# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het zijn dezelfde beelden als destijds. Een kind. Wijdopen, schitterende ogen die veel te groot zijn in verhouding tot het gezicht, de blik ongefocust in de verte alsof het niets meer ziet. Het rode, rechtop staande schaarse donshaar, de huidplooien die te ruim vallen om de armpjes, de absurd grote bolling van de buik met daaronder die magere beentjes, het scheenbeen messcherp boven de spierloze kuiten en de gezwollen voetjes. Zo ziet acute honger eruit, zo wordt een kinderlichaam uitgemergeld als het onvoldoende calorieën en eiwitten krijgt.

De beelden zijn identiek aan de foto's uit Biafra, de eerste uitgebreid in beeld gedocumenteerde hongersnood, ruim vijftig jaar geleden. Die hongersnood trof mij zo dat ik uiteindelijk besloot in Wageningen te studeren en sindsdien een belangrijk deel van mijn leven besteed heb aan de vraag hoe hongersnood, armoede en de gevolgen daarvan voor mens en milieu te voorkomen zijn.

Ik had niet gedacht dat we in 2018 zulke beelden opnieuw zouden zien. Jemen is niet de enige plek op aarde waar nu kinderen sterven van de honger. Maar op deze schaal is hongersnood vandaag de dag uniek. Sinds 2015 zijn in Jemen minstens 85.000 kinderen dood gehongerd. De VN schat het aantal mensen in het land dat met voedseltekort wordt bedreigd op 14 miljoen. De Jemenitische hongersnood is bewust gecreëerd, als wapen. Honger en armoede treffen de kwetsbaren die niet weg kunnen of juist al op de vlucht zijn.

Wie honger heeft, kan niet denken. Wie honger heeft, kan alleen maar dááraan denken, aan die knagende pijn, die angst voor de leegte, aan het gevecht om een handvol graan, een broodkorst. Wie honger heeft, gaat slapen gevuld door de zorg voor het eten van morgen. Honger vult het brein, ook letterlijk: een lege maag geeft het signaal 'honger' aan het brein. Vergeet heel even het effect van honger op de ouders, hun machteloosheid en schaamte. Maar een kínd met honger in de eerste levensjaren heeft voor altijd een fysieke en cognitieve achterstand, om over het psychologische trauma maar te zwijgen. Geen kind zou daarvan het slachtoffer mogen zijn.

De honger van anderen is moeilijk onder ogen te zien. De meeste mensen willen er liever niets mee te maken hebben. Je kunt er als eenvoudige burger immers niets aan doen. Het is de schuld van de strijdende partijen, nietwaar. En bovendien kun je die ngo's allemaal niet vertrouwen. Een druppel op de gloeiende plaat, of erger. „Het liefst zou ik met die oorlog helemaal niets te maken willen hebben. Kop in het woestijnzand steken en shi'ieten en sunnieten laten knokken tot de laatste erbij is neergevallen", zo worstelt ook Max Pam (de Volkskrant, 20 november).

Wanneer is een situatie wanhopig genoeg? Nu dus. Doe iets, waarde lezer. Geef aan organisaties als Unicef, Artsen zonder Grenzen, Flying Doctors, Save the Children, Global Alliance for Improved Nutrition (GAIN), Mercy Corps, het Rode Kruis of de Rode Halve Maan, of welke organisatie je maar geschikt lijkt. Ik ken alle terechte en onterechte bezwaren, ze zijn voorspelbaar. De genoemde organisaties zijn verre van perfect, en er kan ter plekke geld aan de strijkstok blijven hangen. Voedselhulp kan als wapen gebruikt worden door rebellen, of op de zwarte markt verkocht worden.

Maar toch: doe iets, laat dit niet passeren. Zwijg niet, kijk niet weg. Vergoelijk niet. Alleen al voor jezelf, want onverschillig wegkijken bij het lijden van anderen ondermijnt je eigen menselijkheid. Nooit meer Biafra of Jemen, zo simpel is het.

Louise O. Fresco is voorzitter van de Raad van Bestuur van Wageningen U&R en schrijfster.

# data[].attributes.attachment_link.description
Het zijn dezelfde beelden als destijds. Een kind. Wijdopen, schitterende ogen die veel te groot zijn in verhouding tot het gezicht, de blik ongefocust in de verte alsof het niets meer ziet. Het rode, rechtop staande schaarse donshaar, de huidplooien die te ruim vallen om de armpjes, de absurd grote bolling van de buik met daaronder die magere beentjes, het scheenbeen messcherp boven de spierloze...

# data[].attributes.attachment_link.title
Hallo Nederland gemist? Start met kijken op NPO Start

# data[].attributes.attachment_link.description
Hongersnood in Jemen moet onder de aandacht worden gebracht, Nederlandse en Belgische kinderen maken samen radio en kijkje in het kunstdepot van de overheid.

# data[].attributes.body
Uitleg jemen

# data[].attributes.attachment_link.description
Deze website maakt net zoals de meeste websites gebruik van cookies. Via deze cookies verzamelen wij informatie over uw bezoek en interesses. Op deze manier is het mogelijk om onze inhoud blijvend gratis aan te bieden en een gepersonaliseerde website en relevante advertenties te tonen. Zo houden we het voor u op elk moment interessant.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat doen we met Jemen? Met die vraag houden Babs Loos, Chinon Schouten, Tom de Voogd, Luka van Zutphen en Jarvie Peters, studenten Social Work Den Bosch, zich bezig. Samen met docent Loïc van Eyk organiseren de vijf studenten op 12 december een themadag over het land waar al sinds 2015 een dodelijke, stille oorlog woedt.
Het idee voor de themadag komt van Loïc van Eyk. "In het NRC zie ik vaak artikelen van Carolien Roelants over Jemen. Ik begon me af te vragen wat we konden doen, dus die vraag ben ik in mijn lessen gaan stellen." Hij vond studenten Babs, Chinon, Tom, Luka en Jarvie bereid om samen over het probleem na te denken. "Eerst hadden we geen idee wat er daar aan de hand was, het is weinig in het het nieuws", vertelt Jarvie. "Toen Loïc dat aan ons uitlegde, schrokken we en wilden we graag wat doen."

Jemen1212
De studenten besluiten een themadag te organiseren op 12 december: Jemen1212. "Daar nodigen we sprekers uit die een antwoord hebben op de vraag." Hoewel de studenten nog maar net bezig zijn, hebben ze al een indrukwekkende rij sprekers gestrikt: Sadet Karabulut, Tweede Kamerlid van de SP, arabist Lidwien Scheepers en vertegenwoordigers van diverse hulporganisaties.

In aanloop naar de themadag organiseren de studenten ook vijf workshops waar deelnemers worden aangemoedigd om zelf in actie te komen. De ideeën die hieruit voortkomen worden op 12 december gepresenteerd.

'We hadden geen idee wat er aan de hand was, het is weinig in het nieuws'

Veel pijn
Zahra* is eerstejaarsstudent bij Avans in Den Bosch en heeft veel familie wonen in het oorlogsgebied. Ze is door Loïc van Eyk uitgenodigd om de vijf studenten over de oorlog te vertellen, een indrukwekkend moment. "Laatst is een neef van mij omgekomen bij een bombardement. Hij rende een gebouw in om mensen te waarschuwen maar is toen zelf onder het puin bedolven." De studente is erg blij met de themadag. "Het voelt als erkenning van de hel die mijn familie doormaakt. Dat daar nu nog zo weinig aandacht voor is, doet veel pijn."

Vergeten oorlog
Jemen is een verscheurd land. Sinds 2015 strijden door Iran gesteunde Houthi-rebellen, lokale krijgsheren, extremistische groepen en het door Saudi-Arabië gesteunde regeringsleger om de macht. Hongersnood en dagelijkse bombardementen bedreigen het leven van zeker 14 miljoen Jemenitische burgers, de Verenigde Naties spreken van de grootste humanitaire crisis sinds de Tweede Wereldoorlog. Omdat Saudi-Arabië het land hermetisch afsluit komen er nauwelijks journalisten binnen om verslag te doen en krijgt de oorlog weinig aandacht.

Zelf meedoen
Wie zelf ook graag meedenkt over Jemen kan meedoen aan één van de vijf workshops over Jemen en natuurlijk naar de themadag op 12 december komen. Deze vindt plaats op Avanslocatie Hervenplein 2 in Den Bosch. Deelname is gratis.
*Omwille van Zahra's privacy is haar naam gefingeerd. Haar echte naam is bij de redactie bekend. Wat doen we met Jemen? Met die vraag houden Babs Loos, Chinon Schouten, Tom de Voogd, Luka van Zutphen en Jarvie Peters, studenten Social Work Den Bosch, zich bezig. Samen met docent Loïc van Eyk organiseren de vijf studenten op 12 december een themadag over het land waar al sinds 2015 een dodelijke, stille oorlog woedt.
Het idee voor de themadag komt van Loïc van Eyk. "In het NRC zie ik vaak artikelen van Carolien Roelants over Jemen. Ik begon me af te vragen wat we konden doen, dus die vraag ben ik in mijn lessen gaan stellen." Hij vond studenten Babs, Chinon, Tom, Luka en Jarvie bereid om samen over het probleem na te denken. "Eerst hadden we geen idee wat er daar aan de hand was, het is weinig in het het nieuws", vertelt Jarvie. "Toen Loïc dat aan ons uitlegde, schrokken we en wilden we graag wat doen."

Jemen1212
De studenten besluiten een themadag te organiseren op 12 december: Jemen1212. "Daar nodigen we sprekers uit die een antwoord hebben op de vraag." Hoewel de studenten nog maar net bezig zijn, hebben ze al een indrukwekkende rij sprekers gestrikt: Sadet Karabulut, Tweede Kamerlid van de SP, arabist Lidwien Scheepers en vertegenwoordigers van diverse hulporganisaties.

In aanloop naar de themadag organiseren de studenten ook vijf workshops waar deelnemers worden aangemoedigd om zelf in actie te komen. De ideeën die hieruit voortkomen worden op 12 december gepresenteerd.

'We hadden geen idee wat er aan de hand was, het is weinig in het nieuws'

Veel pijn
Zahra* is eerstejaarsstudent bij Avans in Den Bosch en heeft veel familie wonen in het oorlogsgebied. Ze is door Loïc van Eyk uitgenodigd om de vijf studenten over de oorlog te vertellen, een indrukwekkend moment. "Laatst is een neef van mij omgekomen bij een bombardement. Hij rende een gebouw in om mensen te waarschuwen maar is toen zelf onder het puin bedolven." De studente is erg blij met de themadag. "Het voelt als erkenning van de hel die mijn familie doormaakt. Dat daar nu nog zo weinig aandacht voor is, doet veel pijn."

Vergeten oorlog
Jemen is een verscheurd land. Sinds 2015 strijden door Iran gesteunde Houthi-rebellen, lokale krijgsheren, extremistische groepen en het door Saudi-Arabië gesteunde regeringsleger om de macht. Hongersnood en dagelijkse bombardementen bedreigen het leven van zeker 14 miljoen Jemenitische burgers, de Verenigde Naties spreken van de grootste humanitaire crisis sinds de Tweede Wereldoorlog. Omdat Saudi-Arabië het land hermetisch afsluit komen er nauwelijks journalisten binnen om verslag te doen en krijgt de oorlog weinig aandacht.

Zelf meedoen
Wie zelf ook graag meedenkt over Jemen kan meedoen aan één van de vijf workshops over Jemen en natuurlijk naar de themadag op 12 december komen. Deze vindt plaats op Avanslocatie Hervenplein 2 in Den Bosch. Deelname is gratis.
*Omwille van Zahra's privacy is haar naam gefingeerd. Haar echte naam is bij de redactie bekend.

# data[].attributes.attachment_link.title
Studenten Social Work organiseren themadag over Jemenitische burgeroorlog | Punt.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat doen we met Jemen? Met die vraag houden Babs Loos, Chinon Schouten, Tom de Voogd, Luka van Zutphen en Jarvie Peters, studenten Social Work Den Bosch, zich bezig. Samen met docent Loïc van Eyk organiseren de vijf studenten op 12 december een themadag over het land waar al sinds 2015 een dodelijke, stille oorlog woedt.

# data[].attributes.wish_content.attachment_props.text
RT #jemen @AJEnglish The education of 4.5 million Yemeni children is at risk.

# data[].attributes.wish_content.attachment_props.original_text
RT #jemen @AJEnglish The education of 4.5 million Yemeni children is at risk. https://t.co/LXAYVmD4v2

# data[].attributes.attachment_link.embed_code
RT #jemen @AJEnglish The education of 4.5 million Yemeni children is at risk. pic.twitter.com/LXAYVmD4v2
— AmnestySverige (@AmnestySverige) October 24, 2017

# data[].attributes.attachment_link.metadata.attachment_props_source.data.text
RT #jemen @AJEnglish The education of 4.5 million Yemeni children is at risk. https://t.co/LXAYVmD4v2

# data[].attributes.attachment_link.metadata.attachment_props.original_text
RT #jemen @AJEnglish The education of 4.5 million Yemeni children is at risk. https://t.co/LXAYVmD4v2

# data[].attributes.attachment_link.metadata.attachment_props.text
RT #jemen @AJEnglish The education of 4.5 million Yemeni children is at risk.

# data[].attributes.attachment_link.description
Driekwart van de Jemenieten heeft dringend hulp nodig. We starten een petitie voor Jemen om onnodig lijden te voorkomen. Help mee en steun deze petitie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Saudis demanded good publicity over Yemen aid, leaked UN document shows

# data[].attributes.attachment_link.description
The UN aid agency, Ocha, was pushed to accept extensive terms attached to $930m from Saudi Arabia and UAE

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een door de Saoedische luchtmacht gebombardeerd huis in de hoofdstad Sana'a op 12 juni 2015 (WikiMedia Commons)

De geschiedenis kan soms bijzonder ironisch uit de hoek komen. Het gebied dat de Romeinen 2000 jaar geleden " Arabia felix" noemden ("het gelukkige Arabië"), is vandaag een van de meest abominabele plekken van de aardbol. De catastrofe die zich momenteel in Jemen afspeelt kaapt veel minder publieke aandacht weg dan, pakweg, de moord op een Saoedische journalist. Dat zegt iets over onze selectieve en onevenwichtige aandachtscriteria.

Een jarenlange burgeroorlog gepaard met buitenlandse militaire interventies heeft volgens Oxfam 3 miljoen Jemenieten op de vlucht gedreven en 14 miljoen met de hongersnood geconfronteerd. Wat is daar aan de hand? De draden van dit conflict zijn talrijk en complex verweven. We werpen een blik in het verleden om die tragedie iets beter te begrijpen.

Strategische ligging: het ontstaan van Zuid-Jemen

Jemen vormt de oostelijke oever van de Bab-el-Mandeb, letterlijk "Poort der tranen", de zee-engte die toegang geeft tot de Rode Zee. Al honderden jaren voor onze tijdrekening passeerden handelsroutes langs die zuidwestelijke punt van het Arabische schiereiland, met onder meer kostbare ladingen mirre en wierook. Bovendien was in die streek ook heel vroeg landbouw ontstaan, met een heus bevloeiingssysteem.

Op die agrarische basis waren tenslotte bloeiende steden en koninkrijken ontstaan. Een echo daarvan vinden we terug in het Oude Testament, waar de "koningin van Saba" de koning van Israël, Salomon, weet te bekoren met haar charmes en rijkdommen. Omwille van die welvaart hadden de Romeinen dit meest zuidelijke gebied van hun wereldrijk bedacht met de term die we zopas aanhaalden, namelijk Arabia felix.

Die oude glorie was echter helemaal verdwenen toen de Europese machten vanaf de 16 e eeuw hun commerciële en koloniale expansie inzetten. De Portugezen doen Jemen heel even aan, maar vestigen zich daar niet. Het loopt anders met de Britten die zich in 1839 nestelen in het zuidelijke deel van die streek. Van de havenstad Aden maken ze een kolonie en een belangrijke ankerplaats op weg naar Brits Indië. Eens het Suezkanaal geopend wordt in 1869, neemt het belang van die kolonie uiteraard nog toe. Deze sleutelpositie op de kortere maritieme route van Europa naar Azië willen de Britten koste wat het kost controleren.

Aden kent dus vanaf de 19 e eeuw enige economische ontwikkeling en de Britse kolonie wordt zo een vroege toegangspoort van West-Europese invloeden in een voor de rest nog helemaal "archaïsch" Arabisch schiereiland. Zelfs het hinterland van hun kolonie (het "Protectoraat van Aden") laten de Britten oorspronkelijk vrij onberoerd: ze sluiten verdragen af met de vele lokale sjeiks en emirs op de zuidkust maar laten die kleine heersers voor de rest vrij ongemoeid.

De Britse koningin Elisabeth in Aden in 1954, voor de uitreiking van ridderordes aan koloniale Britse en Jemenitische soldaten (Creative Commons)

Pas na de Tweede Wereldoorlog grijpen de Britten sterker in op het binnenland van Zuid-Jemen. Vanaf de jaren 1960 ontstaan daar ook verzetsbewegingen, die de kolonisator manu militari willen verdrijven. In 1967 bereiken ze hun doel: dat jaar ontruimen de Britten een van hun allerlaatste kolonies. Door de "moderne" invloeden in Zuid-Jemen gaat die nieuwe natie ook snel een heel aparte weg op: in de jaren 1970 ontpopt de republiek zich tot een marxistische staat, die ondersteund wordt door de Sovjet-Unie en China.

Noord-Jemen vormt een aparte staat

Zo ontstaat één van de cruciale elementen van het huidige conflict: de contrasten en rivaliteiten tussen het noorden en het zuiden van Jemen. Doordat de Britten niet geïnteresseerd zijn in het noorden van Jemen, gaat dat gedeelte een heel aparte weg op. In 1872 komt het onder gezag van de Ottomanen ("Turken") die de westkant van het Arabisch schiereiland vanuit Constantinopel besturen. In het noorden van Jemen botsen ze echter op lokale weerstand. Daar is immers een specifieke islamitische stroming ingeplant, de zaidieten.

De twee Jemenitische staten voor de hereniging in 1990 (WikiMedia Commons)

Ze beroepen zich op Zayd ibn Ali (8 e eeuw van onze tijdrekening), de achter-achterkleinzoon van de profeet Mohammed, stichter van de islam. Het gaat hier dus om één van de vele sjiitische stromingen binnen de islam, die ondanks hun onderlinge diversiteit toch dit éne punt gemeen hebben: ze vinden dat het wereldlijke gezag over de moslims toekomt aan een rechtstreekse afstammeling van de profeet.

Volgens de zaidieten komt het "imamaat" ("leiderschap") dus toe aan de nakomelingen van die Zayd. Het is precies één van die afstammelingen van de Profeet ("sada"; enkelvoud: "sayyed") die, na het gedwongen vertrek van de Ottomanen uit Jemen in 1918, het gezag over het noorden van Jemen uitoefent: imam Yahya Hamid al-Din blijft op de troon van het nieuwe Noord-Jemenitische koninkrijk tot 1948. Dit gegeven vormt dan weer een bron van nieuwe conflicten eens in de rest van het Arabische schiereiland een andere monarchie ontstaat, Saoedi-Arabië.

Noord-Jemen tegenover Saoedi-Arabië

In de Arabische woestijn was een bedoeïenenfamilie, de Saoeds, al decennia haar gezag over het Arabische schiereiland aan het uitbreiden. Zij profileren zich onder meer door de bijzonder conservatieve vorm van de islam die ze voorstaan, het wahhabisme. Na de verdrijving van de Ottomanen uit Arabië slagen ze er in 1926 ook in om een koninkrijk te vestigen over het grootste gedeelte van het schiereiland: Saoedi-Arabië is geboren. Nu ze ook de controle over de heilige plekken Mekka en Medina heeft verworven (hoewel die niet tot hun bakermat behoren), claimt de Saoedische monarchie ook een vooraanstaande positie binnen de hele islamwereld.

De Jemenitische monarchie vormt echter een bedreiging voor die positie, vermits de koning van Noord-Jemen als afstammeling van de Profeet ook een serieuze claim op suprematie binnen de moslimwereld kan leggen. Bovendien is Noord-Jemen wel kleiner qua oppervlakte, maar qua bevolking (4,5 miljoen inwoners in 1949) vormt dat koninkrijk zeker geen dwerg tegenover Saoedi-Arabië (dat in 1952 7 miljoen inwoners telt). In 1934 moeten de Noord-Jemenieten het onderspit delven in een oorlog met Saoedi-Arabië: het zaiditisch koninkrijk moet een groot deel van zijn grondgebied afstaan aan de overwinnaars. De grens tussen beide monarchieën blijft echter slecht afgebakend: een bron van latere spanningen en conflicten.

Rond het midden van de 20 e eeuw verwerft de Saoedische monarchie echter een ongeziene machtspositie door de uitbating van petroleum, wat haar ook de onvoorwaardelijke steun van de westerse mogendheden oplevert. Vanaf nu is Noord-Jemen duidelijk de zwakke partij; de Saoedi's beschouwen het zuidelijke buurland nu zowat als een ondergeschikte staat, die onder de duim moet worden gehouden. Dat blijkt overduidelijk in 1962, wanneer in Noord-Jemen een revolutie uitbreekt.

Naar het voorbeeld van Nasser in Egypte roepen officieren daar de republiek uit. Saoedi-Arabië kan uiteraard geen "socialistische" lekenrepubliek aan zijn zuiderflank dulden. Mede met Britse hulp komen de Saoedi's dan ook tussen in Noord-Jemen om de monarchisten te steunen in hun burgeroorlog tegen de republikeinen, die op hun beurt militaire hulp krijgen van het Egypte van Nasser. In de jaren 1960 is Noord-Jemen dus al volop de speelbal van de strijd tussen regionale en mondiale grootmachten.

(CC)

De burgeroorlog wordt beëindigd in 1970, dank zij een compromis: de Jemenitische Arabische Republiek wordt gevestigd, met integratie van monarchistische elementen die hun claim op een apart koninkrijk laten vallen. Daarmee is het zaiditische gevaar voor de Saoedi's geweken en hebben ze greep op de kleinere zuidelijke buurstaat. Er wordt ook een modus vivendi ingevoerd: Jemenitische bondgenootstammen moeten de (niet altijd goed afgebakende) grens tussen beide landen controleren: politieke infiltranten, smokkelaars en andere elementen die de Saudische monarchie kunnen bedreigen worden zo door de plaatselijke tribale leiders uitgeschakeld.

Wanneer een Noord-Jemenitische president in 1977 probeert los te komen van de invloed van Saoedi-Arabië (onder meer door toenadering te zoeken met het "socialistische" Zuid-Jemen) wordt hij prompt vermoord. In 1978 komt in Noord-Jemen uiteindelijk Ali Abdallah Saleh (foto) aan de macht, de man die pas door de "Arabische Lente" van 2011-2012 van zijn voetstuk zal vallen.

Blijvende noord-zuid tegenstelling in verenigd Jemen

De spanningen tussen Noord- en Zuid-Jemen blijven ondertussen bestaan. In 1979 kwam het bijvoorbeeld tot een kortstondige oorlog tussen beide staten. De val van de Sovjet-Unie op het einde van de jaren 1980 betekende echter ook een klap voor Zuid-Jemen dat verzwakt was door het wegvallen van de hulp vanuit het Oostblok. In 1990 wordt bijgevolg een historisch herenigingsakkoord afgesloten tussen noord en zuid. Saleh wordt president van het verenigde Jemen en een relatief multipartisme ontluikt in de nieuwe staat, zij het van korte duur.

Maar alle problemen zijn daarmee niet van de baan. Het zuiden voelt zich achtergesteld tegenover de noordelijke "dominantie". In 1994 komt het zelfs al tot een afscheuring van het zuiden; een poging die de noordelijke troepen bloedig onderdrukken. Het ongenoegen over de verwaarlozing van het zuidelijke landsgedeelte blijft echter voortwoekeren.

Op die fricties ent zich bovendien het kleptocratische bewind van president Saleh, die zichzelf en zijn kliek steeds meer weet te verrijken - uiteraard ten koste van de bevolking en de infrastructuur van het land. Saleh dingt ook naar de gunsten van de westerse machten, voornamelijk van de VS. Hij beweert immers aan hun zijde te strijden tegen Al Qaida, dat zich eind 20 e-begin 21 e eeuw heeft ingeplant in Jemen. De westerse financiële, militaire en diplomatieke steun ziet hij als een levensverzekering voor zijn onderdrukkende regime.

Houthi-opstand: terugkeer van het zaidisme

Die steun kan Saleh zeker gebruiken, eens hij vanaf 2004 af te rekenen heeft met een nieuwe opstand, die eigenlijk de heropflakkering is van een oud ongenoegen. Bepaalde groepen in het noorden van het land verzetten zich tegen de al te sterke marginalisatie van de zaiditische traditie en belangen en protesteren tegen de penetratie van wahhabitische religieuze elementen ondersteund door de Saoedi's. Ze verwerpen ook de economische achterstelling van hun noordelijke streek door het centrale bewind.

(CC)

In 2004 neemt een welbepaalde familie het voortouw in dat verzet: de Houthi-familie. De leider van de familie, Hussayn al-Houthi (foto) komt om in de eerste van de zes militaire operaties (2004-2010) van president Saleh tegen de opstandelingen, maar andere leden van de familie nemen onmiddellijk de fakkel van hem over. Om zijn kansen in die confrontatie te vergroten, beweert Saleh dat Iran (zelf een sjiitische staat) de zaidieten steunt, eveneens een sjiitische strekking, zij het van een andere aard. De VS hechten toen weinig belang aan Salehs bewering, waarvoor geen bewijzen worden aangedragen.

De Saoedische monarchie, van haar kant, mengt zich wel in dat interne Jemenitische conflict om verschillende redenen. Een eerste militaire interventie van de Saoedi's komt er in 2009. De Houthi-opstand vormt immers een bedreiging voor hun jarenlange containment-politiek van de zuiderbuur, meer bepaald omdat het systeem van informele grenscontrole door lokale stammen onderuit wordt gehaald. "Infiltratie" van het Saoedische koninkrijk door ongewenste elementen kan dus weeral plaatsvinden. Iedere kritische benadering van de machtspositie van de Saoed-familie wordt als een levensdreiging aanzien door de petromonarchie, en de zaiditische beweging kan daarvoor een begin- of aanknopingspunt of zijn.

Het sjiitische karakter van de Houthi-opstand mag overigens niet overdreven worden. Die rebellie vindt immers ook steun in niet-sjiitische (dus soennitische) groepen; en niet alle zaidieten steunen de Houthi-beweging. In de dagelijkse geloofspraktijk bestaan er ook geen fundamentele verschillen tussen beide strekkingen. De relaties tussen sjiieten en soennieten waren in Jemen traditioneel vrij goed. Daarentegen spelen allianties en rivaliteiten tussen lokale stammen en stamhoofden wél een cruciale rol in het verloop van de strijd in Jemen. Het tribalisme - de verdeling van de samenleving op basis van bloedverwantschapsgroepen - is en blijft in dat land een factor van doorslaggevend belang (zoals in andere delen van de islamwereld, zoals bijvoorbeeld in Afghanistan).

