# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Nieuws uit de natuur - Kringloop in het bos

# data[].attributes.attachment_link.description
Thema: Herfst. Mylène vindt een dood konijn. Ze merkt dat voedseldeeltjes, zoals uit een dood konijn in het bos in de kringloop rondgaan. Jurre herhaalt het principe van de kringloop aan de hand van herfstbladeren. Prof. Dr. Testkees: toren.

# data[].attributes.attachment_link.title
huisje boompje beestje duinen - Bing video

# data[].attributes.attachment_link.description
Huisje Boompje Beestje Pesten Huisje Boompje Beestje Wind Huisje Boompje Beestje Zakgeld Huisje Boompje Beestje Afval Huisje Boompje Beestje Op De Fiets Naar School Huisje Boompje Beestje Lente Huisje Boompje Beestje Vlinders Huisje Boompje Beestje Van Pauw Huisje Boompje Beestje Snoep Huisje Boompje Beestje Glijden

# data[].attributes.body
Soorten Landschappen

Stedelijk cultuurlandschap Een stedelijk cultuurlandschap is een landschap dat door de mens is aangelegd. Meestal zijn dit steden, gemeenten of dorpen. Een paar kenmerken van een stedelijk cultuurlandschap zijn dicht bij elkaar gebouwde huizen en drukke wegen.

Landelijk cultuurlandschap Een landelijk cultuurlandschap is ook een landschap dat door de mens is aangelegd, maar er is heel veel natuur en er zijn weinig huizen en auto's enzovoort. Een paar voorbeelden van een landelijk landschap zijn landbouwakkers of bossen die de mens kunstmatig heeft aangelegd. Zo'n landschap is dus niet uit zichzelf ontstaan.

Industrieel cultuurlandschap Een industrieel cultuurlandschap is ook een landschap aangelegd door de mens. In dit landschap vind je veel industrie (fabrieken). Je kan er ook bedrijven aantreffen. Je ziet er ook vaak grote transportwegen. (Grote wegen of spoorwegen)

Natuurlandschap Dit is een landschap waar de mens niets aan heeft gedaan. Dit is volledig ontstaan door de natuur zelf. Voorbeelden hiervan zijn bossen (niet aangelegd door de mens), zeeën, moerassen en jungles.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: De hei - Mooie paarse bloemetjes

# data[].attributes.attachment_link.description
Als je van juli tot september naar de hei gaat zie je allemaal paarse bloemetjes. Wat zijn dat eigenlijk voor bloemetjes? En hoe komen die grote heidenvelden daar? Je ziet het in deze clip.

# data[].attributes.body
Ik loop hier over de heide. En die heide staat nu nog prachtig in bloei. De heide bloeit van juli tot en met september. Als je goed naar de bloemetjes kijkt, kun je verschillende heideplanten ontdekken.
De bekendste zijn struikheide en dopheide. De bloemetjes van dopheide zijn ronder. Dopheide vind je vooral op natte plekken met weinig voedsel in de bodem, En Struikheide zie je vooral op droge plekken.
Deze grote heidevelden zijn niet natuurlijk, ze zijn ontstaan door ingrepen van de mens. Waar nu heide is was vroeger bos. Duizenden jaren geleden werden bossen gekapt, omdat mensen landbouwgrond nodig hadden. Omdat de grond zo intensief voor de landbouw werd gebruikt raakte deze uitgeput. Er zat geen voedsel meer in de bodem. Er kon bijna niets meer op groeien.
Heide wel. Zo ontstonden er grote heidevelden. Herders lieten overdag hun schapen op de heide grazen. 's Avonds stonden ze in een stal. De mest uit de stal werd vermengd met heideplaggen. Dit was weer mest voor de akkers. Schapen eten niet de heideplanten, maar vooral het gras en sappige jonge boompjes die er tussen groeiden. Zo blijft de heide bestaan, anders zou het verdwijnen en uiteindelijk in een bos veranderen.
Ook nu worden de heidevelden begraasd met schapen of andere dieren. Op de heide leven bijzondere planten en dieren. Zo kun je op de natte heide een vleesetend plantje tegenkomen: de zonnedauw. Of dit zeldzame klokjesgentiaan. Ook dieren vinden er een plekje. Insecten zoals deze mestkever en zelfs slangen zoals deze adder.

