# data[].attributes.attachment_link.title
Best fyrir börnin - Urður Njarðvík: Hvernig tökumst við á við kvíða barna?

# data[].attributes.headline
Hvað geta foreldrar gert til að vinna gegn útlitsáhyggjum barna?

# data[].attributes.subject
Hvað geta foreldrar gert til að vinna gegn útlitsáhyggjum barna?

# data[].attributes.attachment_link.title
Andri Steinþór Björnsson: Hvað geta foreldrar gert til að vinna gegn útlitsáhyggjum barna?

# data[].attributes.body
Hvað er skólaforðun og birtingarmyndir

# data[].attributes.attachment_link.title
Skólaforðun, nýtt hugtak- vaxandi vandamál

# data[].attributes.attachment_link.description
Fer barnið þitt óvenju oft til skólahjúkrunarfræðings? Neitar það að fara í skólann á morgnana? Skólaforðun er nýtt hugtak yfir gamalt vandamál. Una Björg Bjarnadóttir kennsluráðgjafi og Hulda Björk Finnsdóttir, félagsráðgjafi hjá Reykjavíkurborg, segja hegðunina algengari enlestir geri sér grein fyri. Svo virðist sem þröskuldurinn hér á landi sé of hár þegar kemur að fjarveru barna frá skóla.

# data[].attributes.attachment_link.description
A) Breyting á geðslagi: leiði, pirringur, depurð, vonleysi, skert sjálfsmynd/minnkað sjálfstraust, minni áhugi á því sem áður þótti áhugavert (það síðastnefnda er oftar áberandi hjá stúlkum en piltum). B) Breyting á hugsanaferli: sjálfsgagnrýni, neikvæðar hugsanir, einbeitingarerfiðleikar, erfiðleikar með að taka ákvarðanir, óhófleg sektarkennd, sjálfsvígshugsanir ef þunglyndi er alvarlegt.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
stjúptengsl – fræðsla og ráðgjöf um fjölskyldumál

# data[].attributes.attachment_link.title
Stjúptengsl- ráðgjöf og fræðsla um fjölskyldumál

# data[].attributes.attachment_link.description
Stjúptengsl - fræðsla og ráðgjöf um fjölskyldumál

# data[].attributes.attachment_link.description
Einhverfusamtökin hafa fengið skráningu sem félag til almannaheilla og eru komin á almannaheilaskrá Ríkisskattstjóra. Veitir þessi skráning skattfrádrátt fyrir einstaklinga og fyrirtæki af styrkjum til samtakanna. Höfum við sett upp hlekki á heimasí...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Tilgangur félagsins Blátt áfram starfar fyrst og fremst að fyrsta stigs forvörnum. Með fyrsta stigs forvörnum er átt við fræðslu til fullorðinna, fjölskyldna og samfélagsins alls. [...]

# data[].attributes.attachment_link.description
Tilgangur félagsins Blátt áfram starfar fyrst og fremst að fyrsta stigs forvörnum. Með fyrsta stigs forvörnum er átt við fræðslu til fullorðinna, fjölskyldna og samfélagsins alls. [...]

# data[].attributes.headline
Stuðningur við þá sem eru í sjálfsvígshugleiðingum, aðstandendur og eftirlifendur sjálfsvíga

# data[].attributes.subject
Stuðningur við þá sem eru í sjálfsvígshugleiðingum, aðstandendur og eftirlifendur sjálfsvíga

# data[].attributes.attachment_link.description
Þann 13. september 2017 kl 20:00 í Safnaðarsal Háteigskirkju, ræðir Svavar Stefánsson M.Th. um sorg eftir sjálfsvíg.Að því loknu verður hægt að skrá sig í stuðningshóp þeirra sem misst hafa ástvin í sjálfsvígi. Svavar leiðir...

# data[].attributes.attachment_link.title
Stjórnarráðið | Ofbeldi gegn börnum - Fræðsluefni

# data[].attributes.attachment_link.description
Á hverju ári fá allir aðrir bekkir í grunnskólum landsins sýningu á brúðuleikritinu Krakkarnir í hverfinu sem er ætlað að auðvelda börnum að segja frá ofbeldi sem þau verða fyrir. Boðskapur sýningarinnar er: Þú færð hjálp ef þú segir frá.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nýjustu spurningar frá börnum og unglingum

Ef manneskja heldur mér niðri og lætur aðra manneskju snerta mig á einkastöðum er það kynferðisbrot?

Hvað á ég að gera ef ég er ólétt og vil ekki segja foreldrum mínum frá. Er ekki eitthvað svona fóstureyðingardæmi?

Er hægt að vera ólétt ef að þú notar smokk og það er ekkert gat og smokkurinn er settur rétt á?

Sjá allar spurningar

Fyrirsagnalisti

Embætti umboðsmanns barna óskar öllum gleðilegra jóla og farsældar á komandi ári.

Embættið hefur sent bréf til borgarstjóra vegna yfirvofandi niðurskurðar í þjónustu Reykjavíkurborgar við börn.

Umboðsmaður barna hefur sent mennta- og barnamálaráðherra bréf um lýðræðislega þátttöku ungmenna í framhaldsskólum.

Sjá allar fréttir

Barnasáttmálinn

Barnasáttmálinn

Öll börn eiga mannréttindi sem er mikilvægt að allir þekki. Kynntu þér helstu greinar Barnasáttmálans.

Barnasáttmálinn

Fyrirsagnalisti

Umboðsmaður barna starfar samkvæmt lögum um umboðsmann barna nr. 83/1994 og hefur það hlutverk að standa vörð um hagsmuni, þarfir og réttindi barna. Liður í því er að afla og miðla gögnum og upplýsingum um aðstæður barna og stöðu tiltekinna hópa barna í samvinnu við ýmsa aðila.

Nýjar leiðbeiningar til foreldra, ábyrgðaraðila og starfsfólks í skóla- og frístundastarfi sem varða netið, samfélagsmiðla og börn.

Sjá öll verkefni

# data[].attributes.attachment_link.description
Ef manneskja heldur mér niðri og lætur aðra manneskju snerta mig á einkastöðum er það kynferðisbrot? Hvað á ég að gera ef ég er ólétt og vil ekki segja foreldrum mínum frá. Er ekki eitthvað svona fóstureyðingardæmi? Er hægt að vera ólétt ef að þú notar smokk og það er ekkert gat og smokkurinn er settur rétt á?

