# data[].attributes.attachment_link.title
Przez żołądek do zdrowia, czyli o pracy dietetyczki

# data[].attributes.attachment_link.description
Anatomia człowieka, wiedza o schorzeniach, psychologia, umiejętność zadawania pytań i ogromna empatia – jeśli odnajdujesz się w tej mieszance kompetencji, posłuchaj wywiadu i sprawdź czy dietetyka to branża, z którą chcesz związać przyszłość. Jak zostać dietetykiem/dietetyczką? Czy to zawód z przyszłością? Jak internet i media społecznościowe mogą pomóc w rozwoju kariery? Na te i inne pytania odpowiedziała nam Magdalena Szymańska, która od 15 lat prowadzi poradnię dietetyczną i wspiera zarówno pacjentów chorych, jak i takich, którzy chcą zmienić swoje nawyki żywieniowe.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ile trzeba mieć pieniędzy, żeby zdrowo się odżywiać? || dr Michał Wrzosek BALANS #23

# data[].attributes.attachment_link.title
Jaki zestaw cech musi posiadać dietetyk?

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy dietetyk to praca dla każdego? Jakie trzeba mieć predyspozycje do wykonywania tego zawodu? Przeczytaj w artykule i dowiedz się więcej!

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak wygląda praca dietetyka? | pid.edu.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Więcej informacji na temat kursu znajdziesz na stronie: https://pid.edu.pl/kursy/136/kurs-dietetyka Ujmując zawód dietetyka ogólnie, to dietetyk zajmuje się układaniem indywidualnych diet do potrzeb konkretnego pacjenta. Oprócz kontaktu z drugim człowiekiem i diagnozowaniu jego potrzeb, dietetyk prowadzi dokumentację medyczną, nierzadko również pełni funkcję edukatora, uświadamiając ludziom jak funkcjonuje ich organizm i jak powinni o niego dbać pod względem

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak Zostać Dietetykiem w 2026 roku – 10 Najważniejszych Wskazówek

# data[].attributes.attachment_link.description
Dowiedz się jak zostać dietetykiem. 10 praktycznych wskazówek dotyczących kształcenia, specjalizacji, certyfikacji i najnowszych trendów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dietetyczka | Poznaj zawód | Mapa Karier

# data[].attributes.attachment_link.description
Opracowuję diety pomagające innym schudnąć i odzyskać zdrowie. Sprawdź, na czym polega moja praca, jak wygląda ścieżka edukacyjna i jakie muszę mieć kompetencje.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dietetyczka flory jelitowej | Poznaj zawód | Mapa Karier

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoduję zdrową florę jelitową u moich pacjentów. Sprawdź, na czym polega moja praca, jak wygląda ścieżka edukacyjna i jakie muszę mieć kompetencje.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Znam składniki pokarmowe: białka, tłuszcze, węglowodany, witaminy, minerały, błonnik, oraz wiem, w jakich produktach i w jakiej ilości się znajdują. Oceniam jakość surowców i półproduktów spożywczych, rozpoznaję zmiany smaku, zapachu, koloru, np. twardnienie, zbrylanie, wysychanie, zachodzące w przechowywanej żywności oraz wiem, które z nich dyskwalifikują tę żywność. Wiem też, w jakich warunkach należy przechowywać konkretne produkty, żeby jak najdłużej zachowały świeżość, smak i wartości odżywcze. Dobieram metody utrwalania produktów spożywczych, takie jak: solenie, wędzenie, peklowanie, pasteryzacja, kandyzowanie, do ich rodzaju.