De huidige situatie

Vanaf begin 2011 komt de Arabische Lente ook in Jemen aangewaaid. Het regime van Saleh wordt gecontesteerd, door een hele reeks uiteenlopende krachten: door gewone burgers die de kleptocratie beu zijn en een beter leven willen; door democratische elementen die meer "vrijheid" en inspraak wensen (denk aan de - overigens niet onomstreden - laureate van Nobelprijs voor de Vrede 2011, Tawakkol Karman); door Zuid-Jemenieten die het juk van het noorden willen afwerpen of het minder zwaar willen maken; door zaiditische Houthi's en hun bondgenoten die in tribale rivaliteiten zijn verwikkeld.

Twee Eurofighter Typhoon toestellen van de Saoedische luchtmacht geleverd door Groot-Brittannië. GB levert ook de adviseurs, trainers voor de bombardementen (WikiMedia Commons)

In 2012 treedt Saleh uiteindelijk af en er wordt een nieuwe president gekozen, Abd-Rabbo Mansur Hadi. Maar ondertussen hebben de Houthi's en hun bondgenoten de hand kunnen leggen op het noordelijke gedeelte van het land. Dat laatste is ontoelaatbaar voor Saoedi-Arabië. Met operatie "Beslissende Storm" (gelanceerd op 26 maart 2015) interveniëren de Saoedische strijdkrachten in Jemen, voor de zoveelste keer in de afgelopen decennia.

De Saoedi's willen het land in de status van vazalstaat houden - zelfs als daarvoor het zuiden van het land een aparte weg zou opgaan. Vanaf 2011 lijkt de tussenkomst van Iran wel degelijk te zijn toegenomen, al zijn de omvang en de aard van die steunaard van die steun niet helemaal duidelijk[1]. Maar het argument van de Iraanse interventie is alleszins zeer nuttig voor de Saoedi's zich willen verzekeren van westerse steun voor hun bloedige interventie in het immer onrustige Jemen.

Guy Vanthemsche is historicus en emeritus hoogleraar aan de Vrije Universiteit Brussel waar hij hedendaagse geschiedenis doceerde. Hij publiceerde:

België en Congo: merktekens van een kolonie (van de jaren 1880 tot de jaren 1980), Tielt, Lannoo, 2007

De beginjaren van de sociale zekerheid in België (1944-1963), Brussel, VUBPress, 1994.

Referentieliteratuur:
[1] W. Andrew Terrill, "Iranian Involvement in Yemen", in Orbis. FPRI 's Journal of World Affairs, 58, 2014, 3, p. 429-440.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jemen: de wortels van de huidige tragedie

# data[].attributes.attachment_link.description
Historicus Guy Vanthemsche legt de historische wortels uit van het conflict tussen Saoedi-Arabië en Jemen en tussen Noord- en Zuid-Jemen. Deze oorlog is de zoveelste in een lange rij, andermaal met directe Westerse medewerking.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jemen lijdt onder een verwoestende oorlog. Voedsel is schaars, waardoor 14 miljoen Jemenieten dreigen te sterven van de honger. Kijk wat u kunt doen!

# data[].attributes.attachment_link.title
Airstrike Hit Sanaa Hours After Departure Of Un Special Envoy To Yemen Stockfoto's en -beelden | Getty Images

# data[].attributes.attachment_link.description
Ontdek de perfecte stockfoto's over Airstrike Hit Sanaa Hours After Departure Of Un Special Envoy To Yemen en redactionele nieuwsbeelden van Getty Images Download premium beelden die u nergens anders vindt.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nu Saoedi-Arabië en zijn kroonprins in de beklaagdenbank zitten wegens de moord op Khashoggi is op de slipstream die andere schanddaad, de oorlog in Jemen, ook weer in het nieuws gekomen. De VN-chef humanitaire zaken koos dit moment voor een groot alarm over de steeds nijpender voedselsituatie van steeds meer miljoenen Jemenieten, en gelijk heeft hij.

Maar ik ben benieuwd hoe snel de wereld Jemen weer zal zijn vergeten. Cynisch? Anderhalf jaar geleden werd ik ook van cynisme beschuldigd toen ik tijdens de Giro555-actie voor Jemen voorspelde dat u dit jaar opnieuw geld zou moeten geven. Ik heb even met het Rode Kruis gebeld, en ze hebben inderdaad een gironummer voor Jemen geopend.

Bij nader inzien vind ik mezelf niet cynisch maar realistisch, met name ten aanzien van het doorzettingsvermogen van de wapenleveranciers van de oorlogvoerende partijen. Want zonder wapens geen oorlog. Kijk hoe president Trump de Saoediërs wel wil straffen voor de moord op Khashoggi - al voel je aan de overkant van de oceaan gewoon zijn tegenzin - maar zich met zijn hele lijf vastklampt aan bestaande wapencontracten. „Ik wil al die investeringen in ons land niet verliezen. Ik wil niet een miljoen banen verliezen", zei hij vorige week. Het is een fractie daarvan, hebben Amerikaanse media becijferd, maar 23 miljoen Jemenieten doen er in elk geval niet toe.

Ik vond de toespraak van de Britse ambassadeur Karen Pierce vorige week op een speciale VN-bijeenkomst over Jemen ook adembenemend. In die zin dat ze uitwijdde hoe ernstig de toestand in Jemen is, met honderdduizenden zwaar ondervoede kinderen, en met de nieuwe cholera uitbraak die eraan komt. En wat betreft de oorlog, het is nodig, onderstreepte ze, dat de militaire operaties worden uitgevoerd in overeenstemming met het oorlogsrecht, inclusief de bescherming van burgers. Geen woord over de Britse bommen die op Jemenitische burgers vallen of over de Britse adviezen aan de Saoediërs hoe het beste doelen te lokaliseren .

De Franse regering wil evenmin iets weten van opschorting van wapenleveranties. Een anonieme Franse minister wilde trouwens ook de Saoedische kroonprins niet kwijt „ook al is hij geen koorknaap" want dat zou Parijs invloed kosten. Interessant hè, hoe gedacht wordt in die kringen. Omdat westerse leiders zo denken, kan de kroonprins nog steeds voor een bulderend gehoor van zakenlieden slechte grappen maken over de ontvoering van de Libanese premier Hariri, naast hem gezeten, die vorig jaar écht door hem werd gegijzeld.

Ook de Houthi-rebellen, die al drieëenhalf jaar met zo weinig succes door de Saoedische alliantie worden bestreden hebben natuurlijk schuld aan de humanitaire ramp. En Iran, dat zich steeds verder de oorlog laat inzuigen. Enzovoorts.

Maar hoofdschuldigen zijn Saoedi-Arabië en de zijnen (veel te weinig worden in dit verband de Verenigde Arabische Emiraten genoemd). Met hun blokkades en bombardementen. Het Yemen Data Project, dat ik hier al eerder heb genoemd, meldt dat een op de drie bombardementen op civiele doelen is gericht. Een nieuw rapport, Strategies of the Coalition in the Yemen War (zoek op via de World Peace Foundation, veel kaarten en infographics), brengt hun doelbewuste economische oorlog in kaart. De opzettelijke en systematische verwoesting van voedselproductie en -distributie, fabrieken en waterinstallaties. Evenzovele oorlogsmisdrijven, met het Westen als gretige medeplichtige.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.

# data[].attributes.attachment_link.title
Het beleg van Jemen, met het Westen als medeplichtige

# data[].attributes.attachment_link.description
Nu Saoedi-Arabië en zijn kroonprins in de beklaagdenbank zitten wegens de moord op Khashoggi is op de slipstream die andere schanddaad, de oorlog in Jemen, ook weer in het nieuws gekomen. De VN-chef humanitaire zaken koos dit moment voor een groot alarm over de steeds nijpender voedselsituatie van steeds meer miljoenen Jemenieten, en gelijk heeft hij.

# data[].attributes.attachment_link.title
Mohammed bin Salman gemist? Start met kijken op NPO Start

# data[].attributes.attachment_link.description
Kroonprins Mohammed bin Salman wordt geportretteerd door Paul Aarts Laila al-Zwaini en Mark Blaisse.

# data[].attributes.attachment_link.title
The sick children trapped by Yemen's war

# data[].attributes.attachment_link.description
The BBC's Orla Guerin meets two children who are unable to receive vital healthcare because of the conflict.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Michiel Servaes is algemeen directeur van Oxfam Novib, onderdeel van de Eerlijke Verzekeringswijzer (een project van Amnesty International, FNV, Milieudefensie, Oxfam Novib, PAX en World Animal Protection).

Na de brute moord op de kritische Saoedische journalist Jamal Khashoggi eisen politici in de hele wereld opheldering. Terecht. Internationale bedrijven en captains of industry meldden zich af voor de driedaagse internationale investeringsconferentie die deze week in Saoedi-Arabië plaatshad. Een Nederlandse handelsmissie in december zal 'op politiek niveau' geen doorgang vinden. Maar maakt Nederland daarmee schone handen? Nee, want de gruwelijkdaden die Saoedi-Arabië al jaren bedrijft in Jemen, worden mede gefinancierd met Nederlandse investeringen.

Diplomatiek doet Nederland het goed. Onder druk van de Tweede Kamer hanteert Nederland sinds 2016 een strikt wapenexportbeleid voor Saoedi-Arabië wegens het conflict in Jemen. Vorige week nog moedigde premier Rutte in Brussel andere EU-lidstaten aan om geen wapens meer naar Saoedi-Arabië te exporteren. Onze regering zette zich bovendien herhaaldelijk, ondanks zware internationale druk, in de VN-Mensenrechtenraad met succes in voor een onafhankelijk onderzoek naar schendingen van het oorlogsrecht in Jemen. En Nederland is warm pleitbezorger voor een breed gedragen vredesproces waar vrouwen en maatschappelijk organisaties aan deelnemen.

Vijf grootste wapenbedrijven

Maar dan de financiële instellingen. Zes van de grootste levensverzekeraars in Nederland investeren in de vijf grootste wapenproducenten ter wereld - vier Amerikaans en één Brits - die leveren aan Saoedi-Arabië. Volgens onderzoek van de Eerlijke Verzekeringswijzer gaat het om een gezamenlijk bedrag van ruim 3,6 miljard euro, belegd door Aegon, Allianz (AllSecur), APG (Loyalis), Legal and General, Generali en Nationale Nederlanden. Het zeer reële risico dat die wapens worden gebruikt voor ernstige schendingen van de mensenrechten en het internationaal humanitair recht in Jemen is voor Aegon en Allianz geen uitsluitingsgrond voor investeringen in wapenbedrijven. Geen van de genoemde levensverzekeraars vindt het leveren van wapens aan landen die mensenrechten schenden onacceptabel. Dit kan niet.

Extra pijnlijk is dat APG de pensioenadministratie namens (pensioen)fondsen en werkgevers bij de overheid, het onderwijs en voor medisch specialisten verzorgt, onder meer voor ambtenarenpensioenfonds ABP, het grootste fonds. Zo beheert APG ruim dertig procent van de Nederlandse collectieve pensioenen.

Het is wrang dat er pas door de moord op Khashoggi eindelijk internationale aandacht is voor de militaire betrokkenheid van Saoedi-Arabië bij de burgeroorlog in Jemen. De regering van president Hadi wordt militair bijgestaan door een door Saoedi-Arabië geleide internationale coalitie. De VN en mensenrechtenorganisaties hebben meerdere keren de noodklok geluid vanwege het gebruik van internationaal verboden clustermunitie, aanvallen op burgers en andere mensenrechtenschendingen door Saoedi-Arabië.

Lees ook:

Deze oorlog geeft Jemen het laatste zetje de afgrond in

De cijfers: in Jemen zijn 22 miljoen mensen - meer dan driekwart van de bevolking - afhankelijk van noodhulp en bescherming. Meer dan drie miljoen mensen hebben huis en haard moeten ontvluchten en een schrikbarende 13 miljoen mensen, waaronder veel baby's en jonge kinderen, dreigen te verhongeren.

Westerse steun

Alle strijdende partijen maken zich schuldig aan grove schendingen van het oorlogsrecht en de mensenrechten. Voor de Houthi's en andere oppositiegroepen geldt terecht sinds 2015 een wapenembargo. Maar de militaire coalitie onder leiding van Saoedi-Arabië krijgt nog steeds brede westerse steun, onder meer van de VS, VK en Frankrijk. Dit ondanks meerdere moties van het Europees Parlement en oproepen door mensenrechtenactivisten en maatschappelijke organisaties tot een wapenembargo tegen alle strijdende partijen.

Nu Saoedi-Arabië zijn wrede gezicht aan de wereld heeft laten zien, moet Nederland niet alleen zijn diplomatieke nek uitsteken, maar ook de kop uit het zand halen wat betreft het dubbelspel van onze financiële instellingen. Als er op een manier recht gedaan kan worden aan Khashoggi, dan is het door het instellen van een totaalverbod op investeringen in deze cynische wapenhandel. Blijven verzekeraars weigeren, dan weten consumenten én de Tweede Kamer wat te doen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Michiel Servaes is algemeen directeur van Oxfam Novib, onderdeel van de Eerlijke Verzekeringswijzer (een project van Amnesty International, FNV, Milieudefensie, Oxfam Novib, PAX en World Animal Protection). Na de brute moord op de kritische Saoedische journalist Jamal Khashoggi eisen politici in de hele wereld opheldering. Terecht.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jemen: een humanitaire ramp zonder nieuws

# data[].attributes.attachment_link.description
De nood is hoog in Jemen, zegt de VN, toch openen de kranten er niet mee. Dit is waarom.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ruim drie jaar duurt de oorlog tussen rebellen en regeringsleger in Jemen. Inmiddels zijn er tienduizenden mensen om het leven gekomen, zijn veel plaatsen verwoest en lijden miljoenen mensen dagelijks honger.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jemen is voor veel inwoners hel op aarde

# data[].attributes.attachment_link.description
Ruim drie jaar duurt de oorlog tussen rebellen en regeringsleger in Jemen. Inmiddels zijn er tienduizenden mensen om het leven gekomen, zijn veel plaatsen verwoest en lijden miljoenen mensen dagelijks honger.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Met de ene hand hulp geven en met de andere burgers bombarderen en uithongeren: in Jemen gebeurt het. En niet alleen daar. Heeft de humanitaire interventie haar langste tijd gehad?

Saoedi-Arabië maakt zich op voor de definitieve aanval op de Jemenitische havenstad Hodeida om de door Iran gesteunde Houthi-rebellen te verdrijven. Internationale hulporganisaties waarschuwen de Saoediërs en gelieerde troepen die de stad op dertien kilometer zijn genaderd dat bombardementen op de belangrijkste toevoerhaven in Jemen rampzalig zullen uitpakken. De Verenigde Naties zeiden woensdag 'extreem bezorgd' te zijn over de humanitaire situatie in Hodeida.

De haven van Hodeida is de laatste levenslijn voor de bevolking van Jemen, waar na het uitbreken van de oorlog in 2015 de ergste humanitaire crisis ter wereld is uitgebroken. Driekwart van de bevolking heeft noodhulp nodig, meer dan drie miljoen mensen zijn van huis en haard verdreven en miljoenen worden bedreigd door hongersdood en cholera. Sinds de strijd om Hodeida in maart losbarstte, zijn al 100 duizend burgers de stad uit gevlucht, maar 'het ergste moet nog komen', zo zei hulporganisatie Amnesty International tegen persbureau AP.

De door het Westen gesteunde en bewapende Saoedische coalitie mengde zich in 2015 in de burgeroorlog in Jemen om de sjiitische Houthi's uit de hoofdstad Sanaa te verdrijven en de internationaal erkende Jemenitische regering weer in het zadel te helpen. De Saoedische bombardementen, die al meer dan tienduizend burgerslachtoffers hebben gemaakt, stuiten op steeds meer kritiek. Martin Griffiths, de nieuwe speciale VN-gezant voor Jemen, waarschuwde in april dat verder militair ingrijpen 'de vrede in de weg staat' en alleen een diplomatieke uitweg mogelijk is.

Maar vredesbesprekingen met Iran en Saoedi-Arabië zitten muurvast, wél werd vorige maand een recordbedrag van 2 miljard dollar (1,7 miljard euro) beschikbaar gesteld voor humanitaire hulp aan Jemen. Opvallend genoeg kwam de gulste bijdrage van Saoedi-Arabië (515 miljoen euro) die zelf verantwoordelijk is voor de humanitaire catastrofe. Die discrepantie roept de vraag op: heeft noodhulp nog wel zin als landen ongestoord doorgaan met het bombarderen of uithongeren van hun burgers?

Rode loper

De situatie in Jemen toont precies de spagaat waarin de internationale gemeenschap tegenwoordig verkeert, zegt Joost Herman, hoogleraar mondialisering en humanitaire actie in Groningen. 'Enerzijds is er de breed gedragen behoefte om menselijke nood te ledigen, anderzijds het politieke onvermogen om een eind te maken aan de conflicten die het leed veroorzaken.'

Want, zegt Herman, hoe cynisch is het dat Saoedi-Arabië met de ene hand Jemen terug het stenen tijdperk in bombardeert en met de andere hand gul geeft? 'Het enige effectieve antwoord zou zijn om Saoedi-Arabië internationaal te boycotten en te veroordelen om zijn oorlogsmisdaden. Maar nee, in Londen werd eerder dit jaar nog de rode loper uitgerold voor de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman. Eigen belangen prevaleren altijd.'

Met het voortduren van de uitzichtloze oorlogen in Jemen, Zuid-Soedan, en Syrië lijkt de animo voor humanitaire interventie steeds verder weg te smelten. Na de genocide in Rwanda, het einde van de Koude Oorlog en de daarop volgende Balkanoorlogen leek er even een moment dat de Verenigde Naties wilden gaan inzetten op vrede en bescherming van burgers. Deze intenties werden in 2005 bekroond met de ondertekening van het principe van 'Responsibility to Protect' (R2P) - de afspraak om militair in te grijpen als overheden mensenrechten schenden en om genocide, oorlogsmisdaden en etnische zuiveringen te voorkomen.

Maar na een serie van mislukte interventies in Libië, Irak, Afghanistan en de Centraal Afrikaanse Republiek (CAR) lijkt er van die goede wil niets meer over. De Syrische president Assad gaat ongestoord door met het bombarderen van burgers met steun van Rusland, dat het principe van soevereiniteit hoger acht dan R2P - de verantwoordelijkheid burgers te beschermen. Van dat laatste principe komt dus in praktijk niets meer terecht. In Genève zitten de onderhandelingstafels voor vrede in Syrië, Zuid-Soedan of Jemen muurvast, ter plaatse zien VN-vredesmissies in Mali of de Democratische Republiek Congo met lede ogen aan hoe het geweld weer oplaait.

Complexe conflicten

Volgens Rob de Wijk, directeur van de denktank The Hague Centre for Strategic Studies, zijn veel van de huidige conflicten te complex geworden. 'Hoe groter de omvang, hoe minder de bereidheid om te interveniëren. Neem Irak of Afghanistan: de doelstellingen zijn gewoon niet in overeenstemming te brengen met de beschikbare middelen. Om de problemen in Afghanistan op te lossen, hadden we een half miljoen militairen moeten sturen in plaats van 50 duizend. Keer op keer wordt bewezen dat interventies niet succesvol zijn. Het Westen trekt zich daarom steeds verder terug. Tegelijkertijd is de wereldorde ingrijpend veranderd. Politieke interventies kwamen vroeger hoofdzakelijk vanuit het Westen, nu begeven landen als Rusland, China, Turkije en Saoedi-Arabië zich op het toneel.'

Regeringen zoals die in Syrië hebben het volgens De Wijk nu voor het kiezen. 'Ze hebben het Westen niet meer nodig en kiezen voor steun van landen die een heel andere kijk hebben op zaken als soevereiniteit, mensenrechten, democratie en rechtsorde. Van het principe van Responsibility to Protect komt niets meer terecht, de VN-Veiligheidsraad is vleugellam. Er worden geen mandaten meer gegeven voor collectieve bescherming van burgers. Landen als Rusland en China vinden soevereiniteit veel belangrijker. '

Dilemma's voor hulp

Terwijl diplomatieke en militaire successen in deze uitzichtloze conflicten uitblijven, gaat humanitaire hulpverlening wel gewoon door. Dit stelt non-gouvernementele hulporganisaties voor duivelse dilemma's, zegt hoogleraar Herman: 'Ze worden gedwongen in omstandigheden te werken waarin ze vuile handen moeten maken en waardoor ze soms ongewild het conflict in stand houden.'

Katrien Coppens, adjunct-directeur van Artsen zonder Grenzen (AzG), beaamt dat hulpverlening steeds meer diplomatieke kunsten vergt. 'De VN-Veiligheidsraad krijgt niets meer gedaan omdat de polarisatie helemaal terug is. Net zoals tijdens de Koude Oorlog. Wij moeten steeds onderhandelen om iets gedaan te krijgen, ook met partijen met bloed aan hun handen die ons weer proberen te bespelen. Ze ontzeggen ons de toegang zoals in Libië of proberen via ons mensen op de been te krijgen.'

Zo wilde Jordanië op een gegeven moment geen Syrische vluchtelingen meer binnenlaten en eiste het dat AzG een kliniek zou openen in een soort niemandsland aan de grens in Syrië. 'We zijn ons voortdurend bewust van de vraag in hoeverre we medeplichtig worden of als instrumentarium worden ingezet in een conflict.'

Toch is niets doen geen optie, vindt Coppens. 'Moeten we dan 50 duizend Syriërs aan de grens laten zitten omdat we alle schijn van medeplichtigheid willen vermijden? Hulp in dit soort conflicten is misschien dweilen met de kraan open, maar als we besluiten dat het geen zin meer heeft, zijn we nog verder van huis. Dan laat je mensen zoals jij en ik die proberen te overleven met hun gezinnen ondanks het geweld in hun land, dus barsten.'

Hoopvolle toekomst?

'Het is een illusie om te denken dat humanitaire hulpverlening neutraal kan zijn', zegt conflictsocioloog Lotje de Vries van de Universiteit Wageningen. 'Hulp is altijd politiek.' De Verenigde Naties, onder welke vlag zowel noodhulp als vredesmissies worden gecoördineerd, zouden zich daar meer bewust van moeten zijn, vindt De Vries. 'Rebellen en andere gewapende groepen zijn niet gek. Ze weten dat Europa de wapens levert waarmee Saoedi-Arabië burgerdoelen in Jemen bestookt. Ze weten ook dat Europa middelen verstrekt aan ondemocratische leiders in Libië, Soedan en Tsjaad om migranten tegen te houden. En ze weten dat een plek aan een onderhandelingstafel legitimiteit verschaft.'

De Groningse hoogleraar Herman noemt multilaterale diplomatie en de VN wel degelijk 'geslaagde vehikels' om rampen en conflicten gemeenschappelijk te adresseren. 'Zonder dat waren we waarschijnlijk allang in een derde of vierde wereldoorlog beland.' Maar de politieke wil is volgens hem weg. 'Je ziet dit aan de bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking, de diplomatieke posten en de internationale positionering van Nederland. '

Doodzonde vindt hij dat. 'Waar is onze steun voor het maatschappelijk middenveld gebleven? Waar houden ambassades zich nog actief bezig om potentiële migranten te waarschuwen dat illegale migratie geen zin heeft? Als je wilt dat landen zich houden aan de internationale rechtsorde, moet je constant druk blijven uitoefenen.'

'We zijn ons er niet genoeg van bewust dat dit voor onze eigen veiligheid van levensbelang is', waarschuwt Herman. 'Als we de grondoorzaken van conflicten, klimaatveranderingen en economische migratie niet aanpakken, staan er straks 100 miljoen mensen klaar om de Middellandse Zee over te steken. Onder druk van het populisme klinkt er alleen maar spierballentaal over opvang in eigen regio; een eufemisme voor het probleem over de schutting gooien.'

# data[].attributes.attachment_link.title
Twee miljard voor hulp in Jemen, maar waar blijft de vrede?

# data[].attributes.attachment_link.description
Met de ene hand hulp geven en met de andere burgers bombarderen en uithongeren: in Jemen gebeurt het. En niet alleen daar. Heeft de humanitaire interventie haar langste tijd gehad? Saoedi-Arabië maakt zich op voor de definitieve aanval op de Jemenitische havenstad Hodeida om de door Iran gesteunde Houthi-rebellen te verdrijven.

# data[].attributes.attachment_link.title
Midden-Oosten Report: Waarom Jemen ons aangaat

# data[].attributes.attachment_link.description
Livestream registratie 2016-04-11 - [in Dutch, English, Arabic] - 

Van het Hof van Sheba naar de tirannie van Saoedi Arabië - 

 In Jemen zijn momenteel 21 miljoen mensen afhankelijk van noodhulp, 2 miljoen mensen ontheemd, en duizenden doden gevallen door recent oorlogsgeweld. Saoedi-Arabië bombardeert het land kapot - en ondertussen profiteren terroristische organisaties als Al-Qaida en IS van de chaos in het land. Waar het westen in Syrië en Irak een oorlog voert tegen IS, creëert het door de niet aflatende steun aan Saoedi-Arabië, een vrijplaats voor nieuwe aan IS gelinkte terreurnetwerken in Jemen.

Jemen lijkt een 'vergeten' land. Voor de geschiedenis en cultuur is in het westen weinig interesse en internationaal is er nauwelijks aandacht voor de oorlog en het geweld waar de bevolking onder gebukt gaat. Dit Midden-Oosten Report wil die vergetelheid doorbreken. Met verschillende experts , maar ook via de muziek in de vorm van een speciaal voor dit programma geproduceerde mini-opera over de koning van Sheba die in Jemen huisvestte, staan we stil bij de politiek en cultuur van Jemen. Hoe verhoudt de geschiedenis van Jemen zich tot de huidige situatie, hoe groot is de humanitaire crisis, waarom heeft Saoedi-Arabië vrij spel en wat kenmerkt de band tussen Jemen en Nederland?

De Balie presenteert voor het derde jaar Het Midden-Oosten Report, een programmaserie met experts, politici en journalisten die ons helpen een gefundeerde mening te vormen over de politieke actualiteit in het Midden Oosten. Dit jaar wordt voor iedere aflevering van het Midden-Oosten Report een mini-opera gemaakt. Voor deze editie maakt Miranda Lakerveld, World Opera Lab, een speciale bewerking op de Aankomst van de koningin van Sheba uit het oratorium Solomon waarin zij de muziek van Händel laat samengaan met traditionele muziek uit Sanaa. De beelden zijn van de Jemenitische fotografe Amira al Sharif.

Opera: Miranda Lakerveld (regie en concept), Haytham Safia (Ud), Samira Dainan (zang) en Mireille Bittar (zang), Amira al Sharif (beeld).

