# data[].attributes.headline
น้อยกว่าหนึ่งนาที

# data[].attributes.body
น้อยกว่าหนึ่งนาที

# data[].attributes.headline
อาณาจักรโบราณในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

# data[].attributes.subject
อาณาจักรโบราณในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

# data[].attributes.body
1) อาณาจักรโคตรบูรณ์(พุทธศตวรรษที่ 12-16) มีศูนย์กลางอยู่ที่นครพนมมีอาณาเขตครอบคลุมพื้นที่ภาคตะวะนออกเฉียงเหนือ ตลอดจนดินแดนฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขง
เรื่องราวของอาณาจักรโคตรบูรณ์ปรากฏอยู่ใน “ตำนานอุรังคธาตุ”ที่กล่าวถึงความเป็นมาของชุมชนในอาณาจักร และประวัติการสร้างพระธาตุพนม อาณาจักรโคตลบูรณ์ได้รับอิทธิพลจากอินเดียมีการปกครองโดยกษัตริย์นับถือพระ พุทธศาสนานิกายเถรวาทตามแบบทวารวดีและมีความเชื่อพื้นเมืองเรื่องการนับถือ สิ่งศักดิ์สิทธิ์และการบูชาพญานาคศาสนสถานที่สำคัญของอาณาจักร คือ พระธาตุพนม
2) อาณาจักรอิศานปุระ(พุทธศตวรรษที่ 12-18) หรืออาณาจักรขอมรุ่งเรืองขึ้นในสมัยพระเจ้าอิศานวรมัน เรื่องราวของอาณาจักรอิศานปุระหรือเจนละ ปรากฏอยู่ในจดหมายเหตุจีนราชวงศ์ต่างๆและในยันทึกของราชทูตจีน ชื่อ โจว ต้ากวน เขียนบันทึกเรื่องราวของอาณาจักรเจนละไว้ในชื่อ “บันทึกว่าด้วยขนบธรรมเนียมประเพณีของเจนละ” สมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 เป็นยุคที่อาณาจักรขอมเป็นปึกแผ่นและเจริญรุ่งเรืองทางด้านศิลปะวิทยาการสูง สุด มีการสร้าง ศาสนสถานเป็นปราสาทหินขนาดใหญ่ขึ้นหลายแห่ง เช่น ปราสาทนครธม ปราสาทตาพรหม ปราสาทหินพิมายจังหวัดนครราชสีมา ปราสาทหินพนมรุ้ง ปราสาทเมืองต่ำ จังหวัดบุรีรัมย์ ปราสาทศรีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์ พระปรางค์สามยอด จังหวัดลพบุรี ปราสาทเมืองสิงห์ จังหวัดกาญจนบุรี เป็นต้น อาณาขอมได้เผยแพร่อารยธรรมไปยังรัฐที่อยู่ใกล้เคียงหลายด้าน ทั้งด้านการปกครอง ได้แก่ การปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ความเป็นสมมติเทพของกษัตริย์ ระบบขุนนางการปกครองแบบจตุสดมภ์ และกฎหมายพระธรรมศาสตร์
ด้านศาสนาและความเชื่อได้แก่ ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู พระพุทธศาสนานิกายอาจริยวาทหรือมหายาน ดังจะเห็นได้จากโบราณสถานและโบราณวัตถุ เช่น ปราสาทหิน เทวรูปพระโพธิ์สัตว์ ศิวลึงค์ พระพุทธรูปปางนาคปรก ความเชื่อเรื่องพญานาค เป็นต้น