# data[].attributes.attachment_link.description
Það sem veldur þunglyndi barna eða ungmenna er samspil margra þátta. Lágt sjálfsmat, erfitt áfall, s.s. við dauðsfall náins ættingja eða vinar, erfiður skilnaður foreldra, og félagsleg einangrun um lengri tíma getur orðið ávísun á þunglyndi, sérstaklega ef barnið fær ekki virkan stuðning innan fjölskyldunar.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Á vefsíðunni PsychCentral má finna gagnlega grein eftir Renee Jain, um það hvað foreldrar geta gert fyrir barn sem upplifir kvíða

Í greininni eru tekin saman gagnreynd ráð sem hafa reynst vel þegar kemur að því að bæta líðan kvíðafullra barna.

Margir þekkja það eflaust að verða pirraðir og að finna fyrir vonleysi yfir kvíða barna sinna t.d þegar barn óttast það að mæta í skólann, í afmæli, til tannlæknis eða að spyrja eftir vini. Augljóslega er ekki til ein töfralausn fyrir alla en hér má finna nokkur atriði sem geta nýst vel:

Hughreysting virkar ekki alltaf

Barn sem hefur áhyggjur af einhverju á erfitt með að meðtaka skilaboð foreldra sinna um að ekkert sé að óttast. Að segja við barn að það sé ekkert að óttast í skólanum, afmælinu, kringlunni eða hvar sem er hjálpar oftast ekkert. Ein af ástæðunum er sú að þegar kvíðinn tekur yfir okkur þá fer heilinn okkar í árásar eða flótta gírinn og rökhugsun minnkar. Það getur því verið afskaplega erfitt fyrir barn að hugsa rökrétt þegar kvíðinn er sem mestur. Það getur því hentað betur að hjálpa barninu að taka pásu og draga djúpt andann til að róa taugakerfið. Þegar barnið hefur róast er hægt að finna mögulegar lausnir á vandanum.

Áhyggjur geta verið góðar 😉

Sum börn brjóta sig niður fyrir það að hafa áhyggjur og halda að eitthvað sé að þeim. Fyrir þau getur virkað vel að læra um áhyggjur og hvaða gagn við höfum haft af áhyggjum í tímans rás. Gott getur verið að segja frá því þegar forfeður okkar þurftu að vera á varðbergi fyrir hættulegum dýrum. Áhyggjur geta virkað sem tæki til að hjálpa okkur að lifa af, einhvers konar varnarkerfi. Áhyggjurnar kveikja á viðvörunarbjöllum og við reynum að komast úr hættu. En stundum geta bjöllurnar hringt þegar engin hætta steðjar að og mikilvægt er að reyna að minnka slíkar falshringingar.

Leyfum kvíðanum að „lifna við"

Að hunsa kvíða hjálpar sjaldnast. Fyrir börn getur hentað vel að persónugera kvíðann, gera kvíðann að manneskju eða fígúru. Hægt er að fræða barnið um að Kalli kvíði eða Kvíðaormurinn eigi heima í „gamla" heilanum og átti að hjálpa okkur að lifa af þegar við bjuggum í hellum. Stundum er Kvíðaormurinn aðeins of fjörugur og alltaf að láta vita af sér og er þá mikilvægt að reyna að koma vitinu fyrir hann og róa hann.

Gott er fyrir börn að muna það að áhyggjur eru leið heilans til að bjarga okkur ef við erum í einhvers konar hættu. Áhyggjur sjá til þess að við tökum eftir öllu í kringum okkur svo ekkert hættulegt fari fram hjá okkur. Við gerum þó stundum mistök, höldum til dæmis að trjágrein sé snákur. Í slíkum tilfellum er mikilvægt að prófa að vera spæjari, grípa hugsanirnar þegar þær birtast, finna sönnunargögn, með og á móti og jafnvel fara í rökræðukeppni við Kalla kvíða eða Kvíðaorminn.

Að segja barni að hafa engar áhyggjur minnkar oftast ekki áhyggjurnar. Að leyfa barni að hafa áhyggjur og lýsa þeim fyrir foreldrunum í ákveðinn tíma á dag (áhyggjutími) í t.d 10-15 mínútur getur verið hjálplegt. Í áhyggjutímanum tjáir barnið áhyggjur sínar skriflega eða munnlega (getur verið gaman að leyfa barninu að skrá áhyggjur niður á blað og geyma í áhyggjuboxi). Þegar áhyggjutíminn er liðinn er mikilvægt að kveðja áhyggjurnar og halda áfram með daginn. Af eigin reynslu þá hefur þessi aðferð reynst vel. Barn sem hefur miklar áhyggjur yfir daginn og er vant að tjá sig um allt milli himins og jarðar sem veldur því áhyggjum á það til að gleyma „litlum" áhyggjum þegar loksins er komið að áhyggjutímanum og þannig minnka áhrif kvíðans smátt og smátt.

Færum okkur frá HVAÐ EF yfir í HVAÐ ER

Við eigum það til að velta óorðnum hlutum mikið fyrir okkur t.d hvað gerist ef ég mismæli mig í tíma, hvað gerist ef Anna vill ekki vera með mér í dag.......? Rannsóknir sýna að það að einbeita sér að núinu og því sem raunverulega er að gerast en ekki öllu því sem gæti gerst hefur jákvæð áhrif á líðan. Núvitundaræfingar geta því haft jákvæð áhrif á börn.

Þegar börn hræðast eitthvað reyna þau mikið að forðast það sem þau hræðast t.d sleppa æfingu, afmæli, forðast hunda og annað. Mikilvægt er fyrir foreldra að aðstoða börnin við að nálgast það sem þau hræðast. Hægt er að gera það í þrepum svo barnið finni sjálft að það hafi ekkert að hræðast t.d sjá mynd af hundi, horfa á myndband af hundi, svo fara í almenningsgarð þar sem hundar gætu verið ......og að lokum kannski klappa hundi.

Þrátt fyrir margra ára reynslu fara þjálfaðir flugmenn ávallt í gegnum tékklista þegar eitthvað kemur upp á í flugi, því vitað er að þegar við erum í einhvers konar hættu eða teljum okkur í hættu þá virkar rökhugsun okkar ekki alltaf eins vel og hún getur. Það getur því verið gagnlegt að útbúa einhvers konar tékklista fyrir barn sem finnur fyrir kvíða t.d anda rólega og meta aðstæður.

Hér má finna áhugaverða síðu til að aðstoða börn við að komast yfir kvíða.

Elva Björk Ágústsdóttir

Náms- og starfsráðgjafi, (MS í sálfræði)

# data[].attributes.attachment_link.description
Á vefsíðunni PsychCentral má finna gagnlega grein eftir Renee Jain, um það hvað foreldrar geta gert fyrir barn sem upplifir kvíða Í greininni eru tekin saman gagnreynd ráð sem hafa reynst vel þegar kemur að því að bæta líðan kvíðafullra barna. Margir þekkja það eflaust að verða pirraðir og að finna fyrir vonleysi yfir kvíða barna...

