# data[].attributes.body
JSW
NOS
Alles over sport
NRO
Trouw
RTV Drenthe
Youtube
Gymspiratie
Straatvenz
Springlab

# data[].attributes.body
- Indirect positieve invloed leerresultaten
- Na 2 jaar 4 maanden leerwinst
- Cognitieve vaardigheden nemen toe
- 2 keer per dag sporten
- Op middelbare school is het lastiger (klaswisseling)
- Coördinatie verbeterd
- Sociale vaardigheden

# data[].attributes.body
- Actueel onderwerp
- Bewegen is gezond
- Aantrekkelijk artikel
- Betere concentratie
- Minder digitaal

# data[].attributes.body
Spring op het schoolplein

# data[].attributes.body
- Meer energizers
- Actieve pauzes
- Bewegend leren
- Meer tijd voor buitenspelen
- Leerkracht zelf meespelen

# data[].attributes.attachment_link.title
Overgewicht: jongeren | De Staat van Volksgezondheid en Zorg

# data[].attributes.attachment_link.description
Dit kerncijfer betreft het percentage personen van 4 tot 18 jaar met overgewicht (matig en ernstig overgewicht).

# data[].attributes.body
Sporten in de les

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Deel dit artikel:

Kinderen moeten op school twee keer per dag een half uur sporten en bewegen. Tenminste als het aan de Nederlandse Sportraad, de Onderwijsraad en de Raad van Volksgezondheid van Samenleving ligt.

"Het is niet alleen gezond, kinderen gaan ook beter leren en de cognitieve vaardigheden nemen toe als je af en toe beweegt", zegt Michael van Praag, voorzitter van de Nederlandse Sportraad tegen de .

Momenteel zijn scholen niet verplicht om een minimaal aantal uren sport en bewegen aan te bieden. Daar moet volgens de initiatiefnemers verandering in komen. Hoe die tijd vervolgens wordt ingevuld, is aan de school zelf.

"We willen niet verplichten dat scholen een bepaald aantal uren per week besteden aan gymles geven", zegt Van Praag. "Scholen kunnen het zelf invullen, maar met de mogelijkheid voor de Inspectie van het Onderwijs om te kunnen controleren."

Stelling
Vind jij deze verplichting een goed idee of moeten scholen zelf kunnen bepalen of ze de kinderen laten sporten en bewegen?

# data[].attributes.attachment_link.title
Stelling: Laat kinderen op school dagelijks verplicht bewegen

# data[].attributes.attachment_link.description
Deel dit artikel: Kinderen moeten op school twee keer per dag een half uur sporten en bewegen. Tenminste als het aan de Nederlandse Sportraad, de Onderwijsraad en de Raad van Volksgezondheid van Samenleving ligt.

# data[].attributes.body
Alles over sport

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Er lijkt zich een nieuwe trend af te tekenen in het onderwijs: kinderen dagelijks laten sporten, bijvoorbeeld aan het begin van de schooldag. Onlangs was een Schotse school hiermee in het nieuws. Maar ook dichterbij is hier sprake van; het Stanislas College in Rijswijk is er dit schooljaar mee gestart. Het kost heel wat inspanning, maar het levert ook wat op.

In 2012 startte een basisschool in het Schotse St. Ninians met het dagelijks 1 mijl (1.6 km) laten lopen van haar leerlingen. Hoofddoel was de stijgende trend van obesitas tegen te gaan. Maar inmiddels lijken er ook andere effecten op te treden. Volgens de docenten is het gedrag van de kinderen verbeterd en hebben zij meer zelfvertrouwen. De kinderen van deze school lopen rondjes op een uitgetekend parcours op hun schoolplein. Iedere klas doet dit op een verschillend tijdstip, op een moment dat het het best past in het rooster van die klas. Kinderen worden gestimuleerd te rennen, maar mogen ook wandelen. Na maximaal een kwartier gaan ze terug naar binnen.

Het experiment is zo succesvol, dat inmiddels ruim 2000 andere basisscholen in Groot-Brittannië het voorbeeld volgen. Een campagne probeert zelfs alle basisscholen hiertoe te bewegen.