# data[].attributes.headline
อาณาจักรโบราณในภาคเหนือของไทย

# data[].attributes.subject
อาณาจักรโบราณในภาคเหนือของไทย

# data[].attributes.body
1. อาณาจักรโยนก   (พุทธศตวรรษที่ 12-19)

เป็นอาณาจักรที่เกิดก่อนอาณาจักรล้านนาอาณาจักรโยนก สถาปนาขึ้นโดย
พระเจ้า สิงหนวัติ มีศูนย์การปกครองอยู่ที่เมืองเชียงแสน(ปัจจุบันเป็นอำเภอ อยู่ริมฝั่งโขงในเขต
จังหวัดเชียงราย) อาณาจักรโยนกรุ่งเรืองมีกษัตริย์สืบต่อมาหลายพระองค์ จนถึงกษัตริย์พระองค์
หนึ่งทรงพระนามว่า พระเจ้าพังคราช เสียเอกราชให้แก่ขอมขอมยึดเมืองเชียงแสนแล้วเนรเทศ
พระเจ้าพังคราชออกไปอยู่เวียงศร๊ทวงปัจจุบันคือบ้านเวียงแก้ว ในเขตอำเภอแม่สายต่อมาโอรส
ของพระเจ้าพังคราชทรงพระนามว่าพระเจ้าพรหมเป็นมหาราชองค์แรกของไทยทรงกอบกู้เอกราช
คืนมาได้จากขอมและได้ทรงสร้างเมืองไชยปราการตรงใกล้แม่นํ้าฝาง และแม่นํ้ากก บรรจบกัน
ได้ประทับอยู่ที่นั่นตลอดจนพระชนม์ชีพของพระองค์เมื่อพระเจ้าพรหมสวรรคตอาณาจักรโยนก
ก็เสื่อมและสิ้นสุดลงลในพุทธศตวรรษที่ 17

2.อาณาจักรล้านนา หรือ ลานนา (พุทธศตวรรษที่ 19-25)

ผู้สถาปนาอาณาจักรนี้คือ พ่อขุนเม็งรายเป็นโอรสของพระเจ้า
ลาวเม็ง กษัตริย์หิรัญนครเงินยาง พ่อขุนเม็งรายประสูติ พ.ศ.1782 ทิวงคต  เมื่อพ.ศ.1860
ทรงสร้างเมืองเชียงรายเป็นครั้งแรก  เมื่อ  พ.ศ.1805  ทรงรวบรวมอาราจักรล้านนาให้เป็นปึกแผ่น
เมื่อทรงครองราช  ต่อจากพระราชบิดาในปี  พ.ศ.1802 ทรงยกกองทัพไปปราบหัวเมืองน้อยใหญ่
่ ในภาคเหนือย่านใกล้เคียง   ไว้ในอำนาจได้หมด ยกเว้นเมืองพะเยา ซึ่งพญางำเมืองครองอยู่ทรง
เป็นไมตรีด้วยกันและยังเป็นไมตรีกับพ่อขุนรามคำแหงมหาราชอีกด้วยโดยกษัตริย์ทั้ง 3 พระองค์
ได้ทรงกระทำสัตย์ปฎิญาณ ดื่มน้ำสัตยา  ณ ฝั่งแม่น้ำอิง ว่าจะเป็นมิตรสนิทแนบแน่นไม่เป็นศัตรู
ต่อกันภายหน้าทรงตีเมืองต่างๆไปเรื่อยๆ แล้วทรงสร้างเมืองใหม่ไปเรื่อยเช่นกันเริ่มจากเมืองเชียงราย
ที่ทรงสร้างเป็นเมืองแรก หลังจากนั้น  3-4 ปี  ก็ไปสร้างเมืองฝางจากนั้นก็วางแผนยึดครองแคว้น
หริภุญชัย โดยใช้อ้ายฟ้าหรือหมื่นฟ้า  หนีจากไปขอพึ่งพญายี่บา  เจ้าเมืองหริภญชัย  หมื่นฟ้าได้ทำอุบาย
ยุแหย่จนประชาชนหมดความศรัทธาในพญายี่บา พญาเม็งรายก็เข้ายึดเมืองไว้ได้ พญายี่บาจึงหนีไปอยู่
กับโอรสที่ครองเมืองลำปาง  หลายปีต่อมาโอรสของพญายี่บาได้กลับมาตีเมืองคืนให้กับบิดา แต่พ่ายแพ้
กลับไปและถูกจับตัวได้ที่ดอยขุนตาลจึงถูกปลงพระชนม์ที่นั่น พญาเม็งรายจึงยึดเมืองลำปางได้อีก เมื่อยึด
เมืองหริภุญชัยได้แล้วแต่ไม่ได้ครองที่นั่น   แต่ไปสร้างเมืองอีกเมืองหนึ่งชื่อ เวียงกุมกาม
( อยู่ในเขตอำเภอสารภี   ห่างจากเชียงใหม่ไม่มากนัก )

3.   แคว้นหริภุญชัย หรือ ลำพูน     (พุทธศตวรรษที่ 13-19)

