# data[].attributes.body
De Rijksoverheid heeft als doel om tot en met 2030 900.000 nieuwe woningen te bouwen om het huidige woningtekort aan te pakken. Dit tekort wordt veroorzaakt door bijvoorbeeld bevolkingsgroei, beperkte bouwgrond, hoge kosten en de stikstofcrisis. Van de nieuwe woningen moet tweederde bestaan uit betaalbare huur- en koopwoningen. Hiervoor maakt de overheid afspraken met provincies en gemeenten.

# data[].attributes.attachment_link.title
900.000 nieuwe woningen om aan groeiende vraag te voldoen

# data[].attributes.attachment_link.description
Er is in Nederland een groot tekort aan woningen. Dit komt onder andere door de groeiende bevolking, lange bouwprocedures en beperkte bouwgrond. Voor veel mensen is het hierdoor lastig een woning te vinden die aansluit bij hun wensen en mogelijkheden. Daarom wil de Rijksoverheid dat er 900.000 woningen gebouwd worden tot en met 2030.

# data[].attributes.body
Nederland heeft een woningtekort van 390.000 woningen, gestegen huizenprijzen en lange wachttijden voor sociale huurwoningen. Het tekort is vooral groot in stedelijke gebieden zoals Amsterdam en Rijnmond. Het aantal sociale huurwoningen is gedaald door verkoop en onvoldoende nieuwbouw. Het kabinet wil 900.000 extra woningen tot 2030, maar de bouw komt achter op schema door dalende bouwvergunningen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een tekort van 390.000 woningen. Hard gestegen huizenprijzen. Jarenlang moeten wachten op een sociale huurwoning of duur huren in de vrije sector. Zo'n beetje alle politieke partijen zijn het erover eens: er zijn grote problemen op woongebied die opgelost moeten worden. En ook kiezers vinden het een belangrijk onderwerp. Voor jongeren van 18 tot 34 jaar is de woningmarkt zelfs het belangrijkste verkiezingsthema, blijkt uit een peiling van Ipsos in opdracht van de NOS.

Eerst maar eens het woningtekort. De afgelopen jaren is dat steeds gestegen. Alleen in 2021, in de coronacrisis, daalde het tijdelijk.

Het woningtekort wordt berekend door onderzoeksbureau ABF Research en ook de rijksoverheid gebruikt dit cijfer. Maar hoe bepaal je hoe groot het tekort is? Dat doet ABF op basis van het aantal nieuwe huishoudens dat er in een jaar bij komt en het aantal huishoudens dat 25 jaar of ouder is en een woning deelt. Daarbij wordt aangenomen dat al deze huishoudens een zelfstandige woning zoeken.

Het woningtekort is het aantal woningen dat nodig is om een zelfstandige woning te geven aan alle huishoudens die nu nog samenwonen.

Er is niet alleen een landelijk cijfer van het woningtekort, maar ook per regio. De grootste tekorten zijn er in Groot-Amsterdam en Groot-Rijnmond. Er is geen enkele regio met een overschot aan woningen.

Het kleinste tekort is er in Delfzijl en omgeving, namelijk 30 woningen. Dus als je daar bij wijze van spreken één flatgebouw neerzet, heb je het regionale woningtekort opgelost.

Er staan in Nederland nu ruim 8 miljoen huizen. Het grootste aandeel daarvan zijn de meergezinswoningen: appartementen en boven- of benedenwoningen. Daarvan zijn er bijna 3 miljoen. Daarna volgen de tussenwoning, het vrijstaand huis en de hoekwoning. Hekkensluiter is de 2-onder-1-kap.

Een grote frustratie van woningzoekenden is dat je soms meer dan tien jaar moet wachten voordat je in aanmerking komt voor een sociale huurwoning. Een van de oorzaken daarvan is dat het aandeel sociale huurwoningen in het woningbestand de afgelopen tien jaar gestaag is gedaald.

Corporaties verkochten namelijk woningen en bouwden te weinig nieuwe sociale huurwoningen om dat te compenseren. Volgens corporaties kwam dat mede doordat de politiek in 2013 een speciale belasting voor corporaties invoerde, de verhuurdersheffing. Daar waren ze veel geld aan kwijt en dus konden ze minder investeren. Sinds dit jaar is die heffing weer afgeschaft.

Het aandeel koopwoningen is ongeveer gelijk gebleven. Maar het percentage vrijesectorhuurwoningen verdubbelde juist. Van zo'n 4 naar 8 procent.