# data[].attributes.attachment_link.title
Hvað get ég gert við of miklar áhyggjur? - Sjálfshjálparbók fyrir börn

# data[].attributes.attachment_link.description
Þrátt fyrir að kvíði sé algengasta sálræna röskunin hjá börnum og ungmennum þá eru um leið minnstar líkur á að barninu sé veitt viðunandi aðstoð, í samanburði við aðra erfiðleika. Börn með kvíða geta verið krefjandi í umönnun á heimilinu en einkennin eru ekki alltaf eins sýnileg út á við.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
„Ljósin verða að vera slökkt", „ég þoli ekki að vera ofan á, þá verður bumban svo áberandi", „brjóstin mín verða svo ljót þegar ég er ofan á" eða „ég þoli ekki þegar hann grípur um rassinn minn, því þá finnur hann hvað ég er með mikla appelsínuhúð".

Þessar setningar eru ekki skáldskapur heldur raunveruleg orð sem við höfum heyrt óteljandi sinnum frá konum í kringum okkur.

Lítið hefur verið rætt um líkamsmynd fullorðinna kvenna. Áherslan hefur lengi verið á unglinga en slæm líkamsmynd er of algeng meðal unglingsstúlkna. Rannsóknir sýna þó að líkamsmyndin er nokkuð stöðug í gegnum lífið ef ekki er unnið í því að bæta hana og geta því fullorðnar konur einnig verið ósáttar við útlit sitt. En það er þó algengt að áhersla á útlit breytist með aldrinum, konur verða meðvitaðri um að enginn er „fullkominn" og mikilvægi útlits minnkar.

Þegar líkamsmynd fullorðinna kvenna er skoðuð kemur í ljós að slæm líkamsmynd hefur mikil áhrif á kynlífið. Konum með mjög slæma líkamsmynd getur jafnvel þótt kynlíf kvíðavekjandi atburður. Slæm líkamsmynd getur haft mjög neikvæð áhrif á upplifun kvenna af kynlífi.

Rannsóknir á tengslum líkamsmyndar kvenna og kynlífs hafa til að mynda sýnt fram á það að konur með slæma líkamsmynd eru ólíklegri til að tjá langanir sínar og fá fullnægingu. Í rannsókn Dr. Jill Hagen og Thomas F. Cash frá árinu 1991 kom í ljós að 73% kvenna með góða líkamsmynd fengu fullnægingu í samförum en aðeins 42% kvenna með slæma líkamsmynd fengu fullnægingu.

Erfiðleikar við að njóta kynlífs hefur verið tengt við einhvers konar sjálfseftirlit eða spectatoring. Spectatoring er hugtak sem Masters og Johnson, hinir frægu brautryðjendur í kynfræðirannsóknum, komu fram með í kringum árið 1970. Það felur í sér að einstaklingur einblíni á eigin líkama og útlit í kynlífi líkt og hann sé aðili sem fylgist með athöfninni en ekki beinn þátttakandi. Á sama tíma getur viðkomandi átt erfitt með að njóta kynlífsins þar sem hann er upptekinn af því að „fylgjast með" eigin útlitsgöllum.

Margar konur kannast við áhyggjur þegar kemur að kynlífi. Sumar vilja hafa ljósin slökkt svo makinn sjái ekki líkamann, aðrar velja ákveðnar stellingar eingöngu vegna útlits, þ.e óttast að „útlitsgallar" sjáist í ákveðnum stellingum, sumar eiga erfitt með að njóta kynlífsins því hugurinn reikar annað og þá oft að útlitinu og hinum meintu göllum og aðrar dreyma um aukið kynlíf þegar „auka" kílóin eru farin.

Margar telja lausnina vera að breyta útlitinu. Eru vissar um að kynlífið verði betra þegar "auka"kílóin eru farin eða maginn orðinn stinnari. Í einhverju tilvikum getur það átt við en vitað er að konur geta upplifa óánægju með útlit sitt óháð því hvernig þær líta út. Slæm líkamsmynd finnst hjá grönnum konum sem og feitum, hjá brjóstalitlum konum sem og hjá þeim sem eru með stór brjóst. Það er því betra að einbeita sér að því að bæta líkamsmyndina en að vera í endalausri vinnu við það að breyta útlitinu.

Að bæta líkamsmyndina felur meðal annars í sér að einblína ekki á óraunhæfar fyrirmyndir eins og „fótósjoppaðar" fyrirsætur og hætta að horfa á eigin líkama í gegnum linsu þröngra útlitsviðmiða. Einnig má vinna með neikvæðar hugsanir um eigið útlit, til dæmis með jákvæðu sjálfstali eða hreinlega með því að ræða við makann um áhyggjurnar. Yfirleitt eru áhyggjur kvenna af því hvað elskhuganum finnst um líkamann ekki á rökum reistar. Sumum reynist vel að ná sátt við líkama sinn með því að hugsa vel um hann og einblína á heilsu umfram holdafar. Með því að sjá fegurðina í fjölbreyttum líkamsgerðum má bæta líkamsmyndina og þar með kynlífið.

Elva Björk Ágústsdóttir og Sólrún Ósk Lárusdóttir sálfræðimenntaðir líkamsvirðingarsinnar 🙂

Heimildir:

Alvear, M. 2013. Is your body image getting in the way of your sex life? Huffington Post. ( http://www.huffingtonpost.com/mike-alvear/is-your-body-image-gettin_b_3230731.html)

Cash, T. F. 2009. The body image workbook. An eight-step program for learning to like your looks. (2. útgáfa). Oakland: New Harbinger Puplications, Inc.

Faith, M.S., og Schare, M. L. 1993. The role of body image in sexually avoidant behavior. Archives of sexual behavoir. (22), 4.

Pujols, Y., Meston, C. M., og Seal, B. N. 2009. The association between sexual satisfaction and body image in women. The journal of sexual medicine. Útg. 7. Issue 2.

Tiggemann, M. 2004. Body image across the adult life span: stability and change. Body Image, útg. 1. (1).

# data[].attributes.attachment_link.description
„Ljósin verða að vera slökkt", „ég þoli ekki að vera ofan á, þá verður bumban svo áberandi", „brjóstin mín verða svo ljót þegar ég er ofan á" eða „ég þoli ekki þegar hann grípur um rassinn minn, því þá finnur hann hvað ég er með mikla appelsínuhúð".

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
kvíði barna og unglinga | Reykjavík | Litla Kvíðameðferðarstöðin

# data[].attributes.attachment_link.title
kvíði barna og unglinga | Reykjavík | Litla Kvíðameðferðarstöðin

# data[].attributes.attachment_link.description
Litla Kvíðameðferðarstöðin er sérhæfð sálfræðistofa fyrir börn og ungmenni með kvíða, þunglyndi eða annan tilfinningavanda.