เป็นเมืองที่เกิดขึ้น เนื่องจากการขยายอิทธิพลของอาณาจักรทราวดี
ประวัติมีว่าฤษีชื่อวาสุเทพเป็นผู้สร้าง  เมืองหริภุญชัยขึ้น   แล้วส่งทูตไปอัญเชิญพระนางจามเทวี
ราชธิดากษัตริย์ละโว้มาครองเมือง  พระนางจามเทวีนั้นมีพระสวามีเป็นเจ้าเมืองราม และมีเชื้อสายมอญ
เมื่อได้รับการเห็นชอบแล้วพระนางจามเทวีจึงเสด็จตามแม่น้ำเจ้าพระยา   เช้าแม่น้ำปิงไปยังหริภุญชัย
ขณะที่เสด็จไปนั้นพระนางทรงครรภ์ได้ 3 เดือนในการเสด็จไปได้นำพระมหาเถระพราหมณ์ บัณฑิต โหร
แพทย์และคฤหบดีที่มีทรัพย์สิน  ติดตามขึ้นไปด้วย เมื่อชึ้นไปเมืองหริภุญชัยแล้ว พระนางก็ประสูติโอรส
ฝาแฝด 2  พระองค์  องค์พี่มีนามว่า   มหันตยศ   องค์น้องมีนามว่า  อนันตยศ   เมื่อโอรสเจริญวัย
พระนางก็ยกราชสมบัติให้เจ้ามหันตยศครองเมืองหริภุญชัย  และพระนางเสด็จไปสร้างเมืองใหม่ลำปาง
หรือเขลางค์  ให้เจ้าอนันตยศครอง

# data[].attributes.headline
อาณาจักรโบราณในภาคกลางของไทย

# data[].attributes.subject
อาณาจักรโบราณในภาคกลางของไทย

# data[].attributes.body
1) อาณาจักรละโว้(พุทธศตวรรษที่12-18) ศูนย์กลางอยู่ที่เมืองละโว้หรือลพบุรีในปัจจุบัน ละโว้เป็นเมืองสำคัญหนึ่งในสมัยทวารวดี ตั้งอยู่ในบริเวณที่มีแม่น้ำสำคัญ 3 สายไหลผ่านคือ แม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำป่าสัก และแม่น้ำลพบุรีทำให้มีความอุดมสมบูรณ์ และมีเส้นทางติดต่อกับเมืองในลุ่มแม่น้ำป่าสัก ที่ราบสูงโคราช และเขตติดต่อกับทะเลสาบเขมร เป็นศูนย์กลางการติดต่อระหว่างชุมชนโดยรอบ ส่งผลให้ละโว้กลายเป็นชุมชนขนาดใหญ่ที่มีเศรษฐกิจดี เมื่อพวกขอมหรือเขมรขยายอิทธิพลเข้ามาในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา ละโว้ได้กลายเป็นเมืองประเทศราชของขอมและได้รับอารยธรรมของขอมด้วย
ด้านเศรษฐกิจ อาชีพสำคัญของชาวละโว้คือการเกษตร เพรามีพื้นที่อุดมสมบูรณ์และมีการติดต่อค้าขายกับชุมชนต่างถิ่น เช่น จีน อินเดีย หลักฐานที่แสดงถึงการติดต่อค้าขาย เช่น เครื่องถ้วยจีน และละโว้ยังได้ส่งทูตไปยังเมืองจีน โดยจดหมายเหตุจีนในพุทธศตวรรษที่17-19 เรียกละโว้ว่า “เมืองหลอหู”
ละว้าภายใต้อิทธิพลขอม พระพุทธศาสนานิกายมหายานและศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ได้เข้ามามีบทบาทในละโว้แทนพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท โดยเฉพาะในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (พ.ศ.1724-1861) มีการสร้างสถาปัตยกรรม และประติมากรรมตามความเชื่อในศาสนาเหล่านี้ เช่น พระปรางค์สามยอด ปรางค์แขก เทวรูปพระโพธิ์สัตว์อวโลกิเตศวร2) อาณาจักรทวารวดี (พุทธศตวรรษที่ 11-16) เป็นอาณาจักรสมัยประวัติศาสตร์ที่มีหลักฐานแน่นนอนแห่งแรกบนผืนแผ่นดินไทย เรื่องราวของทวารวดีปรากฏอยู่ในบันทึกการเดินทางของหลวงจีนอี้จิง ที่เรียกชื่อในบันทึกว่า “โถ-โล-โป-ตี้” ตั้งอยู่ในบริเวณลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาและอาจมีศูนย์กลางอยู่ที่จังหวัดนครปฐม เพราะพบเหรียญที่นครปฐมมีจารึกภาษาสันสกฤตว่า “ศรีทวารวตีศวรปุณย” แปลว่า “การบุญของผู้ใหญ่ศรีทวารวดี” ในการขุดค้นทางโบราญคดีที่เมืองนครชัยศรี (นครปฐม) ได้พบหลักฐานสมัยทวารวดีจำนวนมาก เช่น ธรรมจักรศิลา พระพุทธรูปศิลาขนาดใหญ่ประทับนั่งห้อยพระบาทปางแสดงธรรมรวมถึงโบราญสถานขนาดใหญ่
นอกจากนี้ยังมีการค้นพบจารึกโบราณที่เขียนด้วยภาษามอญได้รับอิทธิพลพระพุทธ ศาสนานิกายเถรวาท ศิลปวัฒนธรรมตลอดจนแบบแผนในการปกครองจากอินเดีย เกิดการผสมผสานจนเป็นอารยธรรมทวารวดีที่แพร่หลายไปยังภูมิภาคต่างๆของไทย ทางด้านศาสนาได้รับอิทธิพลจากพุทธศาสนาโดยเฉพาะนิกายเถรวาทจนทำให้ทวารวดี กลายเป็นอาณาจักรของชาวพุทธให้ความสำคัญต่อการทำบุญ ทั้งสถาปัตยกรรมทางพระพุทธศาสนาที่สำคัญในสมัยทวารวดีและยังปรากฏให้เห็นจน ปัจจุบัน คือ พระปฐมเจดีย์(องค์เก่า) ที่จังหวัดนครปฐม