Znam receptury najrozmaitszych potraw, przetworów, produktów garmażeryjnych i umiem je stosować w praktyce. Przestrzegam zasad racjonalnej gospodarki żywnością oraz GHP - to Zasady Dobrej Praktyki Higienicznej, GMP, czyli Dobrej Praktyki Produkcyjnej, i HACCP. Potrafię przygotowywać, porcjować, dekorować oraz wydawać potrawy i napoje. Potrafię obliczać wartość energetyczną potraw, czyli kalkulować, ile kalorii dostarczy konkretne danie o określonej gramaturze czyli masie, umiem komponować jadłospisy tak, żeby potrawy mogły być spożywane przez osoby przestrzegające diety niskotłuszczowej, bezglutenowej, bezlaktozowej i wprowadzać w nich niezbędne poprawki, np. dostosowujące liczbę kalorii do zapotrzebowania konkretnej grupy osób: sportowców, ciężarnych, młodzieży. Potrafię skomponować jadłospis restauracji, kawiarni, stołówki szkolnej, baru szybkiej obsługi. Wiem, w jakiej kolejności należy zapisywać w karcie dań poszczególne grupy potraw i napojów, np. w przypadku kawiarni menu powinno wyglądać tak: napoje gorące, przekąski zimne i gorące, desery, napoje zimne. Pracując w konkretnym lokalu obliczam zapotrzebowanie na surowce i półprodukty potrzebne do przyrządzania wszystkich potraw, jakie są w menu oraz ustalam ceny dań i napojów, biorąc pod uwagę koszty zakupu produktów i marżę gastronomiczną. Wiem, jaka bielizna stołowa, czyli obrusy, serwetki, oraz zastawa musi być na wyposażeniu lokalu, żeby codziennie sprawnie funkcjonował, a jakiej potrzeba do przeprowadzenia dużej imprezy. Znam się na urządzeniach i sprzęcie niezbędnym do przygotowywania potraw: piekarniki, kuchenki, patelnie, garnki, naczynia żaroodporne, maszynki do mielenia, blendery.
Co powinnam umieć?
Żeby wiedzieć, jak można obrabiać surowce, żeby uzyskać produkty o określonych właściwościach smakowych, potrzebna jest znajomość fizyki. Smażenie, pieczenie, gotowanie, grillowanie - to wszystko przykłady wykorzystania zjawisk fizycznych do zmiany własności odżywczych i smakowych produktów żywnościowych.

W mojej pracy przydaje się też znajomość chemii, w tym składu chemicznego dodatków do żywności: sztucznych i naturalnych konserwantów, barwników, polepszaczy smaku, środków przeciwzbrylających. Muszę wiedzieć, jak przebiegają przemiany składników pokarmowych w organizmie człowieka oraz jaki jest ich wpływ na zdrowie i samopoczucie.
Jakie kompetencje miękkie są ważne w mojej pracy?

dokładność,

opanowanie,

sumienność,

zorganizowanie,

umiejętność pracowania pod presją czasu oraz w stresujących warunkach.

Gdzie mogę pracować?
Mogę znaleźć zatrudnienie w pensjonatach, restauracjach, stołówkach szkolnych, firmach cateringowych, domach wczasowych, zakładach produkcji żywności.

# data[].attributes.attachment_link.title
Specjalistka żywienia | Poznaj zawód | Mapa Karier

# data[].attributes.attachment_link.description
Przygotowuję potrawy, oceniam jakość żywności, tworzę jadłospisy. Sprawdź, na czym polega moja praca, jak wygląda ścieżka edukacyjna i jakie muszę mieć kompetencje.

# data[].attributes.attachment_link.title
Praca dietetyka w 2023 roku | pid.edu.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
2023 r. może być przełomowym pod względem regulacji zawodu dietetyka za sprawą nowego projektu ustawy o zawodzie dietetyka, który trafił do Sejmu…

# data[].attributes.attachment_link.description
Tu dietetyk dr Bartek Kulczyński. Na tym kanale opowiadam, jak powinna wyglądać zdrowa dieta, aby zażegnać choroby, zmniejszyć ich ryzyko. Poprzez zdrowy styl życia, włączenie do diety niektórych produktów i wykluczenie takich, które nam nie służą, możemy poprawić swoje zdrowie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dietetycy.org.pl - Specjalistyczny Portal dla dietetyków

# data[].attributes.attachment_link.description
Specjalistyczna wiedza dietetyczna. Ponad 4 tysiące artykułów, aktualne badania żywieniowe, wydarzenia, recenzje. Zapraszamy!