Moderatie: Mirthe Frese en Bahram Sadeghi

Met o.a.

Nicole Maes is sinds mei 2014 bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken landenmedewerker voor Jemen. Vanuit die rol adviseert en informeert zij het kabinet over de situatie in Jemen. Ze is sinds september 2000 werkzaam op het Ministerie. Zij heeft eerder o.a. gewerkt in Afghanistan, Turkije en in Wenen bij de VN. In oktober 2014 is Nicole voor het laatst in Jemen geweest. De Nederlandse ambassade in Jemen is sinds februari 2015 gesloten.

Laila al-Zwaini is arabiste en juriste van Nederlands-Iraakse afkomst. Zij woonde en werkte enige jaren in Jemen, Irak, Egypte en Afghanistan voor onderzoek en rechtsstaatopbouw. Momenteel promoveert ze op het onderzoek: The Rule of Shari'a in a State of Tribes. Understanding Islamic Legal Pluralism and Criminal Justice in Yemen.

Karline Kleijer werkt nu 15 jaar bij Artsen Zonder Grenzen, waarvan de eerste 10 jaar als coördinator in landen als Sudan, Chad, Sri Lanka, Iraq, Syria, Uzbekistan, Haiti en Central African Republic. Nu werkt zij al 5 jaar als Emergency Manager op de Noodhulp Afdeling van AZG in Amsterdam. Daarvandaan coördineert zij o.a. de activiteiten van AZG in Jemen.

Dr. Moosah Elayah (Jemen, 1978) is Senior Wetenschapper en Expert bij de Faculteit van Sociale Wetenschappen, Centre for International Development Issues Nijmegen (CIDIN) en bij het Antropologie en Ontwikkelingsstudies departement van de Radboud universiteit. Van 2010 tot 2014 deed hij zijn promotieonderzoek aan de universiteit Leiden naar institutionele hervorming en de rol van internationale donors in het ontwikkelen van democratisering en publieke sector hervormingen in ontwikkelingslanden, in het bijzonder in Jemen. In 2015 ontving hij een beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) voor het onderzoeksproject ''The 2013 National Dialogue Conference (NDC) in Yemen: Why did it fail to prevent conflict?'

Deze reeks wordt mede mogelijk gemaakt door het Adèle Wickert Fonds en Het Prins Bernhard Cultuurfonds.

http://www.debalie.nl/agenda/podium/midden+oosten-report%3a-waarom-jemen-ons-aangaat/e_9782296/p_11766168/

http://www.debalie.tv
http://www.debalie.nl
.

# data[].attributes.attachment_link.title
Humanitarian Crisis in Yemen, António Guterres (UN Secretary-General),

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
The United Nations (UN) appealed on Tuesday at a conference co-hosted by the UN and the governments of Switzerland and Sweden for $2.6 billion (€2.1 billion) to help the people of Yemen.

"Yemen is the world's worst humanitarian crisis," UN Secretary General Antonio Guterres said.
After three years of conflict, 22.2 million of 27 million Yemenis are in need of humanitarian help. He said the situation for children was particularly bad, with half of them malnourished, two million absent from school and others facing the threat of being made to fight.

Describing the situation as "catastrophic," Guterres said that although the UN had contained the cholera epidemic and helped avert famine, there was no room for donor "complacency."

Saudi Arabia and the United Arab Emirates (UAE) pledged $930 million on Tuesday. The Gulf neighbors have been key military players in the conflict.
Access to aid
The European Union promised $132 million. "To save lives on the ground, all parties to the conflict must ensure safe, unhindered and continuous humanitarian access to all affected communities in Yemen," Christos Stylianides, the European commissioner for aid, said.

So far in 2018, and prior to the Geneva conference, donors have contributed $303 million in humanitarian aid for Yemen. Nearly half of the funds came from the United States, with a contribution of $138 million, followed by an unspecified donor of $51 million, and third on the list was Germany with $39.5 million.

Read more: Yemen's war explained in 4 key points

The funds are to be spent on improving food supplies and agriculture, to help the nearly 18 million people who are currently in food insecurity.

Guterres called for all parties in the conflict to allow aid to flow to the needy "without conditions."

A woman with her children at the Dharawan camp near Sanaa

"All ports must remain open to humanitarian and commercial cargo, the medicines, food and the fuel needed to deliver them. Sanaa airport is also a lifeline that must be kept open," Guterres said.

The plea was echoed by Switzerland's Vice President, Ueli Maurer, who said that airports in Yemen must be reopened permanently.

Yemen's foreign minister, Abdel-Malek al-Mekhlafi, said that his government aimed to open up access to ports and airports for humanitarian aid supplies and to pave the way for talks: "We need to find the ideal solution which is a return to the talks table, to put an end the war, to return to a sustainable system supported by the people of Yemen," he said.

Secretary General Guterres addressed the donor meeting
Political solution needed
Guterres called for a political solution to the violence, reminding donors that humanitarian aid alone would not bring an end to suffering.

"A negotiated political settlement through inclusive intra-Yemeni dialogue is the only solution. I urge all parties to engage with my new Special Envoy, Martin Griffiths, without delay," the UN Secretary General said.

jcg/jm (Reuters, dpa, AFP, AP, OCHA-UN)
Each evening at 1830 UTC, DW's editors send out a selection of the day's hard news and quality feature journalism. You can sign up to receive it directly here.

# data[].attributes.attachment_link.title
UN Geneva donor conference appeals for $2.6 billion for Yemen | DW | 03.04.2018

# data[].attributes.attachment_link.description
The United Nations (UN) appealed on Tuesday at a conference co-hosted by the UN and the governments of Switzerland and Sweden for $2.6 billion (€2.1 billion) to help the people of Yemen. "Yemen is the world's worst humanitarian crisis," UN Secretary General Antonio Guterres said.

# data[].attributes.attachment_link.description
The human rights activist, joint winner of the Nobel peace prize, has emerged as a figurehead of the opposition in Yemen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"There was a targeted assassination program in Yemen. I was running it. We did it."

Posted on October 16, 2018, at 5:53 a.m. ET

Cradling an AK-47 and sucking a lollipop, the former American Green Beret bumped along in the back of an armored SUV as it wound through the darkened streets of Aden. Two other commandos on the mission were former Navy SEALs. As elite US special operations fighters, they had years of specialized training by the US military to protect America. But now they were working for a different master: a private US company that had been hired by the United Arab Emirates, a tiny desert monarchy on the Persian Gulf.

On that night, December 29, 2015, their job was to carry out an assassination.

Their armed attack, described to BuzzFeed News by two of its participants and corroborated by drone surveillance footage, was the first operation in a startling for-profit venture. For months in war-torn Yemen, some of America's most highly trained soldiers worked on a mercenary mission of murky legality to kill prominent clerics and Islamist political figures.

Their target that night: Anssaf Ali Mayo, the local leader of the Islamist political party Al-Islah. The UAE considers Al-Islah to be the Yemeni branch of the worldwide Muslim Brotherhood, which the UAE calls a terrorist organization. Many experts insist that Al-Islah, one of whose members won the Nobel Peace Prize, is no terror group. They say it's a legitimate political party that threatens the UAE not through violence but by speaking out against its ambitions in Yemen.

The mercenaries' plan was to attach a bomb laced with shrapnel to the door of Al-Islah's headquarters, located near a soccer stadium in central Aden, a key Yemeni port city. The explosion, one of the leaders of the expedition explained, was supposed to "kill everybody in that office."

When they arrived at 9:57 at night, all seemed quiet. The men crept out of the SUV, guns at the ready. One carried the explosive charge toward the building. But just as he was about to reach the door, another member of the team opened fire, shooting back along the dimly lit street, and their carefully designed plan went haywire.

The operation against Mayo - which was reported at the time but until now was not known to have been carried out by American mercenaries - marked a pivot point in the war in Yemen, a brutal conflict that has seen children starved, villages bombed, and epidemics of cholera roll through the civilian population. The bombing was the first salvo in a string of unsolved assassinations that killed more than two dozen of the group's leaders.

The company that hired the soldiers and carried out the attack is Spear Operations Group, incorporated in Delaware and founded by Abraham Golan, a charismatic Hungarian Israeli security contractor who lives outside of Pittsburgh. He led the team's strike against Mayo.

Got a tip? You can email tips@buzzfeed.com. To learn how to reach us securely, go to tips.buzzfeed.com.

"There was a targeted assassination program in Yemen," he told BuzzFeed News. "I was running it. We did it. It was sanctioned by the UAE within the coalition."

The UAE and Saudi Arabia lead an alliance of nine countries in Yemen, fighting what is largely a proxy war against Iran. The US is helping the Saudi-UAE side by providing weapons, intelligence, and other support.

The press office of the UAE's US Embassy, as well as its US public affairs company, Harbour Group, did not respond to multiple phone calls and emails.

The revelations that a Middle East monarchy hired Americans to carry out assassinations comes at a moment when the world is focused on the alleged murder of dissident journalist Jamal Khashoggi by Saudi Arabia, an autocratic regime that has close ties to both the US and the UAE. (The Saudi Embassy in the US did not respond to a request for comment. Riyadh has denied it killed Khashoggi, though news reports suggest it is considering blaming his death on a botched interrogation.)

Golan said that during his company's months-long engagement in Yemen, his team was responsible for a number of the war's high-profile assassinations, though he declined to specify which ones. He argued that the US needs an assassination program similar to the model he deployed. "I just want there to be a debate," he said. "Maybe I'm a monster. Maybe I should be in jail. Maybe I'm a bad guy. But I'm right."

Spear Operations Group's private assassination mission marks the confluence of three developments transforming the way war is conducted worldwide:

Modern counterterrorism combat has shifted away from traditional military objectives - such as destroying airfields, gun emplacements, or barracks - to killing specific individuals, largely reshaping war into organized assassinations.

War has become increasingly privatized, with many nations outsourcing most military support services to private contractors, leaving frontline combat as virtually the only function that the US and many other militaries have not contracted out to for-profit ventures.

With Spear Operations Group's mission in Yemen, these trends converged into a new and incendiary business: militarized contract killing, carried out by skilled American fighters.

Experts said it is almost inconceivable that the United States would not have known that the UAE - whose military the US has trained and armed at virtually every level - had hired an American company staffed by American veterans to conduct an assassination program in a war it closely monitors.

One of the mercenaries, according to three sources familiar with the operation, used to work with the CIA's "ground branch," the agency's equivalent of the military's special forces. Another was a special forces sergeant in the Maryland Army National Guard. And yet another, according to four people who knew him, was still in the Navy Reserve as a SEAL and had a top-secret clearance. He was a veteran of SEAL Team 6, or DEVGRU, the sources told BuzzFeed News. The New York Times once described that elite unit, famous for killing Osama bin Laden, as a " global manhunting machine with limited outside oversight."

"What vetting procedures are there to make sure the guy you just smoked is really a bad guy?"

The CIA said it had no information about the mercenary assassination program, and the Navy's Special Warfare Command declined to comment. A former CIA official who has worked in the UAE initially told BuzzFeed News there was no way that Americans would be allowed to participate in such a program. But after checking, he called back: "There were guys that were basically doing what you said." He was astonished, he said, by what he learned: "What vetting procedures are there to make sure the guy you just smoked is really a bad guy?" The mercenaries, he said, were "almost like a murder squad."

Whether Spear's mercenary operation violates US law is surprisingly unclear. On the one hand, US law makes it illegal to " conspire to kill, kidnap, maim" someone in another country. Companies that provide military services to foreign nations are supposed to be regulated by the State Department, which says it has never granted any company the authority to supply combat troops or mercenaries to another country.

Yet, as BuzzFeed News has previously reported, the US doesn't ban mercenaries. And with some exceptions, it is perfectly legal to serve in foreign militaries, whether one is motivated by idealism or money. With no legal consequences, Americans have served in the Israel Defense Forces, the French Foreign Legion, and even a militia fighting ISIS in Syria. Spear Operations Group, according to three sources, arranged for the UAE to give military rank to the Americans involved in the mission, which might provide them legal cover.

Despite operating in a legal and political gray zone, Golan heralds his brand of targeted assassinations as a precision counterterrorism strategy with fewer civilian casualties. But the Mayo operation shows that this new form of warfare carries many of the same old problems. The commandos' plans went awry, and the intelligence proved flawed. And their strike was far from surgical: The explosive they attached to the door was designed to kill not one person but everyone in the office.

Aside from moral objections, for-profit targeted assassinations add new dilemmas to modern warfare. Private mercenaries operate outside the US military's chain of command, so if they make mistakes or commit war crimes, there is no clear system for holding them accountable. If the mercenaries had killed a civilian in the street, who would have even investigated?

The Mayo mission exposes an even more central problem: the choice of targets. Golan insists that he killed only terrorists identified by the government of the UAE, an ally of the US. But who is a terrorist and who is a politician? What is a new form of warfare and what is just old-fashioned murder for hire? Who has the right to choose who lives and who dies - not only in the wars of a secretive monarchy like the UAE, but also those of a democracy such as the US?

BuzzFeed News has pieced together the inside story of the company's attack on Al-Islah's headquarters, revealing what mercenary warfare looks like now - and what it could become.

The deal that brought American mercenaries to the streets of Aden was hashed out over a lunch in Abu Dhabi, at an Italian restaurant in the officers' club of a UAE military base. Golan and a chiseled former US Navy SEAL named Isaac Gilmore had flown in from the US to make their pitch. It did not, as Gilmore recalled, begin well.

Their host was Mohammed Dahlan, the fearsome former security chief for the Palestinian Authority. In a well-tailored suit, he eyed his mercenary guests coldly and told Golan that in another context they'd be trying to kill each other.

Indeed, they made an unlikely pair. Golan, who says he was born in Hungary to Jewish parents, maintains long-standing connections in Israel for his security business, according to several sources, and he says he lived there for several years. Golan once partied in London with former Mossad chief Danny Yatom, according to a 2008 Mother Jones article, and his specialty was " providing security for energy clients in Africa." One of his contracts, according to three sources, was to protect ships drilling in Nigeria's offshore oil fields from sabotage and terrorism.

Golan, who sports a full beard and smokes Marlboro Red cigarettes, radiates enthusiasm. A good salesman is how one former CIA official described him. Golan himself, who is well-read and often cites philosophers and novelists, quotes André Malraux: "Man is not what he thinks he is but what he hides."

Golan says he was educated in France, joined the French Foreign Legion, and has traveled around the world, often fighting or carrying out security contracts. In Belgrade, he says, he got to know the infamous paramilitary fighter and gangster Željko Ražnatović, better known as Arkan, who was assassinated in 2001. "I have a lot of respect for Arkan," he told BuzzFeed News.

BuzzFeed News was unable to verify parts of Golan's biography, including his military service, but Gilmore and another US special operations veteran who has been with him in the field said it's clear he has soldiering experience. He is considered competent, ruthless, and calculating, said the former CIA official. He's "prone to exaggeration," said another former CIA officer, but "for crazy shit he's the kind of guy you hire."

"For crazy shit he's the kind of guy you hire."

Dahlan, who did not respond to multiple messages sent through associates, grew up in a refugee camp in Gaza, and during the 1980s intifada he became a major political player. In the '90s he was named the Palestinian Authority's head of security in Gaza, overseeing a harsh crackdown on Hamas in 1995 and 1996. He later met President George W. Bush and developed strong ties to the CIA, meeting the agency's director, George Tenet, several times. Dahlan was once touted as a possible leader of the Palestinian Authority, but in 2007 he fell from grace, accused by the Palestinian Authority of corruption and by Hamas of cooperating with the CIA and Israel.

A man without a country, he fled to the UAE. There he reportedly remade himself as a key adviser to Crown Prince Mohammed bin Zayed Al Nahyan, or MBZ, known as the true ruler of Abu Dhabi. The former CIA officer who knows Dahlan said, "The UAE took him in as their pit bull."

Now, over lunch in the officers' club, the pit bull challenged his visitors to tell him what was so special about fighters from America. Why were they any better than Emirati soldiers?

Golan replied with bravado. Wanting Dahlan to know that he could shoot, train, run, and fight better than anyone in the UAE's military, Golan said: Give me your best man and I'll beat him. Anyone.

The Palestinian gestured to an attentive young female aide sitting nearby. She's my best man, Dahlan said.

The joke released the tension, and the men settled down. Get the spaghetti, recommended Dahlan.

The UAE, with vast wealth but only about 1 million citizens, relies on migrant workers from all over the world to do everything from cleaning its toilets to teaching its university students. Its military is no different, paying lavish sums to eager US defense companies and former generals. The US Department of Defense has approved at least $27 billion in arms sales and defense services to the UAE since 2009.

Retired US Army Gen. Stanley McChrystal once signed up to sit on the board of a UAE military company. Former Navy SEAL and Vice Admiral Robert Harward runs the UAE division of Lockheed Martin. The security executive Erik Prince, now entangled in special counsel Robert Mueller's investigation into Russian election interference, set up shop there for a time, helping the UAE hire Colombian mercenaries.

And as BuzzFeed News reported earlier this year, the country embeds foreigners in its military and gave the rank of major general to an American lieutenant colonel, Stephen Toumajan, placing him in command of a branch of its armed forces.

The US draws the line at combat; it does not hire mercenaries to carry out attacks. But that line can get blurry.

The UAE is hardly alone in using defense contractors; in fact, it is the US that helped pioneer the worldwide move toward privatizing the military. The Pentagon pays companies to carry out many traditional functions, from feeding soldiers to maintaining weapons to guarding convoys.

The US draws the line at combat; it does not hire mercenaries to carry out attacks or engage directly in warfare. But that line can get blurry. Private firms provide heavily armed security details to protect diplomats in war zones or intelligence officers in the field. Such contractors can engage in firefights, as they did in Benghazi, Libya, when two contractors died in 2012 defending a CIA post. But, officially, the mission was protection, not warfare.

Outside the US, hiring mercenaries to conduct combat missions is rare, though it has happened. In Nigeria, a strike force reportedly led by longtime South African mercenary Eeben Barlow moved successfully against the Islamist militant group Boko Haram in 2015. A company Barlow founded, Executive Outcomes, was credited with crushing the bloody RUF rebel force in war-torn Sierra Leone in the 1990s.

But over spaghetti with Dahlan, Golan and Gilmore were offering an extraordinary form of mercenary service. This was not providing security details, nor was it even traditional military fighting or counterinsurgency warfare. It was, both Golan and Gilmore say, targeted killing.

Gilmore said he doesn't remember anyone using the word "assassinations" specifically. But it was clear from that first meeting, he said, that this was not about capturing or detaining Al-Islah's leadership. "It was very specific that we were targeting," said Gilmore. Golan said he was explicitly told to help "disrupt and destruct" Al-Islah, which he calls a "political branch of a terrorist organization."

He and Gilmore promised they could pull together a team with the right skillset, and quickly.

In the weeks after that lunch, they settled on terms. The team would receive $1.5 million a month, Golan and Gilmore told BuzzFeed News. They'd earn bonuses for successful kills - Golan and Gilmore declined to say how much - but they would carry out their first operation at half price to prove what they could do. Later, Spear would also train UAE soldiers in commando tactics.

Golan and Gilmore had another condition: They wanted to be incorporated into the UAE Armed Forces. And they wanted their weapons - and their target list - to come from uniformed military officers. That was "for juridical reasons," Golan said. "Because if the shit hits the fan," he explained, the UAE uniform and dog tags would mark "the difference between a mercenary and a military man."

Dahlan and the UAE government signed off on the deal, Golan and Gilmore said, and Spear Operations Group got to work.

Back in the US, Golan and Gilmore started rounding up ex-soldiers for the first, proof-of-concept job. Spear Operations Group is a small company - nothing like the security behemoths such as Garda World Security or Constellis - but it had a huge supply of talent to choose from.

A little-known consequence of the war on terror, and in particular the 17 combined years of US warfare in Iraq and Afghanistan, is that the number of special operations forces has more than doubled since 9/11, from 33,000 to 70,000. That's a vast pool of crack soldiers selected, trained, and combat-tested by the most elite units of the US military, such as the Navy SEALs and Army Rangers. Some special operations reservists are known to engage in for-profit soldiering, said a high-level SEAL officer who asked not to be named. "I know a number of them who do this sort of thing," he said. If the soldiers are not on active duty, he added, they are not obligated to report what they're doing.

But the options for special operations veterans and reservists aren't what they were in the early years of the Iraq War. Private security work, mostly protecting US government officials in hostile environments, lacks the excitement of actual combat and is more "like driving Miss Daisy with an M4" rifle, as one former contractor put it. It also doesn't pay what it used to. While starting rates for elite veterans on high-end security jobs used to be $700 or $800 a day, contractors said, now those rates have dropped to about $500 a day. Golan and Gilmore said they were offering their American fighters $25,000 a month - about $830 a day - plus bonuses, a generous sum in almost any market.

Still, the Yemen gig crossed into uncharted territory, and some of the best soldiers declined. "It was still gray enough," Gilmore said, "that a lot of guys were like, 'Ah, I'm good.' "

Gilmore himself said he has an imperfect record. During a live-fire training mission he led, back in his Navy days, he says he accidentally shot another SEAL. Gilmore said that's what prompted him to leave the Navy, in 2011. His last major job before joining Spear was as an executive at an artisanal Tequila company.

That stain on his military career, he said, is also what prompted him to take the risk with Spear: He was an outsider, he wasn't in the reserves, and he didn't have a pension to worry about.

By the end of 2015, Golan, who led the operation, and Gilmore had cobbled together a team of a dozen men. Three were American special ops veterans, and most of the rest were former French Foreign Legionnaires, who were cheaper: only about $10,000 per month, as Gilmore remembers it, less than half of what he and Golan said they budgeted for their American counterparts.

They gathered at a hotel near Teterboro Airport in New Jersey. They were dressed in an assortment of military fatigues, some in camouflage, some in black. Some were bearded and muscled, others tattooed and wiry.

When it was time to go, they convinced the hotel staff to give them the US flag flying outside, Gilmore said. In a makeshift ceremony, they folded it up into a small triangle and took it with them.

They also packed a few weeks' worth of military "meals ready to eat," body armor, communications gear, and medical equipment. Gilmore said he brought a utility knife with a special crimping tool to prepare the blasting caps on explosives. The team was sure to stock up on whiskey, too - three cases of Basil Hayden's since it would be impossible to get any alcohol in Yemen, let alone the good stuff.

On December 15, they boarded a chartered Gulfstream G550. Once airborne, Gilmore walked to the cockpit and told the pilots that there was a slight change to their flight plan. After refueling in Scotland, they wouldn't be flying to Abu Dhabi's main commercial airport but to a UAE military base in the desert.

From that base, the mercenaries took a UAE Air Force transport plane to another base in Assab, Eritrea. During that flight, Gilmore recalled, a uniformed Emirati officer briefed them and handed them a hit list - 23 cards with 23 names and 23 faces. Each card featured rudimentary intelligence: the person's role in Yemeni politics, for example, or grid coordinates for a residence or two.

Gilmore said some were members of Al-Islah, some were clerics, and some were out-and-out terrorists - but he conceded he couldn't be sure.

BuzzFeed News has obtained one of the target cards. On it is a man's name, photograph, telephone number, and other information. At the top right is the insignia of the UAE Presidential Guard.

Conspicuously absent is why anyone wanted him dead, or even what group he was associated with. The man could not be reached for comment, and it is not known if he is alive or dead.

Assassinations have historically played a limited part in US warfare and foreign policy. In 1945, "Wild Bill" Donovan, the director of the CIA's predecessor agency, the OSS, was handed a finalized plan to deploy kill teams across Europe to attack Nazi leaders such as Hitler, Himmler, and Goering, as well as SS officers with a rank of major or above, according to a biography of Donovan by Douglas Waller. But the OSS chief got queasy about the "wholesale assassination" project and canceled it.

During the Cold War, the CIA played a role in plots to assassinate foreign leaders, such as Patrice Lumumba of the Democratic Republic of Congo, Rafael Trujillo of the Dominican Republic, and Ngo Dinh Diem of South Vietnam. Later in the Vietnam War, the US launched the Phoenix program, in which the CIA often teamed up with US military units to "neutralize" - or, critics say, assassinate - Viet Cong leaders. Even so, targeted killings were not a central pillar of US military strategy in Vietnam. And after Congress exposed CIA activities in the 1970s, the US banned assassinations of foreign leaders.

Then came the war on terror.

Under President George W. Bush, the CIA and the military used drones to kill terrorists, and the CIA developed covert assassination capabilities. President Barack Obama halted the agency's secret assassination program but drastically ramped up the use of drone strikes in Pakistan, Yemen, Afghanistan, and Somalia. Soon the CIA and the military were using the aircraft - piloted remotely using video monitors - to kill people whose names the US didn't even know, through "signature strikes" based solely on a target's associations and activities. President Donald Trump has further loosened the rules for drone strikes.

But while private contractors often maintain the drones and sometimes even pilot them, there is one action they reportedly cannot take: Only a uniformed officer can push the button that fires the drone's missile and kills the target.

With organized assassinations having become a routine part of war in the region, the UAE developed its own appetite. The country had begun to flex more military muscle, and by 2015 it had become a major player in the war in Yemen. It quickly targeted Al-Islah, an Islamist political party that won more than 20% of the vote in Yemen's most recent parliamentary election, held in 2003.

Elisabeth Kendall, an expert on Yemen at the University of Oxford, points out that unlike al-Qaeda or other terrorist groups, which try to seize power through violence, Al-Islah participates in the political process. But, she said, the US rationale for drone strikes has legitimized other countries' pursuit of their own assassinations: "The whole very watery, vague notion of a war on terror has left the door wide open to any regime saying, 'This is all a war on terror.' "

At the top of the deck of targets they got from the UAE, Gilmore and Golan said, was Mayo, Al-Islah's leader in Aden. Mayo had close-cropped hair, wire-rimmed glasses, and a wisp of goatee to go with his mustache. He had spoken out against US drone strikes in Yemen, telling the Washington Post in 2012 that rather than stopping al-Qaeda they had instead fueled its growth.

Asked about the ethics and legality of killing unarmed Al-Islah political leaders, as opposed to armed terrorists, Golan responded, "I think this dichotomy is a purely intellectual dichotomy."

Got a tip? You can email tips@buzzfeed.com. To learn how to reach us securely, go to tips.buzzfeed.com.

Golan said he models his assassination business on Israel's targeted killing program, which has been underway since the country was founded, and which, despite some high-profile errors and embarrassments, he claims is done properly. He argues there are some terrorist enemies so dangerous and implacable - and so difficult to arrest - that assassination is the best solution.

He insists his team is not a murder squad. As evidence, Golan recounted how, as their mission continued, the UAE provided names with no affiliation to Al-Islah or any group, terrorist or otherwise. Golan said he declined to pursue those individuals, a claim that could not be verified.

The people Spear did target, he and Gilmore said, were legitimate because they were selected by the government of the UAE, an ally of the United States that was engaged in a military action supported by the US. Gilmore said that he and Golan told the UAE they would never act against US interests. And Golan claimed that, based on his military experience, he could tell if a target was a terrorist after just a week or two of surveillance.