# data[].attributes.body
Werelddeel: Europa
Land: Nederland
Provincie: Zeeland
Gemeente: Borsele
Dorp: Nisse

# data[].attributes.body
De cultuur in Nederland

Ieder land heeft een eigen cultuur. Dit geldt ook voor Nederland. Het belangrijkste kenmerk van de Nederlandse cultuur is de vlag en de nationale kleur van Nederland, oranje. Ook het Wilhelmus, het volkslied, is een belangrijk kenmerk van de Nederlandse cultuur. Daarnaast heeft Nederland enkele belangrijke feestdagen, die ook zeker deel uitmaken van de cultuur van Nederland. Dit zijn de volgende feestdagen:
Koningsdag
Bevrijdingsdag
Sinterklaas
Daarnaast wordt in het zuiden van het land ook carnaval gevierd. Dit is een jaarlijks terugkomend festijn waarbij iedereen verkleed gaat gedurende een paar dagen.

Naast de vlag, de nationale kleur, het volkslied en de feestdagen van Nederland, is ook het eten dat we iedere dag eten een belangrijk onderdeel van de Nederlandse cultuur. In Nederland geldt dat we meestal ’s avonds warm eten. Vroeger at men vooral aardappelen, groenten en vlees,. Gerechten die typisch Nederlands genoemd kunnen worden, zijn boerenkool, andijvie, zuurkool en wortelstampot. In de ochtend en in de middag eten Nederlanders vooral boterhammen, bijvoorbeeld met kaas, pindakaas, hagelslag of vlees. Ander kenmerkend eten voor Nederland zijn: kaas, stoopwafels, de poffertjes, drop, klompen, tulpen en molens.

# data[].attributes.body
Cultuur omvat de gewoonten en gebruiken waarover een volk in het land zelf beschikt. Hieronder vallen onder andere het geheel van normen en waarden, de voeding, eetgewoonten, kleding, godsdienst en muziek en dans. De laatste jaren is Nederland veranderd in een multiculturele samenleving. Van de ruim 16 miljoen inwoners in Nederland, zijn er 3 miljoen niet in Nederland geboren, of hebben ouders die niet in Nederland geboren zijn. Een multiculturele samenleving bestaat uit mensen uit verschillende landen met verschillende gewoonten, godsdiensten en achtergronden. Soms gaat het daarbij ook om mensen met een andere huidskleur. Samenleven gaat het best als mensen in een land zich aan de wetten en regels van dat land houden en een aantal gezamenlijke normen en waarden hebben. In landen waar veel immigranten wonen, nemen deze immigranten vaak veel over van de cultuur van dat land, maar behouden ze ook de eigen cultuur.

# data[].attributes.body
Belangrijkste stad van het land of een provincie.
Amsterdam is de hoofdstad van Nederland.
Middelburg is de hoofdstad van de provincie Zeeland.
Parijs is een wereldstad, maar ook de hoofdstad van Frankrijk.

# data[].attributes.body
Op dit moment is er in Nederland nog geen echte miljoenenstad, zoals New York in Amerika of Parijs. Een miljoenenstad is een stad waar meer dan een miljoen mensen wonen en waar heel veel voorzieningen in 1 stad zijn. In New York wonen wel acht miljoen mensen en in Amsterdam nog niet eens 1 miljoen.

# data[].attributes.attachment_link.title
reis om de wereld in een dag, door Dirk Scheele

# data[].attributes.body
Het Groene Hart is het midden van de Randstad. Het heet zo omdat hier veel natuur is. Het is een landelijk gebied, een echt Hollands landschap. In het Groene Hart liggen ook kleine steden en dorpen. Maar daar wonen niet zo veel mensen als in de Randstad. Ook mogen er niet zomaar huizen worden gebouwd in het Groene Hart. Het Groene Hart bestaat nu nog. Maar als steden van de Randstad door blijven groeien en er nog veel meer nieuwe wegen komen, blijft er steeds minder groen over.