Vrij snel is de Stirling University een onderzoek gestart naar de effecten van de dagelijkse mijl op fysieke gesteldheid, cognitie en sociaal gedrag. Leerlingen van St. Ninians zijn vergeleken met leerlingen van een andere school in de buurt die nog moesten starten met het programma. Onderzoeksleider Colin Moran vertelt: "Ons onderzoek toont positieve veranderingen bij kinderen die deelnamen aan The Daily Mile-interventie, in vergelijking met onze controleschool waar het schema niet werd geïntroduceerd." De onderzoekers ontdekten dat de kinderen die The Daily Mile deden, significant gezonder waren dan degenen die dat niet deden. Dr. Naomi Brooks legt uit: "We zagen een relatieve toename van 9,1 minuten per dag in termen van MVPA (matig-intensieve beweging) en een relatieve afname van 18,2 minuten per dag in sedentaire tijd. Kinderen op de interventieschool renden gemiddeld 39,1 meter meer tijdens de shuttle-run en ook hun lichaamssamenstelling verbeterde."

Editie NL berichtte voorjaar 2016 over dit Schotse project en daagde groep 8 van de Meester Baars School in Rotterdam uit om gedurende een maand ook een hardloopkwartier uit te proberen. De kinderen van deze school vonden het niet gemakkelijk om het gehele kwartier te blijven hardlopen, maar waren wel vastberaden om het vol te houden, zo zeggen de leerlingen in het item.

In 2016 heeft de Daily Mile, zoals dit initiatief heet, vaste voet aan Nederlandse bodem gekregen. Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) heeft dit project geadopteerd en is sindsdien druk bezig om Nederlandse scholen te stimuleren mee te doen. Medio 2018 nemen 220 Nederlandse scholen deel.

In een onderzoek van het Mulier Instituut uit april 2019 geeft 10 procent van de schoolleiders aan met hun school aan The Daily Mile mee te doen. De schoolleiders van scholen die The Daily Mile uitvoeren geven tevens aan dat de klas rustiger is na het lopen van The Daily Mile waardoor beter geleerd kan worden (81%). Ook de bekendheid neemt toe. Vier van de vijf (81%) schoolleiders in het basisonderwijs hebben gehoord of gelezen over het beweeginitiatief.

Begin de dag met een uurtje sport en bewegen

Ook andere scholen in Nederland richten zich op het stimuleren van meer bewegen. Een bijzonder voorbeeld is het Stanislas College uit Rijswijk. Deze school is het schooljaar 2015/2016 gestart met het Beweeg VMBO. Eerstejaars leerlingen beginnen elke dag met een uur sport. Direct daarna volgen vakken die veel concentratie vereisen, zoals Nederlands en wiskunde. Rond het middaguur krijgt iedereen nog een lesblok van een half uur bewegend leren, gegeven door een reguliere docent. De trend van de dag beginnen met een uur sport en bewegen wordt volgend schooljaar uitgebreid met de tweede klassen en de jaren daarna gaat dit zo verder tot aan de eindexamenklas. Het doel is de fysieke, sociale maar vooral cognitieve vaardigheden van de VMBO-leerlingen te verbeteren.

Noodzaak tot verandering

Initiatiefnemers zijn Mike Peters en Erwin van Oijen, beiden docent Lichamelijke Opvoeding. Zij waren er van doordrongen dat er iets moest gebeuren met hun school. Leerlingenaantallen namen af, er was dringend behoefte aan een goede profilering om een betere concurrentiepositie ten opzichte van omringende scholen te krijgen. Het was Mike en Erwin bovendien een doorn in het oog dat allerlei fysieke vaardigheden flink afgenomen waren bij hun leerlingen in de loop van de tijd. De school trok veel achterstandskinderen, die veelal niet sporten, vaak ook omdat er thuis geen geld voor was.

"Sport is een ideaal middel om sociale vaardigheden aan te leren bij leerlingen, zoals samenwerken, je grenzen verleggen, jezelf doelen stellen, omgaan met teleurstellingen en het beleven van succeservaringen"

Erwin van Oijen, docent Lichamelijke Opvoeding

De keuze voor een sport- en beweegprofilering had ook als doel om een leefbaardere school te creëren. Mike vertelt: "Kijkend naar de eigenschappen van VMBO-leerlingen zijn we tot een concept gekomen waarin we rekening houden met de specifieke eigenschappen die VMBO-leerlingen bezitten. We zoeken voornamelijk naar de juiste verhouding tussen stilzitten en bewegen. Wat onze profilering uniek maakt is dat wij met onze leerlingen elke dag sporten, elke dag een les bewegend leren geven en het eind van de dag afsluiten met maatwerk op vakken waar leerlingen achterstanden in hebben. De VMBO-leerlingen (met hun specifieke problematiek) die wij op onze school lesgeven, zijn geen uitblinkers op de basisschool geweest. Wij willen deze leerlingen bij ons op school weer plezier laten beleven in het leren."

