# data[].attributes.body
Co by było gdyby Hłasko został komunistą ?

# data[].attributes.headline
Opowiadania Hłaski jako bunt wobec rzeczywistości socrealistycznej

# data[].attributes.subject
Opowiadania Hłaski jako bunt wobec rzeczywistości socrealistycznej

# data[].attributes.body
U Hłaski wszystko przedstawione jest na podstawie kontrastu z zakłamaną rzeczywistością socjalistyczną. Oprócz pracy, której temat bardzo często porusza w swoich opowiadaniach, możemy zetknąć się z obrazem przyjaźni i ogólnych relacji międzyludzkich, zupełnie inaczej rozumianych niż miało to miejsce w utworach realizmu socjalistycznego. W opowiadaniu Najświętsze słowa naszego życia gruboskórni i krótkowzroczni koledzy głównego bezimiennego bohatera z zazdrości próbują obrzydzić mu Baśkę – dziewczynę, którą pokochał i z którą wiązał plany na przyszłość. Przez bezmyślne sugestie kolegów mężczyzna traci możliwość na ułożenie sobie życie i poznanie smaku prawdziwej miłości. W opowiadaniu Pętla mamy do czynienia z obrazem przyjaciół, którzy swoją przesadną troską pośrednio doprowadzają do samobójstwa głównego bohatera – Kuby. Kuba jest alkoholikiem, który pragnie walczyć z tą chorobą w imię miłości i dobrego, trzeźwego życia. Jednak ciągłe ingerencje przyjaciół doprowadzają do tragedii.Samotnik – postać, która nie pojawia się w socrealistycznych utworach, w socjalistycznej Polsce nie ma samotnych ludzi, nikt nie może czuć się odrzucony ani osamotniony. Hłasko znów konfrontuje wyimaginowany obraz z rzeczywistością. W swoich opowiadaniach Okno i List przedstawia sylwetki samotników, którzy za wszelką cenę pragną zainteresowania, źle czują się ze swoim odosobnieniem. Analizując opowiadania Hłaski warto zwrócić uwagę na rzeczywistość otaczającą bohaterów – na krajobraz. Krajobraz ten jest brutalny, tak jak brutalna i prawdziwa jest rzeczywistość tam przedstawiona. Wraz z Hłaską czytelnik odwiedza straszne miejskie zakamarki, przedmieścia miast- śmierdzące, brudne, ohydne, na ulicach mija zapijaczonych, sfrustrowanych, godnych pożałowania ludzi. Ludzi, którzy według socjalistycznych doniesień powinni być piękni i szczęśliwi, ludzi, którzy w rzeczywistości mają problem z odnalezieniem się we własnym kraju, ludzi, którzy są po prostu nieszczęśliwi.

Istotny u Hłaski jest również język. Samo odejście od stosowania nowomowy jest uderzeniem w zasady socrealistyczne. Sztuczny i zideologizowany język zastępuje mowa ulicy, ludzi prostych, przekaz jest prawdziwy i wiarygodny. Język Hłaski przeciwstawia się zakłamanej rzeczywistości, nie niesie ze sobą treści ideologicznych, przeciwstawia się propagandzie językowej. U Hłaski znajdziemy wiele różnorodności językowych: gwarę środowiskową (w Bazie Sokołowskiej język  kierowców może być niezrozumiały dla zwykłego czytelnika), gwarę przestępcza, gwarę warszawska, gwarę pijacka. Bardzo często Hłasko stosuje wulgaryzmy  w celu podkreślenia przedstawionej dosadności. Mowa potoczna, którą używa Hłasko w swojej prozie pełni szczególną funkcję.  Oprócz tego, że przekazuje czytelnikowi prawdziwy obraz warszawskich ulic i knajp to w sposób ewidentny ośmiesza socrealistyczne konwencje językowe.

Hłasko był buntownikiem,  choć mógł być komunistą. Był odważnym pisarzem, który jako pierwszy przeciwstawił się socrealistycznej propagandzie.