Still, Gilmore acknowledged that some of the targets may have been people who merely fell out of favor with the ruling family. Referring to the country's Crown Prince Mohammed bin Zayed, Gilmore said, "There is the possibility that the target would be someone who MBZ doesn't like. We'd try to make sure that didn't happen."

When they reached Aden, the mercenaries were issued weapons. They were surprised at the low quality - shitty Chinese assault rifles and RPGs, according to Gilmore and Golan.

At some point, they also received their official designation in the Emirati military. Golan was named a colonel and Gilmore a lieutenant colonel, a heady "promotion" for a man who had been discharged from the Navy as a petty officer.

Gilmore still has his UAE dog tag, a rectangle of white gold imprinted with his blood type, AB-negative. His name is in English on one side and in Arabic on the other.

Using sources handed to them by the UAE's intelligence network, Gilmore said, the team established Mayo's daily life pattern - the home he lived in, the mosque he prayed at, the businesses he frequented.

Christmas passed with the mercenaries sharing their whiskey and plotting how exactly they should kill Mayo. A raid, a bomb, a sniper? "We had five or six courses of action to go after him," Gilmore said.

Christmas passed with the mercenaries sharing their whiskey and plotting how exactly they should kill Mayo.

After some quick surveillance of the Al-Islah headquarters, they decided on explosives. Gilmore said he drew the mission plan out on the floor of the tent, with a black Sharpie. It showed the angles of approach, the attack, and, most important, the escape route.

After he briefed his colleagues, Gilmore took out his knife, cut through the tough tent fabric, and burned the mission plan. "I don't want any of that with my handwriting on it floating around," he said.

Two days later, Gilmore recalled, they got the word that Mayo was in his office for a large meeting.

Golan gathered with Gilmore, another ex-SEAL, and a former Delta Force soldier, for the mission. They had left behind their wallets and all identifying information, and they wore an assortment of motley uniforms - Gilmore said he wore a baseball hat and Salomon Speedcross trail-running shoes, with a chest rig full of spare ammunition magazines. All held AK-47s, and one had the bomb loaded with shrapnel.

Gilmore, Golan, and two others climbed into an armored SUV with a plainclothes Emirati soldier at the wheel. The French Foreign Legion soldiers were in another SUV, which would stop a short distance from the attack site, ready to rush in should the Americans get into a jam. The gates of their base opened and they pulled out onto the nighttime streets of Aden.

It's unclear exactly what went wrong.

Right before the mercenary reached the front door, carrying the explosive charge meant to kill Mayo, one of his fellow fighters at the back of the SUV opened fire, shooting along the backstreet.

There was a drone high overhead, and the video, obtained by BuzzFeed News, shows gunfire but not what the American is shooting at. The drone video doesn't show anyone shooting back at the mercenaries.

Gilmore said he himself fired at someone on the street, but his gun jammed. He said he wasn't sure who was firing at them. In any case, the mercenary carrying the explosive to the building carried on despite the commotion around him - for a full 20 seconds, the video shows.

To make their escape, the mercenaries ran into UAE military vehicles. Then suddenly there was an explosion - the bomb on the door - followed by a second, bigger one. The second explosion was the mercenaries' SUV. Gilmore and Golan say they booby-trapped it to disguise the source of the bomb, confuse Al-Islah, and add to the destruction.

The team returned to base without something they all knew they needed. US special operations forces call it positive identification, or "PID" - proof that Mayo was dead. A photo, for example, or DNA.

"That caused some problems with Dahlan," Gilmore recalled.

Still, Mayo seemed to have vanished. He rarely posted on his Facebook page, and for a time, Gilmore and Golan said, he wasn't seen in public.

Yet Al-Islah didn't announce his death, as it would when other members got assassinated. The reason, a spokesperson for Al-Islah said in a phone interview, is that Mayo is alive - he had left the building 10 minutes before the attack and as of July was living in Saudi Arabia. No one, the spokesperson said, died in the mercenaries' assault.

Mayo seems to have reemerged in Yemeni politics. In May he was nominated to a post by the president of Yemen, Abed Rabbo Mansour Hadi, according to Charles Schmitz, a specialist on the Middle East and Yemen at Towson University in Maryland. Schmitz said he found a recent photo of Mayo standing in a group with the UN envoy to Yemen.

Golan maintains that, at the very least, Mayo was neutralized for a time. "For me it's a success," he said, "as long as the guy disappeared."

Even though it failed to kill Mayo, the mercenaries' bomb attack seems to have ushered in a new phase in the UAE's war against Al-Islah. "It was the exclamation point that set the tone that Al-Islah was now going to be targeted," said Schmitz.

The Al-Islah spokesperson who spoke to BuzzFeed News recited the date by memory: December 29, 2015. "It was the first attack," he said.

As 2016 progressed, those watching the deteriorating situation in Yemen began to notice that members of Al-Islah, and other clerics in Aden, were dropping dead at an alarming pace. "It does appear to be a targeted campaign," said Gregory Johnsen of the Arabia Foundation, who in 2016 served on a UN panel investigating the Yemen war. "There have been 25 to 30 assassinations," he said, though a few appear to be the work of ISIS. (Johnsen used to write for BuzzFeed News.)

"There is a widespread belief on the ground," said Kendall, the University of Oxford expert, "that the UAE is behind the assassination of Al-Islah officials and activists."

Golan said his team killed several of the dead but refused to give an exact number or names.

When BuzzFeed News read Gilmore the names of some of the dead, he nodded in recognition at two of them - "I could probably recognize their faces" - and said they were among the team's targets. But he said he hadn't been involved in killing them.

Golan said his team killed several of the dead but refused to give an exact number or names. But after their first semi-botched mission, the mercenaries rebooted.

They got rid of the French Foreign Legionnaires, replacing them with Americans. The Emiratis also provided them with better weapons and better equipment, Golan and Gilmore said: C4 explosives, pistols fitted with silencers, and high-end American-made M4 rifles. They were also outfitted with motorbikes they could use to scoot through Aden's traffic and affix magnetized bombs to cars. All the equipment, they said, came from the UAE military.

Gilmore stayed on for only a short time. He said he left Spear in April 2016. He and Golan declined to say why, but Gilmore said he wishes he had been more aggressive in Yemen. "If I could do it over again we would have been less risk-averse," he said. "We could have done some amazing things - although we also could have done some amazing things and all ended up in jail."

One new member of the team, hired in early 2016, was the veteran of SEAL Team 6, Daniel Corbett, according to three sources and confirmed by photos. Corbett was a superb soldier, say those who know him, and had served multiple combat tours in Afghanistan and Iraq. He was still in the reserves, so the US military could deploy him at any moment; he collected a government salary; and he was supposed to report for monthly drills. And yet he was in Yemen on a private contract to work for a foreign military. It is unclear if he himself was involved in missions to assassinate anyone.

In a mysterious development, Corbett is currently in jail in Serbia, where he is being investigated for illegal handgun possession. The American veteran has been held there since February 2018. Corbett could not be reached, and his lawyer did not respond to calls seeking comment.

As they went about their work in Yemen, the mercenaries stayed in huts, sleeping in cots. Some carried distinctive weapons for potential close-in fighting. One, according to photographs, carried two knives on his belt that he could draw cross-handed. Another carried a small tomahawk.

The team began to develop what Gilmore called "esprit de corps." They flew a makeshift flag featuring a skull and crossed swords - a kind of Jolly Roger on a black background - and painted that emblem onto their military vehicles and their living quarters.

Much about the Spear mercenary team remains unknown, and some who participated made clear they have no desire to shed light on what went down. Asked if he'd been deployed in the Yemen mission, one of the Americans replied, "If I was, you know I can't discuss it." The former Green Beret who was sucking a lollipop during the mission sent BuzzFeed News a text message: "A big story for you could be a tragic story for the cast of characters; especially if they are good men doing what was right but not necessarily legal."

For his part, Gilmore said he "would have preferred that this stay off the radar." But he decided to speak to BuzzFeed News because "once this comes out there's no way that I'm going to stay out of it, so I'd prefer to own it. And I'm not going to try to hide from what I did."

"It's still," he said, "some variety of the future of warfare."
Jules Darmanin in Paris contributed reporting to this story.
Gilmore is out of the mercenary business. He has since found himself in another gray-zone line of work, albeit one that's far less dangerous. He said he's with a California company that plans to make cannabis oil for vaporizers. ●

Aram Roston is an investigative reporter for BuzzFeed News and is based in Washington, DC. His secure PGP fingerprint is D861 374F D725 4F61 39C0 08F1 4575 134B 09D9 B28D

Contact Aram Roston at aram.roston@buzzfeed.com.

Got a confidential tip? Submit it here.

# data[].attributes.attachment_link.title
A Middle East Monarchy Hired American Ex-Soldiers To Kill Its Political Enemies. This Could Be The Future Of War.

# data[].attributes.attachment_link.description
"There was a targeted assassination program in Yemen. I was running it. We did it." Posted on October 16, 2018, at 5:53 a.m. ET Cradling an AK-47 and sucking a lollipop, the former American Green Beret bumped along in the back of an armored SUV as it wound through the darkened streets of Aden.

# data[].attributes.body
Slow Blog!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Britse handelsminister ook niet naar investeringsconferentie

Ook de Britse minister van Handel Liam Fox gaat niet naar de grote investeringsconferentie in Saudi-Arabië volgende week vanwege de vermoedelijke moord van journalist Jamal Khashoggi. Dat bevestigt een woordvoerder tegenover persbureau Reuters. Fox zou een van de sprekers zijn tijdens wat ook wel 'Davos in de Woestijn' wordt genoemd.

Al meerdere Europese ministers en belangrijke mensen uit het bedrijfsleven hebben de conferentie in de hoofdstad Riad afgezegd. Donderdag maakte minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) bekend dat hij definitief de conferentie niet zal bijwonen.

'Hooggeplaatste leden Saoedische koninklijke familie bijeen om Khashoggi-affaire'

Een groep hooggeplaatste leden van de Saoedische koninklijke familie is sinds enkele dagen in conclaaf naar aanleiding van de Khashoggi-affaire. Dat bevestigt een diplomatieke bron in de Franse krant Le Figaro woensdag.

Nu de internationale druk op Saoedi-Arabië toeneemt vanwege de verdwijning van de journalist Jamal Khashoggi, buigt de koninklijke familie zich over de toekomst van kroonprins Mohammed bin Salman. Volgens Turkije is Khashoggi vermoord door een team Saoedische geheim agenten. Meerdere van hen zouden volgens The New York Times komen uit de directe omgeving van Bin Salman.

Le Figaro schrijft dat een zogenoemde 'raad der wijzen', bestaande uit minstens zeven vertegenwoordigers van verschillende clans binnen de koninklijke familie, bijeen is gekomen. Deze raad heeft een adviserende rol voor de koning Salam bin Abdulaziz, die de uiteindelijke macht in handen heeft en kan besluiten om Bin Salman af te zetten als kroonprins.

"Zijn toekomst staat momenteel op het spel binnen de raad", zegt de Saoedische bron die volgens de Franse krant goed ingevoerd is in het over het algemeen gesloten Huis van Saoed. De hooggeplaatste familieleden zouden bijvoorbeeld kunnen adviseren om een nieuwe vice-kroonprins aan te stellen. Die post is niet gevuld sinds de aanstelling van Bin Salman tot kroonprins in juni 2017. Als een machtig familielid wordt benoemd tot vice-kroonprins, zou dat volgens experts kunnen betekenen dat MBS het veld zal gaan ruimen.

Hoekstra definitief niet naar Saoedi-Arabië om Khashoggi

Minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) gaat volgende week definitief niet naar Saoedi-Arabië. Dat bevestigen bronnen donderdag aan NRC. Hij zou daar een internationale investeringsconferentie bijwonen. Reden voor het annuleren van de reis is de zaak-Khashoggi.

Eerder deze week gaf Hoekstra al aan dat de bijeenkomst in Riad door de verdwijning van de journalist in een ander daglicht is komen te staan. Ook de Franse minister van Financiën maakte donderdag bekend niet naar de stad af te reizen. Baas van het Internationaal Monetair Fonds Christine Lagarde, beleggingsgigant BlackRock en de Franse banken Société Générale en BNP Paribas zegden eerder eveneens af.

Khashoggi in laatste column: Arabische wereld snakt naar persvrijheid

The Washington Post heeft woensdagavond de laatste column van de verdwenen journalist Jamal Khashoggi gepubliceerd. Het kritische opiniestuk gaat over het gebrek aan persvrijheid en vrijheid van meningsuiting in de Arabische wereld. De in Saoedi-Arabië geboren Khashoggi vluchtte om die reden naar de Verenigde Staten. In zijn werk was hij meermaals kritisch over het regime in Saoedi-Arabië, dat momenteel in verband wordt gebracht met zijn verdwijning.

De column wordt ingeleid door de redacteur met wie Khashoggi samenwerkte, Karen Attiah. Zij schrijft dat het publiceren van de column was uitgesteld in de hoop dat Khashoggi bij hen terug zou komen, zodat ze de tekst samen konden bewerken. "Nu moet ik accepteren: dat gaat niet gebeuren", aldus Attiah, die zegt eeuwig dankbaar te zijn voor zijn bijdragen en de samenwerking.

In de column behandelt Khashoggi de mate van vrijheid in Arabische landen na de grotendeels mislukte Arabische Lente. Hij wijst erop dat, op Tunesië na, vrijwel alle Arabische landen momenteel niet vrij zijn. Het resultaat is dat Arabieren die in deze landen wonen niet of slecht geïnformeerd zijn, aldus Khashoggi die het onwaarschijnlijk noemt dat deze situatie snel zal veranderen.

Volgens Khashoggi heeft de Arabische Lente hoop en verwachtingen geschapen in de Arabische wereld, maar zijn deze 'vermorzeld'. "Deze samenlevingen vielen terug op de oude status-quo of hebben zelfs te maken met zwaardere omstandigheden dan voorheen", schrijft hij.

In zijn laatste zinnen pleit de journalist voor een modern ondergronds medium dat de bevolking in Arabische landen ongecensureerd kan informeren over gebeurtenissen in de wereld. Bovendien, zo schrijft Khashoggi hoopvol, moet er een onafhankelijk platform komen waar Arabieren hun stem kunnen laten horen, "geïsoleerd van de invloed van nationalistische regeringen die haatzaaien door propaganda".

Waarom was Khashoggi zo gevaarlijk voor Saoedi-Arabië?

Uit alle berichtgeving wordt steeds meer duidelijk dat de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman betrokken is bij de moord op Jamal Khashoggi. Maar wie is deze 59-jarige journalist die tijdens een bezoek op het consulaat in Istanbul verdween en waarom is hij vermoord?

Lees hier het profiel over Khashoggi:

Werd kritiek op kroonprins hem fataal?

Buitenlandredacteur Floris van Straaten schreef vorige week in een profiel over Khashoggi dat hij in zijn jonge jaren niet onsympathiek stond tegenover het islamitische fundamentalisme, maar later in zijn carrière kritischer werd op het Saoedische koningshuis.

"Tot 2015 kwam Khashoggi nog vrij gemakkelijk weg met zijn naar Saoedische maatstaven stevige kritiek. Mogelijk omdat hij als diens voormalig adviseur een nauwe band had met de machtige prins Turki al-Faisal, jarenlang hoofd van de inlichtingendienst en ambassadeur in de VS. Dit veranderde met het aantreden van de nieuwe koning Salman en zijn machtige zoon Mohammed bin Salman."

In september 2017 vluchtte Khashoggi naar de Verenigde Staten, nadat hij twitterverbod opgelegd had gekregen. In een column in The Washington Post schreef de invloedrijke journalist: "Ik heb mijn huis, mijn familie en mijn baan verlaten en ik laat mijn stem horen. Iets anders doen zou de mensen die in de gevangenis zuchten verraden. Ik kan me uitspreken terwijl zoveel anderen dat niet kunnen."

Dat Bin Salman niet gediend is van kritiek werd al duidelijk rond de diplomatieke rel met Canada na de arrestatie van de burgerrechtenactivist Samar Badawi. De Canadese ambassadeur in Saoedi-Arabië riep het land op haar en andere activisten vrij te laten, de oproep werd beantwoord door directe uitzetting van ambassadeur Dennis Horak.

Details moord en rol Saoedische consul

Er komen steeds meer details naar buiten over de moord op Khashoggi. Uit een reconstructie van The New York Times blijkt dat een Saoedische moordcommando meerdere vingers van de Saoedische journalist heeft afgehakt, waarna hij werd onthoofd en zijn lichaam in stukken werd gesneden.

Uit audio-opnames zou blijken dat het Saoedische team, onder wie forensisch arts Salah al-Tubaigy en de voormalige diplomaat Maher Abdulaziz Mutreb, binnen twee uur zijn vertrokken uit het consulaat in Istanbul. Een groot deel van deze mannen is verbonden aan de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman. Khashoggi, columnist van The Washington Post, was bekend vanwege zijn kritiek op de machtige kroonprins.

Lees hier een reconstructie:

De Saoediërs kwamen met een botzaag naar Istanbul

Daarnaast is naar buiten gekomen dat de Saoedische consul Mohammad al-Otaibi aanwezig was bij het verhoor en de marteling van de journalist. Volgens de Turkse krant Yeni Şafak is zijn stem te horen op audio-opnames. Al-Otaibi zou gezegd hebben tegen het Saoedische team van ondervragers, "doe het ergens buiten het consulaat, anders kom ik in problemen". Een van de mannen liet hem nietsverstaan weten: "Houd je kop als je in leven wilt blijven wanneer je teruggekeert naar Saoedi-Arabië".

Turkse media melden dat Al-Otaibi dinsdagavond is teruggekeerd naar zijn land.

VS willen audio en video over verdwijning Khashoggi

De Verenigde Staten hebben Turkije gevraagd om audio en video-opnamen door te sturen die verband houden met de verdwijning van Khashoggi. Dat zei president Donald Trump woendag tegen verslaggevers in het Witte Huis.

The Washington Post, de werkgever van de Saoedische journalist, onthulde vorige week dat de Turkse regering opnamen in handen heeft waar de stem van Khashoggi te horen is en die van andere Arabisch sprekende mannen. Zij zouden hem hebben verhoord, gemarteld en gedood. Khashoggi zou nog in leven zijn geweest toen hij in stukken werd gehakt. Turkse diplomaten hebben Amerikaanse collega's geïnformeerd over deze opnames.

Trump zei eerder op woensdag in een gesprek met tv-zender Fox dat wanneer Saoedi-Arabië betrokken is bij de moord op Khashoggi dat dit "heel slecht" zou zijn. Hij pareerde de kritiek dat hij zijn belangrijke bondgenoot weg zou laten komen met deze beschuldiging.

Turkije onderzoekt ambtswoning Saoedische consul

Turkse onderzoekers zijn woensdagmiddag de ambtswoning van de Saoedische consul binnengegaan. Ze hopen aanwijzingen te vinden over het lot van Khashoggi. De Turken hopen later ook het consulaat opnieuw te mogen betreden. Maandag deden ze daar samen met een Saoedisch team al urenlang onderzoek.

Lees ook:

Turkije: 'moordbewijs' in het consulaat van de Saoedi's

Hoewel de Saoediërs het zelf ontkennen, stapelen de signalen zich op dat Khashoggi toch echt in opdracht van de machtshebbers in Riad gedood is. Vijf van de vijftien Saoedische verdachten in de verdwijningszaak blijken uit de directe omgeving van kroonprins Mohammed bin Salman te komen, onthulde The New York Times. Eerder was al gebleken dat de vijftien vlak voor de vermoedelijke moord aankwamen in het consulaat, om er twee uur later weer te vertrekken. Ze hadden bovendien een botzaag bij zich.

Een van de verdachten is de forensisch expert Salah al-Tubaigy. De website Middle East Eye meldde woensdag dat Tubaigy een hoofdrol speelde bij de moord. Op geluidsopnames die een Turkse bron van de site had beluisterd, zou te horen zijn hoe de arts omstanders aanraadt net als hij een koptelefoon met muziek op te zetten, voordat hij begint de nog levende Khashoggi in stukken te snijden. Het zou zeven minuten hebben geduurd voordat de journalist dood was. De consul zou vooraf de kamer uit zijn gestuurd.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo zette woensdag zijn visiteronde langs de hoofdrolspelers in de affaire voort. Dinsdag bezocht hij kroonprins Bin Salman en diens vader koning Salman; een dag later was het de beurt aan de Turkse president Erdogan en minister van Buitenlandse Zaken Mevlut Cavusoglu. Na afloop gaf Pompeo niets prijs over de inhoud van hun gesprekken.

Motie tegen wapenleveranties

De Tweede Kamer wil dat EU-landen stoppen met de verkoop van wapens aan Saoedi-Arabië. Het parlement nam woensdag een motie van GroenLinks-Kamerlid Bram van Ojik aan die daartoe oproept. Van Ojik is boos dat de wapenleveranties van onder meer Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk ondanks de Khashoggi-affaire en allerlei mensenrechtenschendingen "onverminderd doorgaan". Alleen de VVD, SGP en Forum voor Democratie stemden tegen de motie, aldus persbureau ANP.

Lees ook:

Waarom het Westen graag de Saoedische wapenhonger stilt

Saoedi-Arabië gebruikt de Europese wapens in de burgeroorlog in Jemen, waar het aan de zijde van de regering strijdt tegen de Houthi-rebellen. Het jarenlange geweld heeft geleid tot een enorme humanitaire crisis. Tienduizenden burgers zijn omgekomen, niet alleen bij bombardementen en beschietingen door Saoedi-Arabië en zijn bondgenoten maar ook door honger en ziekte. Voor Nederland was het vorig jaar al aanleiding om de wapenhandel met Saoedi-Arabië bijna stop te zetten.

De woede van de parlementariërs is nu vooral opgewekt door de vermoedelijke moord op de journalist Jamal Khashoggi in het Saoedische consulaat in Istanbul, twee weken geleden. Criticus van het Saoedische koningshuis Khashoggi verdween tijdens een bezoek aan het gebouw en is volgens Turkije vermoord en in stukken gehakt. Woensdag vroeg de Kamer premier Rutte om bij de EU-top van donderdag samen met de andere landen op te roepen tot een "onafhankelijk en diepgaand onderzoek" naar de zaak.

# data[].attributes.attachment_link.title
'Hooggeplaatste leden Saoedische koninklijke familie bijeen om Khashoggi-affaire'

# data[].attributes.attachment_link.description
Verdwijning Saoedische journalist Jamal Khashoggi: Na de verdwijning van de journalist Jamal Khashoggi op 2 oktober in het Saoedische consulaat in Istanbul, komen steeds meer details naar buiten. Volgens de Turkse politie zou de criticus van het Saoedische regime zijn gemarteld, vermoord en in stukken gehakt.

# data[].attributes.body
Mogelijk grootste hongersnood in 100 jaar

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Yemen could be facing the worst famine in 100 years if airstrikes by the Saudi-led coalition are not halted, the UN has warned.

If war continues, famine could engulf the country in the next three months, with 12 to 13 million civilians at risk of starvation, according to Lise Grande, the agency's humanitarian coordinator for Yemen.

She told the BBC: "I think many of us felt as we went into the 21st century that it was unthinkable that we could see a famine like we saw in Ethiopia, that we saw in Bengal, that we saw in parts of the Soviet Union - that was just unacceptable.

"Many of us had the confidence that would never happen again and yet the reality is that in Yemen that is precisely what we are looking at."

Yemen has been in the grip of a bloody civil war for three years after Houthi rebels, backed by Iran, seized much of the country, including the capital, Sana'a. The Saudi-led coalition has been fighting the rebels since 2015 in support of the internationally recognised government.

Thousands of civilians have been caught in the middle, trapped by minefields and barrages of mortars and airstrikes. The resulting humanitarian catastrophe has seen at least 10,000 people killed and millions displaced.

Speaking on Sunday evening, Grande said: "There's no question we should be ashamed, and we should, every day that we wake up, renew our commitment to do everything possible to help the people that are suffering and end the conflict."

Displaced people at Meshqafah camp in Aden, September 2018. Photograph: Andrew Renneisen/Getty Images

Her comments came after the UN and humanitarian workers condemned an airstrike in which the Saudi-led coalition targeted Yemen's Shia rebels, killing at least 15 people near the port city of Hodeidah.

Video footage released by the rebels showed the remains of a mangled minibus littered with groceries following the attack on Saturday, which left 20 others injured.

The Houthi rebels reported that five members of the same family were among those killed, adding that many children were among the casualties.

"The United Nations agencies working in Yemen unequivocally condemn the attack on civilians and extend our deepest condolences to the families of the victims," said Grande.

Hodeidah, with its key port installations that bring in UN and other humanitarian aid, has become the centre of Yemen's conflict, with ground troops allied to the coalition struggling to drive out the rebels controlling it.

The killing and maiming of civilians including many children in the Red Sea city of has soared in the last three months according to aid workers.

Since June more than 170 people have been killed and at least 1,700 have been injured Hodeidah province, with more than 425,000 people forced to flee their homes.

A Gulf coalition led by Saudi Arabia and the United Arab Emirates has been trying to wrestle back control of the strategic port city.

If the array of Yemeni militias takes the city it would be their biggest victory against the rebels, although the battle on the Red Sea coast also threatens to throw Yemen into outright famine.

Yemenis stand near bottles full of fuel displayed for sale at a black market, amid an acute shortage of fuel in Sana'a. Photograph: Yahya Arhab/EPA

Last month Save the Children warned the fighting was turning into a "war on children" with thousands suffering life-changing injuries in the attacks.

On a visit to Yemen the charity's CEO, Helle Thorning-Schmidt, warned attacks on schools and hospitals were on the rise, with children on the frontline of violence and medics unable to cope with the influx of the wounded.

Meanwhile the country's currency has collapsed and food prices have doubled in the last month, fuelling the threat of famine.

# data[].attributes.attachment_link.title
Yemen on brink of 'world's worst famine in 100 years' if war continues

# data[].attributes.attachment_link.description
Yemen could be facing the worst famine in 100 years if airstrikes by the Saudi-led coalition are not halted, the UN has warned. If war continues, famine could engulf the country in the next three months, with 12 to 13 million civilians at risk of starvation, according to Lise Grande, the agency's humanitarian coordinator for Yemen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Angelo en de bommen gemist? Start met kijken op NPO Start

# data[].attributes.attachment_link.description
Sardiniër Angelo Cremone ontdekt dat de bommen die Saoedi-Arabië gebruikt in Jemen, gemaakt zijn in zijn eigen dorp. Hij trekt in zijn eentje ten strijde tegen de wapenfabriek. Iedere maand worden honderden burgers gedood door Saoedische bombardementen op Jemen. Angelo Cremone ontdekte waar de bommen worden gemaakt.