Erwin vult aan: "Sport is een ideaal middel om sociale vaardigheden aan te leren bij leerlingen, zoals samenwerken, je grenzen verleggen, jezelf doelen stellen, omgaan met teleurstellingen en het beleven van succeservaringen. Sport is ook een ideaal middel om te werken aan de fysieke gesteldheid van leerlingen, waardoor zij beter in hun vel komen te zitten.

Voorbereiding

De school moest verhuizen naar een nieuw gebouw. Het schoolbestuur stond helemaal achter een nieuw profiel, maar wist dat er alleen voldoende geld beschikbaar zou komen indien er echt een vernieuwend profiel bedacht zou worden. Dat is het sportprofiel geworden. Mike en Erwin zijn zelf op onderzoek uitgegaan. Ze stuitten onder andere op het onderzoek van het Mulier Instituut naar effecten van bewegen gericht op het verbeteren van cognitieve prestaties. Vervolgens zijn ze aan de gang gegaan om draagvlak te creëren bij collega's. Toen ook dat gelukt was, hebben ze een kant-en-klaar-programma opgesteld en samenwerking gezocht en gevonden met SMART MOVES! voor een goede monitoring ervan.

SMART MOVES!

Er is op dit moment nog onvoldoende wetenschappelijk bewijs dat nodig is voor het ontwikkelen van effectieve beweegprogramma's in de schoolsetting, gericht op het verbeteren van cognitieve prestaties. Zo is het nog niet precies duidelijk welke typen bewegingen het beste helpen om cognitieve prestaties te verbeteren. Ook is het nog onduidelijk hoe lang je zou moeten bewegen of hoe zwaar het bewegen zou moeten zijn. Onderzoeksprogramma SMART MOVES! doet hier onderzoek naar. Samen met leerlingen, leerkrachten en andere praktijkprofessionals zijn zij een onderzoek gestart om een beweegprogramma te ontwikkelen dat cognitieve prestaties en leerprestaties kan verbeteren en dat op scholen uitgevoerd kan worden.

In september 2015 is het beweeg-vmbo gestart met 147 eerstejaars leerlingen (het jaar ervoor waren er nog maar 60 leerlingen!). Deze beginnen 's ochtends allemaal tegelijk met een sportles van 60 minuten. Naast de twee gymzalen worden daarvoor ook andere lokalen gebruikt. De leerlingen krijgen een zo gevarieerd mogelijk sportprogramma aangeboden: zwemmen, mountainbiken, hardlopen, spinning, fitness, zelfverdediging, dans en de traditionele gymlessen. Het Stanislas College werkt ook veel samen met sportverenigingen, het nabijgelegen zwembad en met fitnesscentra.

Vliegende start

De leerlingen sporten niet in hun eigen klas maar in een speciale sport niveaugroep. Aan het begin van het jaar zijn in samenwerking met SMART MOVES! alle leerlingen onderworpen aan een aantal fysieke testen, waarmee kracht, snelheid, uithoudingsvermogen en behendigheid zijn getest. Op basis hiervan zijn de sportgroepen samengesteld. Zo sporten leerlingen altijd in een groep met leerlingen die over gelijkwaardige fysieke vaardigheden beschikken.

Bewuste volgorde

Erwin: "Het is niet voor niets dat we de sportlessen aan het begin van de dag roosteren. Na het eerste uur sport in de ochtend volgen twee belangrijke avo (algemeen vormend onderwijs) vakken, zoals Rekenen en Nederlands. Verschillende studies tonen aan dat leerlingen na het sporten de volgende twee lessen optimaal kunnen presteren. Op het midden van de dag krijgen onze leerlingen een les bewegend leren waarin belangrijke aspecten van de lessen in de ochtend nog eens extra worden herhaald. Deze lessen zijn er op gericht om op een actieve manier de lesstof aan te leren. Dus niet continu stilzitten waar VMBO-leerlingen vaak niet goed in zijn."

Niet alles van een leien dakje

In de voorbereiding en ook nu tijdens de uitvoering komen Mike en Erwin voortdurend obstakels tegen, zoals bijvoorbeeld geldgebrek. Mede dankzij hun oneindige enthousiasme en de positieve vibe die er binnen de school heerst, zowel bij leerlingen als bij docenten en schoolbestuur, weten ze veel problemen te tackelen. Intussen blijft het leerlingenaantal toenemen. Voor volgend jaar zijn alweer 205 leerlingen aangemeld (waarvan er 168 geplaatst kunnen worden).

Resultaten

De leerlingen worden gedurende het schooljaar gevolgd en getest door SMART MOVES! om te kijken of er daadwerkelijk fysieke en cognitieve verbeteringen optreden. In het najaar van 2015 droegen de leerlingen beweegmeters en is er ook getest met behulp van hartslagmeters. Mike: "Dit vonden de leerlingen spannend, maar het gaf hen ook extra motivatie om zich volledig in te zetten. Zij zijn zich beter bewust van hun eigen fysieke eigenschappen en dit maakt het gemakkelijker zichzelf te verbeteren."