# data[].attributes.attachment_link.title
NCEZ - strona główna - Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej

# data[].attributes.attachment_link.description
„Weź zdrowie w swoje ręce” to hasło, które przyświeca powołaniu Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ). NCEŻ bazuje na wieloletnim doświadczeniu i wiedzy Instytutu Żywności i Żywienia im. prof. dra med. Aleksandra Szczygła

# data[].attributes.attachment_link.title
Oficjalny portal Narodowego Funduszu Zdrowia - Serwis Narodowego Funduszu Zdrowia

# data[].attributes.attachment_link.description
Dietetyk bez studiów – czy to możliwe? Sprawdź wymagania zawodu, alternatywne ścieżki oraz różnice między poradą żywieniową a pracą w ochronie zdrowia…

# data[].attributes.attachment_link.description
Welcome back to Instagram. Sign in to check out what your friends, family & interests have been capturing & sharing around the world.

# data[].attributes.attachment_link.description
Welcome back to Instagram. Sign in to check out what your friends, family & interests have been capturing & sharing around the world.

# data[].attributes.attachment_link.description
Dietetyka oparta na faktach. 12 005 osób lubi to · 26 osób mówi o tym. 🍫 Rozwiążę Twoje problemy z odżywianiem
🙌🏼 Pomogę Ci z dietą i suplementacją

# data[].attributes.headline
Wywiad z dietetykiem o tym, co szkodzi zdrowiu

# data[].attributes.subject
Wywiad z dietetykiem o tym, co szkodzi zdrowiu

# data[].attributes.attachment_link.title
Gotowy przepis na zniszczenie sobie zdrowia | Jakub Mauricz

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zawód dietetyka w Polsce

W naszym kraju rozwój nauk o żywności rozpoczął prof. A. Szczygieł. Natomiast za pioniera polskiej dietetyki uważano prof. J. Rutkowskiego, który przyczynił się do powstania pierwszego Wojewódzkiego Ośrodka Dietetycznego (przy AM Poznań) oraz Komisji Żywienia Człowieka PAN.

Zakres zadań zawodowych dietetyka przedstawiono w załączniku 1 do Projektu Ustawy z 2009 r. o niektórych zawodach medycznych i zasadach uzyskiwania tytułu specjalisty w innych dziedzinach mających zastosowanie wochronie zdrowia. Są to m.in.:

planowanie, nadzór i stosowanie w oparciu o podstawy naukowe żywienia indywidualnego i zbiorowego grup ludności,

stosowanie żywienia klinicznego przy zastosowaniu produktów naturalnych oraz leczniczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego w leczeniu chorób,

praca nad jadłospisami wchodzącymi w skład różnych rodzajów diet,

nadzór jakości surowców i produktów żywnościowych oraz warunków, w których są przechowywane,

ocena stanu odżywienia, sposobu żywienia oraz zapotrzebowania na składniki odżywcze,

rozpoznanie, działania prewencyjne oraz uczestnictwo w terapii otyłości i niedożywienia (także szpitalnego),

udzielanie porad żywieniowych.

Regulacje prawne zawodu dietetyka w Polsce

Zawód dietetyka w Polsce nie jest precyzyjnie uregulowany wobowiązujących przepisach prawnych. Wciąż jedynie istnieje Projekt Ustawy o niektórych zawodach medycznych.

Zakładano, że w chwili wejścia w życie Ustawy o niektórych zawodach medycznych i zasadach uzyskiwania tytułu specjalisty w innych dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia, chcąc podjąć pracę w gabinecie dietetycznym oprócz odpowiedniego wykształcenia konieczne będzie otrzymanie wpisu do rejestru osób uprawnionych do wykonywania zawodu. Brak regulacji ustawowych sprawia, że pacjenci mogą korzystać z usług medycznych osób bez adekwatnego wykształcenia i praktyki klinicznej.