# data[].attributes.body
Börn og ungmenni þurfa á stuðning foreldra sinna að halda þegar kemur að skóla og
heimanámi. Hér eru nokkur góð ráð:
Vertu í nánu sambandi við skólann – fylgstu með á Mentor/Námsfús
· Stuðlaðu að friði og ró.
· Hvettu barnið til að læra ekki of seint á kvöldin.
· Muna að æfingin skapar meistarann.
· Einbeiting eykur árangur.
· Barnið þarf að skilja verkefnið.
· Talaðu jákvætt um heimanámið.
· Gættu þess að gera ekki samanburð.
· Kenndu barninu að bera ábyrgð á námi sínu (aldrei of oft sagt!)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Á alþjóðadegi læsis er vert að vekja athygli á nýfengnum aðgangi Hljóðbókasafns Íslands að alþjóðlegu bókaveitunni ABC (Accessible Books Consortium). ABC geymir efni á yfir 80 tungumálum fyrir fólk með prentleturshömlun og er ætlað að einfalda stofnunum sem þjónusta þann hóp að skiptast á bókum innbyrðis, lánþegum sínum til heilla. Stærstu flokkarnir eru ... Meira

# data[].attributes.attachment_link.description
Forsíða Hljóðbókasafns Íslands. Hlutverk safnsins er að gera sem mest prentað efni aðgengilegt fyrir þá sem ekki geta lesið venjulegt prentað letur.

# data[].attributes.attachment_link.description
1.Gefðu barninu þínu tíma Sex góð ráð 2, „Stattu barnið þitt að" góðri hegðun Staðreyndir: *Rannsóknir sýna að samvera foreldra og barna/unglinga hefur jákvæð áhrif á líf barna og unglinga. *Minni líkur eru á því að unglingar leiðist út í vímuefnanotkun, séu þeir í góðum tengslum við foreldra sína eða forráðamenn.

# data[].attributes.attachment_link.description
Að takast á við unglingsárin Hvenær byrjar barnið mitt að verða unglingur? Margir unglingar „tilkynna" unglingsárin með tilþrifamiklum breytingum á hegðun og þá aðallega í kringum foreldra sína. Þeir draga sig frá mömmu og pabba og verða mun sjálfstæðari. Þau verða fljótt meðvituð um ef þau eru ekki eins og jafnaldrar sínir, sem getur valdið þjáningu og ágreiningi við foreldra.

# data[].attributes.attachment_link.description
Helstu áhættuhópar átröskunarsjúkdóma eru: Helstu áhættuhópar átröskunarsjúkdóma eru: * Stelpur/konur á aldrinum 13-25 ára. * Íþróttafólk sem stundar fimleika, sund, frjálsar, ballet og dansíþróttir. * Strákar yngri en 20 ára, eru í mestir hættu á að þróa með sér vöðvafíkn. Staðreyndir: * Átröskunarsjúkdómar geta þróast í að verða lífshættulegir.

# data[].attributes.attachment_link.description
Lífeðlisfræðileg rök Hvað er til ráða? Breytt fjölskyldumynstur og tímaskortur foreldra er ein stærsta þjóðfélagsbreyting okkar tíma. Sérfræðingar telja að of fáar samverustundir fjölskyldunnar, auk aukins afskiptaleysis foreldra af unglingum, sé ein helsta ástæða þess að börn leiðist út í neyslu fíkniefna, sem leiðir af sér meira ofbeldi.

# data[].attributes.headline
Ertu í vandræðum með skjátímann og tölvnotkun á heimilinu?

# data[].attributes.subject
Ertu í vandræðum með skjátímann og tölvnotkun á heimilinu?

# data[].attributes.body
1. Allt sem þú gerir á Netinu endurspeglar hver þú ert.

2. Komdu fram við aðra eins og þú vilt láta koma fram við þig.

3. Ekki taka þátt í neinu sem þú veist ekki hvað er.

4. Mundu að efni sem þú setur á Netið er öllum opið, alltaf.

5. Þú berð ábyrgð á því sem þú segir og gerir á Netinu.

# data[].attributes.body
Nokkur gagnleg tól fyrir foreldra

# data[].attributes.attachment_link.title
Hvaða ráð myndir þú gefa foreldrum og uppalendum?

# data[].attributes.attachment_link.description
Hafa ber í huga að mikil tölvunotkun þarf ekki alltaf að vera ávísun á tölvufíkn. Það eru afleiðingarnar sem eru besti vísirinn á hvort vandamál sé til staðar eða ekki. Einkenni ungmenna og fullorðinna eru aðeins frábrugðin en það eru nokkur atriði sem allflestir tölvufíklar eiga sameiginlegt.

# data[].attributes.headline
Einkenni leslindu sem þú vissir ekki um!

# data[].attributes.subject
Einkenni leslindu sem þú vissir ekki um!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lesblindueinkenni geta verið gríðarlega breytileg, bæði milli einstaklinga og einnig getur verið dagamunur á lesblindum einstaklingi hvað þetta varðar.

Þó eru "klassísk" einkenni til staðar en einnig önnur sem alla jafna eru ekki tengd lesblindu. Sum gætu verið kunnuglegri en þig grunar!

Almennt

Virðist skýr, mjög greindur og vel máli farinn en slakari í lestri, skrift og stafsetningu en jafnaldrar almennt.

Stimplaður latur, vitlaus, kærulaus, óþroskaður, barnalegur, leggur ekki nógu hart að sér eða með hegðunarvandamál.

Er ekki ,,nógu langt á eftir" eða ,,nógu slakur" til að fá aðstoð í skóla og fellur því utan "radars".

Er með háa greindarvísitölu en útkoma á bóklegum prófum er léleg. Útkoma á munnlegum prófum er betri en á skriflegum prófum.

Telur sig heimskan, og hefur lélegt sjálfsálit. Felur eða hylmir yfir veikleika sína með snjöllum aðferðum; kemst auðveldlega í tilfinningalegt ójafnvægi út af lestri eða prófi í skólanum.

Býr yfir miklum hæfileikum í listum, leiklist , tónlist, íþróttum, meðferð véla, frásagnarlist, sölumennsku, viðskiptum, hönnun, byggingarlist og verkfræði.

Virðist detta út eða gleyma sér oft í dagdraumum; týnist auðveldlega eða missir tímaskyn.

Á erfitt með að halda athyglinni; virðist of- eða vanvirkur (dagdreyminn).

Lærir best með því að framkvæma, sjá, gera tilraunir, athuga, skoða og með sjónrænum áreitum.

Sjónskynjun, lestur og stafsetning

Kvartar yfir svima, höfuðverk eða magaverk meðan verið er að lesa.