Vooralsnog kent het nieuwe programma zowel positieve als negatieve gevolgen:

Positieve gevolgen:

Bij 85% van de leerlingen is al verbetering zichtbaar van fysieke eigenschappen ten opzichte van de 0-meting;

Sociale vaardigheden van de kinderen lijken verbeterd. Kinderen komen tijdens het sporten en bewegen veel meer in een andere samenstelling met elkaar in contact, waardoor ze meer van elkaar accepteren;

Het aantal leerlingen dat met de fiets naar school komt (in plaats van de tram of bus) is enorm gestegen;

Ziekteverzuim onder de leerlingen is omlaag gegaan.

Negatieve gevolgen:

Intensiteit voor de leerlingen is hoog. Zeker naarmate de kerst nadert, worden kinderen vermoeider. Docenten moeten oppassen dat het niet teveel wordt voor de leerlingen;

De belasting voor docenten is hoog. Met name door het blok bewegend leren in de middag.

Voor conclusies over cognitieve resultaten is het nog te vroeg, maar Mike en Erwin zijn positief gestemd hierover. Aan het eind van dit schooljaar wordt getest in hoeverre het meer bewegen ook effect heeft gehad op leerprestaties.

Gezonde School

Meer sport en bewegen op school draagt bij aan een Gezonde School. Op www.gezondeschool.nl is informatie en ondersteuning te vinden over het organiseren van meer sport en bewegen op school.

Naast de vier docenten lichamelijke opvoeding die de school telt, zijn ook reguliere docenten gevraagd om lessen te geven in hun eigen favoriete sport. Op andere vakken is gekort. De school is van een 50 minuten rooster naar een 45 minuten rooster gegaan om zodoende tijd vrij te maken voor extra sport. Handvaardigheid, Techniek, Nederlands, Engels en Rekenen hebben wat tijd ingeleverd.

Inzet docenten

Desalniettemin verwacht de school dat de leerdoelen gehaald gaan worden. Het overgrote deel van de docenten is heel positief over de ingeslagen weg.

De beweeglessen van 30 minuten lopen vrij goed. Wel geeft de school aan dat het moeilijk is om de juiste bewegingen te zoeken bij de lesstof. Mike: "Het zijn best veel lessen en om deze spannend en attractief te houden moet je veel variëren." Er is inmiddels een coach aangetrokken die de reguliere docenten hierbij begeleidt.

Op allesoversport.nl vind je meer informatie over de relatie tussen bewegen en cognitie.

Sporten en bewegen is op veel vlakken effectief. Het zorgt behalve voor een betere gezondheid ook voor meer zelfvertrouwen en een hoger salaris. Onderzoeker Richard Bailey ontwikkelde op basis van wetenschappelijke literatuur samen met collega onderzoekers en Nike het Human Capital Model waarin in totaal 88 effecten van bewegen worden benoemd, op verschillende kernwaarden zoals: fysieke waarde, emotionele waarde, sociale waarde en intellectuele waarde. Deze kernwaarden zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Effecten en veranderingen binnen de ene kernwaarde hebben invloed op andere kernwaarden. Lees meer over de effecten van sport en bewegen op allesoversport.nl.

Meer lezen? Vind meer publicaties over de Daily Mile in de Kennisbank Sport en Bewegen.
Gebruikte bronnen:

RTL / Editie NL, 23 maart 2016. Run, leerling, run! Hardloopkwartier op school helpt.

Kenniscentrum Sport, 2016. Effecten van sporten en bewegen.

Collard, D.C.M., Boutkan, S., Grimberg, L., Lucassen, J.M.H., & Breedveld, K. (2014). Effecten van sport en bewegen op de basisschool: voorstudie naar de relatie tussen sport en bewegen op school en schoolprestaties. Utrecht: Mulier Instituut.

EMGO+ Instituut. SMART MOVES

RIVM Centrum Gezond Leven. Gezondeschool.nl

Blom, H. 2016. De effecten van sport en bewegen op leerprestaties van kinderen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dagelijks sport op school - de daily mile bijvoorbeeld | Allesoversport.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Er lijkt zich een nieuwe trend af te tekenen in het onderwijs: kinderen dagelijks laten sporten, bijvoorbeeld aan het begin van de schooldag. Onlangs was een Schotse school hiermee in het nieuws. Maar ook dichterbij is hier sprake van; het Stanislas College in Rijswijk is er dit schooljaar mee gestart.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kinderen voor Kinderen - Bewegen is Gezond (Officiële videoclip)

# data[].attributes.body
Trouw nieuwsbericht

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zowel leerlingen op de basisschool als de middelbare school zouden twee keer per dag een half uur moeten sporten, zo staat in het plan 'Plezier in bewegen' dat de raden gisteren aan premier Rutte presenteerden. Het advies geldt ook voor mbo's, vanwege de vaak jonge leeftijd van de leerlingen.