Regulacje zawodu w innych krajach

Przykładem prawidłowych regulacji prawnych wykonywania zawodu dietetyka jest Wielka Brytania, gdzie dietetyk jest tytułem zawodowym chronionym prawnie. Jest to jedyny zawód, traktowany jako profesja medyczna, mający uprawnienia do oceny, diagnozowania oraz postępowania leczniczego w problemach związanych ze sposobem odżywiania się.

W Polsce brak jest kontroli nad kwalifikacjami osób, które zakładają i prowadzą indywidualne poradnictwo dietetyczne w gabinetach. Nie ma również określonych możliwości stosowania sankcji prawnych w przypadku prowadzenia poradnictwa niezgodnego z obecnymi standardami wiedzy żywieniowej.

Gdzie można się kształcić w dietetyce?

Pierwszą szkołą kształcącą dietetyków w Polsce była Państwowa Szkoła Dietetyczek (pierwsze dyplomy uzyskano już 1934 r.). Aktualnie dietetycy w Polsce kształceni są na różnych poziomach, przez różny okres oraz różne szkoły i uczelnie (zarówno państwowe jak i prywatne) rolnicze i medyczne.

W Rankingu Kierunków Studiów 2018 najwyżej ocenianymi uczelniami kształcącymi dietetyków są:

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie,

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu,

Warszawski Uniwersytet Medyczny,

Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu,

Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu.

W Polsce nauka na kierunku dietetyka odbywa się na poziomiewyższych studiów zawodowych:

licencjackich - I stopnia (trwają nie krócej niż 6 semestrów),

magisterskich - II stopnia (trwają nie krócej niż 4 semestry),

doktoranckich - III stopnia (trwają 8 semestrów).

Roczne szkoły i kursy nie dają tytułu zawodowego dietetyka. Studia podyplomowe z zakresu żywienia i dietetyki podnoszą kwalifikacje zawodowe, jednak również nie nadają takiego tytułu.

Po czym rozpoznać dobrego dietetyka?

Brak regulacji prawnych dotyczących wykonywania zawodudietetyka znacznie u trudnia weryfikację kwalifikacji osób prowadzącychporadnictwo dietetyczne. Dlatego też dla pacjentów jest bardzo istotne właściwe rozpoznanie kompetencji dietetyka, z którym podejmują współpracę.

Dobry dietetyk:

wykształcenie uzyskał na uczelni wyższej, tak jak wcześniej wspomniano - kursy i szkolenia nie nadają tytułu dietetyka,

na bieżąco aktualizuje swoją wiedzę na konferencjach, kursach, a także śledzi wyniki nowych badań naukowych w zakresie dietetyki, ze względu na dynamiczny rozwój tej dziedziny,

przeprowadza dokładny wywiad żywieniowo-zdrowotny wraz z analizą dotychczasowego sposobu żywienia, uwzględnia aktualne wyniki badań laboratoryjnych, co pozwala na ocenę stanu zdrowia pacjenta, a także jego nawyków żywieniowych,

każdy przypadek traktuje indywidualnie, w taki sam sposób układa dietę dostosowaną do stanu zdrowia, wieku, płci, wzrostu, masy ciała i aktywności fizycznej, a także możliwości finansowych pacjenta,

przygotowany jadłospis bazuje na zdrowych, zbilansowanych i różnorodnych posiłkach, a nie na suplementach diety,

w jadłospisie uwzględnia również preferencje żywieniowe pacjenta (o ile to możliwe), ponieważ dieta nie powinna być uważana za przymus i zbiór niesmacznych dań,

nie zaleca diet elimacyjnych bez podstaw zdrowotnych u pacjenta,

regularnie kontroluje masę ciała, obwody ciała, grubość fałdów skórno-tłuszczowych oraz dokonuje analizę składu ciała,

w przystępny i zrozumiały sposób potrafi wytłumaczyć podstawowe kwestie żywieniowe, aby odpowiednio wyedukować pacjenta pod względem dietetycznym.