Bókstafir, tölur, orð, raðir eða munnlegar útskýringar valda ruglingi hjá viðkomandi.

Endurtekur, ruglast á, bætir við, sleppir úr, víxlar stöfum, orðum og tölustöfum í lestri.

Kvartar yfir að finnast eða sjá stafi og texta hreyfast meðan á lestri og ritun stendur.

Virðist eiga við sjónræn vandamál að stríða þó svo að augnlæknir finni ekkert að augunum og sjóninni.

Mjög athugull eða vantar dýptar- og jaðarskyn.

Les og endurles með litlum árangri varðandi lesskilning.

Stafsetur samkvæmt hljóðaaðferð. Stafsetning mjög misjöfn.

Heyrn og mál

Hefur mjög góða (of mikla) heyrn; heyrir hluti sem ekki hafa verið sagðir eða sem aðrir hafa ekki heyrt; öll hljóð trufla viðkomandi.

Á erfitt með að koma hugsunum sínum í orð; talar í ókláruðum setningum; hikar; stamar undir álagi; mismælir sig þegar notuð eru löng orð eða víxlar setningarhlutum, orðum og atkvæðum þegar hann er að tala.

Ritun og hreyfifærni

Á í erfiðleikum með ritun eða að skrifa eftir upplestri; blýantsgrip óvenjulegt, rithönd misjöfn eða ólæsileg.

Klunnalegur, léleg samhæfing, lélegur í bolta- eða hópíþróttum; á í erfiðleikum með fín- og/eða grófhreyfingar; bíl-, sjó- eða flugveikur.

Getur verið jafnhentur og ruglast oft á hægri/vinstri, yfir/undir.

Stærðfræði og tímastjórnun

Á erfitt með að segja til um tímasetningu, stjórna tímanum, læra hluti þurfa að vera í ákveðinni röð (vikudagana, mánuði, margföldunartöfluna o.fl.), eða að vera stundvís.

Notar puttana eða önnur brögð við útreikninga í stærðfræði; veit svörin við dæmunum en getur ekki sýnt útreikning á blaði.

Kann að telja en getur átt erfitt með að telja hluti og eiga við peninga.

Getur reiknað talnadæmi en á erfitt með orðadæmi; á í erfiðleikum með algebru og flóknari stærðfræði.

Reiknum hraðar er þjálfunarnámskeið sem eflir hugarreikning, talnaskilning og margföldun.

Minni og hugsun

Man mjög vel það sem hann hefur upplifað (langtímaminni), staði og andlit.

Man illa atburðaröð, staðreyndir og atriði/upplýsingar sem viðkomandi hefur ekki upplifað.

Hugsar aðallega í myndum og tilfinningum, ekki með hljóðum eða orðum (lítið innra tal).

Minnistækni hentar lesblindum einstaklingum sérlega vel og margbætir getu þeirra til að læra staðreyndir utan að (s.s. nöfn og ártöl)

Hegðun, heilsa, þroski og persónuleiki

Sérstaklega óskipulagður eða áráttukennt skipulag.

Getur verið trúðurinn í bekknum, vandræðagemsi eða of hljóður.

Óvenju bráð- eða seinþroska (tala, skríða, ganga, reima skó).

Fær oft eyrnabólgu; viðkæmur fyrir mat (mataróþol), aukaefnum og efnavörum.

Sefur mjög fast eða mjög laust; vætir rúmið lengur en eðlilegt telst.

Sterk réttlætistilfinning; tilfinninganæmur; með fullkomnunaráráttu.

Mistök og einkennin aukast verulega ef viðkomandi kemst í uppnám, í tímaþröng, við tilfinningalegt álag eða veikindi.

Lesum hraðar er þjálfunarnámskeið fyrir nemendur í 1.-4. bekk sem fara hægt af stað í lestri, ruglast á stöfum, orðum eða þreytast fljótt við lestur.

Til skoðunar

Reiknum hraðar er þjálfunarnámskeið fyrir börn sem eiga erfitt með hugarreikning og margföldun eða telja á fingrum.

Ummæli

ummæli lesenda

# data[].attributes.attachment_link.title
Einkenni sem þú hafðir ekki hugmynd um að tengdust lesblindu. Eru einhver kunnugleg?

# data[].attributes.attachment_link.description
Lesblindueinkenni geta verið gríðarlega breytileg, bæði milli einstaklinga og einnig getur verið dagamunur á lesblindum einstaklingi hvað þetta varðar. Þó eru "klassísk" einkenni til staðar en einnig önnur sem alla jafna eru ekki tengd lesblindu. Sum gætu verið kunnuglegri en þig grunar!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Þekkir þú algeng einkenni lesblindu? Sum þeirra eru lúmsk og kunna að koma á óvart, en eru oftast augljós eftir á. Hver eru þau?

Lesblinda er samansafn einkenna. Lesblinda er ekki sjúkdómur, við greinum hana því ekki með einföldum hætti eins og blóðprufu. Og það sem meira er, lesblindueinkennin geta verið afar breytileg milli einstaklinga.

Og til að gera þetta enn fjölbreyttara, þá eru einkennin einnig breytileg hjá sama einstaklingnum.

1. Erfiðleikar með tákn

Flestir lesblindir nemendur eiga erfitt með tvívíð tákn. Einkum þau sem líkjast öðrum táknum, s.s. b og d, o og ó. Stafaruglingur er reyndar mjög algengur meðal byrjenda en hann rjátlast oft seint og illa af þeim sem síðar greinast lesblindir.

2. Erfiðleikar með að muna merkingu

Sum tákn hafa merkingu, s.s. "+" og "x". Að tengja merkingu við tákn reynist oft bæði erfitt og ruglingslegt.

3. Órói þegar einbeitingar er þörf

Lesblindur nemandi finnur oft til óróa og jafnvel svima þegar hann reynir að einbeita sér við eitthvað sem hann skilur illa. Hann getur verið djúpt sokkinn og rólegur þegar hann leirar eða leikur sér með legó eða teiknar, en iðar allur þegar hann reynir að lesa, skrifa eða reikna.

4. Erfiðleikar við að skilja merkingu huglægra orða

Orð sem fela í sér huglæga merkingu eiga það oft sameiginlegt að það er erfitt að sjá þau í huganum. Myndræn hugtök eins og "stóll" og "epli" festast fljótt og vel í minni, en orð með óljósa (bókstaflega!) merkingu festast seint og illa. Dæmi um slík orð geta verið orð tengd tíma (síðar, kortér, gengin), áttir (austur og vestur, hægri og vinstri, lóðrétt og lárétt) svo ekki sé minnst á algeng stærðfræðihugtök (nefnari, teljari, námundun ofl.).