Lees verder na de advertentie

Als er meer moet worden gesport, moeten er minder eisen worden gesteld aan andere vakken

Het is niet de eerste keer dat scholen wordt geadviseerd meer tijd te besteden aan sport. Eerder dit jaar was er nog tumult over dit onderwerp, omdat uit onderzoek van de Onderwijsinspectie bleek dat kinderen uit groep acht steeds slechter sporten.

Het advies lijkt echter vooral dat te zijn: advies. Veel scholen zeggen speelsere lessen te bieden en kinderen meer bewegingsvrijheid te geven. De hele dag stijfjes achter het bureau zitten is niet meer van deze tijd. Maar twee keer per dag sporten is moeilijk in praktijk te brengen. Waarom? Er is meer leerstof dan tijd.

# data[].attributes.attachment_link.title
Leerlingen twee keer per dag laten sporten: moeilijk in praktijk te brengen

# data[].attributes.attachment_link.description
Zowel leerlingen op de basisschool als de middelbare school zouden twee keer per dag een half uur moeten sporten, zo staat in het plan 'Plezier in bewegen' dat de raden gisteren aan premier Rutte presenteerden. Het advies geldt ook voor mbo's, vanwege de vaak jonge leeftijd van de leerlingen.

# data[].attributes.body
60+ ideeën

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wil je leerlingen nog beter motiveren om meer te bewegen? Daag ze dan eens echt uit! Naast het inzetten van een bevoegde, bekwame én inspirerende vakleerkracht en wellicht het aanbieden van een passend sportief naschools aanbod kun je uiteraard nog veel meer doen om leerlingen te motiveren extra te bewegen:

Aanpassingen op het schoolplein

Voor ieder schoolbudget zijn er mogelijkheden om op schoolplein verschil te maken. Met wat verf, ouders en een goed plan kun je bijvoorbeeld op een goedkope manier aan de slag om uitdagende situaties te maken:

Denk er wel aan: spelende kinderen hebben begeleiding nodig. Dus maak voor de speelmomenten buiten een schoolplan, inclusief actieve verantwoordelijkheden van docenten. En bouw ook voldoende rustzones in; niet ieder kind heeft behoefte om de hele tijd te bewegen.

Groen Schoolplein

Heeft je school meer tijd & geld te besteden? Wellicht kun je jullie schoolplein opnieuw inrichten, bijvoorbeeld als een Groen Schoolplein. Het Startpunt in Den Haag heeft een inspirerend voorbeeld:

Uitdagende beweegomgevingen binnen school

De Frederiksbjerg School in Zweden is denk ik hét voorbeeld om leerlingen meer te laten bewegen:

Gebruik bestaande schoolruimtes!

Deze leerling volgt een pad in de gang, inclusief bijbehorende opdrachten:

Kijk ook eens creatief naar de verschillende ruimtes in jouw school en bekijk welke mogelijkheden er zijn om leerlingen meer te laten bewegen.

Organiseer activiteiten binnen school

Organiseer activieiten die leven bij je leerlingen. Zo maakte het Blariacumcollege in Venlo een kussengevecht-arena in de aula, waar leerlingen vrij konden instappen en meedoen:

Bewegend Leren

Bewegend Leren is tegenwoordig een hot-item. Het lijkt een positieve invloed te hebben op het leren van basisschoolleerlingen. Het vergroot de concentratie en er zijn aanwijzingen dat het o.a. goed is voor de schoolprestaties (Bron: NRO). Zonder dat ik op de stoel van groepsleerkrachten wil gaan zitten, hier enkele gave voorbeelden:

De Nationale Buitenlesdag ( op 2 april 2019) past hier ook prima bij: geef een dag lang buiten les, in plaats van in de klas. Hou ook de website van Bewegend Leren van Springlab in de gaten; zij werken namelijk aan een bewegend leren spellen voor een interactieve vloer.

Beweegtussendoortjes in de klas

Energizers zijn kleine beweegtussendoortjes om het concentratieniveau van een klas te verhogen. Op de site staan momenteel 36 voorbeelden van Energizers die je op school direct kunt inzetten. Onderwijsmaakjesamen.nl heeft er ook 10 verzameld voor in de klas.