# data[].attributes.body
bericht van 19 sept 2018

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Meer dan vijf miljoen kinderen in Jemen worden met de hongerdood bedreigd, waarschuwt hulporganisatie Save the Children. Recente luchtaanvallen hebben een belangrijke aanvoerroute van het land lamgelegd, waardoor voedsel- en brandstoftekorten nog meer oplopen.

Het Jemenitische leger voert de luchtaanvallen uit buiten de havenstad Al Hudaydah. De stad is de belangrijkste bron voor voedsel, brandstof en humanitaire hulp. Zo'n 80 procent van de goederen komt vanuit Al Hudaydah, schrijft de hulporganisatie.

De havenstad is momenteel in handen van de Houthi-rebellen. De Jemenitische regering, gesteund door de Verenigde ArabischeEmiraten en Saoedi-Arabië, probeert Al Hudaydah al maanden te heroveren op de door Iran gesteunde rebellen.

Zo'n 470.000 mensen sloegen sinds juni op de vlucht, maar er wonen nog steeds 100.000 mensen in Al Hudaydah. De helft van deze groep bestaat uit kinderen.
Vredesonderhandelingen mislukten afgelopen augustus
De burgeroorlog in het land is al drie jaar gaande en heeft inmiddels aan tienduizenden mensen het leven gekost. Nieuwe vredesonderhandelingen in Genève strandden in augustus. Het lukte volgens de Verenigde Naties niet om de Houthi-rebellen aan tafel te krijgen.

Deze zomer trok het Internationale Comité van het Rode Kruis 71 medewerkers terug na bedreigingen. Hun veiligheid kon volgens de organisatie niet meer worden gewaarborgd. In totaal zijn er in Jemen 452 mensen actief voor het Rode Kruis.
Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!

# data[].attributes.attachment_link.title
'Vijf miljoen kinderen in Jemen met hongerdood bedreigd'

# data[].attributes.attachment_link.description
Meer dan vijf miljoen kinderen in Jemen worden met de hongerdood bedreigd, waarschuwt hulporganisatie Save the Children. Recente luchtaanvallen hebben een belangrijke aanvoerroute van het land lamgelegd, waardoor voedsel- en brandstoftekorten nog meer oplopen. Het Jemenitische leger voert de luchtaanvallen uit buiten de havenstad Al Hudaydah.

# data[].attributes.headline
Hoe het echte conflict in Jemen ook buiten de publiciteit gehouden kan worden...

# data[].attributes.subject
Hoe het echte conflict in Jemen ook buiten de publiciteit gehouden kan worden...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het verhaal hieronder komt uit mijn tenen. Ik was geschokt en verbaasd - en af en toe woest - over de manier waarop het journalisten onmogelijk wordt gemaakt hun werk te doen. Tijdens mijn pogingen Jemen binnen te komen, overwoog ik geregeld van de hele reis af te zien. Maar ik wist ook: dit is een verhaal dat verteld moet worden. En dus hield ik gedetailleerd bij hoe dat tegenwerken precies verloopt.

Het resultaat is een verhaal dat langer is dan jullie van me gewend zijn. Het bevat ook veel informatie die zo persoonlijk is dat ik jullie er normaliter niet mee zou lastigvallen. Maar dat ik dit toch doe, is niet zonder reden. Oorlogen spelen zich voor een steeds groter deel af in de beeldvorming, en die beeldvorming wordt steeds vaker beïnvloed door gericht beleid om onafhankelijke journalisten buiten de deur te houden.

Het gevolg hiervan is dat vrijwel al het nieuws uit Jemen onderdeel vormt van die oorlog. De strijdende partijen hebben hun eigen mediakanalen, de paar lokale journalisten die nog op onafhankelijke wijze hun werk doen, lopen enorme risico's en kunnen lang niet alles opschrijven. De enkele buitenlandse journalist die het land de afgelopen jaren bezocht, deed dit veelal noodgedwongen onder streng toezicht van de autoriteiten.

Hierdoor loopt jullie nieuwsvoorziening gevaar. De tientallen pogingen van journalisten uit de hele wereld om zelfstandig naar het land te reizen, strandden vrijwel allemaal in een kafkaëske bureaucratie, en soms zelfs pas in het vliegtuig of op de boot die al onderweg was naar Jemen.

Maar heel soms lukt het toch. Niet omdat de autoriteiten dit toestaan, maar omdat het gelukkig altijd weer mogelijk blijkt de regels te omzeilen. Al gaat dit verre van vanzelf.

Het kostte fotograaf Andreas Staahl en mijzelf anderhalf jaar om Jemen in te komen. In die tijd stuurde ik misschien tienduizend WhatsAppberichten naar contacten in Jemen, mailde ik en gaf ik ruim 14.000 euro uit aan reis- en overnachtingskosten, visa en steekpenningen. En dan nog is het eigenlijk stom toeval dat het is gelukt.

Was ik hieraan begonnen als ik dit van tevoren had geweten? Waarschijnlijk niet. De tegenwerking was te groot en achteraf gezien was de kans van slagen te klein. En dat is een wrange constatering. Want met mij zijn er honderden journalisten die van crisis naar crisis reizen en zich telkens opnieuw afvragen: is dit alle moeite en geld nog wel waard?

Daarom dit verhaal. Lees het als een verslag vanaf de frontlinie van de strijd om de beeldvorming. Verwacht geen actie en geweld, maar frustratie en eindeloos wachten. Inzet van de strijd is het documenteren van wat lange tijd gold als een vergeten oorlog. Na lezing van dit verhaal begrijp je hoe zo'n oorlog vergeten wordt gemaakt.

Jemen staat al een tijdje op mijn lijst van landen waar ik als correspondent Vergeten oorlogen naartoe wil reizen. In 2015 barst daar een bloedige burgeroorlog uit als leden van de uit Noord-Jemen met steun van de in 2011 afgezette president de macht in het land overnemen en verdrijven.

Dit is tegen de zin van buurland Saoedi-Arabië, dat de Houthi's beschouwt als een verlengstuk van aartsrivaal Iran. Het tuigt een

En zo begint een dodelijke militaire campagne waarin duizenden luchtaanvallen worden uitgevoerd en het land wordt afgesloten van de buitenwereld. Niets en niemand komt er nog in, ook geen journalisten.

De problemen in het toch al arme land nemen snel toe. Er ontstaan voedseltekorten, allerlei ziektes steken de kop op, en overal in het land nemen gewapende groepen het heft in eigen handen. krijgt het half 2015 zelfs voor elkaar de oostelijke havenstad Mukalla te veroveren en daar een jaar lang de dienst uit te maken.

Toch is Jemen zelden in het nieuws. Het land is ver weg en onbekend, en de problemen lijken het veilige Westen niet te raken. Maar bovenal: journalisten kunnen ook dan al het land moeilijk binnenkomen. Vliegvelden zijn gesloten, de zeegrenzen in het zuiden en westen van het land worden gecontroleerd door Saoedische straaljagers en de landsgrenzen zijn afgesloten door Saoedische grenswachten in het noorden en AQAP in het oosten.

In april 2015 reis ik met Andreas Staahl, mijn vaste fotograaf uit Zweden, naar Djibouti in de hoop de smalle zeestraat die het land scheidt van Jemen over te steken.

Het aanvankelijke plan was om met een boot van een hulporganisatie mee te varen naar de zuidelijke havenstad Aden. Toen Houthi-rebellen het schip beschoten, werd het volgende vertrek opgeschort en kregen journalisten te horen dat ze niet meer mee mochten.

In de haven van Djibouti vinden we een smokkelaar die belooft ons naar Jemen te brengen. En dus zitten we op een donkere nacht in een klein bouwvallig huisje in de kustplaats Obock. We staan op het punt ons naar Jemen te laten smokkelen, maar de mannen die ons hierbij helpen, klinken ineens veel vager dan eerder die week.

Zo zouden we voor vertrek een Belgische journalist ontmoeten die ze kort daarvoor hadden overgezet, en ze beloofden ons in contact te brengen met een Houthi-strijder die ons zou opwachten in Jemen. Maar zowel de journalist als de Houthi waren telefonisch onbereikbaar, en nu stellen de smokkelaars dat het beter is die Houthi juist te ontlopen.

We vinden het een slecht plan. Als er geen Houthi-rebel is die onze komst verwacht, is de kans groot dat zijn collega's ons zullen oppakken of erger. Maar wanneer ik zeg dat we niet vertrekken voordat dit is opgelost, wordt de sfeer grimmig. We moeten rustig wachten op vertrek, wordt ons duidelijk gemaakt. Ik besef dat we ons moeten voorbereiden op een ontsnapping.

Dat gaat gelukkig vrij simpel. Wanneer twee van de vier mannen even weg zijn om sigaretten te halen, pakken we onze tassen en lopen we de nachtelijke sloppenwijk uit.

Achter ons roepen de twee andere mannen ons verwensingen toe, maar ze durven niet achter ons aan te komen. Wanneer we de volgende dag teruggaan om de aanbetaling van de reis terug te eisen, zijn ze verdwenen. Meer opties om het land binnen te komen hadden we niet, dus we reizen verslagen terug We maakten tijdens die reis deze reportage over Jemenitische vluchtelingen in Djibouti.
In de 'teller' hieronder zal ik de gemaakte kosten, het aantal benodigde reisdocumenten en mijn gemoedstoestand laten zien:
Dodelijke luchtaanvallen

Intussen blijf ik Jemen volgen. Ik lees over dodelijke luchtaanvallen door de door Saoedi-Arabië geleide coalitie, uitgevoerd met Amerikaans en Brits wapentuig. Miljoenen mensen hebben gebrek aan voedsel, er ontstaat hongersnood en een enorme uitbraak van cholera. Maar hoe zorgwekkend de cijfers ook zijn, het blijven statistieken omdat journalisten het land niet in komen om de cijfers een gezicht te geven.

Als ik vervolgens word uitgenodigd door een hulporganisatie en kan meevliegen met een vliegtuig van de Verenigde Naties - de enige organisatie die nog vliegt op Jemen - moet het lukken, zegt hij. Klein detail: de VN laat onder druk van Saoedi-Arabië geen journalisten meer toe. Maar dat zal snel veranderen, zegt hij ook.

Ik besluit me weer serieus te richten op Jemen. Ik bel redacties, overtuig hen van het belang van dit verhaal, en schrijf een fonds aan om de reis te financieren. Het zal duur worden, en veel tijd kosten, maar als het lukt, is dit het allemaal waard. Geen oorlog zo vergeten als Jemen. Ik moet dit doen.

Journalisten zijn niet welkom
(08-01-2017 tot 28-02-2017)

06-01-17, 11:08 - zegt:
Congratulations in advance. First step is done. I called Loay, he said they have send the Ministry of Media's approval to the National Security. He'll call me once they get the security clearance. I think by coming week everything will be ready.

Wen er maar aan. Zulke cryptische berichten kwamen de afgelopen anderhalf jaar honderden keren bij mij binnen en vormen de rode draad van dit verhaal.

Mohammed is de afzender. Hij is mijn contactpersoon in Jemen en heeft het in bovenstaand bericht over een visumaanvraag voor het gebied dat in handen is van Houthi-rebellen. Ooit werkte hij voor een lokale partner van een Nederlandse hulporganisatie. Hij spreekt vloeiend Engels, is altijd bereikbaar, heeft op ieder probleem een antwoord en blijft altijd positief en hoopvol ( Congratulations in advance...).

Door de oorlog heeft hij geen werk. Mij helpen is een dankbare afleiding. Hij zal talloze ministeries en kantoren afreizen. Ambassades, VN-medewerkers en Houthi-strijders bellen. Samen vinden we uit hoe je als journalist Jemen in komt. Begin januari komen we tot de volgende conclusie.

Vereist voor een reis naar Jemen:

Visum voor Houthi-gebied (groen licht geheime dienst, heel veel documenten).

Vliegticket (waarvoor een visum voor Houthi-gebied nodig is en een uitnodiging van de lokale hulporganisatie, bij elkaar 22 documenten).

Toestemming van Saoedi-Arabië om mee te vliegen met UNHAS (na boeken ticket).

En een beetje geluk. Want UNHAS neemt door druk vanuit Saoedi-Arabië sinds september 2016 geen journalisten meer mee op hun vluchten. Maar de druk wordt opgevoerd en we hopen dat dit snel leidt tot een verandering in het beleid.

Dat geluk lijkt zich al snel aan te dienen. Begin januari keuren de Houthi-rebellen onze visumaanvraag goed, en eind januari mailt UNHAS dat vluchten voor journalisten worden hervat. Slechts een select aantal journalisten die op dat moment in het bezit zijn van een Houthi-visum wordt toegelaten op hun vlucht (onder wie Andreas en ik), weet Mohammed te achterhalen.

Maar dan mailt UNHAS:
Dear Lennart, Hope this finds you well. Some additional information and requirements have been requested for gaining clearance for journalists on UNHAS flights. These include: a) An entry visa from the official Government of Yemen. This can be obtained from the embassy in your respective countries.
Om de door Houthi-rebellen gecontroleerde delen van Jemen te bezoeken, hebben we dus zowel een visum van de Houthi nodig als van de officiële autoriteiten. Ik bel direct de Jemenitische ambassade in Den Haag, maar de telefoniste stelt resoluut dat de officiële autoriteiten sinds september geen visa meer uitgeven. In België, Canada en Amerika is het antwoord hetzelfde: geen visa voor journalisten.

Maar Mohammed geeft niet op. Hij kent via via overal belangrijke personen bij ambassades, en gaat aan de slag.

05-02-17, 22:20 - Mohammed: even if it takes me to call the president for you to come, I won't hesitate 😁😅

Ik vraag een ontslagen medewerker van een Jemenitische ambassade ergens in Europa waarom ik volgens hem geen visum krijg. Hij antwoordt onverbloemd dat de autoriteiten niet willen dat journalisten zien wat er aan de hand is in Jemen:
12-02-2017, 21:49 - [anoniem] zegt:
It's not in the interest of the Saudi coalition to be allow you to go to Yemen because you will see the truth there and you will discover that 27 million Yemeni people are being starved because of the sea, air and land blockade.
'Maar als je de juiste mensen op het juiste moment voor je karretje weet te spannen, is het mogelijk.'

2: Niet goedschiks, dan maar kwaadschiks
(01-03-2017 tot 11-07-2017)

Begin maart heb ik er flink de pest in. Ik ben nu ruim vier maanden intensief bezig met een verhaal dat me tot nu toe alleen maar geld en tijd heeft gekost. Op de meest willekeurige momenten stuurt Mohammed beelden door van luchtaanvallen of van mensen die door het oorlogsgeweld zijn omgekomen, maar waarover journalisten geen verslag kunnen doen.

Als ik Jemen wil binnenkomen, realiseer ik me, moet ik het anders aanpakken. Dan mag niemand weten dat ik journalist ben, vooral niet Saoedi-Arabië.

Nederland weet immers veel van water, en in Jemen is het droog, redeneer ik.

Klein detail: bij het Jemenitische ministerie van Buitenlandse Zaken ligt vermoedelijk nog steeds ergens onze visumaanvraag als journalist. We moeten dus een manier vinden om onze visumaanvraag via een ander ministerie te verkrijgen, we hebben alleen geen idee of dit kan.

Een corrupte generaal in Jemen biedt zich aan om ons visum te regelen via een ander ministerie

Half april is het na veel bellen en rondvragen eindelijk raak. Een corrupte generaal in Jemen biedt zich aan om ons visum te regelen via een ander ministerie. Dat kost 400 dollar, maar hij had eerder succes: tien andere journalisten zouden op deze manier het land zijn binnengekomen. Wie dat waren, kom ik nooit te weten.

Halsoverkop breek ik mijn werk af in Tunesië. Ik moet naar huis, om deze kans te grijpen. Maar dan appt Mohammed. De generaal drijft de prijs op, het duurt langer dan afgesproken en zijn verklaringen voor de vertraging van onze visa worden steeds ongeloofwaardiger.
21-04-17, 11:58 - Mohammed:
They said that the visa was issued and the guy who was coming from Aden to Sana'a had an accident. They said blood was all over the visa! (seems like a movie to me).
Vanwege het bloed op het visum moet de aanvraag opnieuw, en moeten we opnieuw betalen. We beseffen dat we zijn opgelicht. Ik barst bijna uit elkaar van frustratie. Maar Mohammed weet wel een deel van het geld terug te krijgen. Dat besteden we aan een volgende poging.

Via via hebben we iemand gevonden bij een toeristenbureau die mensen kent die visa via het ministerie van Binnenlandse Zaken kunnen verstrekken. Dat is hem welgeteld één keer gelukt, onduidelijk is hoe hij dit voor elkaar kreeg. Half mei sturen we alle documenten op. Daarna zet ik het uit mijn hoofd.

Het visum is klaar

Begin juli 2017. Ik lig in een trein in Oekraïne. Het is snikheet. We komen net terug van het front in het oosten van het land en zijn op weg terug naar huis. In het bed onder mij schilt een oude vrouw in een verkleurde bloemetjesjurk een aardappel, Andreas ligt rechts van mij grinnikend te luisteren naar een podcast.

Wanneer we stoppen in Dnipro krijg ik ineens een WhatsAppbericht. Het is Mohammed. Hij weet niet wat hij ervan moet denken, maar de visumaanvraag is gelukt, schrijft hij. Als bijlage stuurt hij een foto van onze visa.

05-07-17, 20:29 - Mohammed: I don't know: should I be happy or I should cry😂
05-07-17, 20:30 - Lennart: Haha
05-07-17, 20:30 - Lennart: Same here
05-07-17, 20:30 - Lennart: Not again 😅

Dit visum blijkt afgegeven door het ministerie van Binnenlandse Zaken in Jemen, maar we kunnen daar niet heen om het in ons paspoort te laten plaatsen. Daarom moeten we een ambassade vinden die dit wil doen.

In Nederland bel ik voor de zoveelste keer naar de Jemenitische ambassade. Opnieuw is de telefoniste erg vriendelijk. Maar ze vindt het ook een vreemd verhaal. Ik moet haar alle documenten sturen die mijn consultant-verhaal bevestigen, dan zal de consul me in eigen persoon terugbellen.

Tot mijn verbazing belt de consul me een week later op. Ik moet op gesprek komen en zo veel mogelijk bewijzen meenemen die mijn verhaal ondersteunen. Online zoek ik alles op over waternetwerken en consultancy, en print ik alle documenten die we hebben gebruikt bij de aanvraag voor ons visum.

Ik bereid ook een needs assessment voor (dat is wat consultants maken, hoor ik van iemand die die wereld goed kent) en regel een paar brieven van Nederlandse hulporganisaties die mijn verhaal bevestigen.

Mohammed heeft zelfs twee vrienden bereid gevonden om de telefoon op te nemen, als de consul iemand in Jemen wil bellen om meer over mij te horen. Ze spreken het accent uit de regio die we zeggen te willen bezoeken, zodat ze daarmee geen wantrouwen zullen wekken.

De avond voor het gesprek appt Mohammed me moed in:

24-07-17, 23:52 - Mohammed: I think you're now ready to go 😊
24-07-17, 23:53 - Lennart: ✊
24-07-17, 23:59 - Mohammed: Things will go smoothly... Just keep it cool. You have got everything in documents just go with confidence.. 👍👍👍
24-07-17, 23:59 - Mohammed: Wishing you all the best!

De volgende dag stap ik in mijn vers gestreken pak de Jemenitische ambassade in Den Haag binnen. Op de trap kom ik de telefoniste tegen waar ik al een halfjaar mee bel. In het echt is ze ook heel aardig.

Ook de consul is vriendelijk en luistert aandachtig naar mijn verhaal. Nadat ik alle documenten die ik meebracht voor hem op tafel heb uitgespreid, gaat hij rechtop in zijn stoel zitten. Tot mijn verbazing zegt hij vol overtuiging: 'Jij gaat naar Jemen toe.' Ik knik en zeg dat ik dankbaar ben.

Twee weken later staan de visa in onze paspoorten (dat kostte wel weer 200 euro). De medewerkster zegt dat we veel geluk hebben gehad. Normaal krijgt niemand een visum.

Buiten stuur ik Mohammed direct een foto via WhatsApp:

07-08-17, 12:01 - Lennart: [foto visum]
07-08-17, 12:02 - Lennart: We are the only ones they provided visa in a year
07-08-17, 13:23 - Mohammed: 😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍😍
07-08-17, 13:23 - Mohammed: Congrats!!!!!!!!!!!
07-08-17, 13:23 - Mohammed: I'm really sooooo happy. you made it!

Tot nu toe gaat alles goed. Maar ergens ben ik bang dat vertegenwoordigers van de coalitie ons nog één keer googelen voor we onze UNHAS-vlucht boeken - en er dan achter komen dat we journalisten zijn. Want zij controleren nog steeds de passagierslijsten van UNHAS en er mogen nog steeds geen journalisten mee.

De New York Times publiceerde eind augustus een Lees dat artikel hier. van journalist Nicholas Kristof waarin hij schreef dat de VN-vlucht waarmee hij naar Jemen zou vliegen niet mocht opstijgen omdat de Saoedi's erachter waren gekomen dat er een journalist aan boord zat. Net als wij probeerde hij met hulp van een hulporganisatie het land binnen te komen.

3: Alle neuzen dezelfde kant op
(26-07-2017 tot 05-11-2017)

Toch ziet alles er met het visum in ons paspoort ineens een stuk beter uit. We beginnen er zelfs weer hardop in te geloven.
10-08-17, 19:40 - Mohammed:
At the end of this month you should be here, in Sha Allah
Op dit moment hebben we nodig:

Een hulporganisatie die ons ticket boekt bij UNHAS (maar die toezegging hebben we al).

Een nieuw visum voor Houthi-gebied

Niet ontmaskerd worden als journalisten (we nemen aan dat we zijn nagetrokken toen ons visum werd uitgegeven en dat ging goed, dus hopen er het beste van).

Maar uiteraard gaat alles lastiger dan gehoopt. De organisatie die beloofde ons ticket te boeken, twijfelt ineens of het nog wel zo'n goed plan is. Wanneer ze eindelijk akkoord gaat, blijken ze helemaal geen tickets bij UNHAS te kúnnen boeken. En wanneer ook dat probleem is opgelost, trekken ze zich alsnog terug uit angst dat het hun wordt aangerekend als ons iets overkomt.

Inmiddels gaat de oorlog in volle hevigheid verder. Geregeld zit ik met vrienden in de kroeg of loop ik door een supermarkt wanneer ik dit soort onwerkelijke berichten binnenkrijg:
20-08-17, 14:41 - Mohammed: 20-08-17, 14:43 - Lennart: Where did this happen?
20-08-17, 14:45 - Mohammed: Today at 1:am... In Sana'a.
A whole building was destroyed by Saudi airstrikes... all civilians who lived there died
20-08-17, 14:48 -Mohammed: No militias were in that building... all civilians
Het vreet aan me dat ik hier ben, en niet in Jemen om mijn werk te doen. Juist om hierover verhalen te maken, ben ik journalist geworden.

Vrijwel dagelijks zoek ik contact met hulporganisaties die mogelijk een ticket voor me kunnen boeken, maar niemand durft het aan. Sommige zijn bang dat Saoedi-Arabië hun de toegang tot het land helemaal ontzegt als blijkt dat ze journalisten helpen. Andere vrezen dat zij aansprakelijk zullen zijn als ons iets overkomt.

Een organisatie vreest dat het vliegtuig aan de grond wordt gehouden als ik meereis, zoals de columnist van de New York Times overkwam.

Maar net als ik de moed begin op te geven, is het raak. Een Nederlandse hulporgansatie met een kantoor in Jemen belooft ons te helpen. Ze kent de risico's, maar vindt het belangrijk dat de verhalen uit Jemen naar buiten komen. Ons visum is dan nog een maand geldig.

Ik app Mohammed meteen:
11-10-17, 00:49 - Mohammed: I can't believe what I read😁
11-10-17, 00:49 - Lennart: Me neither
11-10-17, 00:51 - Lennart: Maybe the luck finally arrived

Maar in de weken die volgen, gaat er weer van alles mis. Houthi-ambtenaren vragen ineens veel meer smeergeld om simpele taken uit te voeren. UNHAS weigert ons ticket te boeken omdat de organisatie die op ons Houthi-visum staat, niet dezelfde is als die ons ticket wilde boeken. En zo begint het hele tijd- en geldrovende proces opnieuw.

Pas op het moment dat ik in het vliegtuig naar Jordanië stap, vanwaaruit we zullen doorvliegen naar Jemen, appt Mohammed dat alles is gelukt. Ons visum van de Houthi-rebellen was net op tijd klaar, het vliegticket van UNHAS is geboekt en bevestigd, en ons visum van de regering is nog exact twee dagen geldig als we arriveren (met een visum dat geldig is bij binnenkomst, mag je dertig dagen in het land blijven).

4: Alles of niets
(04-11-2017 tot 08-12-2017)

Om drie uur 's nachts vallen we uitgeput in ons bed in Amman, Jordanië. Wat we dan niet weten, is dat op dat moment een door de Houthi-rebellen afgeschoten ballistische raket richting de Saoedische hoofdstad Riyad vliegt. Vlak voordat hij inslaat, wordt het projectiel uit de lucht geschoten.

De volgende dag slaat Saoedi-Arabië meedogenloos terug. De hele nacht en dag regent het bommen in door de Houthi-rebellen beheerst gebied in Jemen. Het is de ergste dag in de oorlog tot nu toe, schrijven media overal ter wereld.

Wij volgen alles op onze laptops. Aan de ene kant is dit een belangrijk moment om te gaan. Zo kunnen we direct verslag doen van de oorlog op zijn hevigst. Maar we voeren ook koortsachtig overleg met de redacties in Nederland en Zweden, waar Andreas vandaan komt, die vooral willen weten of het nog wel veilig is om te gaan.

Die avond beginnen we ons vooral zorgen te maken over de vraag of we nog wel kúnnen gaan.

05-11-17, 22:24 - Mohammed: I hope they don't cancel the flight 🤞
05-11-17, 22:30 - Lennart: Do you think thats possible?
05-11-17, 22:31 - Mohammed: No
05-11-17, 22:32 - Mohammed: But they usually postpone it for one hour

Rond halfzes 's ochtends vertrekken we in grote onzekerheid naar het vliegveld. De zon komt op, Arabische muziek schalt uit de luidsprekers van de taxi. Zonder slaap en op van de spanning staar ik voor me uit.

De bewakers bij de ingang van het vliegveld wijzen ons vriendelijk de weg naar de vertrekhal. Volgens hen is er geen vuiltje aan de lucht. Maar het geeft me een slecht voorgevoel dat we de enigen zijn.

Niet veel later volgt het bericht waar we zo bang voor zijn: de vlucht is gecanceld

Een uur voor vertrek zegt een medewerker dat er problemen zijn met de toestemming voor vertrek van de door Saoedi-Arabië geleide coalitie. Niet veel later volgt het bericht waar we zo bang voor zijn: de vlucht is gecanceld. Als we geluk hebben vertrekt er morgen een andere vlucht.