5. Erfiðleikar við að læra raðir

Að læra röð krefst samfelldrar einbeitingar og athygli. Einstaklingur sem á erfitt með að halda athygli gefst oft upp á að læra raðir og af þeim sökum gengur oft hægt að læra runur eins og dagana, mánuðina, stafrófið og margföldun. Hafðu í huga að þessar runur samanstanda af ómyndrænum orðum sem gera þetta enn erfiðara.

6. Styrkleikar í sjónrænum, verklegum og skapandi greinum

Eitt helsta einkenni lesblindu er gott ímyndunarafl. Nemandinn á því oftast auðvelt með að sjá hluti fyrir sér. Þessi hæfileiki nýtur sín einna best í greinum þar sem hugur og hönd fá að njóta sín, s.s. smíði, handavinnu, matreiðslu.

7. Uppsker ekki eins og hann/hún sáir

Æfingin skapar meistarann. Ef barnið þitt reynir ítrekað að læra það sama og fylgir æfingunum samviskusamlega, en með litlum árangri, þá er líklegt að eitthvað sé að hamla framvindunni. Æfingar eru gríðarlega mikilvægar en ef þér finnst þú hjakka í sama farinu, þá er tilefni til að skoða málið betur.

Athugaðu að þetta er alls ekki tæmandi listi og er aðeins ætlað að gefa mynd af algengum einkennum lesblindu, því miklu skiptir að grípa inn í þá óheillaþróun sem lestrarörðugleikar eru sem allra fyrst.

Ummæli

ummæli lesenda

# data[].attributes.attachment_link.description
Þekkir þú algeng einkenni lesblindu? Sum þeirra eru lúmsk og kunna að koma á óvart, en eru oftast augljós eftir á. Hver eru þau? Lesblinda er samansafn einkenna. Lesblinda er ekki sjúkdómur, við greinum hana því ekki með einföldum hætti eins og blóðprufu. Og það sem meira er, lesblindueinkennin geta verið afar breytileg milli einstaklinga.

# data[].attributes.attachment_link.description
Póstlisti MenntamálastofnunarFáðu upplýsingar um viðburði,útgáfur o.fl. í pósti reglulega.

# data[].attributes.attachment_link.description
Fimmtudaginn 9. október verður brotið blað í sögunni þegar Stattu með þér!, fyrsta íslenska forvarnarmyndin gegn ofbeldi sem gerð hefur verið fyrir 10-12 ára börn, er frumsýnd í grunnskólum um land allt samtímis. Um er að ræða sjálfstætt framhald hinnar vinsælu og verðlaunuðu myndar Fáðu já!

# data[].attributes.body
Börn og unglingar - Minnst 60 mínútur daglega

# data[].attributes.headline
Góð ráð við svefnvanda barna og unglinga

# data[].attributes.subject
Góð ráð við svefnvanda barna og unglinga

# data[].attributes.attachment_link.title
Erna Sif Arnardóttir: Góð ráð við svefnvanda barna og unglinga

# data[].attributes.body
14 - 17 ára = 8 - 10 klst. á nóttu
6 - 13 ára = 9 - 11 klst. á nóttu

# data[].attributes.attachment_link.title
Göngutúr um nágrennið - nærir líkama og sál

# data[].attributes.attachment_link.description
Þetta er einmitt sá tími sem við verðum að huga sérstaklega vel að því að fá góða hreyfingu og útiveru. Ekkert er auðveldara en að klæða sig vel, fara í ullarsokka og góða skó, opna útidyrnar og leggja af stað.

# data[].attributes.attachment_link.title
Best fyrir börnin - Urður Njarðvík: Áráttuhegðun og kvíði

# data[].attributes.headline
ADHD síða - samansafn upplýsinga fyrir skóla og foreldra

# data[].attributes.subject
ADHD síða - samansafn upplýsinga fyrir skóla og foreldra

# data[].attributes.body
Til |  stuðnings börnum
og fullorðnum með athyglisbrest, ofvirkni og skyldar raskanir

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Vertu Snillingur!

Vöxtur, velgengni og árangur ADHD samtakanna byggir ekki síst á frjálsum framlögum og án þeirra væri kröftug starfsemi samtakanna ekki möguleg. Í tilefni af 35 ára afmæli ADHD samtakanna fá allir nýjir Snillingar stuttermabol, hannaðann af Hjalta Parelíusi að gjöf, sem þakklætisvott.
Vertu Snillingur - takk ADHD!

# data[].attributes.attachment_link.description
Vöxtur, velgengni og árangur ADHD samtakanna byggir ekki síst á frjálsum framlögum og án þeirra væri kröftug starfsemi samtakanna ekki möguleg. Í tilefni af 35 ára afmæli ADHD samtakanna fá allir nýjir Snillingar stuttermabol, hannaðann af Hjalta Parelíusi að gjöf, sem þakklætisvott. Vertu Snillingur - takk ADHD!

# data[].attributes.body
Minnispunktar fyrir foreldra og aðra uppalendur

# data[].attributes.attachment_link.title
Hrós-hrósi-hrós < Uppeldispistlar < Uppeldi og fjölskylda < Fræðsla | Heilsugæslan

# data[].attributes.attachment_link.description
Foreldrar eru líka oft óvissir um hvernig best sé að hrósa börnum, hversu mikið er heppilegt og hvort ekki sé hætta á að börn verði montin ef þeim er hrósað of mikið. Notkun ýmiss konar umbunar og þar á meðal hróss hefur verið mjög mikið rannsökuð, bæði hvaða áhrif þetta hefur á hegðun, líðan og samskipti fólks almennt og hvernig það dugar í uppeldi.

# data[].attributes.attachment_link.description
Hlutverk Greiningar- og ráðgjafarstöðvar ríkisins er að efla lífsgæði og bæta framtíð fatlaðra barna og unglinga og fjölskyldna þeirra.

# data[].attributes.body
fyrir sérstök börn til betra lífs

# data[].attributes.attachment_link.title
Sjónarhóll - fyrir sérstök börn til betra lífs - Forsíða

# data[].attributes.attachment_link.description
Að Sjónarhóli standa samtök sem láta sig hag langveikra og fatlaðra barna varða. Með stofnun Sjónarhóls rætist margra ára draumur um faglega og óháða ráðgjöf fyrir aðstandendur barna sem eiga við langvarandi veikindi og fötlun að stríða.