Gebruik ze, of deel ze uit aan je collega's zodat zij ze kunnen gebruiken!

Samen met ouders

Stimuleer het fietsen en lopen naar school, en uiteraard buitenspelen. Wellicht kun je een Ik-loop-of-fiets-naar-school-dag organiseren? Misschien komt je team ook nog met leuke suggesties...zet het in ieder geval op de agenda!

Bronnen

Gijs Hosman

Na in 2008 te zijn afgestudeerd aan de HALO, is Gijs jarenlang gymdocent geweest op een basisschool in Den Haag. In die tijd heeft hij ook zijn eigen webdesign bureau opgericht, Grijs Design. Deze 2 werelden heeft hij bij het maken van Gymspiratie kunnen combineren. Voor Gymspiratie ontwikkelt hij onder andere de website en houdt hij zich bezig met de PR.

# data[].attributes.attachment_link.title
60+ ideeÃ"n om leerlingen mÃ©Ã©r te laten bewegen op school

# data[].attributes.attachment_link.description
Wil je leerlingen nog beter motiveren om meer te bewegen? Daag ze dan eens echt uit! Naast het inzetten van een bevoegde, bekwame én inspirerende vakleerkracht en wellicht het aanbieden van een passend sportief naschools aanbod kun je uiteraard nog veel meer doen om leerlingen te motiveren extra te bewegen: Voor ieder schoolbudget zijn er mogelijkheden om op schoolplein verschil te maken.

# data[].attributes.body
NOS nieuwsbericht

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Scholen moeten kinderen twee keer per dag een half uur laten sporten en bewegen. Dat adviseren de Nederlandse Sportraad, de Onderwijsraad en de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving in een rapport.

"Het is een dwingend advies aan de verantwoordelijke ministers. We zien meer bewegen namelijk als landsbelang", zegt Michael van Praag, voorzitter van de Nederlandse Sportraad. "Het is niet alleen gezond, kinderen gaan ook beter leren en de cognitieve vaardigheden nemen toe als je af en toe beweegt."

Scholen hoeven op dit moment geen minimaal aantal uren sport en beweging aan te bieden. Als het aan de opstellers van het rapport ligt, wordt nu wettelijk vastgelegd dat schoolgaande kinderen twee keer een half uur per dag sporten en bewegen.

Hoe die tijd precies wordt besteed, is aan de scholen zelf. "We willen niet verplichten dat scholen een bepaald aantal uren per week besteden aan gymles geven", zegt Van Praag. "Scholen kunnen het zelf invullen, maar met de mogelijkheid voor de Inspectie van het Onderwijs om te kunnen controleren."

# data[].attributes.attachment_link.title
Advies: laat kinderen extra bewegen op school

# data[].attributes.attachment_link.description
Scholen moeten kinderen twee keer per dag een half uur laten sporten en bewegen. Dat adviseren de Nederlandse Sportraad, de Onderwijsraad en de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving in een rapport. "Het is een dwingend advies aan de verantwoordelijke ministers. We zien meer bewegen namelijk als landsbelang", zegt Michael van Praag, voorzitter van de Nederlandse Sportraad.

# data[].attributes.body
10 redenen voor bewegend leren!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Volgens ons is het tijd voor een revolutie in het onderwijs: bewegend leren. Maar waarom eigenlijk? In deze blog geven we tien redenen waarom bewegend leren zo ontzettend belangrijk en onmisbaar is!

1. Actief spel is de ultieme leervorm

In onze ogen is spelend leren de ultieme leervorm. Kinderen doen niets liever dan lekker spelen en actief spel is voor hen dan ook dé manier om te leren. Spelen stimuleert de onderlinge interactie, ontdekkingsdrang en prikkelt de zintuigen. En spelend leren komt natuurlijk meer tot zijn recht als er ruimte is om te bewegen. Leren doe je immers met vallen en opstaan! Dus waarom moeten we er dan steeds bij zitten?

2. Op naar een langer leven

Een inkoppertje: maar bewegen is natuurlijk erg gezond voor je. Als we kinderen op jonge leeftijd al aanleren dat langdurig stilzitten normaal is, dan lopen ze in de toekomst grote gezondheidsrisico's. En dat is raar, want we gaan juist naar school om ons voor te bereiden op een mooie toekomst. Deze ontwerpfout moeten we snel rechtzetten! Door bewegend leren normaal te maken doorbreken we dit patroon en veranderen we onze passieve zitcultuur naar een dynamische beweegcultuur.