# data[].attributes.body
Realizm socjalistyczny to okres w literaturze polskiej przypadający na lata 1949-1955. Jest to bardzo specyficzny czas w naszej rodzimej twórczości literackiej. Mimo swojego krótkiego trwania wyraźnie odznaczył się w dorobku polskiej kultury. Realizm socjalistyczny w literaturze, sztuce, muzyce i w filmie był czymś czego nigdy wcześniej, ani później nie zastosowano w Polsce. Metoda twórcza, która została wprowadzona w tamtym okresie została pisarzom narzucona. Swoboda twórców została ograniczona w jawny sposób, artyści byli zmuszani do działań, które uniemożliwiały im niezależność twórczą. Jeśli nie potrafili podporządkować się władzy, która owe reguły narzuciła, to ich twórczość po prostu nie mogła ujrzeć światła dziennego. Mimo, że realizm socjalistyczny mocno przesiąknął każdą sferę kulturalnego życia ówczesnej Polski, jednak szczególną uwagę należy zwrócić  na epikę, a w szczególności na powieść produkcyjną, jej odmiany, budowę fabuły i konstrukcję postaci. Swoją pełną formę powieściową socrealistyczne „dzieła” przybrały po Zjeździe Szczecińskim a „wysyp” tej literatury datuje się na lata 1950-1952.

# data[].attributes.body
Realizm socjalistyczny to kierunek w radzieckiej literaturze  i innych dziedzinach sztuki wprowadzony w 1934 roku na zjeździe pisarzy ZSSR. Była to jedyna dopuszczalna metoda twórcza, która później została ustanowiona w innych krajach realizmu socjalistycznego, także w Polsce. Utwory, które uznane zostały za prekursorskie wobec realizmu socjalistycznego to utwory, których tematyka oscylowała wokół tematyki rewolucyjnej lub produkcyjnej, tym samym bliskie były komunizmowi. Twórcy realizmu socjalistycznego narzucili specjalne zalecenia dotyczące poetyki tego kierunku w sztuce. Te zalecenia to przede wszystkim: podobieństwo do XIX wiecznych wzorców, które kształtowały literaturę i jej fabułę, wyrazistość autorskiego komentarza, przeciwstawienie aksjologiczne, jak również czynienie z dzieła narzędzia propagandy. Realizm socjalistyczny najbardziej restrykcyjny kształt przybrał w okresie stalinowskim, a obowiązywał aż do rozpadu ZSSR, nieustannie zmieniając swoją formę. Realizm socjalistyczny to przykład sztuki totalitarnej.

# data[].attributes.body
Marek Hłasko urodził się 14 stycznia 1934 roku w Warszawie, zmarł 14 czerwca 1969 roku w Wiesbaden. Polski pisarz, jedna z najbardziej interesujących i kontrowersyjnych sylwetek w polskiej literaturze powojennej. W 1956 roku wydaje debiutancki zbiór szesnastu dyskusyjnych opowiadań Pierwszy krok w chmurach. Nazywany jest głosem pokolenia, zostaje legendą już za życia, a swoim życiem potwierdza głoszone w swoich utworach prawdy. W ciągu trzech lat od jego debiutu na podstawie jego tekstów powstają trzy filmy.Kiedy Marek Hłasko pisze swoje debiutanckie opowiadania w Polsce panuje ustrój socjalistyczny, a obowiązująca doktryna nadal jest przestrzegana przez pisarzy. To właśnie opowiadania Hłaski będą literackim buntem, przeciwstawią się całkowicie socrealistycznym regułom. Hłasko jako głos pokolenia (jak nazywają go krytycy literaccy) rozpoczyna erę nowego, prawdziwego pisania. Po wydaniu Pierwszego kroku w chmurach pojawiają się naśladowcy Hłaski tzw. „hłaskoidzi” i to właśnie ich zaliczamy do pokolenia’56. Są nimi: Monika Kotowska, Magda Leja, Eugeniusz Kabatc, Aleksander Minkowski, Andrzej Brycht i Marek Nowakowski.