# data[].attributes.attachment_link.title
Lof mér að Falla | Frumsýnd 7. september

# data[].attributes.attachment_link.description
Ruby Bridges 1998 Full movie Ruby Bridges 1998 Full movie Ruby Bridges 1998 Full movie

# data[].attributes.attachment_link.title
Dagur útskýrir einhverfu - Einhverfa er alls konar

# data[].attributes.headline
 Er þetta ekki bara frekja? Samspil kvíða og hegðunarvanda barna

# data[].attributes.subject
 Er þetta ekki bara frekja? Samspil kvíða og hegðunarvanda barna

# data[].attributes.attachment_link.title
Urður Njarðvík: Er þetta ekki bara frekja? Samspil kvíða og hegðunarvanda barna

# data[].attributes.attachment_link.title
Erna Sif Arnardóttir og Ingibjörg Gunnarsdóttir: Börn og unglingar á yfirsnúningi

# data[].attributes.headline
Áhrif hugsana um eigið útlit á líðan ungmenna

# data[].attributes.subject
Áhrif hugsana um eigið útlit á líðan ungmenna

# data[].attributes.attachment_link.title
Andri Steinþór Björnsson: Áhrif hugsana um eigið útlit á líðan ungmenna

# data[].attributes.attachment_link.title
Best fyrir börnin - Urður Njarðvík: Batahorfur fyrir kvíða

# data[].attributes.attachment_link.title
Best fyrir börnin - Ræðum í stað þess að rífast

# data[].attributes.attachment_link.title
Best fyrir börnin: Ræðum í stað þess að rífast

# data[].attributes.attachment_link.title
Andri Steinþór Björnsson - Hvað er líkamsskynjunarröskun?

# data[].attributes.headline
Af hverju skiptir útlit máli? Áhrif hugsana á líðan

# data[].attributes.subject
Af hverju skiptir útlit máli? Áhrif hugsana á líðan

# data[].attributes.attachment_link.title
Af hverju skiptir útlit máli? Áhrif hugsana á líðan - Andri Steinþór Björnsson

# data[].attributes.body
Umfjöllun á rás 1

# data[].attributes.attachment_link.title
Í lesblindum einstaklingum býr mikill auður

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Greindarpróf Wechslers fyrir leikskólaaldur (WPPSI-R)
WPPSI-R prófið er notað til að meta vitsmunaþroska barna á aldrinum 3:0 til 7:3 ára. Í því eru tíu ólík undirpróf, sem reyna á þekkingu, verklagni, orðaforða o.fl. Sum undirprófin krefjast málskilnings og málnotkunar. Önnur eru verkleg og leyst með því að handfjatla hluti, púsla og teikna. Niðurstöður (mælitölur) fást fyrir mál-, verk- og heildargetu. Meðalgeta barna er á bilinu 85 til 115 þegar um mælitölur er að ræða en 7-13 fyrir stök undirpróf. Árangur barna er borinn saman við árangur íslenskra jafnaldra.

Greindarpróf Wechslers fyrir börn - fjórða útgáfa (WISC-IV)
WISC-IV prófið veitir mikilvægar upplýsingar um vitsmunaþroska barna á aldrinum 6:0 til 16:11 ára. Notuð eru tíu ólík undirpróf, þar sem leysa á ýmis verkefni sem reyna á almenna greind og sértækari þætti. Verkefni eru t.d. tengd orðaforða, röksemdafærslu, minni o.fl. Undirprófin flokkast í fjóra þætti, Málstarf, Skynhugsun, Vinnsluminni og Vinnsluhraða. Fyrir þessa þætti og heildarútkomu fást niðurstöður í mælitölum. Meðalgeta barna er á bilinu 85 til 115 þegar um mælitölur er að ræða en fyrir stök undirpróf er meðal frammistaða á bilinu 7-13. Árangur barna er borinn saman við árangur íslenskra jafnaldra.
Bayley þroskapróf fyrir börn - þriðja útgáfa (Bayley-III)

Bayley-III metur vitsmuna-, mál- og hreyfiþroska barna sem eru yngri en 3:6 ára. Með því að leggja fyrir verkefni er metið hvernig barninu gengur að skilja samhengi hluta og vinna úr ýmsum upplýsingum (vitsmunahluti), skilja mál og tjá sig (málhluti) og leysa verkefni sem krefjast fín- og grófhreyfinga (hreyfihluti). Þroskatölur fást fyrir prófhlutana þrjá og er meðalgeta barna á bilinu 85-115. Geta barnsins er borin saman við getu bandarískra jafnaldra.

