carácter dipolar, para que vos sexa máis ameno a hora de estudala.

Repásaa de maneira fácil e entretida!

# data[].attributes.attachment_link.description
A continuación, déixovos unha infografía sobre a teoría do H2O e as consecuencias do seu carácter dipolar, para que vos sexa máis ameno a hora de estudala. Repásaa de maneira fácil e entretida!