# data[].attributes.body
Bouwman, A., Bruning, I. (2021, 7 oktober). Kleuters in de hoek - haal meer uit je rekenhoek. Wij-leren.nl. Geraadpleegd op 28 oktober 2022, van https://wij-leren.nl/kleuters-rekenhoek.php

Leraar24. (2019, 8 februari). Bij de kleuters leg je de basis voor goede rekenvaardigheid. Geraadpleegd op 31 oktober 2022, van https://www.leraar24.nl/51381/bij-de-kleuters-leg-je-de-basis-voor-goede-rekenvaardigheid/
https://www.leraar24.nl/105698/stimuleer-het-spel-van-kleuters-met-uitdagende-hoeken/

van der Linde-Meijerink, G., Noteboom, A., Tank, M. K., Notten, C., & Verheijen, S. (2015). Rekenspelletjes voor kleuters. Slo, nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling. Geraadpleegd op 8 oktober 2022.

Plompen, S. P. (2021, 29 december). Leerlingen eigenaar maken van hun leerproces door hen te leren om eigen leeractiviteiten te bedenken. Blijvenleren.net. Geraadpleegd op 31 oktober 2022, van https://blijvenleren.net/docenten/leerlingen-eigenaar-leerproces-leeractiviteiten/

Slooter, M. (2017, 27 december). De zes rollen van de leraar: afsluiter. Onderwijs van Morgen. Geraadpleegd op 31 oktober 2022, van https://www.onderwijsvanmorgen.nl/ovm/zes-rollen-leraar-afsluiter/

Wij-leren (z.d.) Sociaal constructivisme - uitleg begrippen onderwijs. Geraadpleegd op 1 november 2022, van https://wij-leren.nl/sociaal-constructivisme.php

Wood, E., & Attfield, J. (2005). Play, learning and the early childhood curriculum (2nd ed.). London, UK: SAGE Publishing. Geraadpleegd op 30 oktober 2022.

# data[].attributes.headline
5. Er is ruimte om met leerlingen te bespreken wat ze ontdekt, geleerd, gezien hebben en wat je zelf gezien hebt, op een bij de kinderen passend niveau. Leg verbanden (oorzaak-gevolg, middel-doel).

# data[].attributes.subject
5. Er is ruimte om met leerlingen te bespreken wat ze ontdekt, geleerd, gezien hebben en wat je zelf gezien hebt, op een bij de kinderen passend niveau. Leg verbanden (oorzaak-gevolg, middel-doel).

# data[].attributes.body
Uiteraard stimuleren wij de leerlingen wel om geregeld te reflecteren en om feedback te vragen. Leren doe je namelijk niet alleen, ook (of juist) in interactie met anderen. Meestal is dat al best een stap; om collega’s of medestudenten onderdeel te laten zijn van jouw ontwikkeling als startend beroepsbeoefenaar.

Ik durf te stellen dat in bijna elke teamkamer wel eens genoemd is dat leerlingen eigenaar moeten zijn van hun eigen leerproces. Zij moeten zich verantwoordelijk voelen voor wat ze gaan leren. Je kunt de leerlingen daarbij op verschillende manieren ondersteunen. Dat is namelijk wel het geval; het nemen van verantwoordelijkheid voor het leren is iets wat leerlingen moeten leren. Het vraagt bijvoorbeeld aandacht voor reflectie (Shauna, 29 december 2021)

Het belangrijkste doel van een goede lesafsluiting is dat leerlingen leren nadenken over hun leerproces. Daardoor kunnen ze hun eigen leren steeds beter sturen. Dit leidt tot effectiever leren en betere leerprestaties. (Martie Slooter, 27 December 2017)

# data[].attributes.headline
4. Er wordt uitgedaagd tot interactie tussen leerlingen.

# data[].attributes.subject
4. Er wordt uitgedaagd tot interactie tussen leerlingen.

# data[].attributes.body
In rijke ingerichte rekenhoeken of lessen is er tussen de leerlingen onderling ruimte voor interactie met elkaar. Kleuters zijn nog druk bezig met de wereld om zich heen te ontdekken en te leren begrijpen. De leraar wordt hier in gezien als een (Spel-)begeleider. In de wereld om ons heen is het belangrijk dat je weet hoe je met elkaar samen werkt, praat en naast elkaar leeft. Door in spel of in lessen interactie tussen leerlingen te stimuleren leer je de leerlingen aan dat je alles niet van uit jezelf hoeft te leren en dat alles niet alleen kan. Leerlingen/mensen leren juist het beste van elkaar.  Dit past bij de theorie sociaal constructivisme.

"Het sociaal constructivisme is een stroming die het leerproces ziet als een actief proces van kennisverwerving, waarbij de kennis ontstaat en gedeeld wordt met anderen. Een van de principes is dat leren een proces is van kennis construeren. Daarbij bouwt de leerkracht verder op de aanwezige kennis. Het leren vindt steeds meer onder de eigen verantwoordelijkheid van de leerling plaats.
Het is van belang om te leren in de context en om leren te zien als een sociaal proces. Hierbij is een rijke leeromgeving onmisbaar. Het sociaal constructivisme heeft verbanden met het constructivisme en met de ideeën van Jean Piaget (1896-1980). Vygotsky (1896-1934) en zijn theorie van sociale cognitie en zone van naaste ontwikkeling zijn eveneens belangrijke elementen waarop het sociaal constructivisme leunt."  (Sociaal constructivisme - uitleg begrippen onderwijs, z.d.)