Annar þroski og dagleg færni
Spurningalisti um færni barna við daglega iðju (FBDI)
FBDI er spurningalisti sem aflar upplýsinga um þátttöku og færni barna við ýmsar daglegar athafnir. Spurt er um þætti sem lúta að eigin umsjá, leik og tómstundaiðju, þátttöku í skólastarfi, skynjun og hreyfingum auk handbeitingar og fínhreyfivinnu.
Þroska- og færnikvarðinn Hawaii Early Learning Profile (HELP)
HELP er markbundinn kvarði fyrir börn á aldrinum 0-3 ára. Hann skiptist í sex mismunandi hluta sem lúta að þroska og færni. Þessir hlutar eru: Vitsmunaþroski, Máltjáning, Grófhreyfiþroski, Fínhreyfiþroski, Félagsþroski og Sjálfshjálp. HELP nýtist einnig fyrir eldri börn með víðtæka hreyfihömlun og börn sem ekki er unnt að leggja fyrir stöðluð fyrirmæli. Niðurstöður eru settar fram sem aldursviðmið. Geta barnsins er borin saman við getu bandaríska jafnaldra.
Birting skynjunar hjá ung- og smábörnum (ITSP: Infant/Toddler Sensory Profile,)
Matslistinn nýtist til að fá mynd af skynúrvinnslu ung- og smábarna á aldrinum 0-36 mánaða. Metin er hegðun barnsins sem og viðbrögð við skynáreitum sem eru hluti af daglegum aðstæðum. Foreldrar merkja við hversu oft staðhæfingar matslistans eiga við. Matstækið er staðalbundið og viðmið eru bandarísk.
Íslenski þroskalistinn & Smábarnalistinn
Á Íslenska þroskalistanum og Smábarnalistanum eru spurningar um tvo þroskaþætti, hreyfiþroska og málþroska, sem ætlast er til að aðal umönnunaraðili svari. Í Smábarnalistanum eru spurningar um börn á aldrinum 15-38 mánaða og í Íslenska þroskalistanum eru spurningar um börn á aldrinum 3-6 ára. Heildarþroskatala og mælitölur Hreyfi- og Málþáttar eru á kvarða þar sem meðalgeta barna er á bilinu 85 til 115. Svörin eru borin saman við svör íslenskra mæðra jafngamalla barna.
Málþroskakönnun ASEBA (LDS: Language Development Scale)
LDS-hluti CBCL/1½-5 listans (sjá undir Hegðun, líðan: Spurningalisti um atferli barna) gefur ákveðna mynd af máltöku barna á aldrinum 18 til 36 mánaða. Þar merkja foreldrar við þau orð á orðalista sem barnið notar, svara spurningum sem tengjast máltöku og nefna dæmi um setningar sem barnið segir. Orðaforði og setningabygging/myndun barnsins eru borin saman við getu bandarískra jafnaldra.
Færnipróf Millers (M-FUN: Miller function and participation scales
M-Fun er staðalbundið próf ætlað 2;6 til 7;11 ára börnum. Prófinu er skipt í tvö aldursbil (2;6-3;11 og 4;0-7;11). Prófið er hannað til þess að greina færni barns við að samhæfa sjón og hreyfingar, fínhreyfingar og grófhreyfingar og er skipt niður í þessa þrjá hluta. Leggja má hlutana fyrir hvern fyrir sig eða alla saman. Niðurstöður fást fyrir hvern matshluta og eru settar fram í mælitölum og hundraðsröðum. Einnig fylgja matstækinu matslistar fyrir foreldra og kennara til þess að meta þátttöku í heima- og skólaumhverfi. Viðmið eru bandarísk.
Hreyfiþroskapróf fyrir börn (Movement ABC-2: Movement Assessment Battery for Children -2)
M-ABC2 er staðalbundið hreyfiþroskapróf ætlað 3-16 ára börnum. Prófinu er skipt í þrjú aldursbil (3-6; 7-10; 11-16). Lagt er mat á þrjá þroskaþætti: Fínhreyfingar og fingrafimi, Sambeitingu sjónar og hreyfinga, Jafnvægi í kyrrstöðu og á hreyfingu. Niðurstöður eru settar fram í staðaltölum og er meðalgeta barna á bilinu 7-13. Einnig fást niðurstöður í hundraðsröð þar sem 50 er miðgildið. Viðmið eru bresk.
Færnipróf fyrir börn (PEDI: Pediatric Evaluation of Disability Inventory)
PEDI er færnipróf fyrir börn á aldrinum 6 mánaða til 7:6 ára. Upplýsinga er aflað með viðtali við foreldra eða aðra sem annast barnið. Færni við eigin umsjá, hreyfi- og félagsfærni er metin auk þess sem sú aðstoð sem barnið fær er könnuð og hvaða hjálparbúnaður er notaður. Niðurstöður eru gefnar upp í staðaltölum (meðaltal 50 ± 10) og kvörðuðu gildi sem sýnir breytingar yfir tíma. Matstækið er að hluta þýtt og staðfært á íslensku.
Birting skynjunar (SP: Sensory Profile)
Matslistinn nýtist til að fá mynd af skynúrvinnslu barna á aldrinum 3-10 ára. Metin er hegðun barnsins sem og viðbrögð við skynáreitum sem eru hluti af daglegum aðstæðum. Foreldrar merkja við hversu oft staðhæfingar matslistans eiga við. Niðurstöður gefa vísbendingar um skynþröskuld barnsins og þörf fyrir aðlögun viðfangsefna og umhverfis. Matstækið er staðalbundið og viðmið eru bandarísk.

Hegðun, líðan
K-SADS greiningarviðtal
K-SADS er hálf staðlað greiningarviðtal, byggt á greiningarviðmiðum DSM-IV. Því er einkum ætlað að greina ofvirkniröskun, en jafnframt skima og skoða nánar aðra erfiðleika tengda hegðun og líðan hjá börnum og unglingum. K-SADS hefur víða verið notað erlendis og hér á landi m.a. hjá Barna- og unglingageðdeild Landspítala-Háskólasjúkrahúss.
ADIS greiningarviðtal
ADIS er staðlað greiningarviðtal, byggt á greiningarviðmiðum DSM-IV. Því er einkum ætlað að greina kvíðaraskanir barna og unglinga, en jafnframt ofvirkni/hvatvísi og athyglisbrest, hegðunarvanda, mótþróa, depurð, og fleira.

ÞHS gefur út viðtalshefti á íslensku og heldur ADIS námskeið fyrir fagfólk.
Matslisti um hegðun á heimili (HSQ)
Listinn er ætlaður aldrinum 4-11 ára og samanstendur af örstuttum lýsingum á 16 dæmigerðum aðstæðum á heimilum. Foreldrar meta hve margar þeirra valda barninu erfiðleikum og hversu miklum, á kvarðanum 1-9 (frá vægum erfiðleikum til mikilla). Svör eru borin saman við það sem vitað er um svör foreldra íslenskra barna.
Matslisti um mótþróaröskun
Á mótþróaröskunarlistanum eru talin upp 9 atriði sem samrýmast einkennum í DSM-IV & ICD-10 greiningarkerfunum. Faðir, móðir og/eða annað fólk sem þekkir barnið, meta hve mörg atriðanna eiga við það. Sé merkt við fleiri en 3 atriði er talin ástæða til að skoða vanda barnsins nánar.
Ofvirknikvarði (ADHD Rating Scale)
Með ADHD listanum eru metin einkenni um ofvirkni og athyglisbrest. Þau einkenni sem spurt er um samsvara greiningaratriðum í DSM-IV greiningarkerfinu. Svör foreldra og kennara eru borin saman við það sem vitað er um svör foreldra og kennara íslenskra og bandarískra barna og unglinga á aldrinum 4-16 ára.
Spurningalisti um atferli barna (CBCL&TRF fyrir 1½-5 ára eða CBCL&TRF fyrir 6-18 ára)
Listarnir gefa vísbendingar um ýmis einkenni í dagfari barna sem tengjast líðan þeirra og hegðun, svo sem hlédrægni, depurð, erfið hegðun, einbeitingarerfiðleikar.Foreldrar (CBCL) og kennarar (TRF) svara spurningalistunum. Svörin eru borin saman við svör foreldra bandarískra barna og kennara.
Spurningar um styrk og vanda (SDQ: Strength and Difficulties Questionnaire)
SDQ listinn gefur vísbendingar um hegðun, tilfinningar og félagsleg samskipti barna 5 ára og eldri. Svör fullorðinna er þekkja barnið vel eru borin saman við svör foreldra og kennara íslenskra barna. Gefin eru heildarstig, auk þess sem stig fást fyrir undirkvarða sem taka til ofvirkni, erfiðleika í, tilfinningum og samskiptum við jafnaldra, auk hæfni í félagslegum samskiptum.

# data[].attributes.attachment_link.description
Greindarpróf Wechslers fyrir leikskólaaldur (WPPSI-R) WPPSI-R prófið er notað til að meta vitsmunaþroska barna á aldrinum 3:0 til 7:3 ára. Í því eru tíu ólík undirpróf, sem reyna á þekkingu, verklagni, orðaforða o.fl. Sum undirprófin krefjast málskilnings og málnotkunar. Önnur eru verkleg og leyst með því að handfjatla hluti, púsla og teikna.