# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jego ojciec - francuski robotnik - rok później został powołany do wojska, by wkrótce osierocić rocznego Alberta. Catherine Camus, wdowa z dwójką dzieci, prosta, niepiśmienna hiszpanka zmuszona jest zamieszkać wraz z apodyktyczną matką i wujem w małym mieszkaniu w Algierze. Postać matki jest w życiu Camusa figurą pierwszoplanową. Przez całe życie podkreślał swoje pełne oddanie dla kobiety, która wychowywała go w bardzo trudnych warunkach, zapominając o swoich potrzebach, nigdy nie uskarżając się na swoje życie wypełnione ciężką, monotonną pracą i pozbawione nadziei na lepsze jutro. W jednej ze swych wypowiedzi stwierdził, iż droższe jest mu dobro matki niż sprawiedliwość, co jest tym bardziej wymowne w ustach twórcy, w dziełach którego sprawiedliwość zajmuje miejsce absolutu. Absurd - zdiagnozowany przez Camusa - ukazał jedno ze swoich oblicz, gdy matka Simone Weil spytała pisarza, co najważniejsza osoba w jego życiu sądzi o jego twórczości. Camus odpowiedział rozbawiony: „Madame, moja matka nie umie czytać"

W intelektualnym rozwoju Camusa dopingują dwaj nauczyciele, którzy kolejno roztaczają opiekę nad młodym intelektualistą. W szkole powszechnej uzdolnienia Camusa dostrzegł Louis Germain, który przekonał rodzinę ucznia o sensowności dalszej edukacji i szansach uzyskania stypendium.

Przez następne sześć lat Albert Camus jest uczniem liceum w Algierze, gdzie znów trafia na zaangażowanego pedagoga - profesora filozofii. Jean Grenier ukierunkowuje Camusa na karierę akademicką.

Jednak plany te przerywa atak gruźlicy, która odtąd co jakiś czas będzie o sobie przypominać.

W latach 1934-1942 Camus m.in. żeni się z Simone Hié by w 1940 roku rozwieść się i ożenić z Francine Faure; jest członkiem partii komunistycznej (1935-1937); zakłada zespół teatralny „Théatre du Travail" (1935) by w dwa lata później zorganizować zespół Théatre de l'Equipe; na zaproszenie Pascala Pia rozpoczyna pracę dziennikarza w redakcji „Alger-Républicain"; wraca do Algieru by pracować jako nauczyciel w liceum w Oranie (1941); wstępuje do Ruchu Oporu.

W roku 1942 zostają opublikowane: powieść „Obcy" i esej „Mit Syzyfa" przynosząc Camusowi rozgłos i wprowadzając go w sferę elit intelektualnych, umożliwiając poznanie m.in. André Gide'a i Sartre'a.

Potwierdzeniem wielkości pisarza staje się sukces wydawniczy „Dżumy" w 1947 roku; w ciągu trzech miesięcy sprzedano 96000 egzemplarzy.

Cztery lata później ukazuje się „Człowiek zbuntowany" - wzbudzając wiele kontrowersji i doprowadzając do zerwania wszelkich kontaktów z J.-P. Sartre'em, który będąc wówczas redaktorem naczelnym „Les Temps Modernes" w mało elegancki sposób przeprowadził krytykę eseju Camusa.

Wkrótce Camus zostaje postawiony na rozdrożu. Algieria i Francja - dwie ojczyzny pisarza są w stanie wojny. Camus z zaangażowaniem kieruje apele o rozejm.

W 1956 ukazuje się powieść „Upadek", a w rok później Królewska Akademia w Sztokholmie „za całość dzieła rzucającego światło na problemy, które nasze dni stawiają przed świadomością ludzką" przyznała Camusowi Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. Podczas odczytu z okazji otrzymania Nagrody Nobla Camus dał wyraz swoim przekonaniom dotyczącym zaangażowania pisarza w życie społeczne i polityczne. Według niego pisarz nie może stać z boku, milcząc lub podejmując inne, zastępcze tematy, gdyż „nawet milczenie nabiera niebezpiecznych znaczeń."