3. Voel je goed over jezelf

Bewegen geeft je een goed gevoel over jezelf! Vooral bij kinderen heeft het een positief effect op het zelfvertrouwen, zelfbeeld en sociaal gedrag. Dat gevoel kennen we zelf stiekem ook wel als we onszelf na een uurtje sporten de nieuwe Rico Verhoeven voelen ;-).

4. We zijn gemaakt om te bewegen

Ons lichaam is gebouwd om te lopen, rennen en bewegen. Al die uren die we dagelijks zitten is precies waar ons lichaam niet goed in is. Dit resulteert in lichamelijke ongemakken zoals pijntjes in de rug. Met bewegend leren doen we ons lichaam dus een groot plezier! Het mag eindelijk doen waar het goed in is. We gebruiken ons lichaam nu als een indrukwekkende sportauto die alleen maar in de garage staat.

5. Het onderwijs zit al jaren stil

Ons leven is de afgelopen eeuw drastisch veranderd. Van paard naar auto en van brievenpost naar onze smartphones. En van onze klaslokalen naar... precies dezelfde klaslokalen! Ja, we hebben nu smartboards in plaats van een krijtbord, maar ons onderwijs is op grote schaal nagenoeg niet veranderd! De hele wereld leert tegenwoordig door middel van VR-cursussen, podcasts of volgt online cursussen (MOOCs) bij Harvard, maar onze kinderen zitten nog steeds stil voor een schoolbord.

6. De wereld is ons klaslokaal

Het zit in onze natuurlijke aard om te ontdekken, spelen en bewegen. Vooral kinderen moeten hun tomeloze energie kwijt! Maar waarom forceren we ze dan om de hele dag in rijtjes stil te zitten zonder dat ze iets mogen zeggen? De wereld is ons klaslokaal, niet dat ene hokje van 90m². Bewegend leren vraagt daarom om een andere omgeving. Geen deprimerende leeromgeving, maar een energieke leerplek. Universitaire studenten zitten in totaal achttien jaar stil in klaslokalen. Dit was niet het droombeeld van ons leven toen wij nog jong waren...

7. Betere opslag van de lesstof in het geheugen

Ervaringsgericht leren draagt bij aan een betere opslag van de lesstof in het geheugen! Door de lesstof te koppelen met een ervaring (bijvoorbeeld een beweging, interactie of spel), dient het als een soort ezelsbruggetje om de stof te onthouden. Dit zorgt voor een betere opslag van de lesstof. Bovendien gebruik je tijdens bewegend leren meer zintuigen waardoor het beter blijft hangen. Al doende leert men!

8. Barst van de ideeën

De beste ideeën worden bedacht als onze hersenen relaxed zijn. Niet op een stoel met onze neus in de boeken, maar juist tijdens een wandeling door het bos. Dit komt doordat we onze hersenen de vrijheid en ruimte geven om af te dwalen en te dagdromen. Bewegen in de klas zorgt voor eenzelfde effect. En dat is belangrijk, want creativiteit is een van de belangrijkste eigenschappen van een professional van tegenwoordig!

9. Dé manier om de schooltijden te verkorten

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat bewegend leren de schooltijd met 20% kan verkorten. Dit is ook niet zo gek, want de efficiëntie schiet omhoog zodra je bewegen aan het leren toevoegt. Sterker nog, kinderen leren méér, als ze minder naar school gaan. Ze hebben meer tijd over om in te richten zoals zij het willen en vrij te spelen. In Finland passen ze dit principe al met succes toe!

10. School wordt leuker voor kind én docent

School is saai! Toch? Maar wat als we de leerstof kunnen combineren met bewegen? Kinderen houden ervan om te bewegen, dus als ze dit lekker op school mogen doen en daarbij ook nog leren, dan kunnen we daarmee het plezier in leren enorm vergroten. En als de kinderen zich vermaken, maakt dat het werk voor docenten natuurlijk ook veel leuker.
Heb jij nog meer goede redenen voor bewegend leren? Of ken je leuke voorbeelden waarbij bewegend leren al wordt toegepast? Laat het ons weten!

# data[].attributes.attachment_link.title
10 redenen voor bewegend leren - Springlab

# data[].attributes.attachment_link.description
Volgens ons is het tijd voor een revolutie in het onderwijs: bewegend leren. Maar waarom eigenlijk? In deze blog geven we tien redenen waarom bewegend leren zo ontzettend belangrijk en onmisbaar is! In onze ogen is spelend leren de ultieme leervorm.

