# data[].attributes.body
1.       Geef aan of je het eens of oneens bent met onderstaande stelling. Geef daarbij minimaal twee argumenten en onderbouw elk argument met een concreet voorbeeld van een verzuilde organisatie of instelling.

“De grondwetswijziging van 1848 bood wettelijke mogelijkheden waardoor in de tweede helft van de 19de eeuw in Nederland verzuiling kon ontstaan.” (4 punten)

# data[].attributes.body
De onderstaande stelling gaat over de Appeasement-politiek in de jaren dertig van de twintigste eeuw. Geef een argument voor en een argument tegen de stelling. Onderbouw je antwoord met informatie uit het handboek. (4 punten)

‘Engeland en Frankrijk hebben Hitler met de Appeasement-politiek te veel ruimte gegeven. Als deze landen eerder en harder tegen Duitsland hadden opgetreden had de Tweede Wereldoorlog  vermeden kunnen worden.’

# data[].attributes.body
1.       Veel Nederlanders, die leefden in de periode 1870-1918, beschouwden hun land als een kleine speler in de internationale verhoudingen, een land dat in tegenstelling tot grootmachten als Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië niet aan oorlogvoering en modern-imperialisme deed.

Hadden deze Nederlanders volgens jou gelijk of ongelijk? Licht je antwoord toe met minimaal twee argumenten.  Geef bij elk argument een concreet voorbeeld. (4 punten.)

# data[].attributes.body
1.       De periode 1918-1940.

Stel dat je in klas drie van havo of vwo een les geeft over de Nederlandse geschiedenis in de jaren 1918-1940. Je hebt daarbij de keuze uit de volgende thema’s:

-het ontstaan van een massacultuur.

-de behandeling van werklozen door de overheid.

-de opkomst van de Nationaal Socialistische Beweging.

-het beleid van de regering tegenover Duitsland.

·       Kies één thema uit bovenstaande lijst en licht in enkele zinnen het thema toe.

·       Leg daarbij uit op welke manier je dit thema interessant kunt maken voor leerlingen door het te verbinden met de actuele situatie in Nederland in 2020. (4 punten)

# data[].attributes.body
2.           De Romeinse keizer Constantijn en de Frankische koningen Clovis en Karel de Grote hebben alle drie een bijdrage geleverd aan de verspreiding van het christendom.

a.                     Geef voor al deze vorsten weer wat de hoofdlijnen waren van hun kersteningsbeleid. Leg daarbij in ieder geval uit waarom ze voor het christendom kozen en hoe je de keuze voor het christendom terug zag in hun beleid (bijvoorbeeld ten opzichte van heidenen) [3 punten]

b.                     Leg op basis van je antwoord bij vraag 2a uit of er meer sprake is van verschillen tussen deze vorsten of dat er meer sprake is van overeenkomsten. [2 punten]

# data[].attributes.headline
In hoeverre was de Italiaanse Renaissance in de schilderkunst een seculiere beweging? Ga in je antwoord in op de opdrachtgevers en de onderwerpskeuze. 

# data[].attributes.subject
In hoeverre was de Italiaanse Renaissance in de schilderkunst een seculiere beweging? Ga in je antwoord in op de opdrachtgevers en de onderwerpskeuze. 

# data[].attributes.body
Stelling: De periode 300-600 in de geschiedenis van West-Europa kan beter worden gekarakteriseerd door de term continuïteit dan door de term verandering.

Geef aan in hoeverre je het eens of oneens bent met deze stelling. Onderbouw je antwoord met drie argumenten en leg ze uit.

# data[].attributes.body
Binnen honderd jaar na de stichting van de islam had deze religie zich verspreid over een enorm gebied, van het Arabisch schiereiland tot en met Spanje. Beoordeel in hoeverre deze snelle verspreiding een bewijs is van effectieve religieuze bekering of van efficiënte militaire verovering.

# data[].attributes.body
1.       Leg uit in hoeverre er in de achttiende eeuw in de Nederlandse republiek op onderstaande vier terreinen sprake was van achteruitgang, stagnatie of vooruitgang ten opzichte van de zeventiende eeuw. Gebruik in je antwoord duidelijke argumenten om te bepalen of er achteruitgang, stagnatie of vooruitgang was. (4 punten)

a.       De economie: buitenlandse handel.

b.       De binnenlandse politiek: de verhouding tussen regenten en de burgers in de steden.

c.       De buitenlandse politiek: de verhouding tussen de Republiek en de grootmachten in Europa.

d.       De cultuur: het genootschapsleven.

# data[].attributes.body
1.       De Nederlandse samenleving is in de periode 1945-2020 ingrijpend veranderd.

In welk decennium (een periode van tien jaar) uit deze periode vond naar jouw oordeel de sterkste verandering plaats?  Licht je antwoord toe met behulp van vier van de onderstaande begrippen en omschrijf de begrippen daarbij. (4 punten)

·       Bevels- en onderhandelingshuishouding.