Dan de huizenprijzen. Die zijn de afgelopen decennia, op een paar jaar na, vooral gestegen. 1995 was het laatste jaar dat de gemiddelde verkoopprijs nog onder een ton lag.

Tijdens de kredietcrisis, grofweg tussen 2008 en 2014, daalden de prijzen vooral. Daarna gingen ze weer omhoog. Alleen de laatste één à twee jaar maken ze weer een pas op de plaats, vooral door de gestegen hypotheekrente.

Hoeveel geld zijn we eigenlijk kwijt aan wonen? Het Centraal Bureau voor de Statistiek onderzoekt dat iedere drie jaar, de meest recente cijfers zijn van 2021. Particuliere huurders waren het grootste deel van hun inkomen kwijt aan wonen. Huurders van een corporatiewoning zijn fors goedkoper uit. En woningeigenaren zijn procentueel het minst kwijt. Hierbij gaat het om de totale woonlasten, dus hypotheek of huur, maar ook om zaken als gemeentebelastingen en de water- en energierekening.

Dat woningeigenaren relatief goedkoop uit zijn, komt mede doordat zij sowieso vaak meer verdienen dan huurders. Want van de laagste inkomensgroep is maar 20 procent woningeigenaar, terwijl dat bij de hoogste inkomensgroep 92 procent is. Woningeigenaren profiteerden ook van een hypotheekrente die tussen 2012 en 2022 gestaag daalde.

Vergeleken met andere EU-landen zijn mensen in Nederland een relatief groot deel van het inkomen kwijt aan wonen. Het percentage dat in het plaatje hieronder wordt genoemd voor Nederland, berekend door het Europese Statistiekbureau Eurostat, is overigens lager dan in de CBS-cijfers hierboven.

Dat komt doordat Eurostat minder dingen meetelt als woonlasten. De energierekening neemt Eurostat bijvoorbeeld niet mee, terwijl het CBS dat wel doet.

Om het woningtekort op te lossen moet er vooral meer gebouwd worden, vinden bijna alle partijen. Maar hoe staat het daarmee?

In 2022 kwamen er bijna 100.000 woningen bij in Nederland. Vooral door nieuwbouw, maar ook bijvoorbeeld het ombouwen van kantoorpanden tot woningen en het splitsen van een grote woning tot twee kleinere.

Tegelijk verdwenen er bijna 20.000 woningen, onder meer door sloop en het samenvoegen van twee woningen tot een. Netto kwamen er 79.649 woningen bij, het hoogste aantal sinds 2013. Maar het is nog altijd veel minder dan recordjaar 1973; toen kwamen er netto 142.867 huizen bij.

Het demissionaire kabinet had als streven dat er tot en met 2030 900.000 woningen bij komen, wat van 2022 tot en met 2030 neerkomt op zo'n 100.000 per jaar. Dat streven is vorig jaar dus niet gehaald. En het is de vraag of het de komende paar jaar wel gaat lukken.

Want het aantal afgegeven bouwvergunningen daalt de laatste tijd juist. Dit jaar zijn het er, tot en met augustus, bijna 36.000. Tussen een afgegeven vergunning en oplevering van een huis zit zo'n twee jaar.

Nieuwsuur maakte onlangs deze video over de wooncrisis en de verschillende oplossingen die de politieke partijen daarvoor hebben:

# data[].attributes.attachment_link.title
Schreeuwend tekort aan woningen en hoge huizenprijzen: hoe is het zo gekomen?

# data[].attributes.attachment_link.description
De problemen op de woningmarkt staan hoog op de politieke agenda. Aan de hand van cijfers en grafieken laten we zien hoe het er nu voor staat.

# data[].attributes.body
Deze podcast aflevering gaat over het woningtekort in Nederland. Onder andere wordt de huidige situatie van het woningtekort in Nederland besproken en de oorzaken en gevolgen hiervan voor zowel de woningmarkt als de samenleving. Ook wordt er besproken hoe dit tekort ontwikkelt en hoe we dit mogelijk kunnen oplossen.

# data[].attributes.body
Deze bron gaat over het groeiende woningtekort in Vlaanderen door bevolkingsgroei en de beperkte ruimte in steden. Als oplossing wordt de staalframeconstructie genoemd, waarbij extra verdiepingen boven bestaande gebouwen worden geplaatst, zoals in het Antwerpse project Sleep Inn. Deze bouwmethode is sneller, lichter, duurzamer en efficiënter dan traditionele bouw, en biedt een antwoord op de woningnood zonder veel extra ruimte in steden in te nemen. Het project benadrukt ook de voordelen van circulair bouwen en het verminderen van CO2-uitstoot.