Należy zaznaczyć, że powyższe podpunkty są subiektywnymi kryteriami autora.

Perspektywy pracy w zawodzie

Dietetyka jest bardzo prężnie rozwijającą się dziedziną nauki, wymagającą ciągłego dokształcania się. Dietetyk stał się jednym zbardziej popularnych zawodów, o czym świadczy zainteresowanie jakim cieszą sięstudia dietetyczne. Absolwent kierunku dietetyka jest przygotowany do podjęcia pracy w publicznych i niepublicznych instytucjach ochrony zdrowia, zakładachżywienia zbiorowego, ośrodkach naukowo-badawczych, jednostkach zajmujących sięporadnictwem i edukacją z zakresu żywienia człowieka, mediach oraz w szkolnictwie (po ukończeniu specjalności nauczycielskiej). Może także prowadzić własną poradnię dietetyczną.

Absolwent kierunku dietetyka jest przygotowany do podjęcia pracy w publicznych i niepublicznych instytucjach ochrony zdrowia, zakładach żywienia zbiorowego, ośrodkach naukowo-badawczych, jednostkach zajmujących się poradnictwem i edukacją z zakresu żywienia człowieka, mediach oraz w szkolnictwie (po ukończeniu specjalności nauczycielskiej). Może także prowadzić własną poradnię dietetyczną.

W przeszłości głównym miejscem pracy dla dietetyków były szpitale. Dziś lista możliwości zatrudnienia dla tych specjalistów znacznie się wydłużyła. Nowe opcje jednak wymagają dokształcania się i nabywania nowych umiejętności, które pozwolą na najbardziej optymalny udział w terapii pacjentów i poradnictwie żywieniowym. Obecnie dietetycy najczęściej decydują się nazałożenie własnej działalności gospodarczej.

Liczba przypadków zachorowań na przewlekłe choroby niezakaźne ciągle rośnie, więc także wzrasta także zapotrzebowanie na specjalistów żywienia. Istnieją nowe możliwości pracy dla dietetyków z zakresu edukacji żywieniowej i promocji racjonalizacji żywienia. Ideą edukacji żywieniowej jest zmiana zachowań w kierunku korzystnym dla zdrowia.

- szpitale wszystkich typów
- domy wczasowe
- sanatoria
- placówki oświatowe: domy dziecka, przedszkola, stołówki szkolne i znajdujące się przy internatach
- placówki służb społecznych: żłobki, domy małego dziecka, matki i dziecka, domy pomocy społecznej
- działy higieny żywności i żywienia zbiorowego stacji sanitarno-epidemiologicznych

- poradnie dietetyczne
- zakłady przemysłu spożywczego produkujące żywność
- zakłady produkujące wyposażenie i sprzęt gastronomiczny
- kluby fitness, kluby sportowe, gabinety odnowy biologicznej
- firmy świadczące usługi żywieniowe dla szpitali, placówek oświatowych
- przedstawiciel handlowy firm medycznych, spożywczych
- portal internetowy (praca on-line)

Źródło: Całyniuk B., Miejsce pracy dietetyka we współczesnej ochronie zdrowia, Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne, 2014, 4,3.

Specjalizacje. Dietetyk kliniczny, dietetyk sportowy, dietetyk dziecięcy i inne

W Europie European Federation of the Association of Dietitians (EFAD) wskazuje trzy obszary specjalizacji dietetyków:

Dietetyk administracyjny

Dietetyk administracyjny (administracji ochrony zdrowia) prowadzi działania w sektorze usług spożywczych, żywieniowych, jest bezpośrednio odpowiedzialny za zapewnienie odpowiedniej wartości odżywczej, jakości żywności dla osób lub grup w zdrowiu i chorobie, w instytucji lub otoczeniu społecznym.

Dietetyk kliniczny

Dietetyk kliniczny podejmuje zadania planowania, kształcenia, nadzoru i oceny planów żywieniowych w kontekście klinicznym, mających na celu przywrócenie pacjenta do stanu funkcjonalnego zdrowia żywieniowego.