Powroty choroby skłaniają pisarza do zamieszkania w obrębie łagodnego śródziemnomorskiego klimatu. Kupuje dom w Lourmarin, gdzie pracuje nad powieścią „Pierwszy człowiek"; której rękopis znaleziono przy nim w samochodzie, który rozbijając się o drzewo świtem 4 stycznia 1960 odbiera światu wybitnego pisarza i filozofa.

na nieszczęście ludzi i dla ich nauki dżuma obudzi swe szczury i pośle je, by umierały w szczęśliwym mieście"

"Jest rzeczą równie rozsądną ukazać jakiś rodzaj uwięzienia przez inny, jak ukazać coś, co istnieje rzeczywiście, przez coś innego, co nie istnieje" (Daniel Defoe „Dziennik roku zarazy opartego na obserwacjach zapiskach najważniejszych wydarzeń zarówno publicznych jak i prywatnych, które zaszły w Londynie podczas wielkiego nawiedzenia 1665 roku" )

-filozofia zajmująca się człowiekiem i jego egzystencją, a także jego miejscem w świecie

PREKURSORZY EGZYSTENCJALIZMU:

EGZYSTENCJALIŚCI XX wieku:

ZAŁOŻENIA EGZYSTENCJALIZMU:

-człowiek jest bytem świadomym, ponieważ może powiedzieć "jestem"

-istnienie ludzkie nie ma poza sobą oparcia (odrzucenie wiary i życia po śmierci)

-świat idzie swoim torem i nie ogląda się na człowieka, może go w każdej chwili zniszczyć, dlatego istnienie ludzkie jest kruche i wypełnione troską

- człowiek sam ciąży ku śmierci, która jest końcem wszystkiego, odczuwa przed nią trwogę jak i trwogę przed życiem

-"Absurdem jest, żeśmy się urodzili i absurdem, że umrzemy" (J.P. Sartre), świat i egzystencja ludzka są dla człowieka niezrozumiałe (absurdalne)

-człowiek jest pozostawiony samemu sobie, nie znajduje żadnych wartości, prawd ani etyki, która powiedziałaby mu jak żyć; od niego tylko zależy jakim będzie człowiekiem

-skoro nie ma wartości ograniczających, to człowiek jest wolny (skazany na wolność), musi nieustannie decydować i wybierać (życie=wybieranie), co ma skutki dla niego jak i dla innych ludzi

-wybór człowieka powinien zależeć od sytuacji w jakiej się znajduje, przy czym człowiek zawsze może być czymś więcej niż jest i powinien do tego dążyć

-"Chcę wyrazić za pomocą dżumy uczucie duszenia się, któreśmy wszyscy cierpieli, i atmosferę zagrożenia oraz banicji, w którejśmy żyli. Równocześnie pragnę rozszerzyć ową interpretację na ogólne pojęcie istnienia." (Albert Camus)

-"Dżuma" jest powieścią-parabolą (PATRZ OSOBNY PUNKT)

-epidemia dżumy, jaka opanowała Oran to symbol życia świadomego, przed dżumą mieszkańcy miasta "dużo pracują, ale zawsze po to, by się wzbog a cić. Interesują się przede wszystkim handlem i zajmują się głównie, jak to sami nazywają, r o bieniem interesów. Oczywiście mają również upodobania do prostych radości, lubią kobiety, kino i kąpiele morskie"; można powiedzieć, ze żyją na powierzchni życia, nie zagłębiając się w jego sens, dopiero zagrożenie , jakie niesie ze sobą epidemia, uświadamia im własne istnienie

-Oran ze swoimi zamkniętymi bramami może być odczytywany jako życie (istnienie), w które człowiek został wrzucony i na które jest skazany; nie tylko nie ucieknie od tej rzeczywistości, ale musi przyjąć wobec niej postawę

- dżuma może być rozumiana jako zaraza, wojna, sytuacja ekstremalna czy szeroko pojmowane zło:"zaraza nie jest na miarę człowieka, wiec powiada się sobie, że zaraza jest nierzeczywista, to zły sen, który minie. Ale nie zawsze ów sen mija..."

-człowiek świadomy to ten, który decyduje się poznać dżumę, nie zgodzić się na nią, zbuntować się wobec takiego porządku świata, postawa buntu świadczy bowiem o godności człowieka

Powieść parabola nawiązuje strukturą do przypowieści (paraboli):

-przedstawiane w niej postacie i wydarzenia obrazują pewne prawdy uniwersalne, dotyczące egzystencji ludzkiej, historii czy świata

-posiada ona dwa znaczenia: dosłowne (fabularne) oraz przenośne, aby właściwie ją zrozumieć należy przejść od znaczenia dosłownego do przenośnego

-narrator stara się być postacią obiektywną, nie komentuje wydarzeń, nie wartościuje postaci, do czytelnika należy ocena i interpretacja świata przedstawionego

-zasadą kompozycyjną jest opisywanie pewnych problemów za pomocą innych (patrz: MOTTO "DŻUMY")

wojna, system totalitarny, zło, sytuacja ekstremalna

obojętność wszechświata na ludzkie cierpienie
sposób, w jaki zaraza przynosi losowo śmierć i cierpienie
ORAN: życie ludności cywilnej podczas wojny lub po prostu życie

Bohaterowie "Dżumy" to ludzie żyjący w świecie bez Boga, dlatego też najważniejszym problemem powieści nie jest zbawienie jednostki, ale jej człowieczeństwo.