# data[].attributes.attachment_link.title
Street art project als statement om woningnood op te lossen

# data[].attributes.attachment_link.description
Uitdagingen stadsontwikkeling scherpen creativiteit aan: bestaande gebouwen uitbreiden met een extra verdieping biedt antwoord op woningtekort in steden

# data[].attributes.body
Dit kunstwerk laat de strijd tegen de woningnood en de samenwerking hiervan tussen de voormalige gemeente en de bouwers zien.

# data[].attributes.attachment_link.description
Het beeld symboliseert de strijd tegen de naoorlogse woningnood en de samenwerking op dit gebied tussen de voormalige gemeente en…

# data[].attributes.body
De bron gaat over het feit dat het groeiend woningtekort één van de grootste problemen in Nederland is. Te veel mensen vinden geen geschikte goede en betaalbare woning. Daarom is de aanpak van deze crisis een prioriteit voor het nieuwe kabinet: er moet sneller en met meer regie meer betaalbare huizen worden gebouwd. Wat maakt deze opgave zo complex, waar liggen de grootste knelpunten, en vooral: wat is er nodig om tot oplossingen te komen?

# data[].attributes.attachment_link.title
Aanpak woningtekort | Deloitte Nederland

# data[].attributes.attachment_link.description
Lees meer over de urgentie van het groeiende woningtekort in Nederland en wat er moet gebeuren om betaalbare woningen sneller en doelgerichter te bouwen.

# data[].attributes.body
In deze bron zie je waar in Nederland het woningstekort groot is en waar weinig. Zo zie je bijvoorbeeld dat in het noorden van Nederland het tekort kleiner is dan in de omgeving van Utrecht bijvoorbeeld.

# data[].attributes.body
Gevolgen van het woning te kort in Nederland zijn stijgende huizenprijzen, lange wachttijden voor sociale huurwoningen, dakloosheid en verhoogde sociaal-maatschappelijke druk. Mogelijke oplossingen hiervoor zijn versnelling van nieuwbouw, prioriteit voor betaalbare woningen, maatregelen tegen speculatie, renovatie en verduurzaming van bestaande woningen, en innovatieve woonvormen. De overheid moet een nationale woonagenda opstellen, samenwerking bevorderen en extra budget vrijmaken voor woningbouw. Alleen met een grote en goede aanpak kan de woningnood effectief opgelost.

# data[].attributes.attachment_link.title
Woningnood Nederland - de oorzaken en gevolgen

# data[].attributes.attachment_link.description
Woningnood Nederland - de oorzaken en gevolgen - Wij vertellen je alles over wet en regelgeving op dit gebied en inforrmereren het publiek

# data[].attributes.body
In dit filmpje gaat het over de 26 jarige Fenna, na haar laatste studentenhuis woont ze weer bij haar ouders thuis. Ze is opzoek naar een woning, net zoals vele anderen en dat het liefst in de buurt van Gelderland. Dit is alleen heel moeilijk te vinden.

# data[].attributes.attachment_link.title
Fenna (26) woont wéér THUIS door WONINGTEKORT

# data[].attributes.body
Er zijn veel mensen hard opzoek naar woningen, en dit gaat erg lastig. Al jaren zijn mensen opzoek en wachttijden voor een sociale huurwoning zijn wel 7 jaar. In dit filmpje wordt uitgelegd dat er 30.000 a 60.000 woningen leegstaan. Hoe kan dit terwijl er 320.000 huishoudens op zoek zijn naar een nieuwe woning. Gemeenten kunnen hier iets aan doen via de leegstandwet, maar dat gebeurt nauwelijks. Mensen willen wel dat dit gebeurt.

# data[].attributes.attachment_link.title
Woningnood, maar wel tienduizenden leegstaande woningen. Hoe kan dit?

# data[].attributes.body
De overheid wil het mogelijk maken dat bewoners van vakantiehuisjes permanent kunnen wonen, omdat 60.000 mensen momenteel illegaal in vakantiehuisjes wonen vanwege de woningnood. Mona Keijzer stelt voor om nieuwe wetgeving in te voeren en gemeenten te vragen tijdelijke maatregelen toe te passen. Gemeenten en recreatieparken zijn tegen het plan. Ze vinden het onrealistisch en wijzen op de gevolgen, zoals minder ruimte voor vakantiegangers. Lokale overheden eisen maatwerk per park, in plaats van een landelijke regeling.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kabinet wil wonen in vakantiehuisjes legaal maken, maar lokale overheden zijn tegen: 'Schijnoplossing voor woningnood'

# data[].attributes.attachment_link.description
Woonminister Mona Keijzer wil het mogelijk maken dat bewoners van vakantiehuisjes daar permanent kunnen wonen. Maar gemeenten en eigenaren van recreatieparken zien dat niet zitten. "Wonen en vakantie gaan niet samen op één park."