Verslagen brengen we die dag door in een Jordanees koffiehuis. Al ons geld en ruim een jaar werk zit in deze reis. En op de dag dat we eindelijk kunnen vliegen, gebeurt dit...

Mohammed zet al zijn hoop op de bevestiging van de volgende vlucht:
06-11-17, 21:59 - Mohammed:
However, I will stay up all night long ... Just like last night.. to wait for unhas confirmation
Maar die bevestiging komt niet. En ook de volgende nacht wachten we voor niets. Ons visum is inmiddels verlopen - maar dat maakt niet uit zolang onze vlucht wordt verzet, zegt een UNHAS-medewerker. Er zit niets anders op dan te wachten tot het luchtruim weer opengaat.

Tegelijkertijd escaleert de crisis in Jemen volledig. Alle toegangswegen naar het land zijn gesloten, niets of niemand komt het land meer in. Tal van landen en organisaties veroordelen de escalatie van het geweld, er wordt gevreesd voor het leven van miljoenen mensen.

Jemen is eindelijk wereldnieuws. Maar in plaats van dat wij ter plekke zijn om verslag ervan te doen, worden we wakker in een stoffig hotel in Amman en lezen we dit:
Dear All Focal Points, We apologies for not being able to provide you with a confirmed time for today's flights, UNO130H and UNO132H/07NOV due to circumstances beyond our control. We will update you about the operation window slot time & clearance as well as the check-in formality for the flights this morning ( subject to receive from Collation) . We apologize for any inconvenience and rest assured that all efforts are being exerted to obtain clearance for the said flights.
Mohammed appt continu foto's van verwoeste huizen en dode kinderen. Op een avond kapt hij het gesprek af omdat het huis van zijn oom is geraakt, dat niet ver van een militaire basis ligt. Tot onze opluchting raakt niemand gewond.

Ook het vliegveld van Sana'a wordt gebombardeerd. UNHAS laat weten dat onze vlucht voorlopig is verplaatst naar 27 november, twee weken later. Maar na tien dagen mailt UNHAS dat de regels zijn aangescherpt waardoor we toch een nieuw visum moeten aanvragen.

Omdat ons visum op een ongebruikelijke (want onjuiste) manier is verkregen, zijn we ervan overtuigd dat dit niet gaat lukken. Toch nemen we een taxi naar de Jemenitische ambassade in Amman. We printen alle brieven uit die ons verhaal ondersteunen en repeteren ons toneelstukje dat we consultants zijn opnieuw.

De eerste twee dagen wimpelt een medewerker van de ambassade ons weg, maar de derde dag weten we de kamer van de consul binnen te komen. Ze kijkt ons onderzoekend aan, wij glimlachen terug.

Nadat ze de papieren een voor een heeft bestudeerd, vraag ik of ze dit zo snel mogelijk kan regelen, zodat ik met kerst bij mijn familie kan zijn. Wie weet roept het medelijden op. Ze kijkt me recht in mijn ogen, alsof ze wil testen of ik de waarheid spreek. Ik zie kort haar twijfel. Met een beetje geluk is alles volgende week klaar, misschien over twee weken, zegt ze. Maar ik geloof er eigenlijk niet in. Bovendien is ons geld op.

Buiten app ik Mohammed:
29-11-17, 12:31 - Lennart: We give up.
29-11-17, 12:31 - Lennart: Embassy said it can take two weeks
29-11-17, 12:31 - Lennart: We cant wait that long
29-11-17, 12:42 - Lennart: Very sorry we ll not meet. I looked very much forward to meet you. You cant imagine how much we appreciated your help. Theres still a small chance we try again later if we get the visa. Maybe in january. But i dont think that will happen...
5: Alles of niets, deel twee
(01-12-2017 tot 23-01-2018)

Ik lig wakker van de zorgen. Meer dan een jaar werk is voor niets gebleken, al mijn geld is op. Wanneer we horen dat ons visum toch wordt verlengd, weet ik niet of ik blij moet zijn. Want er komt vast weer iets tussen. En hoe kom ik zo snel aan geld?

Aan de andere kant kan ik eigenlijk niet meer terug. Alles wat ik heb, en eigenlijk ook alles wat ik ben, zit hierin. Ik hou al meer dan een jaar vol dat dit kan lukken. Er is maar één uitweg uit deze ellende: het opnieuw proberen.

Dus zitten we begin januari weer in Amman. Zelfde hotel, dezelfde kamer.

Ik app Mohammed:

07-01-18, 19:42 - Lennart: new year, new chances 😂
07-01-18, 19:42 - Mohammed: 😅 new hope
07-01-18, 19:43 - Lennart: haha
07-01-18, 19:46 - Mohammed: The first story you should work on once in Yemen is your very long and hard journey you went through to get to Yemen 😊

Na een paar dagen krijgen we goed nieuws. Het luchtruim gaat weer open. Terwijl Mohammed aan de slag gaat om ons visum voor Houthi-gebied te verlengen, gaat de hulporganisatie waarmee we werken ons ticket boeken.

Maar dan zit het opnieuw tegen. Iemand binnen die organisatie wil niet meer dat we komen. Hij vreest dat ze problemen zullen krijgen met de officiële autoriteiten als uitlekt dat wij journalisten zijn.

In een Skypegesprek probeer ik voor de zoveelste keer uit te leggen dat we met een humanitair visum reizen wat door de officiële autoriteiten is goedgekeurd, en dat we alles tot in detail hebben doorgesproken. Maar we verstaan elkaar slecht en de kwestie is zo ingewikkeld dat niemand het nog lijkt te begrijpen. Dan valt ineens de verbinding weg.

Ik blijf achter met een haast gekmakend gevoel van frustratie. Van alle stappen die in 1,5 jaar namen, gaat de allerlaatste mis

Ik blijf achter met een haast gekmakend gevoel van frustratie. Van alle stappen die we de afgelopen anderhalf jaar namen om hier te komen, gaat de allerlaatste mis.

Ik leg mijn telefoon op het nachtkastje, en voel me zwak. Jemen is een obsessie geworden. Anderhalf jaar bleef ik hopen er te komen, terwijl ik ergens allang wist dat het uiteindelijk zou mislukken.

Andreas voelt 'duisternis': een mix van woede en depressie. Hij wil stoppen met journalistiek. ' Shitty job ', schreeuwt hij, en hij loopt boos weg om te gaan roken.

Ik blijf achter in de mistroostige kamer. Op de grond liggen kleren, lege waterflessen, plastic tasjes met lege zakken chips en overal boeken en geprinte rapporten over Jemen. Ik haat het.

Ik loop de trap op. Op het dakterras staat Andreas te roken. Achter hem zie ik het helverlichte Romeinse amphitheater fel afsteken tegen de zwarte nacht.

'Het is mislukt', zeg ik voor het eerst in vijf jaar samenwerken. Het voelt onwerkelijk dat de grootste humanitaire crisis ter wereld zo gemakkelijk kan worden afgeschermd van de buitenwereld. Maar de krachten die ons tegenwerken, zijn te groot. We hebben verloren.

Zelfs Mohammed kan niets meer doen.

23-01-18, 19:58 - Mohammed: I really feel so sorry for you
23-01-18, 19:59 - Mohammed: But may be God chose a better decision for you
23-01-18, 19:59 - Lennart: I doubt it... 😞

6: Alles of niets, deel drie
(23-01-2018 - 12-02-2018)

Maar voordat we naar huis vliegen, besluiten we nog een keer te checken of we naar het zuiden van Jemen kunnen vliegen, waar het regeringsleger aan de macht is. Ons visum van de regering is immers nog drie weken geldig.

Er is welgeteld één vliegmaatschappij die vanuit Amman (Jordanië) en Caïro (Egypte) naar de Zuid-Jemenitische havenstad Aden vliegt. Deze vlucht is vooral bedoeld voor Jemenieten die medische hulp nodig hebben, en er gelden strenge eisen voor passagiers. Zo moet je toestemming hebben van het Jemenitische ministerie van Buitenlandse Zaken en worden passagiers grondig gecheckt.

Als ze er al niet achter komen dat we journalisten zijn wanneer we het ticket boeken, zal de douane in Jemen dat wel doen

Eigenlijk is dit meer een laatste stuiptrekking van een geobsedeerde journalist dan een realistische poging. Als ze er al niet achter komen dat we journalisten zijn wanneer we het ticket boeken, zal de douane in Jemen wel vragen wat we komen doen. En als we ook die weten te passeren, lijkt het nog vrijwel onmogelijk ongehinderd ons werk te doen in een gebied dat onder strenge controle staat van het regeringsleger.

Aan de andere kant is dit onze laatste optie en loopt alles altijd anders dan we denken. Dus zitten we de volgende dag in een Starbucks in een grote shoppingmall en belt Andreas de vliegmaatschappij. Twee retourtickets kosten 4.800 euro, maar de veiligheidscheck door het ministerie van Buitenlandse Zaken blijkt een week eerder te zijn afgeschaft. Met een geldig visum kun je nu gewoon een ticket boeken, zegt de telefoniste.

We glimlachen. No way. Dit gaan we niet proberen. We hebben niet eens 4.800 euro. En hoe denken we als journalisten ons werk te doen op het visum van een consultant? Toch bellen we nog een keer.

Deze keer zegt de medewerker dat het 2.400 euro is voor twee personen, maar dat we wel toestemming nodig hebben van het ministerie. Andreas belt een derde keer en krijgt een vreemde blik in zijn ogen: 'Duizend euro per persoon retour vanuit Caïro. Geen extra check...'

Opnieuw weet ik niet of ik hier blij mee moet zijn. Maar we moeten dit tot op de bodem uitzoeken. Ik app alle contacten die ik de afgelopen anderhalf jaar opdeed die meer kunnen vertellen over de situatie in het zuiden van Jemen. Belangrijkste vragen: kunnen we met de papieren die we hebben het land binnenkomen? En als dat kan, wat kunnen we er dan doen?

Terwijl de lege koffiebekers zich om ons heen opstapelen, stromen de nieuwe WhatsAppberichten binnen. Zoals van Ahmed Baider, die eerder ons visum van de overheid regelde:

‎ 24-01-18, 16:10 - Ahmed Baider: I have hands everywhere mate
‎24-01-18, 16:11 - Lennart: Haha
‎24-01-18, 16:12 - Lennart: Also
‎24-01-18, 16:17 - Ahmed Baider: Well😬😬😬
‎ 24-01-18, 16:17 - Ahmed Baider: Taiz is the place that until know I couldn't make it
‎24-01-18, 16:17 - Ahmed Baider: Unfortunately

We beginnen er steeds meer in te geloven en besluiten naar Caïro te reizen. Maar tegelijkertijd ben ik bang een enorme fout te maken. Als dit misgaat, zijn we echt ons laatste geld kwijt. Meer zelfs. Andermans geld.

Rebellen & geluk

Maar dan gebeurt er iets wat alles verandert. Zuidelijke separatisten, die sinds het begin van de oorlog in 2015 met het regeringsleger tegen de Houthi-rebellen vochten, keren zich vrij onverwacht tegen het regeringsleger. Ze zijn de enorme corruptie in het land zat en eisen het aftreden van de regering. Na een felle strijd van twee dagen verdrijven ze het regeringsleger uit Aden.

Door het geweld is het vliegveld van Aden gesloten. En zo lijkt ook ons laatste beetje hoop te vervliegen. Maar na een paar dagen keert de rust in de stad enigszins terug en lezen we dat het vliegveld is heropend.

Nu staan de zaken er ineens heel anders voor. We komen er al snel achter dat de douane nog steeds onder controle staat van de regering, maar dat de zuidelijke rebellen de stad in handen hebben. Als zij akkoord gaan met onze komst, kunnen ze ons misschien ook langs de douane loodsen, redeneren we.

Ik stuur direct een bericht naar een Twitteraccount dat de separatisten gebruiken om hun officiële berichten de wereld in te helpen. Iemand in het Verenigd Koninkrijk blijkt het account te beheren. Hij geeft me het telefoonnummer van iemand in Caïro.

Twee dagen later zitten we in Caïro aan tafel bij een van de leiders van de separatisten van Zuid-Jemen

Twee dagen later zitten we aan tafel bij een van de leiders van de separatisten, die net als wij in Caïro is. Hij belooft iemand naar het vliegveld te sturen die ervoor zal zorgen dat de douane ons niet tegenhoudt, en belooft ons vrije toegang in de regio om ons werk te doen.

Ons contact Ahmed Baider is opgewekt. De situatie in Aden is gespannen, maar daardoor ook interessant, zegt hij. En misschien kunnen we zelfs doorreizen naar Taiz, het epicentrum van de oorlog waar nog vrijwel geen journalist is geweest.

Twee weken voor het verstrijken van ons visum beginnen ook de andere puzzelstukjes op hun plaats te vallen. We hebben twee tickets naar Aden bemachtigd door de manager van de luchtvaartmaatschappij wat extra geld toe te stoppen. We landen op een vrijdag zodat de hoge officieren er niet zijn vanwege het weekend, en daardoor ook geen lastige vragen gaan stellen. Buiten het vliegveld wacht onze fixer ons op. Hij is op dit moment bezig de juiste papieren te regelen, zodat we veilig kunnen doorreizen naar de zwaar belegerde stad Taiz.

[15:03, 6-2-2018] Fixer: The trip is safe 100% and I reserved a house in a safe area. No worries at all.
[15:03, 6-2-2018] Lennart: 👌

De dag voor vertrek pinnen we al het geld dat we nog hebben en wisselen dit om in dollars. Onze creditcard staat nu diep in het rood. We sluiten een reisverzekering voor oorlogsgebied af, testen en schrijven een gedetailleerd

Vliegen

Rond middernacht nemen we een taxi naar het vliegveld. Terwijl we ons een weg banen door het verkeer, begin ik er eindelijk in te geloven. Deze keer gaat het echt lukken. De bewakers bij de ingang van het vliegveld kunnen amper geloven dat we bij de juiste vertrekhal zijn, maar op ons ticket staat het echt: Jemen.

Rond 2 uur 's nachts lopen we de trap op van het oudste vliegtuig waarin ik ooit heb gezeten. De stoel zit los, sommige zuurstofmaskers hangen boven de stoelen. Maar de machine doet precies wat we graag willen. Want een paar uur later doemt Jemen onder ons op. Het gele zand, de kleine uit zand opgetrokken huisjes, de eindeloos lange kustlijn: ik kan haast niet geloven dat dit echt is.

Nadat de douane onze visa een kwartier lang aan een grondige inspectie heeft onderworpen, mogen we doorlopen. Buiten is het stil. De zon is net opgekomen, maar het is al aardig warm. Jemenieten met bergen bagage wringen zich in een oude bus die ons buiten de betonnen muren om het vliegveld zal brengen.

'Nederland', mompelt hij na een korte stilte. Dan steekt hij zijn duim op, en zegt lachend: 'Arjen Robben.' Ik knik en een gelukzalig gevoel stroomt door mijn lichaam. Eindelijk kan ik mijn werk doen.
Deze publicatie is tot stand gekomen met steun van Lees hier meer over het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten. en Lees hier meer over het Postcode Loterij Fonds voor Journalisten.
Lees hier de verhalen uit Jemen:

Hier voltrekt zich nu de grootste humanitaire crisis ter wereld Het brandpunt van de oorlog in Jemen ligt in de belegerde stad Taiz. Hier vechten Houthi-rebellen tegen regeringsgezinde groepen, die door Saoedi-Arabië worden gesteund. We wisten de stad binnen te komen om verslag te doen van een van de gewelddadigste frontlinies ter wereld. Honger verscheurt Jemen, terwijl de zakken met voedselhulp op de markt liggen De oorlog in Jemen veroorzaakt op grote schaal honger. De voedselhulp díe er is, bereikt de ondervoede bevolking niet altijd. Omdat lokale machthebbers, die profiteren van de oorlogseconomie, haar doorverkopen. Zoals in het dorp At Turbah. Jemen bestaat niet meer - vinden ze in het zuiden van het land In Zuid-Jemen woedt een burgeroorlog-in-een-burgeroorlog; milities met wisselende broodheren staan tegenover separatistische strijders, gesteund door de Verenigde Arabische Emiraten. In de havenstad Aden wachten de bewoners in spanning af wie de overhand krijgt.
We hebben de verhalen ook en hebben voor het eerst ook een korte videoreportage gemaakt voor

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe ik 1,5 jaar en 14.075 euro besteedde om Jemen in te komen (en wat dit zegt over oorlogsjournalistiek)

# data[].attributes.attachment_link.description
Journalisten worden actief geweerd uit Jemen. Daardoor blijft de grote humanitaire crisis daar vrijwel onzichtbaar voor de buitenwereld. Vandaag breng ik een reconstructie van mijn pogingen het land tóch binnen te komen, die anderhalf jaar duurden. Verslag vanaf het front van een strijd, die draait om de beeldvorming.

# data[].attributes.attachment_link.description
Brabants Dagblad deelt de informatie die zij verkrijgt middels het gebruik van cookies en vergelijkbare technieken, waaronder ook persoonsgegevens, in een samenwerkingsverband genaamd NLProfiel van Buymedia Nederland met Sanoma en Telegraaf Media Groep om gezamenlijke groepsprofielen op te stellen.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
united nations high commissioner for refugees

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR)

# data[].attributes.attachment_link.description
Regional Refugee and Migrant Response Plan

# data[].attributes.body
documentaire 2 Doc

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat is Jemen voor land, wie zijn de Jemenieten en wat willen ze? Esmeralda van Boon heeft er een week gezeten en geprobeerd antwoorden te vinden.

Arabiste Esmeralda van Boon heeft de revoluties in Noord-Afrika van dichtbij meegemaakt. Ze gaat op onderzoek in de landen die veranderd zijn. Lukt het de bevolking om het dagelijks leven weer op te pakken?

Mohammad en Jafar

De verloren kinderen van het Kalifaat

Radio Kobani

Radio Kobani

Het gezicht van de strijd

Geloof in geweld

Verdwenen zonen

Sean McAllister

Weggegooid Geld - Bevordert EU-hulp impasse Midden-Oosten?

Plastic Harem

alle afleveringen

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
informatief informatief - religieus arabische lente bevolking jemen opstanden revoluties

# data[].attributes.attachment_link.title
Afl. 1 Jemen - Voorbij de Arabische lente

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat is Jemen voor land, wie zijn de Jemenieten en wat willen ze? Esmeralda van Boon heeft er een week gezeten en geprobeerd antwoorden te vinden. Arabiste Esmeralda van Boon heeft de revoluties in Noord-Afrika van dichtbij meegemaakt. Ze gaat op onderzoek in de landen die veranderd zijn.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe beleven Jemenieten in Nederland de Ramadan?

# data[].attributes.attachment_link.description
Ook deze week deelt onze reporter Emil Andel de iftar met iemand uit een minder bekend moslimland. Deze keer is dat Faris Alqubati uit Jemen.

# data[].attributes.attachment_link.title
SHEROES. Interview with Tawakkol Karman, Nobel Peace Prize laureate 2011.

# data[].attributes.body
Yemen astronaut thomas pesquet

# data[].attributes.body
25 March 2015 (Clark 2010, p. 27) bombardementen

# data[].attributes.attachment_link.description
Met een tas koffie in de aanslag gaan we op geregelde tijdstippen in gesprek met interessante experten. We analyseren urgente maatschappelijke thema's, ontleden de onderliggende politieke patronen en zoeken naar een meer rechtvaardige wereld. [www.kifkif.be](https://kifkif.be)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dit is een klein en verwerkt onderdeel van een gesprek dat je via deze link in zijn geheel als podcast kan beluisteren.

Er vielen al vele duizenden burgerslachtoffers, miljoenen mensen zijn intern op de vlucht, 80 procent van de bevolking heeft nood aan voedselhulp en de grootste cholera-epidemie uit de geschiedenis brak er uit. Hoe gaat Europa om met deze humanitaire crisis? Vangen wij sommige vluchtelingen op of doen wij aan hervestiging?
Dat gebeurt nauwelijks. Het is ook bijzonder moeilijk om te vluchten uit Jemen. Je kan over de zee proberen vluchten naar landen als Ethiopië en Eritrea, maar in de directe buurlanden, Oman en Saoedi-Arabië, kan je niet terecht. De Saoedi's zijn nu eenmaal één van de drijvende actoren achter het conflict.

De cijfers van het aantal asielaanvragen van Jemenieten in België ligt bijgevolg bijzonder laag. In 2015, het jaar van de zogezegde 'grote invasie van vluchtelingen', kwamen een veertigtal Jemenieten ons land binnen en in 2017 waren er slechts 21 mensen die asiel hebben aangevraagd.
Terwijl ons land wel massaal wapens levert aan Saoedi-Arabië.
Dat deden we inderdaad. Maar België heeft dat ondertussen teruggeschroefd, naar aanleiding van enkele processen die daarover plaatsvonden.
Was een uitgebreid proces daarrond dan nodig? Ik dacht dat onze wetgeving het eenvoudigweg verbood om wapens uit te voeren naar een land waarvan je weet dat de overheid die wapens zal gebruiken om er burgerslachtoffers mee te maken.
Dat is zo, maar een exporteur als FN Herstal probeert dat te omzeilen door in vraag te stellen wat wapens zijn. Ze stellen dat er enkel onderdelen worden uitgevoerd die eventueel, maar niet noodzakelijk, voor wapens kunnen gebruikt worden. Nu, de Vlaamse regering heeft er zich wel duidelijk tegen uitgesproken.
Maar FN Herstal ligt in Wallonië en is zelfs bezit van de Waalse overheid. Het is dus nogal gemakkelijk voor de Vlaamse regering om zich hier kritisch over uit te laten en de handen in onschuld te wassen.
Inderdaad. Ook dat is dus weer een communautair conflict en dan vraag je je af waar het federale België blijft.
Welke andere landen zorgen op dit moment dan wel nog voor grote wapenleveringen in het conflict?
Op de eerste plaats is dat natuurlijk de VS. Zoals bekend, heeft Trump in 2017 een nieuwe wapendeal met Saoedi-Arabië beslecht. Maar ook landen als Groot-Brittannië en Frankrijk leveren volop.
En die wapens blijven ook burgerslachtoffers maken. Begin augustus kregen we bijvoorbeeld berichten over een gruwelincident waarbij 40 kinderen omkwamen bij een aanval op een bus. De gebruikte bommen, zo bleek, waren van Amerikaanse makelij.
Die busaanslag vond plaats in Saada, de thuishaven van de Houthi's in het Noorden en het hart van de regio die onder hun controle staat. Het was dus zeer duidelijk dat het om een bewuste target ging. Enkele weken later was er ook een aanslag op een markt in Hodeida, de havenstad waar op dit moment een groot offensief plaats heeft. Bij die aanslag werden eveneens heel wat burgerslachtoffers gemaakt, waaronder veel kinderen. In dat geval heeft de coalitie onder leiding van Saoedi-Arabië toegegeven dat het een 'vergissing' was maar in het geval van de busaanslag stelden ze dat de kinderen gerekruteerd werden door de Houthi's.

En inderdaad, de wapens die men in dergelijke aanvallen gebruikt, dragen vaak een Amerikaanse of Britse signatuur. We moeten ons dan ook afvragen: in welke mate zijn de regeringsleiders van de oorlogvoerende landen verantwoordelijk en in welke mate zijn westerse regeringen zelf verantwoordelijk?
Die vraag moeten we ons inderdaad stellen, want België mag dan de leveringen hebben teruggeschroefd, voorheen verscheepten we natuurlijk wél enorme hoeveelheden wapens. Maar als je dan kijkt naar de wijze waarop men daar over bericht, val je soms achterover. In De Standaard, bijvoorbeeld, kon je het volgende lezen: "In 2016 exporteerde ons land 6,7 miljoen euro wapens en munitie naar het Arabische koninkrijk. Eind vorig jaar zette de Waalse regering het licht op groen voor vijfentwintig nieuwe exportvergunningen, voor in totaal 1,8 miljard euro aan wapenleveringen." Ik ben natuurlijk blij dat zo'n cijfers eens open en bloot vermeld worden in de krant, maar dat wordt meteen gevolgd door dit 'legitimerende' zinnetje: "In Wallonië is de wapenindustrie, met FN Herstal op kop, een grote werkgever. Het gaat om 7.960 banen." Dat is toch totaal absurd? Stel je eens voor dat we het volgende bericht zouden lezen: "100.000 Belgen werden gedood door de invoer van bepaalde Chinese producten die niet aan de gangbare veiligheidsvoorschriften voldeden. Maar ja, er werden wel veel jobs mee gecreëerd in China." Dat zouden we zonder meer een gruwelijke uitspraak vinden. In de berichtgeving over Jemen, daarentegen, kan je dat zwart op wit lezen. Dat je werk creëert met de dood van onschuldige kinderen kan je toch geen argument noemen? Waarom hebben we daar dan geen massaal democratisch debat over?
Je ziet dan ook dat er meer en meer protest tegen komt. Spanje heeft bijvoorbeeld ook besloten om geen wapens meer te leveren aan staten die in het conflict betrokken zijn. Ook in de VS komt er protest. Zelfs sommige hooggeplaatste militairen uiten er kritiek. Maar het blijft natuurlijk wel bij protest. Uiteindelijk moeten we keer op keer hetzelfde vaststellen: oorlog is economie. En dat is in Jemen niet anders.
Op dat vlak viel me ook iets eigenaardig op in de berichtgeving rond het conflict. Van de zevental uitgebreide artikelen in De Standaard en De Morgen, bleken er drie of vier 'positief' economisch nieuws te zijn. Ze hadden titels zoals Hypermarkten en hippe koffiebars: in de tweede stad van Jemen zou je bijna de verwoestende burgeroorlog vergeten en Waarom oorlog in Jemen goed is voor de koffie. Hallo? In plaats van stevige analyses te schrijven die aan iedereen de achtergrond en de complexiteit van het conflict proberen te verhelderen, schrijft men artikelen over de plotse wereldwijde interesse in Jemenitische koffie en over het feit dat er in één of andere stad nog hipsters zijn die dagelijks hun latte drinken.
De journaliste van het stuk over de koffiebars in Aden, de nieuwe hoofdstad van de regering waar de Houthi's de macht niet hebben overgenomen, is toch min of meer 'embedded' om door bepaalde gebieden te kunnen reizen. Zij heeft duidelijke afspraken gemaakt met de coalitie. Zij is overigens zelf een Nederlandse en Nederland heeft heel duidelijk gemaakt dat ze achter de coalitie staat en zich verzet tegen de strijd van de Houthi's.