·       Consumptiesamenleving.

·       Permissive society.

·       Verzuiling en ontzuiling.

·       Populisme.

·       Migratie.

·       Verzorgingsstaat.

·       Individualisering.

·       Emancipatie.

·       Democratie.

·       Globalisering.

# data[].attributes.body
4a Noem een dieperliggende oorzaak van de opkomst van het absolutisme in Frankrijk. Licht de
oorzaak toe. Dieperliggend wil zeggen: iets belangrijks wat langer in de samenleving speelt. (2p)

# data[].attributes.body
4 Volgens Joep Leerssen, de auteur van Nationalisme, staan auto-image en hetero-image in voortdurende wisselwerking. Beide verschijnselen bepalen elkaar over en weer.

In hoeverre vind je de figuur van John Bull zoals die in de tekst en de afbeeldingen naar voren komt een goed voorbeeld van de wisselwerking tussen auto- en hetero-image? Leg je antwoord uit. (2p)

# data[].attributes.body
Stelling: De periode 300-600 in de geschiedenis van West-Europa kan beter worden gekarakteriseerd door de term continuïteit dan door de term verandering.

Geef aan in hoeverre je het eens of oneens bent met deze stelling. Onderbouw je antwoord met drie argumenten en leg ze uit.

# data[].attributes.body
Hieronder volgen enkele fascistische denkbeelden die door de Italiaanse heerser Benito Mussolini (1883-1945) op papier zijn gezet en gepubliceerd.

Maak één keuze uit uitspraak A t/m D en licht je antwoord toe aan de hand van Mussolini’s citaten. Doe dat in een lopende tekst van circa 150 woorden. (4p)

A Ik herken in deze fascistische denkbeelden zowel elementen van civiek nationalisme als elementen van etnisch-cultureel nationalisme.

B Ik herken in deze fascistische denkbeelden alleen elementen van civiek nationalisme.

C Ik herken in deze fascistische denkbeelden alleen elementen van etnisch-cultureel nationalisme.

D Ik herken in deze denkbeelden geen elementen van civiek nationalisme en ook niet van etnisch-cultureel nationalisme.

Stel:  Je wilt aan onderbouwleerlingen h/v uitleggen wat bedoeld wordt met nationalisme en hoe nationalisme in de praktijk werkt.

Kies uit A t/m E twee begrippen die je zeker in je uitleg zou gebruiken. Leg in een lopende tekst van circa 150 woorden uit waarom die twee begrippen niet in een uitleg mogen ontbreken. (3p)

A Imputing motives

B Significant other

C Auto-image

D Unwritten code

E Confirmation bias

# data[].attributes.body
Gregorius van Tours (539-594) schreef het boek Geschiedenis van de Franken, waarin hij een parallel laat zien tussen de doop van Clovis en die van de Romeinse keizer Constantijn.

a.    Waaruit bestond volgens Gregorius deze parallel? [2 punten]

# data[].attributes.body
Hieronder staan twee stellingen. Leg voor elke stelling uit of je het ermee eens of oneens bent. Beargumenteer je antwoord. (4p)

Stelling 1: ‘Het humanisme heeft bijgedragen aan de opkomst van de reformatie.’

Stelling 2: ‘De Godsdienstvrede van Augsburg (1555) heeft bijgedragen aan staatsvorming en centralisatie.’

# data[].attributes.body
Hieronder staan twee stellingen. Leg voor elke stelling uit of je het ermee eens of oneens bent. Beargumenteer je antwoord. (4p)

Stelling 1: ‘Het humanisme heeft bijgedragen aan de opkomst van de reformatie.’

Stelling 2: ‘De Godsdienstvrede van Augsburg (1555) heeft bijgedragen aan staatsvorming en centralisatie.’

# data[].attributes.body
6 In 1711 publiceerde de medische doctor Gerard Gorris een medisch geschrift over de pest. Daarin stond een paragraaf met de titel ‘van de theologische voorzorg.’ De visie van Gorris luidde: omdat de pest een boze ziekte was, die de Heer voor straf uit de hemel aan de sterveling heeft toegezonden, kan die aanval moeilijk worden afgewend of belet. De giftige pestpijlen kunnen ook moeilijk worden afgeweerd, omdat gewone mensen tegen deze goddelijke ziekte weinig tot niets kunnen uitrichten, tenzij ze door de gunst van God de kracht krijgen om de ziekte te weerstaan.

a Is de wijze waarop Gorris verklaringen biedt voor de pest in overeenstemming met de manier van redeneren van aanhangers van de 18e-eeuwse ‘natuurreligie’? Leg je antwoord uit. (2p)