# data[].attributes.body
NRO nieuwsbericht

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Met bewegend leren bedoelen we fysiek bewegen in de klas naast of tijdens cognitieve leeractiviteiten, en bewegingsactiviteiten gekoppeld aan leren buiten de school. In de klas bewegend leren betekent cognitieve leeractiviteiten als instructie en verwerking van leerstof afwisselen met bewegingsactiviteiten. Bijvoorbeeld door tussen het leren door tien minuten fysiek bezig te zijn met dansen, springen of anderszins bewegen. Bewegend leren in de klas tijdens het leren betekent bewegend optellen, vermenigvuldigen, spellen, leerstof herhalen et cetera.

Een inmiddels bekend programma daarvoor is Fit en Vaardig ( www.fitenvaardigopschool.nl), ontwikkeld voor groep 3 tot en met groep 8 van de basisschool. Bewegen en leren buiten de klas kan door educatieve en sportactiviteiten te koppelen in een buitenschoolse omgeving maar wel in overleg met school en meestal ouders. Een bekend programma daarvoor is Playing for Success ( www.playingforsuccess.nl).

Bewegend leren

Bewegend leren heeft indirect een positieve invloed op de leerresultaten van kinderen omdat het een positieve invloed heeft op de hersenstructuur en hersenactiviteiten. Deze positieve invloed op de hersenen pakt goed uit voor de executieve functies. Die hebben onder andere te maken met planning, werkgeheugen, aandacht, en gedragsregulering. Leerlingen die daarin hoog scoren werken geconcentreerder op school, wat goed is voor de inzet tijdens het leren. En uiteindelijk pakt dat dus positief uit voor de leerresultaten, al is bewijs daarvoor nog beperkt.

Het programma Fit en Vaardig heeft de volgende positieve resultaten:

kinderen zijn na fysiek actieve reken- en taallessen meer gericht op hun taak

de reken- en spellingprestaties verbeteren door de fysiek actieve reken- en taallessen

kinderen die drie keer per week bewegend les krijgen, hebben na twee jaar vier maanden leerwinst.

Sekseverschillen

Het idee is dat jongens een grotere bewegingsbehoefte hebben en daardoor wellicht meer profiteren van bewegend leren. De vraag is of dat ook zo is.

In een paar studies naar opbrengsten van bewegend leren, vinden we summiere verwijzingen naar sekseverschillen. Zo blijkt uit een onderzoek dat meisjes die meer minuten bewegingsonderwijs kregen (70-300 minuten per week) beter scoren op reken- en leestesten dan meisjes die minder minuten bewegingsonderwijs kregen (0-35 minuten per week). Bij jongens werden die verschillen niet gevonden. Bij Fit en Vaardig zijn geen sekseverschillen in opbrengsten gevonden. Jongens en meisjes lijken evenveel te profiteren.

Playing for Success (PfS) is een buitenschools programma in een sportieve omgeving, vaak bij topsportverenigingen. Het programma wil met gecombineerde activiteiten het zelfvertrouwen en de motivatie van leerlingen stimuleren, en zo hun inzet op school en hun leerprestaties verbeteren. Dankzij PfS blijken teruggetrokken en rustige leerlingen assertiever te worden en meer zelfvertrouwen te krijgen wat positief bijdraagt aan hun inzet op school. Opvallend is dat het programma zoals uitgevoerd in Rotterdam het meeste effect heeft bij kinderen met internaliserende gedragsproblemen, waarvan we weten dat het vaker meisjes zijn. Overigens zijn er ook PfS programma's bekend waarbij alle deelnemende leerlingen groeien in zelfvertrouwen, motivatie, samenwerking en zelfstandig leren/zelfsturing.

Samenvattend kunnen we stellen dat er nog maar weinig onderzoek is gedaan naar seksespecifieke opbrengsten van bewegend leren. Uit studies die er wel zijn, blijkt dat het - anders dan verwacht - eerder positief uitpakt voor meisjes.
Meer weten?
Lees het volledige rapport als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Bewegend leren in de klas, door Marijke Mullender-Wijnsma e.a.

Filmpjes over bewegend leren:
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Gerda Geerdink (kennismakelaar Kennisrotonde). Zij heeft hiervoor Marijke Mullender-Wijnsma geraadpleegd.

# data[].attributes.attachment_link.title
Profiteren jongens en meisjes vergelijkbaar van bewegend leren? | Kennisrotonde

# data[].attributes.attachment_link.description
Kinderen profiteren van bewegend leren omdat het een positieve invloed heeft op voor leren belangrijke hersenactiviteiten en daardoor op de leerprestaties. Bewegend leren met daartoe ontwikkelde programma's als Fit en Vaardig leidt - ook op langere termijn - tot leerwinst bij zowel rekenen als taal.