# data[].attributes.body
De Randstad is een stedelijk gebied in West-Nederland tussen Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Amsterdam. In de Randstad wonen en werken wel 7 miljoen Nederlanders! Dat is bijna de helft van alle Nederlanders! Het woord Randstad betekent een rand van steden. De steden liggen in een soort ring aan elkaar. De Randstad is een belangrijk gebied voor Nederland, omdat er veel mensen werken. Je vindt er veel fabrieken, winkels en kantoren.
De steden in de Randstad hebben ook veel voorzieningen, zoals de haven van Rotterdam en de luchthaven Schiphol. Om alles en iedereen met elkaar te verbinden, liggen er in de Randstad ook veel wegen en spoorlijnen. Toch helpt dit niet om de files tegen te gaan. Tachtig procent van de files in Nederland staat in de Randstad. In de rest van Nederland is het niet zo druk.

# data[].attributes.body
Centrum
In de meeste steden is het stadscentrum vaak het oudste deel. Winkels en horeca komen het meest in dit stadsdeel voor. Oude gebouwen en waardevolle huizen werden afgebroken om plaats te maken voor appartementen
Stadswijken
Dit is een dichtbebouwd stadsdeel. Een binnenstad bestaat uit verschillende stadswijken. Amsterdam bestaat bijvoorbeeld uit 14 stadswijken. Het meest zie je rijhuizen in dit stadsdeel.
Stadsrand
Dit is het recentste deel van de stad. De straten zijn er breder en je vindt meer open ruimte dan in de stadskern. Dit is een dunbebouwd stadsdeel. Villa's zie je hier het meest. Aangrenzende dorpen en industrieterreinen kunnen ook tot de stadsrand behoren. In Rotterdam behoort bijvoorbeeld de haven tot de stadsrand.
Omdat in een stad heel veel mensen samenkomen, zijn goede wegen en fietspaden heel belangrijk. Met al die mensen kan het in een stad erg druk zijn. Daarom ontstaan er vaak files. Om files te voorkomen is er het openbaar vervoer. Dat bestaat uit de trein, de bus, de tram en de metro. Sommige steden hebben ook een luchthaven. Schiphol is de luchthaven van Amsterdam.

De steden die vroeger zijn ontstaan, worden nu groter gemaakt. Nieuwe woonwijken worden als een cirkel om het bestaande deel van de stad gebouwd. Daarom heb je, als je in het hart van het stadscentrum staat, grote kans dat je in het oudste deel van de stad staat, dit deel is ten slotte het eerst gebouwd. Het centrum van de stad lijkt nog veel op de stad van vroeger. Er is veel opgeknapt, maar er zijn nog steeds de kronkelige straatjes, dicht op elkaar staande gebouwen en vaak een groot (markt)plein, net zoals we in de stad van vroeger zagen. Nu kun je wel veel meer dingen doen in de stad, zoals winkelen en werken. Je kunt alles in het centrum vinden. Je hoeft niet zoals vroeger te reizen van stad naar stad. Vergeleken met vroeger wonen er veel minder mensen in het centrum. Veel mensen wonen nu in de wijken om het centrum heen: er zijn speciale woonwijken om het stadscentrum heen gebouwd. De inwoners van de stad werken nu vaak in gebieden buiten de stad, maar niet meer op het platteland. Het centrum, en dus eigenlijk de vroegere stad, is vaak nog omringd door een gracht, hoofdweg of zelfs soms nog met een muur. Zo zie je duidelijk verschil tussen het centrum en de rest van de stad.

Stad van vroeger

Een stad in de middeleeuwen ziet er heel anders uit dan nu. De steden leken op grote kastelen, met hoge, dikke muren om de stad om de stad te verdedigen tegen de vijand. Je herkende een stad in de middeleeuwen aan de volgende dingen:

- De stad had stadsrechten
- Er woonden ongeveer duizend mensen in de stad
- Er stond een stadsmuur om de stad
- De mensen leefden van de landbouw
- De markt was eigenlijk het winkelcentrum van nu
- Er waren veel kromme en smalle straatjes
- Er waren veel pleinen, gevels, torens en poorten.

Een stad werd vaak aan een rivier, kruispunt of kasteel gebouwd. Via een rivier of kruispunt kon de stad makkelijk bereikt worden, voor bijvoorbeeld de handel. Een kasteel moest de stad verdedigen.