# data[].attributes.headline
อาณาจักรโบราณในภาคใต้ของไทย

# data[].attributes.subject
อาณาจักรโบราณในภาคใต้ของไทย

# data[].attributes.body
1)อาณาจักรตามพรลิงค์ (พุทธศตวรรษที่ 13-18)

อาณาจักรตามพรลิงค์ อยู่ทางตอนใต้ของอาณาจักรพัน - พัน มีเมืองศรีธรรมราชเป็นเมืองสำคัญ สันนิษฐานว่ามีอายุอยู่ในระยะพุทธศตวรรษที่ 7 - 15 เคยเป็นเมืองขึ้นของอาณาจักรฟูนัน ต่อมาราว พ.ศ. 1318 เมืองศรีธรรมราชขึ้นอยู่กับอาณาจักรศรีวิชัย พุทธศตวรรษที่ 13 อาณาจักรลังกาสุกะตอนเหนือประเทศมีอิสรภาพและใช้นามว่าอาณาจักรตามพรลิงค์ ใช้ภาษาสันสกฤตเป็นภาษาราชการในราชสำนัก มีการติดต่อกับอาณาจักศรีวิชัยอย่างใกล้ชิด

พุทธศตวรรษที่ 14 - 15 ได้ขยายอาณาเขตอยู่ทางแถบบริเวณคอคอดกระของประเทศไทยปัจจุบัน ในปี พ.ศ. 1568 กองพันพวกโจฬะรุกรานยึดได้ดินแดนแถบตะกั่วป่า และนครศรีธรรมราช อาณาจักรตามพรลิงค์มีกษัตริย์ปกครอง ดังเช่นในปี พ.ศ. 1773 มีกษัตริย์ปกครองทรงพระนามว่า พระเจ้าธรรมราชจันทภานะ ในสมัยนี้ได้มีการติดต่อกับลังกาทางการทูตอย่างใกล้ชิด ปี พ.ศ. 1813 ได้ทำสงครามกับลังกา แต่ต้องพ่ายแพ้

2)อาณาจักรลังกาสุกะ (พุทธศตวรรษที่ 7-14)

อาณาจักรลังกาสุกะ ชื่อที่ปรากฏในพงศาวดารเมืองไทรบุรีเขียนว่า “ลังกาซู” อยู่ทางทิศใต้ของอาณาจักรตามพรลิงค์ ปรากฏชื่อในประวัติศาสตร์ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 7 สันนิษฐานว่าเป็นอาณาจักรที่เก่าแก่ที่สุดในแหลมมลายู

ตามพงศาวดารจีนกล่าวถึงอาณาจักรนี้ว่า เริ่มมีความสัมพันธ์ทางการทูตกับจีนเมื่อ พ.ศ.1052 อาณาจักรลังกาสุกะ มีตำนานการสร้างเมืองอยู่ 2 สำนวน ซึ่งต่างก็มีพื้นฐานมาจากพงศาวดารไทรบุรี “มะโรงมหาวงศ์” คือ สำนวนของพระยาอนุมานราชธน (เสฐียรโกเศศ) และสำนวนของนายปอล วิทลีย์ ซึ่งแปลเป็นภาษาอังกฤษจากวรรณคดีภาษามลายูชื่อ “ฮีกายัต มะโรงมหาวังศา”แต่ตำนานทั้งสองสำนวนต่างก็เล่าถึงกำเนิดของลังกาสุกะ เมืองเกดาห์(ไทรบุรี) และเมืองปัตตานีด้วยกัน แต่การดำเนินเรื่องต่างกันมากทำให้คิดว่าเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงลัทธิศาสนาที่นับถือ พงศาวดารก็มักจะถูกแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้เข้ารูปกับความเชื่อถือในลัทธิศาสนา ถ้าข้อความใดเป็นปฏิปักษ์ขัดกับทางลัทธิศาสนา ข้อความนั้นก็ต้องถูกตัดออก