Narrator ostrzega, iż przywiązywanie zbyt wielkiej wagi do czynów ludzi walczących z epidemią jest groźne: "Pozwala się bowiem przypuszczać, że piękne czyny mają tak wysoką cenę, dlatego że są rzadkie, gdy niegodziwość i obojętność bywają znacznie częściej motorami działań ludzkich."

Prawdziwym człowiekiem jest więc ten, który:

-ma świadomość istnienia

-nie zgadza się na 'zadżumioną" rzeczywistość i buntuje się przeciw niej

-protestuje nawet wtedy, gdy zwycięstwo jest tymczasowe (zakończenie powieści)

-najwyższą wartością dla niego jest człowieczeństwo, a nie bohaterstwo czy świętość: „Sądzę, że nie mam upodobania do bohaterstwa i świętości. Obchodzi mnie tylko, żeby być człowiekiem"

-akceptuje wybory życiowe innych

Każdy nosi w sobie dżumę, nikt bowiem nie jest od niej wolny. I

trzeba czuwać nad sobą nieustannie, żeby w chwili roztargnienia nie tchnąć dżumy w twarz drugiego człowieka."

Data 194... zapowiada, że powieść dotyczy współczesności, nie ma jednak dokładnego umiejscowienia w czasie, być może są to jeszcze lata II wojny światowej, albo tuż po wojnie.

Akcja twa 10 miesięcy od 16 kwietnia do około połowy lutego następnego roku.

Oran - miasto portowe w Algierii. Banalność i brzydota zbliżają go do innych miast współczesnych, jednocześnie pojawia się informacja, że miasto otoczone jest murami.

Bohaterowie "Dżumy" prezentują różną filozofię życia (od chrystianizmu po egzystencjalizm) i różne podejście do problemu dżumy. To czytelnik ma wybrać, która z postaci jest mu najbliższa.

Tematem powieści jest epidemia dżumy w Oranie - wydarzenie fikcyjne. Epidemia atakuje miasto, bramy zostają zamknięte, a orańczycy odcięci od świata. Przez 10 miesięcy trwa walka z zarazą.

„W ludziach więcej rzeczy zasługuje na podziw niż na pogardę."

Żadna z postaci nie odzwierciedla w pełni poglądów Alberta Camusa, dlatego błędne jest utożsamianie postawy doktora Rieux z postawą autora.

Różne postawy bohaterów potraktowane są w powieści równoprawnie. Nawet doktor Rieux, kronikarz wypadków i główny bohater, nie jest uznany za bohatera o jedynie słusznych poglądach.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jego ojciec - francuski robotnik - rok później został powołany do wojska, by wkrótce osierocić rocznego Alberta. Catherine Camus, wdowa z dwójką dzieci, prosta, niepiśmienna hiszpanka zmuszona jest zamieszkać wraz z apodyktyczną matką i wujem w małym mieszkaniu w Algierze. Postać matki jest w życiu Camusa figurą pierwszoplanową.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
" Biblia jest magazynem, z którego czerpią pisarze, malarze, rzeźbiarze, poeci, muzycy - wszyscy artyści wszystkich gałęzi. Dlatego ten, kto nie zna w ogóle Biblii nie zrozumie większości dzieł sztuki naszej cywilizacji. Może nie pojąć nawet zwykłej mowy, bo wiele frazeologizmów pochodzi właśnie z tego dzieła."

~ Wisława Szymborska

miejsce wiecznej szczęśliwości,

Najwyższy autorytet w jakiejś dziedzinie;

istota wszechwiedząca (Ap 1,8)

symbol ratunku, schronienia;

statek zbudowany przez Noego - schronił się w nim wraz z rodziną i licznymi zwierzętami

najmłodsze dziecko, ulubieniec, faworyt, pupil

Dom zbudowany na piasku

rzecz niepewna, niemająca solidnych podstaw (Mt 7,24-27)

tworząca wyniosłość krtaniową u mężczyzn;

przenośnie coś dławiącego, przeszkadzającego.

człowiek potężnie zbudowany, wielkolud, siłacz, nazwa pochodzi od imienia biblijnego olbrzyma (1 Sm 17)

orka, utrapienie, kierat, krzyż, koszmar, katorga, piekło.