Dietetyk zdrowia publicznego

Dietetyk zdrowia publicznego - jest bezpośrednio zaangażowany w promocję zdrowia i politykę zdrowotną, która prowadzi do właściwego wyboru żywności wśród jednostek i grup w celu poprawy lub utrzymania zdrowia oraz minimalizacji ryzyka chorób dietozależnych.

Pozostałe obszary specjalizacji dietetyków

Ze względu na to jak szeroką dziedziną nauki jest dietetyka istnieje potrzeba specjalizacji w konkretnych obszarach. Najpopularniejszymi oprócz dietetyki klinicznej są:

Dietetyk sportowy

Dietetyka sportowa - dietetyk sportowy udziela porad osobom, którzy są aktywnie ruchowo rekreacyjnie oraz amatorom i zawodowym sportowcom.

W swoich poradach odnosi się do odpowiedniego sposobu żywienia, a także łączenia go z aktywnością fizyczną oraz niezbędną suplementacją. Ma także wiedzę na temat technik ukierunkowanych na poprawę danych cech sprawności sportowej. Dietetycy o tej specjalności zatrudniani są m.in. w ośrodkach sportowych i rekreacyjnych, rehabilitacyjnych, poradniach dietetycznych, firmach cateringowych, ośrodkach SPA czy klubach fitness.

Dietetyk dziecięcy

Dietetyka dziecięca (pediatryczna) - dietetyk pediatryczny w swojej pracy zajmuje się opieką żywieniową niemowląt, dzieci i młodzieży w zdrowiu i chorobie. Przygotowują jadłospisy m.in. w alergiach, zaburzeniach odżywienia, a także wielu innych schorzeniach dzieci. Duże znaczenie w tej specjalności ma szczególnie edukacja żywieniowa, nie tylko dziecka, ale często całej rodziny.

Psychodietetyk

Psychodietetyka - psychodietetyk posiada wiedzę z zakresu dietetyki i psychologii. Zadaniami psychodietetyka jest identyfikacja żywieniowych oraz pozażywieniowych przyczyn problemów z utrzymaniem prawidłowej masy ciała, a także znalezienie sposobu radzenia sobie z nimi, jak m.in. przywrócenie kontroli nad procesem konsumpcji. Jego praca polega zaplanowaniu i wdrążeniu nowych nawyków żywieniowych, a także edukacji i motywacji pacjenta w osiągnięciu wyznaczonego celu.

Bibliografia:

1. Grzymisławski M.,Gawęcki J. (red.), Żywienie człowieka zdrowego i chorego, wyd. PWN, Warszawa,2012.

2. Całyniuk B., Miejsce pracy dietetyka we współczesnej ochronie zdrowia, Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne, 2014, 4, 3, 285-292.

3. http://www.perspektywy.pl/RSW2018/ranking-kierunkow-studiow/kierunki-rolnicze-lesne-i-weterynaryjne/dietetyka

4. Skrzypek M., Goral K., Dietetyk jako zawód medyczny w świetle dokumentów międzynarodowych oraz polskich regulacji prawnych, Hygeia Public Health 2018, 53(1): 62-69.

5. Walczak M., Krasowska-Walczak G., Dietetyk na rynku usług medycznych w Polsce i wybranych krajach, Zdrowie Publiczne i Zarządzanie 2015; 13 (2): 204-215.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dietetyk - zbiór informacji o zawodzie dietetyka

# data[].attributes.attachment_link.description
W naszym kraju rozwój nauk o żywności rozpoczął prof. A. Szczygieł. Natomiast za pioniera polskiej dietetyki uważano prof. J. Rutkowskiego, który przyczynił się do powstania pierwszego Wojewódzkiego Ośrodka Dietetycznego (przy AM Poznań) oraz Komisji Żywienia Człowieka PAN. Zakres zadań zawodowych dietetyka przedstawiono w załączniku 1 do Projektu Ustawy z 2009 r.