# data[].attributes.headline
3. Ik grijp dagelijks situaties in mijn klas aan om met kinderen te tellen en te rekenen.

# data[].attributes.subject
3. Ik grijp dagelijks situaties in mijn klas aan om met kinderen te tellen en te rekenen.

# data[].attributes.body
"In groep 1 en 2 leg je de basis voor het latere rekenonderwijs. Nu hebben kleuters vaak van nature interesse in cijfers en getallen. Ze ontwikkelen op een natuurlijke manier elementair getalbegrip. Omdat deze leerlingen nog niet rekenen zoals in hogere klassen, moet je rekenactiviteiten in de dagelijkse lespraktijk verwerken. In het meest ideale geval gebeurt dit zowel door spontane als door geplande activiteiten die aansluiten bij de aangeboren nieuwsgierigheid van kleuters.

Omdat je in groep 1 en 2 de basis legt voor het leren van ‘echt’ rekenen, is het belangrijk om er regelmatig mee bezig te zijn. Grijp alledaagse situaties aan om met tellen en getalbegrip te werken." (Leraar24, 2019)

# data[].attributes.headline
2. In de hoeken is gedurende het jaar bewust aandacht voor verschillende rekenmaterialen binnen een betekenisvolle context.

# data[].attributes.subject
2. In de hoeken is gedurende het jaar bewust aandacht voor verschillende rekenmaterialen binnen een betekenisvolle context.

# data[].attributes.body
"Rekenen vindt plaats in alle themahoeken. Een themahoek is een verbinding met de echte wereld waarin handelen, uitspelen en beleven het belangrijkste is. In de supermarkt worden de boodschappen betaald en bij niet gepast betalen krijg je geld terug. In de huishoek komen opa en oma eten, dus er moet voor vier personen worden gedekt. In de watertafel stroomt het water sneller door een brede buis, dan door een smalle, waardoor het scheprad sneller ronddraait en in de bouwhoek wordt een passend bed voor de barbies gebouwd. ..... Rekenhoeken zijn hoeken waarin materialen binnen een specifiek rekendomein bewust worden ingezet. Het materiaal is het uitgangspunt en het lokt uit tot experimenteren. De kinderen maken veel eigen keuzes en zijn handelend aan het werk in deze voorbereide leeromgeving. Voorbeelden zijn hoeken met materialen om te spiegelen, te schaduwen, te passen en te meten, te tellen en te experimenteren met programmeren. Kinderen gaan zelfstandig aan het werk in de hoek." (Bouwman, 2021)

# data[].attributes.headline
1. In mijn klas is het rekenen geïntegreerd in betekenisvolle (spel)hoeken.

# data[].attributes.subject
1. In mijn klas is het rekenen geïntegreerd in betekenisvolle (spel)hoeken.

# data[].attributes.body
Een betekenisvolle speelhoek heeft veel variatie, ook moet er altijd een passend thema aan de hoek gegeven worden.

Rekenspellen bieden bij uitstek mogelijkheden om aan de drie basisbehoeftes, zoals die hierboven beschreven worden, te voldoen én ondersteunen, en stimuleren daarmee ook adaptief onderwijs. (relatie, competentie, autonomie)

Hoeken zijn belangrijk omdat, omdat het kinderen in staat stelt hun eigen plannen te ontwikkelen en uit te voeren door middel van samenwerking.

Rekenen vindt plaats in alle themahoeken. Een themahoek is een verbinding met de echte wereld waarin handelen, uitspelen en beleven het belangrijkste is. In de supermarkt worden de boodschappen betaald en bij niet gepast betalen krijg je geld terug. In de huishoek komen opa en oma eten, dus er moet voor vier personen worden gedekt. In de watertafel stroomt het water sneller door een brede buis, dan door een smalle, waardoor het scheprad sneller ronddraait en in de bouwhoek wordt een passend bed voor de barbies gebouwd. In deze hoeken komen rekendoelen impliciet via het spel aan de orde.

Het gaat niet om het oefenen van rekendoelen en doen van aparte rekenhandelingen als tellen en meten, maar om het toepassen van verschillende handelingen vanuit rollen, omdat dit onderdeel uitmaakt van het spel. Rollenspel wordt wel als de motor van ontwikkeling bij kleuters gezien, omdat daarin vaardigheden, kennis en ervaringen aan bod komen die kinderen voor een optimale ontwikkeling nodig hebben (Bouwman, 2015). Door een rijk en betekenisvolle rekenomgeving te creëren in klas, geef je de kleuters de ruimte om door middel van spelen zichzelf bewust of onbewust te ontwikkelen op rekengebied. Dit kan gebeuren door middel van spel of directe opdracht.

Spelend leren verwijst naar de educatieve context, waarbij spel wordt ingezet als middel om de ontwikkeling van het leren (in brede zin) te bevorderen en te ondersteunen (Siraj-Latchford et al., 2002; Wood & Attfield, 2005).

# data[].attributes.body
1.       In mijn klas is het rekenen geïntegreerd in betekenisvolle (spel)hoeken.

2. In de hoeken is gedurende het jaar bewust aandacht voor verschillende rekenmaterialen binnen een betekenisvolle context.

3. Ik grijp dagelijks situaties in mijn klas aan om met kinderen te tellen en te rekenen.

4. Er wordt uitgedaagd tot interactie tussen leerlingen.

5. Er is ruimte om met leerlingen te bespreken wat ze ontdekt, geleerd, gezien hebben en wat je zelf gezien hebt, op een bij de kinderen passend niveau. Leg verbanden (oorzaak-gevolg, middel-doel).