Toen ik zelf de titel van dat artikel las, was ik ook wat in shock. Als je een heel stuk verder leest, zie je dat ze ook voorbij een checkpoint gaat en dat ze beschrijft hoe mensen er in verschrikkelijke omstandigheden leven. Maar je kan je natuurlijk wel afvragen of iemand tot dat punt leest. Veel mensen lezen diagonaal. En wie dat doet, of wie enkel op een vluchtige manier de titel te zien krijgt, kan zo het gevoel krijgen dat het best meevalt met die oorlog in Aden en dat er helemaal niet zo'n grote humanitaire crisis is in Jemen. Je moet als journalist op dat vlak dan ook opletten hoe je zo'n stukken aanpakt.
Vooral ook omdat er uiteindelijk zeer weinig artikelen zijn die een grondige uitleg over het conflict presenteren. Maar goed, net zoals oorlog steeds een kwestie is van economie, is oorlog vandaag ook steeds een kwestie van propaganda. Kan je een concreet voorbeeld geven van de wijze waarop propaganda aan het werk is in dit conflict?
Een stagiaire bij MO* ging in Brussel naar een conferentie over Jemen. Op de uitnodiging werd het voorgesteld als een conferentie die het hele conflict op een neutrale manier zou uitleggen en de oorlogsmisdaden van de verschillende partijen aan het licht zou brengen. Achteraf kreeg ik van hem te horen dat het hele gebeuren niet echt koosjer was. Ook de Jemeniet die ik uitgebreid interviewde in het septembernummer van MO* bevestigde dat het uiteindelijk een pure propagandashow bleek te zijn van de Verenigde Arabische Emiraten. De VAE plaatsten zich in de buitenlandse militaire operatie in Jemen steeds meer op de voorgrond, naast Saoedi-Arabië. Zij doen steeds meer moeite om in allerhande instellingen te infiltreren en er de visie te verspreiden dat de coalitie legitiem is en dat enkel de Houthi's oorlogsmisdaden plegen. Pittig detail: de hele conferentie vond plaats in de gebouwen van - en werd dus ook goedgekeurd door - het Europees Parlement. Zo krijgt die propaganda meteen heel wat legitimiteit toegekend.

**
Dit is een klein en verwerkt onderdeel van een gesprek dat je via deze link in zijn geheel als podcast kan beluisteren. In die podcast wordt ook uiteengezet wat nu de precieze aanleidingen zijn van het conflict, welke de verschillende spelers zijn, hoe het allemaal lijkt te evolueren en hoe je problematische journalistiek kan proberen counteren door reportages die de menselijkheid van de slachtoffers laten zien. Wil je op de hoogte blijven van gelijkaardige interviews en podcasts? Abonneer je dan op Koffie met Kif Kif via Itunes, Spotify, Stitcher of je favoriete podcast app onder.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wapenleveringen, media en propaganda: een kritische blik op het conflict in Jemen

# data[].attributes.attachment_link.description
In onze berichtgeving wordt de complexiteit van het conflict in Jemen veelal gereduceerd tot een soort strijd tussen Saoedi-Arabië en Iran. Het gevolg is dat de meeste andere breuklijnen die doorheen het conflict lopen over het hoofd worden gezien, hoewel ze..

# data[].attributes.attachment_link.description
De president van Jemen heeft in Saoedi-Arabië het akkoord over zijn aftreden getekend. Hij deed dat in het bijzijn van de Jemenitische oppositie en de Saoedische koning...

# data[].attributes.body
NRC.nl

# data[].attributes.attachment_link.title
Floortje Dessing vanuit schuilkelder in Jemen: 'Er wordt hier voortdurend geschoten' - RTL NIEUWS

# data[].attributes.body
Ik ben zeker niet de enige die al bij de aankondiging van de ‘schokkende beelden’ wegzapt

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
'Ik heb geen verhaaltjes", zegt hij meteen vooraf. Geen verhaal over een levensbedreigende oversteek in een gammel bootje of een barre tocht dwars door Midden-Europa. Faris Alqubati (31) vluchtte vanuit Jemen „gewoon met het vliegtuig" naar Nederland. Een luxe die slechts is voorbehouden aan een select groepje in een van de armste landen ter wereld.

We hebben afgesproken op een terras in de Utrechtse wijk Oog in Al, aan een kade waar het Amsterdam-Rijnkanaal en het Merwedekanaal samenkomen. Alqubati is geboren en opgegroeid in de Jemenitische hoofdstad Sana'a en werkte daar in de logistiek. In 2011, toen Jemen meegenomen werd in de orkaan van de Arabische Lente, zag hij het land snel afglijden. Twee jaar later besloot hij te vertrekken.

De asielprocedure duurde lang. Te lang, vond hij. De Nederlandse overheid had geen officieel beleid voor asielaanvragen van Jemenieten. In 2016 organiseerde hij samen met een groep lotgenoten een demonstratie in Den Haag om aandacht te vragen voor hun zaak. In 2017 ontving hij eindelijk zijn verblijfsvergunning. Sindsdien ontfermt hij zich over de ongeveer 150 Jemenieten die sinds het uitbreken van de burgeroorlog drie jaar geleden hun toevlucht zochten in Nederland.

Hij noemt Jemen een „vergeten oorlog". Ik wijs hem erop dat de kwaliteitsmedia toch wel enige aandacht besteden aan de situatie. Maar het is niet genoeg, zegt hij. Hij noemt het de grootste humanitaire ramp ter wereld. „Ik wed dat vier op de vijf mensen Jemen niet op de kaart kunnen aanwijzen."

Jemen beklijft niet bij het grote publiek. Te ver, te bruin, te islamitisch, denk ik cynisch. Of zijn we gewoon oorlogsmoe, murw geslagen door al het leed dat we de afgelopen jaren voorbij hebben zien komen. Beelden van uitgemergelde kindjes die in de armen sterven van hun moeders? Ik ben zeker niet de enige die al bij de aankondiging van de 'schokkende beelden' wegzapt. Uiteraard zullen we straks gul geven; Giro555 als collectieve aflaat voor onze schuldgevoelens.

Wie ik niet op cynisme kan betrappen, is Alqubati zelf. Hij is ervan overtuigd dat hij ooit terugkeert. „Ik heb geluk gehad en voel dus de verantwoordelijkheid om iets terug te doen. Groot of klein, ik zal onderdeel zijn van de verandering in Jemen."

Ons gesprek blijft lange tijd aan de oppervlakte. Aan het einde wil hij toch iets persoonlijks kwijt. „Een neef van mij is in 2015 doodgeschoten, het aantal vrienden dat ik heb verloren kan ik niet tellen. Het doet pijn als ik terugdenk aan al die jongens die vol dromen zaten, maar niet de kans hebben gehad om er werk van te maken."

Hij staart even voor zich uit. Een zucht. Die blik komt me bekend voor. Het is de blik van de vluchteling die zich schaamt dat hij het heeft gered.
Correctie (17 september 2019): In een eerdere versie van dit artikel was de leeftijd van Faris Alqubati 30 jaar. Dat is aangepast in de juiste leeftijd: 31 jaar.
Lotfi El Hamidi (L.elHamidi@nrc.nl @Lotfi_Hamid) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus

# data[].attributes.attachment_link.description
'Ik heb geen verhaaltjes", zegt hij meteen vooraf. Geen verhaal over een levensbedreigende oversteek in een gammel bootje of een barre tocht dwars door Midden-Europa. Faris Alqubati (31) vluchtte vanuit Jemen „gewoon met het vliegtuig" naar Nederland. Een luxe die slechts is voorbehouden aan een select groepje in een van de armste landen ter wereld.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Iran and Saudi Arabia are engaged in a proxy conflict over influence in the Middle East and other regions of the Muslim world. The two countries have provided varying degrees of support to opposing sides in nearby conflicts, including the civil wars in Syria and Yemen; and disputes in Bahrain, Lebanon, Qatar, and Iraq. The struggle also extends to disputes or broader competition in other countries globally including in West, North and East Africa, South, Central, Southeast Asia, the Balkans, and the Caucasus.

In what has been described as a new cold war, the conflict is waged on multiple levels over geopolitical, economic, and sectarian influence in pursuit of regional hegemony. The rivalry has drawn comparisons to the dynamics of the Cold War era.

As of 2017, the rivalry is primarily a political and economic struggle exacerbated by religious differences, and sectarianism in the region is exploited by both countries for geopolitical purposes as part of a larger conflict. Iran sees itself as the leading Shia Muslim power, while Saudi Arabia sees itself as the leading Sunni Muslim power (see Shia-Sunni relations).

As of 10 March 2023, diplomatic relations between Iran and Saudi Arabia have been restored due to Chinese-Iraqi brokered talks, which could have positive implications in the political climate of the Middle East. The deal was concluded after Iranian agreement to stop its military support for the Houthi militants in the Yemeni civil war.

Arab-Iranian conflict

The Arab-Iranian conflict or Arab-Persian conflict is a term which is used in reference to the modern conflict between Arab League countries and Iran. In a broader sense, the term is also used in reference to the historical ethnic tensions which have existed for centuries between Arabs and Persians as well as the historical religious sectarian conflict between Shia and Sunni Muslims, due to Saudi Arabia and post-revolutionary Iran seeing themselves as the champion leading states for Sunni Muslims and Shia Muslims, respectively.

A noteworthy point in this conflict is that Iran has very positive relations with numerous Arab countries such as Iraq, Syria, Lebanon, Algeria and Tunisia. Qatar also has established close working relations with Tehran, despite their differences of opinion over the Syrian civil war, with Iran and Turkey two of the non-Arab countries to support Qatar against Saudi Arabia and other Gulf countries in the Qatar diplomatic crisis which lasted for over two years. In this regard, the rivalry and tension is often seen as being between Iran and Gulf Arab monarchies (all of which identify more with theocratic governance), such as the GCC states and their allies: namely Egypt, Sudan, Jordan and Morocco. The biggest rivalry in the Arab-Iranian conflict is between Saudi Arabia and Iran, who have been waging a heavy proxy war against each other since the late 1970s.

The proxy conflict can be traced back to the Iranian Revolution in 1979, when the US-backed monarchic Imperial State of Iran became an Islamic republic. The revolutionaries called for the overthrow of monarchies and secular governments to be replaced with Islamic republics, much to the alarm of the region's Sunni-run Arab monarchies Saudi Arabia, Ba'athist Iraq, Kuwait, and the other Persian Gulf states, most of whom were monarchies and all of whom had sizeable Shia populations. Islamist insurgents rose in Saudi Arabia in 1979, Egypt and Bahrain in 1981, Syria in 1982, and Lebanon in 1983.

Prior to the Iranian Revolution, the two countries constituted the Nixon Doctrine's "twin pillar" policy in the Middle East. The monarchies, particularly Iran since the US-led coup in 1953, were allied with the US to ensure stability in the Gulf region and act as a bulwark against Soviet influence during the Arab Cold War between Saudi Arabia and Egypt under Gamal Abdel Nasser. The alliance acted as a moderating influence on Saudi-Iranian relations.

During this period Saudi Arabia styled itself as the leader of the Muslim world, basing its legitimacy in part on its control of the holy cities of Mecca and Medina. In 1962, it sponsored the inaugural General Islamic Conference in Mecca, at which a resolution was passed to create the Muslim World League. The organization is dedicated to spreading Islam and fostering Islamic solidarity under the Saudi purview, and has been successful in promoting Islam, particularly the conservative Wahhabi doctrine advocated by the Saudi government. Saudi Arabia also spearheaded the creation of the Organisation of Islamic Cooperation in 1969.

Saudi Arabia's image as the leader of the Muslim world was undermined in 1979 with the rise of Iran's new theocratic government under Ayatollah Khomeini, who challenged the legitimacy of the Al Saud dynasty and its authority as Custodian of the Two Holy Mosques. King Khalid initially congratulated Iran and stated that "Islamic solidarity" could be the basis of closer relations between the two countries, but relations worsened substantially over the next decade.

Iran-Iraq War

The Iran-Iraq War began on 22 September 1980, when Iraq under Saddam Hussein invaded Iran, and it ended on 20 August 1988, when Iran accepted the UN-brokered ceasefire. Iraq wanted to replace Iran as the dominant Persian Gulf state, and was worried the 1979 Iranian Revolution would lead Iraq's Shi'ite majority to rebel against the Ba'athist government. The war also followed a long history of border disputes, and Iraq planned to annex the oil-rich Khuzestan Province and the east bank of the Arvand Rud ( Shatt al-Arab).

Hussein attempted to take advantage of revolutionary unrest in Iran and quell the revolution in its infancy. Fearing a possible revolutionary wave that could threaten Iraq's stability and embolden its Shia population, Iraq triggered the Iran-Iraq War which lasted for eight years and killed hundreds of thousands. Saddam had reportedly secured Saudi support for Iraq's war effort during an August 1980 visit he made to Saudi Arabia. This was in addition to financial and military support Iraq received from neighbouring leaders in Saudi Arabia, Egypt, Kuwait, Jordan, Qatar, and the United Arab Emirates, in part to hedge Iranian power and prevent the spread of its revolution.

Apart from the Iran-Iraq War, Iran and Saudi Arabia engaged in tense competition elsewhere, supporting opposing armed groups in the Lebanese Civil War, the Soviet-Afghan War, and other conflicts. After the Cold War, Iran and Saudi Arabia continued to support different groups and organizations along sectarian lines such as in Afghanistan, Yemen, and Iraq.

After eight years, war-weariness, economic problems, decreased morale, repeated Iranian military failures, recent Iraqi successes, Iraqi use of weapons of mass destruction, lack of international sympathy, and increased U.S.-Iran military tension all led to a ceasefire brokered by the United Nations.

The conflict has been compared to World War I in terms of the tactics used, including large-scale trench warfare with barbed wire stretched across fortified defensive lines, manned machine gun posts, bayonet charges, Iranian human wave attacks, extensive use of chemical weapons by Iraq, and, later, deliberate attacks on civilian targets. A special feature of the war can be seen in the Iranian cult of the martyr which had been developed in the years before the revolution. The discourses on martyrdom formulated in the Iranian Shiite context led to the tactics of "human wave attacks" and thus had a lasting impact on the dynamics of the war.

Member states of the Gulf Cooperation Council

The current phase of the conflict began in 2011 when the Arab Spring sparked a revolutionary wave across the Middle East and North Africa, leading to revolutions in Tunisia, Egypt, and Yemen, and the outbreak of civil war in Libya and Syria. The Arab Spring in 2011 destabilized three major regional actors, Iraq, Syria and Egypt, creating a power void.

Saudi Arabia has become increasingly concerned about the United States' commitment as an ally and security guarantor. The American foreign policy pivot to Asia, its lessening reliance on Saudi oil, and the potential of rapprochement with Iran have all contributed to a more assertive Saudi foreign policy. In 2015 Saudi Arabia formed the intergovernmental Islamic Military Alliance to Fight Terrorism (IMAFT) in December 2015 with the stated goal of combating terrorism. The coalition currently comprises 41 member states, all of which are led by Sunni-dominated governments. Shia-led Iran, Iraq, and Syria are notably excluded, something which has drawn concerns that the initiative is part of the Saudi effort to isolate Iran. Due to the decreasing importance of the Israeli-Palestinian conflict as a wedge issue and mutual tensions with Iran, GCC states have sought strengthened economic and security cooperation with Israel, which is involved in its own proxy conflict with Iran.

The onset of the Arab Winter exacerbated Saudi concerns about Iran as well as its own internal stability. This prompted Riyadh to take greater action to maintain the status quo, particularly within Bahrain and other bordering states, with a new foreign policy described as a "21st century version of the Brezhnev Doctrine". Iran took the opposite approach in the hope of taking advantage of regional instability by expanding its presence in the Shia crescent and creating a land corridor of influence stretching from Iraq to Lebanon, done in part by supporting Shia militias in the war against ISIL.

The United Arab Emirates, on the other hand, supports anti-Islamist forces in Libya, Egypt, Yemen and other countries, and is focused more on domestic issues, similar to Egypt under President Abdel Fattah el-Sisi. These differences make it unlikely that the Sunni world could unite against both Iran and terrorism, despite shared opposition. Since King Salman came to power in 2015, Saudi Arabia has increasingly moved from its traditional Wahhabist ideological approach to a nationalist one, and has adopted a more aggressive foreign policy.

The embassy of Saudi Arabia in Tehran under Iranian police protection after the Mina stampede crisis

On 2 January 2016, 47 people were put to death in several Saudi cities, including prominent Shiite cleric Nimr al-Nimr. Protesters of the executions responded by demonstrating in Iran's capital, Tehran. That same day a few protesters would eventually ransack the Saudi Embassy in Tehran and later set it ablaze. Police donned riot gear and arrested 40 people during the incident. In response, Saudi Arabia, along with its allies, Bahrain, Sudan, Djibouti, Somalia, and the Comoros cut diplomatic ties with Iran. Iran's foreign ministry responded by saying the Saudis were using the incident as a pretext for fueling tensions.

Upon taking the throne in 2015, King Salman made significant changes in domestic policy in an effort to address growing unemployment and economic uncertainty. Such economic pressures further affected the regional dynamic in 2016. Russia, which had long maintained ties with Iran, also sought closer ties to Saudi Arabia. In September 2016, the two nations conducted informal talks about cooperating on oil production. Both had been heavily affected by the collapse of oil prices and considered the possibility of an OPEC freeze on oil output. As part of the talks, Russian President Vladimir Putin recommended an exemption for Iran, whose oil output had steadily increased following the lifting of international sanctions in January 2016. He stated that Iran deserved the opportunity to reach its pre-sanction levels of output. In what was seen as a significant compromise, Saudi Arabia offered to reduce its oil production if Iran capped its own output by the end of 2016.

In a New York Times op-ed, Iranian Foreign Minister Mohammad Javad Zarif agreed that terrorism was an international threat and called on the United Nations to block funding of extremist ideologies using Iran's WAVE initiative as a framework. However, he placed the blame on Saudi Arabia and its sponsorship of Wahhabism for instability in the Middle East. He argued that Wahhabism was the fundamental ideology shared among terrorist groups in the Middle East, and that it has been "devastating in its impact". He went so far as to proclaim "Let us rid the world of Wahhabism" and asserted that, despite arguments otherwise, Wahhabism was the true cause of the Iran-Saudi Arabia rivalry.

In June, the Iranian state-owned news agency Press TV reported that the president of a Quran council and two cousins of executed Nimr al-Nimr were killed by Saudi security forces in Qatif. During the subsequent crackdown the Saudi government demolished several historical sites and many other buildings and houses in Qatif. On 17 June, Iran announced that the Saudi coast guard had killed an Iranian fisherman. Soon after, Saudi authorities captured three Iranian citizens who they claimed were IRGC members plotting a terrorist attack on an offshore Saudi oilfield. Iran denied the claim, saying that those captured are regular fishermen and demanding their immediate release.

Salman of Saudi Arabia, US President Trump, and Egyptian President Abdel Fattah el-Sisi at the 2017 Riyadh summit.

In the wake of the June 2017 Tehran attacks committed by ISIL militants, the Iranian Revolutionary Guard Corps issued a statement blaming Saudi Arabia, while Saudi Foreign Minister Adel al-Jubeir said there was no evidence that Saudis were involved. Later Iranian official Hossein Amir-Abdollahian stated that Saudi Arabia is the prime suspect behind the Tehran attacks. The commander of IRGC, Major General Mohammad Ali Jafari, claimed that Iran has intelligence proving Saudi Arabia's, Israel's, and the United States' involvement in the Tehran attack. Iran's Supreme Leader Ayatollah Khamenei later accused the United States of creating ISIL and of joining Saudi Arabia in funding and directing ISIL in addition to other terrorist organizations.

Several major developments occurring in November 2017 drew concerns that that proxy conflict might escalate into a direct military confrontation between Iran and Saudi Arabia. On 4 November the Royal Saudi Air Defense intercepted a ballistic missile over Riyadh International Airport. Foreign Minister Adel al-Jubeir asserted that the missile was supplied by Iran and launched by Hezbollah militants from territory held by Houthi rebels in Yemen. Crown Prince Mohammad bin Salman called it "direct military aggression by the Iranian regime" and said that it "may be considered an act of war against the kingdom". Also on 4 November, the Prime Minister of Lebanon resigned, sparking a political crisis seen as part of a Saudi effort to counteract Iran's influence in the country. Bahrain also blamed a 10 November explosion on its main oil pipeline on Iran.

In 2017 Saudi Arabia funded the creation of the Persian language satellite TV station Iran International, operated from London.

Saudi Crown Prince Mohammad bin Salman meets with US President Donald Trump at the White House on 14 March 2018

As part of the Saudi Vision 2030 plan, Mohammad bin Salman is pursuing American investment to aid efforts to diversify Saudi Arabia's economy away from oil. The reforms also include moving the country away from the Sahwa movement, which the Crown Prince discussed in 2017: "What happened in the last 30 years is not Saudi Arabia. What happened in the region in the last 30 years is not the Middle East. After the Iranian revolution in 1979, people wanted to copy this model in different countries, one of them is Saudi Arabia. We didn't know how to deal with it. And the problem spread all over the world. Now is the time to get rid of it."

Protest against the Saudi-led intervention and blockade of Houthi-controlled areas of Yemen, New York City, 14 August 2020

In September 2019 a drone attack was launched on the Saudi Aramco oil processing facility in Abqaiq and Khurais oil field in the Eastern Province of Saudi Arabia. The attack knocked out half of the country's oil supply. Although the Houthi rebels in Yemen claimed responsibility, the US Secretary of State Mike Pompeo said that Iran was behind the attack, a charge which Iran denied. Saudi Arabia and the US were reportedly investigating whether the attacks involved cruise missiles launched from Iran or Iraq. US officials had previously concluded that the attack on the East-West pipeline was launched by Iranian-backed militias in southern Iraq, despite Houthi rebels also claiming responsibility.

On 16 September, the US told Saudi Arabia that it had concluded that Iran was a staging ground for the September attack. The US raised the prospect of a joint retaliatory strike on Iran, an action which would potentially broaden into a regional conflict. Saudi Arabia said its investigation was ongoing, but officials alleged that Iranian weapons were used in the strikes and that the attacks were not launched from Yemen. The claims were made without supporting evidence. Iran's Hassan Rouhani, after the attack on Aramco, claimed that Saudi Arabia should take it as a warning to stop its intervention in Yemen. The Saudi-led intervention has led to the deaths of more than thousands to date.

On 3 January 2020, the US launched an airstrike on a convoy near Baghdad International Airport that killed multiple passengers, including Iranian Major general and IRGC Quds Force commander Qasem Soleimani and Iraqi Popular Mobilization Forces commander Abu Mahdi al-Muhandis. The military action came shortly after pro-Iran protesters and Iraqi militiamen attacked the US embassy in Baghdad on 31 December 2019 in response to US airstrikes targeting Iran-backed militia. The airstrike was seen as a major escalation of tensions, and the government of Iran vowed revenge in response. Foreign Minister Mohammad Javad Zarif called the attack "an extremely dangerous and foolish escalation" and released a statement saying that "the brutality and stupidity of American terrorist forces in assassinating Commander Soleimani... will undoubtedly make the tree of resistance in the region and the world more prosperous."

On 12 January, Hezbollah Secretary-General Hassan Nasrallah called for Iran's allies in the Axis of Resistance-including Iran, the Syrian Arab Republic, Hezbollah, the Popular Mobilization Forces, and the Houthi movement in Yemen-to intensify its military campaigns against the U.S. to expel U.S. forces from the Middle East. During a state visit by Emir Tamim bin Hamad Al Thani of Qatar to Iran, Ayatollah Khamenei called for regional cooperation against the U.S. However, following discussions between Sheikh Tamim and President Rouhani, Tamim concluded that de-escalation and dialogue were the only means to resolve the regional crises. In response to the increased tensions, the U.S. Department of Homeland Security and many U.S. states released advisories warning of Iranian cyberattacks, while the Texas Department of Information Resources said Iranian cyberattacks had reached a rate of 10,000 per minute.

The 2019 Warsaw Conference would later lead to the Abraham Accords, with Saudi allies UAE and Bahrain normalizing relations with Israel. This was followed by Morocco and Sudan. This would later lead to the Arab-Israeli alliance, and the Negev Summit. The U.S. , along with Israel allegedly announced the formation of the Middle East Air Defense Alliance (MEAD) in June 2022 with the purpose of countering Iran. Israel stated delegations from the U.A.E, Qatar, Bahrain, Jordan, Egypt, Saudi Arabia, and the U.S. participated in broker talks.

In 2022, Iran and Saudi Arabia participated in peace talks brokered by Iraq. In July of that year, the members of the Gulf Cooperation Council, alongside Jordan, Egypt, Iraq, and the United States participated in the Jeddah Security and Development Summit (JSDS). In the summit, members called on Iran to stop intervening in other countries' affairs, and U.S. President Joe Biden ensured that they will not let Iran obtain a nuclear weapon.

Iran has accused Saudi Arabia, the U.S., and Israel of meddling within their internal affairs due to the Mahsa Amini protests.

Iranian-supported Liwa Fatemiyoun fighters during the Palmyra offensive in Syria in December 2016

Following the civil unrest triggered against the Assad regime with the Arab uprisings, the main reasons for conflict in Syria were competition for regional power and sectarian divisions. The movement received support from Saudi Arabia, Qatar, the US and Turkey with the aim of overthrowing the Assad government. These uprisings also facilitated the influence of right-wing religious groups and parties over the movement, eventually bringing about ISIS.

At the same time, Syria remained the "primary hub in Iran's power projection in the Levant" and has coordinated, and played a facilitator role over, Iran's links with Hezbollah. Syria, together with Iran and Hezbollah, had been considered and defined as the " Axis of Resistance" against Israel and similar competing regional states located in the Levant. In fact, with the intent of preserving the Assad regime, Iran sent General Qassem Suleimani, among other military commanders, providing training and assistance. The Iranian branch of the armed forces in charge of its foreign operations, i.e. the Islamic Revolutionary Guard Corps or Quds Force (IRGC-QF), intervened in the Syrian crisis by sending thousands of Iranians and by recruiting and training Shi'ites from other states. These, included Liwa Zaynabiyoun recruiting Pakistani Shias, and Liwa Fatimiyoun comprising Afghan Shi'ites. Iranian assistance also came under the shape of communication and intelligence monitoring technologies of the most recent type.

Conversely, the majority of the funding and equipment for the rebels by the Saudi state was transported through Jordan, together with the provision of ideological support. The rebellion was thus legitimised with the issuing by Saudi and other Muftis of in favour of against the regime in Syria.

As of 2021, the long-term strategic interest of Iran in Syria appeared to have been secured as the presumed victory of Bashar al-Assad and his allies against Daesh and rebel forces was declared. However the tides turned dramatically due to resurgent rebel offensives in 2024; with only limited Iranian proxies falling back to defend Damascus, the capital fell on 7 December 2024, culminating in the fall of the Assad regime a day later, and the loss of Syria as a key Iranian strategic ally.

Hamas received strong rhetorical support from regime leaders Ali Khamenei, President Mahmoud Ahmadinejad and Majlis speaker Ali Larijani. In July 2008, was deemed to be part of Iran's line of defense against an Israeli attack together with Hezbollah, by IRGC chief Ali Jafari. Late May 2008 reports demonstrated Iran's increase in support to Hamas up to $150 million per year.