ลักษณะเช่นนี้ปรากฏในพงศาวดารของประเทศต่างๆ แม้แต่ประเทศที่มีอารยธรรมสูงก็ไม่พ้นตัดเติมในทำนองนี้ เพราะชาวมลายูเดิมนับถือศาสนาพราหมณ์และพุทธศาสนา เมื่อภายหลังมาเปลี่ยนแปลงเป็นนับถือศาสนาอิสลาม พงศาวดารมลายูอย่างเรื่องมะโรงมหาวงศ์นี้ จึงไม่นับที่จะเอาเรื่องของศาสนาอิสลามแทรกลงในเรื่องที่เกิดก่อนลัทธิอิสลาม เรื่องราวของลังกาสุกะนี้มีปัญหามากเริ่มตั้งแต่การตั้งอาณาจักร เช่น ศาสตราจารย์หม่อมเจ้าสุภัทรดิศ ดิศกุล ทรงอ้างว่าจดหมายเหตุจีนของราชวงศ์เหลียง (พ.ศ. 1045 - 1099) กล่าวว่าลังกาสุกะได้ตั้งมาก่อนหน้านั้นมาแล้วตั้ง 400 ปี ซึ่งหมายความว่าได้ตั้งขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ 7 ซึ่งตรงกับความเห็นของศาสตราจารย์ฮอลล์

แต่ความเห็นของท่านทั้งสองนี้ศาสตราจารย์ปอล วีทลีย์ ผู้เชี่ยวชาญในเรื่องแหลมมลายูมีความเห็นแตกต่างออกไป และชื่อลังกาสุกะได้หายไปจากแผนที่แหลมมลายูตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 21

ฉะนั้น จึงเป็นแต่เพียงสันนิษฐานกันว่าการจะอยู่ที่ใดคงมีนักประวัติศาสตร์ค้นหากันใหม่ โดยอาศัยตำนานมะโรงมหาวงค์ทั้งสองสำนวนผสมผสานกัน นับว่าอาณาจักรลังกาสุกะเป็นอาณาจักรโบราณทางภาคใต้ที่ท้าทายให้นักประวัติศาสตร์ได้ค้นคว้าอย่างมาก

3) อาณาจักรตามพรลิงค์ (พุทธศตวรรษที่ 13-18) มีศูนย์กลางอยู่ที่นครศรีธรรมราช มีหลักฐานที่กล่าวถึงตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 8 โดยเอกสารอินเดียโบราณกล่าวถึงอาณาจักรตามพรลิงค์ในชื่อ “ตมลิง” “ตัมพลิงค์” เอกสารจีนสมัยราชวงศ์ถัง เรียกว่า “ถ่ามเหร่ง”สมัยราชวงศ์ซ่งเรียกว่า “ต่านหม่าลิ่ง” ต่อมาเรียกว่า “อาณาจักรนครศรีธรรมราช”
ด้านศาสนา พุทธศตวรรษที่ 18 พระเจ้าจันทรภานุศรีธรรมาโศกราชทรงยกทัพไปโจมตีลังกา 2 ครั้ง เพื่อแย่งชิงพระทันตธาตุจากลังกา ทำให้อิทธิพลของพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท ลัทธิลังวงศ์และศิลปะแบบลังกาเข้ามาเผยแผ่และฝังรากลึกอยู่ในอาณาจักรนครศรี ธรรมราช ศาสนวัตถุที่สำคัญ คือ พระบรมธาตุ จังหวัดนครศรีธรรมราชพระพุทธรูปประทับยืนสำริดปางประธานธรรม ทำให้นครศรีธรรมราชกลายเป็นศูนย์กลางสำคัญของการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในดินแดน ไทย ซึ่งพระสงฆ์จากนครศรีธรรมราชได้นำพระพุทธศาสนาลัทธิลังกาวงศ์ไปเผยแผ่ยัง กรุงสุโขทัยตั้งแต่สมัยพ่อขุนรามคำแหงมหาราช