# data[].attributes.body
lichtverontreiniging

# data[].attributes.attachment_link.description
Vliegveld Eelde Vliegveld Milaan Vertrektijden Vliegveld Eindhoven Parkeren Vliegveld Brussel Vliegveld Berlijn Ehsb Vliegveld Soesterberg Vliegveld Hilversum

# data[].attributes.body
Het landschap verandert steeds weer.
Bossen worden gekapt. ( dieren raken hun vertrouwde plek kwijt. Nieuwe bossen worden aangeplant. Er komen nieuwe steden bij, dorpen groeien. Havens en wegen worden aangelegd, fabrieken worden gebouwd, maar ook weer afgebroken.
Hoe meer mensen hoe meer afval, stank en geluid.
De mensen bepalen hoe het landschap eruit ziet.
Dat doen we niet altijd even verstandig, denk aan lichtvervuiling, ( de kassen waar dag en nacht het licht brandt ) luchtvervuiling, ( uitlaatgassen van auto's en fabrieken.) Maar ook de mega stallen waar de dieren zorgen voor enorme vervuiling  ( mestoverschot )
Jarenlang is er te veel gevist zodat vissoorten dreigen uit te sterven, maar ook de vervuiling van de zee heeft veel onder waterleven vernietigd)
Dat uitsterven geldt voor meer dieren, denk aan de olifant, de tijger en de neushoorn.

Wij bepalen hoe onze omgeving eruit ziet. We hebben maar 1 wereld en die wereld is van iedereen. Daar moeten we goed voor zorgen en heel zuinig op zijn.

# data[].attributes.attachment_link.title
huisje boompje beestje duinen - Bing video

# data[].attributes.attachment_link.description
Huisje Boompje Beestje Pesten Huisje Boompje Beestje Wind Huisje Boompje Beestje Zakgeld Huisje Boompje Beestje Afval Huisje Boompje Beestje Op De Fiets Naar School Huisje Boompje Beestje Lente Huisje Boompje Beestje Vlinders Huisje Boompje Beestje Van Pauw Huisje Boompje Beestje Snoep Huisje Boompje Beestje Glijden

# data[].attributes.attachment_link.description
23 best ecosystem images on Pinterest | Food chains ...

# data[].attributes.body
eten en gegeten worden

# data[].attributes.body
Eekhoorn

# data[].attributes.attachment_link.description
Zelfredzame Buitenmens: Diersporen: poep en prent wild zwijn

# data[].attributes.attachment_link.description
diersporen zoekkaart - Google zoeken | Biology | Pinterest ...

# data[].attributes.body
De boomlaag is het dak van het bos en geeft beschutting aan alles wat eronder leeft. De hoogste kruinen zijn van bomen die zeer veel licht verlangen (eik, den,...). De lagere kruinen zijn van schaduwbomen (beuk, spar) die niet het volle licht nodig hebben.

In de struiklaag vind je jonge bomen die nog moeten groeien, heesters en struiken. Natuurlijk is er in zo´n struiklaag veel minder licht, en daarom krijgen heesters en struiken al veel vroeger bladeren dan bomen.

In de kruid laag vind je bosbloemen. Die bloeien bijna allemaal in het voorjaar, als de bomen nog geen bladeren dragen en de eerste zonnestralen nog tot op de bodem geraken. Ook varens vind je hier.

De moslaag ligt vaak boven de grond. Mossen hebben weinig licht nodig, zodat ze zelfs in donkere bossen kunnen groeien.

En natuurlijk heb je ook nog de bosbodem. Ook daar, tussen de wortels van bomen en struiken, vind je tal van levende wezens.

# data[].attributes.headline
Dieren die in onze bossen  leven:          konijnen, hazen, herten, vossen, egels, eekhoorns, wilde zwijnen, wezels, mieren, bijen, wespen, wormen, spinnen, valken, vleermuizen enz.

# data[].attributes.subject
Dieren die in onze bossen  leven:          konijnen, hazen, herten, vossen, egels, eekhoorns, wilde zwijnen, wezels, mieren, bijen, wespen, wormen, spinnen, valken, vleermuizen enz.

# data[].attributes.body
De dieren kunnen zich goed in leven houden in de bossen. Er is voedsel en ze kunnen zich er goed verstoppen voor hun vijanden. Dat kunnen andere dieren, maar ook de mens zijn.

# data[].attributes.attachment_link.title
NTR | Het Klokhuis - Uitzending - Bosbeheer

# data[].attributes.attachment_link.description
Je kan de natuur in het bos maar beter lekker z'n gang laten gaan. Laat alles maar lekker groeien en bloeien. Toch is er voor de boswachter nog genoeg werk aan de winkel.