Hezbollah served also as inspiration to Houthis in their success at forcing the IDF out of Lebanon.[citation needed ]

Iran aims to use Hezbollah as proxy model to establish throughout Africa. Hezbollah already possesses support in West Africa, given the large presence of Lebanese diaspora. Moreover, the group was also used by Iran in the arming and training of insurgents in Nigeria, and has been engaged in Sierra Leone, Côte d'Ivoire, and Senegal.

Hezbollah is often involved in the Illegal drug trade, terrorist activities, proxy warfare, and sectarian violence. Hezbollah is funded by Iran, Syria, Qatar, and Iraq, and was formerly supported by Sudan. Hezbollah is also considered as a terrorist organization by the Arab League and GCC, as it often criticizes states like Saudi Arabia and Egypt. Morocco has also made claims that Hezbollah funds the Polisario Front via Algeria.

Hezbollah has also maintained relations with other Islamic and anti-West movements, including the Popular Mobilization Forces, Hamas, the Palestinian Islamic Jihad,[better source needed ] Al-Ashtar Brigades, Hezbollah Al-Hejaz, Liwa Fatemiyoun, Husayniyun, the Houthis, and the Baqir Brigade. These movements, among the Iranian, Syrian, and Iraqi governments, form the Axis of Resistance against the United States, Saudi Arabia, and Israel.

Iran and its allies North Korea, Syria, Iraq, Qatar, Hezbollah, and Venezuela are known to have provided political, economical, diplomatic, and military support to the Houthis

In 2022, multiple events occurred, including the following:

On March 20, 2022, according to the Saudi energy ministry and official media, Yemen's Iran-aligned Houthi militia fired missiles and drones against Saudi energy and water desalination facilities, causing a short dip in output at a refinery but no injuries.

On March 26, 2022, the Saudi-led coalition in Yemen gave the Iran-aligned Houthis a three-hour ultimatum to withdraw weaponry from Sanaa's airport and the two Red Sea ports.

On April 28, 2022, as part of a humanitarian move, the Saudi-led coalition fighting in Yemen said that it would release 163 prisoners from Yemen's Iran-aligned Houthi militia who fought against the kingdom.

On May 12, 2022, three officials stated that Yemen's government has agreed to enable Houthi-issued passport holders to travel outside the country.

On June 2, 2022, Yemen's warring sides agreed to extend a U.N.-brokered truce for another two months on the same terms as the previous agreement, which was set to expire on June 2, according to the United Nations envoy to Yemen.

During the Iraqi insurgency, Iran aided Shi'ite groups such as the Mahdi army while private Saudi citizens and the Saudi government aided anti-Iran and Sunni militias. Saudi Arabia supported the 2012-2013 Iraqi protests, and the 2019-2021 Iraqi protests, in which protesters protested against Shi'ite prime ministers Nouri al-Maliki and Adil Abdul-Mahdi, respectively.

The Popular Mobilization Forces rose to prominence in 2014 when Shia groups banded together during the Iraq-ISIL War. The PMF, aided by Iran and Syria and supported internally by al-Maliki and Haider al-Abadi, defeated ISIL internally by December 2017, however, refused to disarm, and waged attacks against American forces in Syria and Iraq. These groups also supported other 'Islamic Resistance Movements' such as Hezbollah, Hamas, Al-Mukhtar Brigades, the Houthi movement, the Palestinian Islamic Jihad, and Hezbollah Al-Hejaz, as part of the Axis of Resistance. The PMF also engaged in the 2019-2021 Persian Gulf crisis against CJTF-OIR.

Iran and its allies have backed multiple Shia groups in Bahrain. These opposition groups include:

Bahrain is a major ally to Saudi interests, and a major member of the Gulf Cooperation Council. Bahrain is a member of the Saudi coalition against the Houthis. However, Bahrain's population is somewhere between 70 and 85% Shia, and has led to protests, of which, the most notable was the 2011 protests, which were suppressed by the Peninsular Shield Force.

Iran has been accused of supporting militant groups in the insurgency in Bahrain, especially the Al-Ashtar Brigades. Iran also formerly supported the Islamic Front for the Liberation of Bahrain in attempting to overthrow the Bahraini monarchy, as such in 1981.

Bahrain has also historically on the Saudi side, as it sent weapons to Iraq during the Iran-Iraq War, aided the Syrian opposition, sent troops to the Saudi Arabian-led coalition in Yemen, severed ties with Iran in the aftermath of the 2016 attack on the Saudi diplomatic missions in Iran, and signed the Abraham Accords in 2020 with Israel.

United Arab Emirates

The U.A.E and Saudi Arabia are strategic allies, as both see Iran as a common enemy.

The U.A.E has been a major contributor to the Saudi Arabian-led coalition in Yemen, has supported the Autonomous Administration of North and East Syria, and joined up with Saudi Arabia and Egypt to support the Libyan National Army and its leader Khalifa Haftar.

Saudi Arabia has allegedly provided support to the Kurdish militants within the KDPI, PAK, and PJAK through its consulate in Erbil, the capital of the Kurdistan Regional Government in Iraqi Kurdistan. Saudi Arabia and the UAE has also supported the Kurdish-led Autonomous Administration of North and East Syria, as part of CJTF-OIR. Saudi Arabia also support Iraqi Kurdistan against Iraq and Iran.

Due to Albania's decision to welcome the MEK to take refuge in the country, tensions between Iran and Albania increased. Since 2018, Albania has accused Iran of hounding Iranian dissidents and has expelled several Iranian diplomats. In January 2020, following the death of Qasem Soleimani, the Iranian government lashed out at Albania for hosting MEK members, and Iran has increased cyberattacks and agent hunting on Iranian dissidents against Albania. Saudi Arabia, in response, announced its support for Albania in its efforts against Iran.

The speaker of Iran's parliament, Ali Larijani, stated that Saudi Arabia gave "strategic" intelligence information to Israel during the 2006 Lebanon War. In May 2018, Israeli defense minister Avigdor Lieberman supported greater discussion between Israel, Saudi Arabia and the Gulf states, stating "It's time for the Middle East to [...] have an axis of moderate countries," opposed to the network of Iranian allies and proxies. As of 2018, several sources described alleged intelligence ties between Saudi Arabia and Israel as a "covert alliance", with a joint interest to counter Iran in the region. The New York Times remarked that such cooperation was made more difficult by controversy over Israel's attitude towards Palestinians.

When the Iranian Revolution occurred, revolutionaries began to support other uprisings and rebellions throughout the Muslim world, including in Bahrain and Saudi Arabia. Iran used this policy to undermine their sovereignty while fighting in proxy warfare. This caused Saudi Arabia and the other Gulf allies to turn to the U.S. for support.

The U.S., Saudi Arabia, and the GCC jointly backed Iraq under Saddam Hussein during the Iran-Iraq War and the U.S. and Iran directly attacked each other during the Tanker War.

Iran and U.S. have also been embroiled in tensions due to the wars in Syria, Afghanistan, Iraq, and disputes surrounding the Strait of Hormuz. In the 2011-2012 Strait of Hormuz dispute, Iran threatened to close Hormuz, however, was forced to back down after the EU placed sanctions.

The U.S. and Iran were brought to the brink of war during the 2019-2021 Persian Gulf crisis, when the U.S. assassinated Qasem Soleimani and Abu Mahdi al-Muhandis, leaders of the Quds Force and the Popular Mobilization Forces, respectively. This was after the December 2019 United States airstrikes in Iraq and Syria and the Attack on the United States embassy in Baghdad, and Iran retaliated by bombing Al Asad Airbase in Iraq.

U.S.-Saudi relations have deteriorated due to the Yemeni civil war and Syrian civil war. Saudi Arabia formerly supported the Al-Nusra Front, an Al-Qaeda affiliate in Syria. Saudi Arabia has also been involved in war crimes in Yemen due to civilian airstrikes and a humanitarian blockade. The U.S. supported the Saudi Arabian-led invasion until 2022, when Joe Biden repealed support for it and halted arm sales to Saudi Arabia and the U.A.E.

US Secretary of State Mike Pompeo denounced the attacks on the Saudi oil industry, on 14 September 2019, as an "act of war". President Donald Trump called for an increase in sanctions against Iran opposing the strikes. President Trump approved the deployment of additional U.S. troops to Saudi Arabia and the United Arab Emirates following the attack on Saudi oil facilities that the United States blamed on Iran.

In June 2017, Saudi Arabia, the United Arab Emirates, Bahrain, Egypt, the Maldives, Mauritania, Sudan, Senegal, Djibouti, Comoros, Jordan, the Tobruk-based Libyan government, and the Hadi-led Yemeni government severed diplomatic relations with Qatar and blocked their airspace and sea routes, in addition to Saudi Arabia blocking the only land crossing. The reasons cited were Qatar's relations with Iran, Al-Jazeera's coverage of other GCC states and Egypt, and Qatar's alleged support of Islamist groups. Qatar was also expelled from the anti- Houthi coalition. Qatar's defense minister Khalid bin Mohammed Al Attiyah called the blockade akin to a bloodless declaration of war, and Qatar's finance minister Ali Sharif Al Emadi stated that Qatar was rich enough to withstand the blockade. As of 2020, Saudi Arabia, the United Arab Emirates, Bahrain and Egypt have maintained the blockade, whereas all other countries mentioned above had rebuilt their relations with Qatar. The blockade ended in 2021 when the four countries and Qatar agreed to restore relations.

Qatar also has a history of funding the Houthi movement, the Muslim Brotherhood, Hezbollah, the Al-Ashtar Brigades, and al-Qaeda.

Russia has been aligned with Iran and Syria for years. It intervened in Syria to provide support for the Assad government and to target rebel groups, working together with Iran and using Iranian air bases to stage air strikes. It also joined Iran, Iraq, and Syria in forming a joint intelligence-sharing coalition as part of the fight against ISIL. The alliance coincided with the US-led coalition created a year earlier to fight ISIL. The competing military actions were seen as part of a larger proxy conflict between the United States and Russia. However, Russia's tie with Saudi Arabia has become increasingly warmed since 2010s despite numerous differences, thus sometimes affected Iran's stance on relations with Russia.

In the past, Saudi Arabia backed Chechen and Dagestani fighters as well as Arab Mujahedeen in the North Caucasus during the First and Second Chechen Civil Wars in the 1990s, in which Russia has fought against them. In recent years however, Saudi Arabia has shifted its diplomacy to become friendlier to Russia, with King Salman became the first Saudi head of state to visit Russia, heralding possible political change. Since then, Saudi Arabia and Russia have started to support each other in various conflicts in Syria and Libya, with Saudi Arabia supported Russian intervention in Syria, while Russia and Saudi Arabia have together backed Khalifa Haftar's forces in Libya. In addition, Saudi Arabia and Russia are also becoming more antagonistic to Iranian ambitions in the Middle East, as revealed by their secret cooperation alongside Israel and Jordan against Iran.

Likewise, since late 2010s, sign of Iranian-Russian friction emerged, following Iran's attempt to turn Bashar al-Assad to align with the Islamist ideology of the Iranian regime which opposed to Russia's desire for a secular state. Russia's attitude toward Iran is also becoming more negative due to Iranian desire to control the Middle East, resulting in growing cooperation with Saudi Arabia.

Pakistan's relations with Saudi Arabia has been historically strong, and often Pakistan has feared Iran is trying to recruit its large Shi'a population to serve for Iran's military adventures, given by increasing number of vanishing Shi'as in Pakistan. Its link with Iran is also marred with a number of problems regarding not just Shia issue, but also due to conflict in Afghanistan, with Iran-backed proxies have fought against Pakistan and its ally Taliban, further strengthens Pakistan's relations with Saudi Arabia. However, Pakistan has refrained from criticizing Iran, but rather seeks to preserve the relations, given its long historical relationship with Iran. Pakistan has backed Iran on its effort to maintain border security in the restive Balochistan region, and have cooperated against the Soviets in the 1980s.

Syria has been a major theater in the proxy conflict throughout its ongoing civil war, which began in 2011. Iran and the GCC states have provided varying degrees of military and financial support to opposing sides, with Iran backing the Assad government and Saudi Arabia supporting rebel militants. Ba'athist Syria was an important part of Iran's sphere of influence, and the government under Bashar al-Assad had long been a major ally. During the early stages of the Arab Spring, Supreme Leader Khamenei initially expressed support for the revolutions in Tunisia and Egypt, characterizing them as an "Islamic awakening" akin to its own revolution in 1979. When protests broke out in Syria, Iran changed its position and condemned them, comparing the uprising to its own presidential election protests in 2009 and accusing the United States and Israel of being behind the unrest.

The war threatened Iran's position, and Saudi Arabia and its allies sided with Sunni rebels in part to weaken Iran. For years Iranian forces were involved on the ground, with soldiers in Islamic Revolutionary Guards Corps facing heavy casualties. In 2014, with no end in sight to the conflict, Iran increased its ground support for the Syrian Army, providing elite forces, intelligence gathering, and training. Iran also backed pro-Assad Hezbollah fighters. Although Iran and Saudi Arabia agreed in 2015 to participate in peace talks in Vienna in participation with United States Secretary of State John Kerry and Russian Foreign Minister Sergey Lavrov, the talks ultimately failed.

An airstrike in Sana'a by a Saudi-led coalition on 11 May 2015

Yemen has been called one of the major fronts in the conflict as a result of the revolution and subsequent civil war. Yemen had for years been within the Saudi sphere of influence. The decade-long Houthi insurgency in Yemen stoked tensions with Iran, with accusations of covert support for the rebels. A 2015 UN report alleged that Iran provided the Houthi rebels with money, training, and arms shipments beginning in 2009. However, the degree of support has been subject to debate, and accusations of greater involvement have been denied by Iran. The 2014-2015 coup d'état was viewed by Saudi leadership as an immediate threat, and as an opportunity for Iran to gain a foothold in the region. In March 2015, a Saudi-led coalition of Arab states, including all GCC members except Oman, intervened and launched airstrikes and a ground offensive in the country, declaring the entire Saada Governorate a military target and imposing a naval blockade.

Saudi Arabia remained more passive during the occupation of Iraq, taking caution to preserve its relations with the United States by avoiding any direct support of Sunni insurgent groups. Riyadh supported the Bush administration's commitment to stay in the country, as it limited Iran's influence. The edicts issued in May 2003 by Coalition Provisional Authority Administrator Paul Bremer to exclude members of the Ba'ath Party from the new Iraqi government and to disband the Iraqi Army undermined the occupation effort. The orders empowered various insurgent factions and weakened the new government's functional capabilities, leaving Iraq vulnerable to future instability.

Following the United States withdrawal from Iraq in December 2011, the country drifted further into Iran's sphere of influence. The instability that resulted from the Iraqi Civil War and the rise of ISIL threatened the existence of the Iraqi regime and led to an Iranian intervention in 2014. Iran mobilized Shia militia groups to halt and ultimately push back the advancing Sunni insurgency, though the resurgence of ISIL in Iraq remains more than a possibility.

The Iraqi government remains particularly influenced by Iran, and consults with it on most matters. As of 2018 Iran has become Iraq's top trading partner, with an annual turnover of approximately US$12 billion compared to the US$6 billion in trade between Iraq and Saudi Arabia. In addition to fostering economic ties, Tehran furthered its influence by aiding the Iraqi government in its fight against the push for independence in Iraqi Kurdistan, which is mainly Sunni. Saudi Arabia has responded by strengthening its ties to the Kurdistan Regional Government, seeing it as a barrier to the expansion of Iranian influence in the region, while also adopting a soft power approach to improve relations with the Iraqi government.

Recently, Saudi Arabia has developed a close relationship with Shia cleric Muqtada al-Sadr, the leader of the Sadrist Movement and the Peace Companies militia as well as a critic of both U.S. and Iranian involvement.

Bahraini anti-government protests in 2012

Saudi Arabia and Iran have sought to extend their influence in Bahrain for decades. While the majority of Muslims in Bahrain are Shia, the country is ruled by the Sunni Al Khalifa family - who are widely viewed as being subservient to the Saudi government. Iran claimed sovereignty over Bahrain until 1970, when Shah Mohammad Reza Pahlavi abandoned claims after negotiations with the United Kingdom. The Iranian Revolution led to resumed interest in Bahraini affairs. In 1981, the front organization Islamic Front for the Liberation of Bahrain led a failed coup attempt to install a Shia theocratic regime led by Hadi al-Modarresi. Since then, the government has accused Iran of supporting terrorist plots within its borders.

Sunni states have long feared that Iran might stir up unrest among regional Shia minority populations, especially in Bahrain. Bahrain government's stability depends heavily on Saudi support. The island is connected to Saudi Arabia by the 25 kilometer King Fahd Causeway, and its proximity to Saudi Arabia's oil-rich, the Saudi Shia minority in Eastern Province is viewed by Riyadh as a security concern. Any political gains by the Shia in Bahrain are seen by the Saudis as gains for Iran.

In response to the Arab Spring in 2011, the GCC governments sought to maintain their power through social reform, economic handouts, and violent repression. Member states also distributed a share of their combined oil wealth to Bahrain and Oman to maintain stability. Saudi-led GCC forces quickly intervened in support of the government of Bahraini to put down the anti-government uprising in Bahrain.

Following the onset of the Arab Winter, Bahrain accused Iran of orchestrating several domestic incidents as part of a campaign to destabilize the country. Tehran denied all allegations and accused the government of Bahrain of blaming its own internal problems on Iran after every incident. In August 2015, authorities in Bahrain arrested five suspects over a bombing in Sitra. Officials linked the attacks to the Revolutionary Guard and Hezbollah, although Iran denied any involvement. In January 2016, Bahrain joined Saudi Arabia in cutting diplomatic ties with Tehran following the attacks on Saudi diplomatic missions in Iran. In November 2017, Bahrain called an explosion on its main oil pipeline "terrorist sabotage" linked to Iran, drawing a rebuke from Tehran. Saudi Arabia also referred to the incident as an "attack on the pipeline".

In 2008, Saudi Arabia proposed creating an Arab force backed by US and NATO air and sea power to intervene in Lebanon and destroy Iranian-backed Hezbollah, according to a leaked US diplomatic cable. According to the cable Saudi argued that a Hezbollah victory against the Siniora government "combined with Iranian actions in Iraq and on the Palestinian front would be a disaster for the US and the entire region".

Lebanese Prime Minister Saad Hariri resigned on 4 November 2017. The situation was seen as a power play by Saudi Arabia to increase its influence in Lebanon and counterbalance Iran's victories in Iraq and Syria. In a televised speech from Saudi Arabia, Hariri criticized Hezbollah and blamed Iran for causing "disorder and destruction" in Lebanon. Hezbollah leader Hassan Nasrallah responded by accusing Hariri of resigning on Riyadh's orders.

In 2001, the invasion of Afghanistan and the removal of the Taliban in the wake of the September 11 attacks benefited Iran, which had previously been on the brink of war with the group. The regime change removed Iran's primary threat along its eastern borders, and the removal of Saddam Hussein two years later further bolstered its position, allowing it to refocus its efforts on other areas, especially Syria and Yemen. In the ensuing years, Iran sought to expand its influence over Afghanistan. It provided limited support to the Taliban as a potential means of increasing leverage with the Afghan central government and creating a deterrent to conflict with the United States, although the support waned amid growing backlash in Afghanistan against perceived Iranian interference. Iran has also sought to expand soft influence by building pro-Iranian schools, mosques, and media centers, and by maintaining close ties with Afghanistan's Tajik and Hazara populations. Originally Iran support the central government against the Taliban, which was still funded by Saudi Arabia in the months following 9/11. However, due to American presence, Iran resorted to funding the Taliban, while Saudi Arabia helped the Afghan Government in reconstruction.

Since the 1980s, Pakistan has been dealing with sporadic sectarian conflict, and the Muslim population is predominantly Sunni with about 10-15% Shia adherents. The Saudi Arabia enjoys a strong public support from the country's conservative sphere and has occupied a unique statue in Pakistan's foreign policy stature.

Pakistan is economically dependent on oil imports from Saudi Arabia, a key strategic ally but shares some historical cultural ties with Iran. The foreign employees Saudi oil industry from Pakistan plays a crucial role in Pakistan's economic stability who sends large remittances back home. The largest amount comes from the 1.5 million Pakistanis working in Saudi Arabia who sent home about US$5.5 billion in remittances in 2017. There are also allegations of Saudi Arabia's financial grants to Pakistan's national laboratories that built Pakistan's nuclear weapons program. The Saudi monarchy also views the Balochistan province of Pakistan as a potential means of stirring ethnic unrest in neighboring Iran, with its province of Sistan and Baluchestan.

Israeli-Palestinian conflict

Both Iran and Saudi Arabia have employed different methods to resolve the Israeli-Palestinian conflict. Iran has preferred a confrontational approach, arming and financing proxies such as Hamas and Hezbollah (and lesser proxies such as PIJ and PFLP) in its ongoing proxy conflict with Israel. Saudi Arabia has taken a diplomatic approach, such as backing Fatah's negotiations with Israel and the Arab Peace Initiative announced in 2002 and re-endorsed in 2007 and 2013 to bring about a comprehensive peace accord with Israel. Saudi Arabia strengthened ties with Israel in 2018 when Crown Prince Mohammad bin Salman stated that Israelis have a right to their own land.

Iran and Saudi Arabia have waged a proxy war in Libya, with Saudi Arabia, along with the U.A.E, Egypt, and Sudan, have provided support to the Libyan National Army, and its leader warlord Khalifa Haftar. Iran, Qatar, and Turkey support the Government of National Accord and other Islamist forces in the country. According to the UN, Iran also sent weapons to the GNA and its affiliates.

Although both Iran and Saudi Arabia signed the Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons in 1970 and 1988 respectively, a potential nuclear arms race has been a concern for years. Both governments claim that their programs are for peaceful purposes, but foreign governments and organizations have accused both of taking steps to obtain nuclear weapons capabilities.

Iran's ongoing nuclear program began in the 1950s under the Shah in cooperation with the United States as part of the Atoms for Peace program. The cooperation continued until the Iranian Revolution in 1979. Sanctions have been in place since then, and were expanded in 2006 with the passage of United Nations Security Council Resolution 1737 and Resolution 1696 in response to Iran's uranium enrichment program.

Saudi Arabia has considered several options in response to the Iranian program: acquiring its own nuclear capability as a deterrent, entering into an alliance with an existing nuclear power, or pursuing a regional nuclear-weapon-free zone agreement. It is believed that Saudi Arabia has been a major financier of Pakistan's integrated nuclear program since 1974, a project begun under former Prime Minister Zulfikar Ali Bhutto. In 2003 it was reported that Saudi Arabia had taken the "strategic decision" to acquire "off-the-shelf" atomic weapons from Pakistan, according to senior American officials. In 2003, The Washington Times reported that Pakistan and Saudi Arabia had entered a secret agreement on nuclear cooperation to provide the Saudis with nuclear weapons technology in return for access to cheap oil for Pakistan.[citation needed ]

Following several years of negotiations for a nuclear deal framework between Iran and the P5+1 countries, the Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA) was signed in 2015. The deal raised concerns for Saudi Arabia, which saw it as a step toward reducing Iran's international isolation and potentially exacerbating the proxy conflict. However, Riyadh did not publicly denounce the deal at the time as Israel did. In 2018, Crown Prince Mohammad bin Salman stated that Saudi Arabia would move to obtain nuclear weapons if Iran's program is successful. He led a delegation to the United States to meet with Trump administration officials to discuss mutual concerns, including a potential US withdrawal from the Iran nuclear agreement. In April 2018, Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu gave a televised speech accusing Iran of covertly continuing the AMAD Project in violation of the JCPOA.

President Trump announced on 8 May 2018 that the United States would withdraw from the JCPOA and reinstate previous sanctions against Iran in addition to imposing new sanctions. In anticipation of the decision, Iranian President Rouhani stated that Iran would remain in the deal if the remaining parties did the same, but was otherwise vague on how the country would respond to the US decision.

Iran-Saudi Arabia rapprochement

Since April 2021, Iraq has hosted five rounds of direct talks between the two nations, which cut diplomatic ties in 2016. The 6th round of talks on a ministerial level stalled, but after a meeting in Amman, Jordan, in December 2022, Iran's Hossein Amirabdollahian and Saudi Foreign Minister Prince Faisal bin Farhan Al Saud signaled that both countries would be "open to more dialogue". Despite increased rhetoric by Iran against Saudi Arabia, the Saudis support efforts to revive the stalled Iran nuclear deal. However, the Saudi minister threatened to nullify the negotiations and following agreement if Iran were to obtain nuclear weapons. In January 2023, the Saudi foreign ministers Al Saud speaking at a panel at the World Economic Forum in Davos reiterated that "Riyadh is trying to find a dialog with Iran". He welcomed the decision by Saudi Arabia and other Gulf states to focus on their economies "towards joint prosperity".

The two countries announced the resumption of relations on 10 March 2023, following a deal brokered by China. The agreement was signed by secretary of the Supreme National Security Council of Iran Ali Shamkhahni and Saudi Arabian national security advisor Musaed Al-Aiban. A joint statement announced that their embassies would re-open within two months. The United Nations Secretary General, Hezbollah, Oman, UAE, Egypt, Pakistan, Indonesia and Malaysia welcomed the reapproachment, while two former Israeli Prime Ministers criticized it.

Under the deal, the countries would restore agreements related to security, trade, and culture. Under the agreement both countries agreed to respect the other's sovereignty and not interfere in the internal affairs of the other. The rapprochement deal was concluded after Ali Khamenei's offer to end Iran's military support to Houthi militants in Yemen and abide by the UN arms embargo, an agreement that pressurizes the Houthis towards a negotiated settlement with the Yemeni government. Saudi and US officials remarked that subsequent Iranian commitments towards de-escalating Yemeni conflict were a "litmus test" for the survival of Chinese-brokered reconciliation deal.

On 20 March 2023, Iranian President Ebrahim Raisi has "welcomed" an invitation from Saudi Arabia's King Salman to visit the kingdom, according to France24. Earlier Iran's top security official Ali Shamkhani also held talks with Emirati President Mohamed bin Zayed Al Nahyan in Abu Dhabi, which paved the way for more security in the region.

# data[].attributes.attachment_link.title
Iran-Saudi Arabia proxy conflict - Wikipedia

# data[].attributes.attachment_link.description
Iran and Saudi Arabia are engaged in a proxy conflict over influence in the Middle East and other regions of the Muslim world. The two countries have provided varying degrees of support to opposing sides in nearby conflicts, including the civil wars in Syria and Yemen; and disputes in Bahrain, Lebanon, Qatar, and Iraq.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
literatuur de monnik van mokka vpro gids

# data[].attributes.attachment_link.title
Dave Eggers - De monnik van Mokka - VPRO Boeken

# data[].attributes.attachment_link.description
VPRO Boeken tipt 'De monnik van Mokka' van Dave Eggers.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe beleven Jemenieten in Nederland de Ramadan?

# data[].attributes.attachment_link.description
Ook deze week deelt onze reporter Emil Andel de iftar met iemand uit een minder bekend moslimland. Deze keer is dat Faris Alqubati uit Jemen.