W Nowym Testamencie termin ten pojawia się 12 razy z tego 11 razy w wypowiedziach Jezusa. Jest ono zwykle tłumaczone jako piekło. W czasach Jezusa stanowiła symboliczne miejsce. Według Nowego Testamentu jest miejscem przebywania osób odrzuconych przez Boga oraz cierpiących katusze w niegasnącym ogniu.

niedowiarek, człowiek nieufny, sceptyczny, chcący wszystko sprawdzić

Zabłąkana owieczka - ktoś, kto się zgubił, nie wie gdzie jest; ktoś kto błądzi (Ps 119 (118),176; Iz 53,6)

Czarna owca - osoba przynosząca wstyd, źle widziana w określonym otoczeniu, ktoś negatywnie się wyróżniający.

także przyczyna tego stanu

wiadomości złe, straszne, tragiczne, katastrofa, (Hi 1,12)

przyjaciel, który w obliczu nieszczęścia chce nam udowodnić, że wynikło ono z naszej winy, i w ten sposób powiększa nasze zmartwienie.

Człowiek obłudny. hipokryta,

Jeźdźcy Apokalipsy

zwiastuny nieszczęścia, końca,

z tą osobą wiążą się, aż trzy frazeologizmy.

fałszywy znak przyjaźni; pocałunek obłudny, ukrywający prawdziwe, nieprzychylne zamiary wobec kogoś.

zapłata otrzymana za zdradę, haniebnie zarobione pieniądze (Mt 26,14-15)

(według legendy takie miał Judasz); oznaka człowieka zdradliwego, fałszywego.

początek jakiejś działalności, podstawa jej rozpoczęcia, najważniejsza rzecz (Ps 118,22)

kraina żyzna, urodzajna, bogata, raj na ziemi

Kraina mlekiem i miodem płynąca
osoba obarczana winą i ponosząca odpowiedzialność za czyny popełnione przez innych (Kpł 16,21-22)

Rzucać perły przed wieprze

ofiarowywać coś wartościowego komuś, kto na to nie zasługuje i nie potrafi tego docenić; „Nie dawajcie psom tego, co święte, i nie rzucajcie swych pereł przed świnie, by ich nie podeptały nogami, i obróciwszy się, was nie poszarpały"

Lata tłuste i chude

czasy powodzenia, dobre obfite, bogate i następujący po nich okres kryzysu, upadku (Rdz 41,1-7.24-27)

piętno zbrodniarza, bratobójcy

Manna z nieba

coś niezasłużonego, przychodzącego bez wysiłku, nieoczekiwany dar, zysk, ratunek w trudnej sytuacji

oddanie czegoś bardzo cennego za coś, co nie jest wiele warte. Wyrażenie pochodzi z przypowieści o Ezawie, który wyrzekł się pierworództwa za miskę soczewicy.

wyrok mądry, sprawiedliwy, uwzględniający interesy przeciwnych stron

gniazdo rozpusty, siedlisko zła i zepsucia obyczajów; wielkie zamieszanie, chaos i bałagan

przeraźliwy, silny dźwięk. Nawiązuje do historii miasta Jerycha, które Izraelici z Jozuem na czele zdobyli, grając na siedmiu trąbach z baranich rogów, siódmego dnia obalili mury miasta.

zrzucać z siebie odpowiedzialność. Ten gest wykonał Piłat, który nie chciał brać na siebie odpowiedzialności za śmierć Chrystusa.

niewielka kwota ofiarowana przez osobę ubogą;

dar okupiony wieloma wyrzeczeniami (Mk 12,41-44)

wg Biblii została zamieniona w słup soli

Dziękuję za uwagę!

# data[].attributes.attachment_link.description
" Biblia jest magazynem, z którego czerpią pisarze, malarze, rzeźbiarze, poeci, muzycy - wszyscy artyści wszystkich gałęzi. Dlatego ten, kto nie zna w ogóle Biblii nie zrozumie większości dzieł sztuki naszej cywilizacji. Może nie pojąć nawet zwykłej mowy, bo wiele frazeologizmów pochodzi właśnie z tego dzieła."

# data[].attributes.attachment_link.title
Schemat komunikacji wdg. Romana Jacobsona

# data[].attributes.attachment_link.description
Nadawca Nadawca to osoba, która nadaje (mówi lub pisze) komunikat. Nadawcą może być pojedyncza osoba albo grupa ludzi, instytucja, urząd, a także osoba jedynie pośrednicząca w przekazie, np. lektor w telewizji czy aktor w teatrze. Kontekst Kontakt Relacja między nadawcą a

# data[].attributes.attachment_link.description
Jaką funkcję mogą pełnić wypowiedzi? Jakie funkcje może pełnić język? Funkcja informatywna Wypowiedź nastawiona na kontekst Służy przekazywaniu informacji o sobie lub świecie Charakterystyczne środki językowe: słownictwo neutralne, nazwy własne, terminy specjalistyczne, brak środków stylistycznych, brak słownictwa o charakterze wartościującym. Daniel Dąbrowski wrócił do treningów. Przykładowe formy wypowiedzi: Funkcja ekspresywna Wypowiedź nastawiona na nadawcę.