# data[].attributes.attachment_link.title
NTR | Het Klokhuis - Uitzending - Bosbouw

# data[].attributes.attachment_link.description
Elk stukje bos in Nederland heeft een functie. Zo is er ook bos ingericht om er planken van te maken. Dolores gaat op bezoek bij Staatsbosbeheer en krijgt te zien hoe dat gaat. Welke bomen worden gekapt en welke bomen moeten juist blijven staan?

# data[].attributes.body
- te veel kappen
- ziektes
- brand
- recreatie
- stormen

# data[].attributes.body
Vroeger waren eigenlijk alle bossen in Europa productiebossen. De mensen hakten de bomen om voor eigen gebruik. Van het hout bouwden ze hun huis en de takken werden gebruikt als brandstof om te koken. In de meeste landen mag dat niet meer. Het is ook eigenlijk niet meer nodig. We hebben gas om te koken. Elektriciteit voor licht en beton en steen om huizen te bouwen.

Tegenwoordig worden de bossen meestal gebruikt voor recreatie en voor de natuur. Gewoon lekker wandelen, verstoppertje spelen, boompje klimmen. Die bomen beschermen de bodem. De takken en de bladeren remmen de neerslag af, zodat die niet te hard op de grond klettert en de bodem beschadigd. En de wortels van de bomen houden de grond vast zodat die niet kan wegspoelen. En dat is maar goed ook, want zonder de vruchtbare bovenlaag kunnen er geen andere planten of bomen groeien en zou het bos verdwijnen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: De functie van bossen - Waar gebruiken we onze bossen voor?

# data[].attributes.attachment_link.description
Alle bossen in Europa waren vroeger productiebossen. Het hout werd gebruikt voor het bouwen van een huis en takken als brandstof om te koken.

# data[].attributes.attachment_link.description
Berks Shoes Island of Berk Berk Boom Berk Pigs Dragons of Berk Village of Berk Map Httyd Berk Berk Rocks Berk Atan Berk Hakman Dragons Riders of Berk Berk Weapons Berk Com

# data[].attributes.attachment_link.description
Wilg Company Wilg Conference Wilg Workers' Compensation De Wilg Boortmeerbeek Wild Blade Work Injury Law Workplace Injury Laws

# data[].attributes.body
Eik

# data[].attributes.attachment_link.description
Eik The Deer Eik Apartment Eik Football Eik Hruslan Og Straumurinn Klystron Eik Eik Banki Eik Meaning Eik Engineering James Eik Eik Engineering Sdn Bhd Berk Eik Boom Boom ElkNut

# data[].attributes.body
De naalden zitten in bosjes bij elkaar. De L van Legio

# data[].attributes.attachment_link.description
Zulfiqar Larik Ronnie Larik Faheem Larik Larik Mark Mesin Larik Lariks Schaaldelen Lyric Poem Gerard My Chemical Romance Quotes Larik Woronzoff Dashkoff Larik Hall

# data[].attributes.body
De naalden zitten met 2 bij elkaar. De D van Duo.

# data[].attributes.attachment_link.description
1000+ images about Fotografie | Herman van den Boom on ...

# data[].attributes.body
Spar. de naalden zitten apart. De S van Solo.

# data[].attributes.attachment_link.description
Groene Boom, Spar, Altijdgroene Takken Royalty-vrije Stock ...

# data[].attributes.body
Er zijn verschillende soorten bossen. Als er loofbomen groeien, heet het een loofbos. Loofbomen zijn bomen met bladeren. Bijvoorbeeld een beuk, eik of kastanjeboom. In een naaldbos groeien naaldbomen. Dat zijn bomen met naalden. Je haalt er met de kerst eentje in huis! Dan hebben we het natuurlijk over een spar of een den. Een bos waar loofbomen én naaldbomen groeien, heet een gemengd bos. In hele warme gebieden komen tropische bossen voor. Daar groeien ook loofbomen. In koude gebieden kom je vooral naaldbossen tegen. Naaldbomen kunnen goed tegen kou.

# data[].attributes.body
Het bos is een levensgemeenschap van planten, dieren en paddenstoelen (schimmels). Soms bestaan ze gewoon naast elkaar en soms kunnen ze niet zonder elkaar. Soms helpen ze elkaar en soms bestrijden ze elkaar. Maar ze zijn allemaal nodig om te zorgen dat het bos blijft bestaan en dat het schoon blijft.