# data[].attributes.body
In 2024 zijn er 8,385 miljoen huishoudens en 8,204 miljoen woningen, er is een tekort van 401.000 woningen, oftewel 4,9% van de totale woningvoorraad. Dit tekort wordt berekend op basis van het aantal huishoudens, de woonsituatie, en beschikbare woningen. De verwachtingen van het aantal benodigde woningen houdt rekening met bevolkingsgroei en het toenemende aantal huishoudens. Er wordt verwacht dat er tot 2039 ongeveer 1,1 miljoen woningen bijkomen, ondanks het verlies van circa 190.000 woningen door sloop.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Hoe berekent BZK het aantal woningen dat de aankomende jaren gebouwd moet worden? Welke factoren en ontwikkelingen worden meegenomen? Hieronder vind je stap voor stap waar rekening mee gehouden wordt en hoe het benodigde aantal woningen wordt bepaald.

Klik op de pijlen links en rechts van de onderstaande slider om de volgende visual te bekijken. Onder elke visual in de slider staat extra toelichting.

# data[].attributes.attachment_link.title
Het statistisch woningtekort nader uitgelegd

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe berekent BZK het aantal woningen dat de aankomende jaren gebouwd moet worden? Welke factoren en ontwikkelingen worden meegenomen? Hieronder vind je stap voor stap waar rekening mee gehouden wordt en hoe het benodigde aantal woningen wordt bepaald.

# data[].attributes.body
Mindmap Marleen

# data[].attributes.body
Mindmap Jasmijn

# data[].attributes.body
Deze bron gaat over het legaliseren van kraken. Uit onderzoek is gebleken dat 35% van de Nederlanders het liefst het kraken van leegstaande panden zou willen legaliseren. Vooral als de panden langer dan een jaar leegstaan. Dit wordt gezien als een manier om pandeigenaren onder druk te zetten om leegstand te voorkomen. Voorstanders stellen voorwaarden aan het legaliseren van kraken, zoals hoe de krakers met het pand omgaan en vinden het vaker acceptabel bij kantoorpanden dan bij woningen. Er zijn ook mensen tegen; meer dan de helft van de mensen vindt kraken slecht voor de eigenaren en gelooft niet dat het de wooncrisis zal oplossen.

# data[].attributes.attachment_link.title
1 op de 3 vindt dat kraken weer legaal moet worden, vanwege krapte op de woningmarkt

# data[].attributes.attachment_link.description
Kraken is nu dan wel verboden, toch ziet 35 procent dat graag veranderen. Dat draagvlak wordt groter bij panden die langer dan een jaar leegstaan: “Zorg dat alle bestaande ruimte bewoond wordt of legaliseer kraken.”

# data[].attributes.body
Nederland heeft een wooncrisis, waarbij het gat tussen huren en kopen steeds groter wordt. Sociale huurwoningen hebben lange wachttijden, koopwoningen zijn onbetaalbaar voor starters, en de particuliere huurhuizen zijn duur geworden. Dit komt door een tekort aan woningen. Het bouwen van een miljoen woningen biedt geen oplossing voor deze structurele problemen, en een betere doorstroming van ouderen naar kleinere woningen zou kunnen helpen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Een beknopte geschiedenis van de Nederlandse wooncrisis

# data[].attributes.attachment_link.description
Deel 1 van een artikelenreeks over wooncoöperaties Leestijd: 2 - 3 minuten, auteurs: Thijs van Tetering, Yuri van Bergen, Bernard Smits, Marijke van Zoelen & Trevor James Wooncrisis Nederland verkeert in een wooncrisis. Wonen in

# data[].attributes.body
Hier zie je een grafiek die het woningtekort laat zien. Je ziet dat het woningtekort maar blijft stijgen, de voorspellingen zijn ook dat dit voorlopig niet zal afnemen. De aantal woningen die nodig zijn om het tekort met 2% te laten dalen, neemt ook steeds toe.