De meeste planten maken zelf hun voedsel. De groene delen van de plant kunnen  stoffen  maken uit koolzuurgas, water en mineralen (voedingszouten). Ze halen hun energie uit de warmte en het licht van de zon.

De dieren eten de planten en verspreiden de zaadjes voor de nieuwe planten. Sommige dieren eten alleen planten (herbivoren), of alleen vlees (carnivoren) en sommige eten alles (omnivoren). Als er te veel dieren zijn is dat niet goed voor het bos, omdat ze dan het bos kaal vreten.

Paddenstoelen en andere schimmels zetten de afgestorven planten en dode dieren om in vruchtbare grond, zodat de planten weer beter kunnen groeien en bloeien. Zo sluiten ze de kringloop van het bos: bodem-planten-dieren-bodem. Ook pieren zijn goed voor de bodem. Ze gaan 2 tot 3 meter diep, waardoor er lucht en vocht in de aarde komt en de diepere lagen beter verteren. Hoe meer organismen (levende wezens) in de bodem hoe vruchtbaarder de grond. Loofbossen zijn vruchtbaarder dan naaldwouden.

# data[].attributes.body
In een stad liggen veel voorzieningen in het centrum. Daar zijn ze voor iedereen goed bereikbaar. Rond het centrum liggen woonwijken. Eerst de oude wijken, daaromheen de nieuwbouwwijken. Aan de rand van de stad liggen bedrijventerreinen. Ze liggen vaak langs de snelweg. Daardoor zíjn ze goed te bereiken. Mensen die in een andere plaats wonen dan ze werken, heten forens.

# data[].attributes.body
Het gebied buiten de steden heet het platteland. De meeste mensen wonen er in dorpen. In een dorp zijn minder voorzieningen dan in een stad. Er is minder werk. Daarom trekken jongeren vaak naar de stad. Wonen op het platteland heeft ook voordelen. Er is meer ruimte om te wonen. Er is minder verkeer en veel mensen kennen elkaar

# data[].attributes.body
Als je in een ruimteschip zou zitten, dan zie je dat de aarde de vorm heeft van een bol. Het aardoppervlak is voor het grootste deel blauw. Dat betekent dat er veel oceanen en zeeën zijn. Er is méér water dan land op aarde.
Vanuit een ruimteschip zie je ook veel witte wolken boven het aardoppervlak. Die wolken geven aan dat er een dampkring is rond de aarde. Die dampkring bestaat uit lucht.
Water en lucht maken leven op aarde mogelijk. Daardoor kunnen er planten en dieren leven, maar ook mensen.
En dat maakt planeet aarde zo bijzonder.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: De aarde is een bijzondere planeet - Door lucht en water kunnen we leven

# data[].attributes.attachment_link.description
Je staat er natuurlijk niet iedere dag bij stil, maar we leven met zijn allen op een hele bijzondere planeet. Er zijn natuurlijk heel veel planeten, maar de aarde is -zover we weten - de enige planeet waar mensen, dieren en planten kunnen leven.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hallo Wereld (Ik Zie Jou, Zie Je Mij?) Liedje Kinderboekenweek 2012

# data[].attributes.attachment_link.title
Kinderen voor Kinderen - Hallo wereld (Officiële videoclip)

# data[].attributes.body
Tekening van het stuk land, welke worden gemaakt met behulp van een luchtfoto.
Op een kaart staan alleen vaste dingen.

# data[].attributes.body
Een luchtfoto wordt vooral vanuit het vliegtuig worden gemaakt.

# data[].attributes.body
Satellietfoto's zijn foto's van de aarde gemaakt vanuit de ruimte door een satelliet.

# data[].attributes.body
In de Middeleeuwen zag Nederland er ongeveer zo uit. Er waren maar weinig steden zoals Utrecht, Tiel, Nijmegen, Zutphen, Deventer en Groningen. Maar rond het jaar 1000 begon dat te veranderen, er kwamen veel steden bij. Dat kwam door de handel, daar ging het steeds beter mee. Kooplieden verkochten overal hun spullen op markten. De kooplieden maakten vaak lange reizen. Gevaarlijke reizen, want er lagen voortdurend rovers op de loer, die hun waardevolle spullen wilden stelen.
Als ze niet op reis waren, woonden de kooplieden met hun spullen het liefst op een veilige plaats. Bijvoorbeeld bij een kasteel of een kerk. En juist daar op die plaatsen ontstonden ook nieuwe steden. Bij een kasteel, vooral als die bij een rivier stond. Of een stad ontstond op een kruising van wegen. Of waar een weg de rivier kruist.

Op zulke plaatsen werd het steeds drukker. Mensen ontmoeten elkaar om spullen te kopen en te verkopen. Er kwamen markten. Mensen gingen er wonen en werken. Er ontstond een dorp en dat dorp groeide vaak uit tot een stad. Zoals Zutphen.

# data[].attributes.body
Een stad is een plaats waar veel mensen wonen.
Dorpen liggen op het platteland. Dat is het gebied buiten de steden.

Een forens: iemand die in een dorp woont en iedere dag naar de stad reist om daar te gaan werken.

De inwoners van een stad of dorp: mensen die er wonen, bijvoorbeeld: de inwoners van Eindhoven zijn de mensen die in Eindhoven wonen.

# data[].attributes.body
Vanuit de lucht zie je dat de Aarde voor 70% blauw is, dus eigenlijk zee of water. Verder zie je ook stukken groen, dat zijn de werelddelen. Dat zijn er zeven: Europa, Azië, Australië, Afrika, Noord-Amerika, Zuid-Amerika en Antarctica. Die zeven werelddelen zijn door de mensen weer verder onderverdeeld in landen. Je ziet ook witte plukken, dat zijn wolken.

De aarde heeft de vorm van een bol. Vroeger dachten de mensen dat de Aarde plat was en dat je als je te ver voer of liep, je dus van de Aarde af kon vallen. Maar dat kan natuurlijk niet, niet alleen omdat de Aarde bol is maar ook vanwege de zwaartekracht is het onmogelijk de Aarde zonder heel veel snelheid te verlaten.

# data[].attributes.body
Nederland van Boven

# data[].attributes.attachment_link.title
Nederland van boven junior: Wonen kijk je op npo.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
De een woont in een flat, de ander in een boerderij. Weer een woont in een Vinex-wijk, en de ander woont in een middeleeuws pand. Waar wonen we eigenlijk in Nederland? Een ding is zeker: we wonen...

# data[].attributes.body
Zaden zitten in kegels net als bij de dennenboom, maar ook in vruchten. Denk aan de appel, peer, sinaasappel )
Sporen zitten onderaan het blad bijvoorbeeld bij varens.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Nieuws uit de Natuur - Bomen en varens

# data[].attributes.attachment_link.description
Naast verschillende groepen dieren zijn er ook verschillende groepen planten. Planten bestaan al net zo lang als de dino's en ook hier zijn fossielen van gevonden. Welke plantengroepen bestaan er allemaal?

# data[].attributes.body
Langs de Nederlandse kust vinden we het duingebied. Op de Waddeneilanden, langs de kust van Noord- en Zuid Holland en in Zeeland. De Nederlandse duinenrij is wel honderd kilometer lang en beschermt ons lage land tegen overstromingen.

De duinen zijn ontstaan door de invloed van zee, wind en begroeiing. De zee is altijd in beweging. De golven glijden over het zand en stromen weer terug. Bij elke golf legt de zee een beetje zand op het strand. Soms komen er ook voorwerpen op het strand terecht, bv. een stuk hout. En als het hard waait, waait de wind het zand, dat door de zee is aangevoerd, tegen het stuk hout. Na verloop van tijd ligt er zoveel zand op dat stuk hout dat je het helemaal niet meer ziet liggen.

Zonder begroeiing zou de wind het zand weer makkelijk op kunnen pakken en zou het kleine duin weer weg waaien. Doordat er planten op de duinen gingen groeien, gebeurt dat niet. Biestarwe en helmgras doen het er goed. Deze planten zijn bestand tegen het zout en bovendien houden ze met hun uitgebreide wortels het zand goed vast.

Nog steeds kun je bij de duinen zien hoe de begroeiing het zand vasthoudt. Omdat die begroeiing zo belangrijk is, plant de mens ook zelf helmgras aan.

En zo zijn er langs de kustlijn van Nederland wel honderd kilometer duinen ontstaan.