# data[].attributes.attachment_link.description
NMB er traustur og óháður gagnvirkur vefur byggður á nýjustu þekkingu á sviði næringar snemma á lífsleiðinni. Næring móður og barns fyrstu 1.000 dagana (9 mánaða meðgangan + 365 dagar fyrsta árið + 365 dagar annað árið) getur haft áhrif á heilsu einstaklingsins til æviloka.

# data[].attributes.body
Bryndís, Rakel og Hildur

# data[].attributes.body
Erla Heiðrún, Gréta Rún og Guðbjörg Ýr

# data[].attributes.headline
Grænmetisætur - hvað þarf sérstaklega að passa

# data[].attributes.subject
Grænmetisætur - hvað þarf sérstaklega að passa

# data[].attributes.body
Stefanía og??

Fín umfjöllun í grein Koletzko

et. al.
https://www.karger.com/Article/Pdf/358398

# data[].attributes.body
https://www.facebook.com/Gottupphaf/

# data[].attributes.body
Góð íslensk umfjöllun í þessari grein!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Á vísindavef Óslóarháskóla er fjallað um nýja fjölþjóðlega rannsókn á notkun kvenna á náttúruefnum og náttúrulyfjum á meðgöngu. Hér má sjá umfjöllunina og forsíðu rannsóknarinnar sjálfrar. Mynd/Skjáskot

Ný fjölþjóðleg rannsókn sýnir að rétt tæp 30 prósent kvenna nota einhvers konar náttúrulyf á meðgöngu. Af þeim hópi notar fimmtungurinn efni sem óráðlegt er talið að þungaðar konur noti. Rannsóknin, sem unnin er í samstarfi kanadískra og norskra vísindamanna, náði til yfir 9.000 kvenna í um 20 löndum, þar á meðal á Íslandi.

Notkun íslenskra kvenna á þessum efnum er ekki tilgreind sérstaklega en telja má líklegt að hún sé svipuð og gerist í Noregi. Í umfjöllun á vísindavef Háskólans í Ósló kemur fram að 17,3 prósent þarlendra notuðu jurtalyf á meðgöngu og fimmtungur þeirra efni sem vísindamenn telja ótrygg. Um leið kemur fram að í þeim tilvikum sem konur hafi notað ótrygg efni séu meiri líkur en minni á að heilbrigðisstarfsmaður hafi mælt með notkuninni. Þetta kalli á fræðsluátak meðal heilbrigðisstarfsfólks.

„Ég held að alls ekki sé lögð nógu mikil áhersla á þetta. Mjög margar konur og fólk almennt heldur að allt sem er úr náttúrunni sé öruggt og það er það náttúrlega ekki," segir Sesselja Sigurborg Ómarsdóttir, prófessor í lyfja- og efnafræði náttúruefna við Háskóla Íslands.

„Svo er annað sem mér finnst að fólk þurfi að hafa í huga, og þá sér í lagi viðkvæmir hópar, eins og óléttar konur og konur með barn á brjósti, sem er að mjög oft veit neytandinn ekki hvernig þetta er framleitt og óvissa er um gæðakröfur." Margar rannsóknir sýni að styrkur efnanna sé ekki sá sem haldið sé fram á umbúðum. Sesselja segir því sérstaka ástæðu fyrir þungaðar konur að hafa varann á þegar kemur að þessum efnum. „Og þó að eitthvað hafi verið notað í mörg ár þá er þar ekki samasemmerki við það að varan sé örugg. Það er kannski ekki bráðdrepandi, en við vitum ekki alltaf hver langtímaáhrifin eru."

Á vísindavef Óslóarháskóla er fjallað um nýja fjölþjóðlega rannsókn á notkun kvenna á náttúruefnum og náttúrulyfjum á meðgöngu. Hér má sjá umfjöllunina og forsíðu rannsóknarinnar sjálfrar. Mynd/Skjáskot

Margvíslegar ástæður geta verið fyrir því að plöntur rata á listann hér til hliðar yfir þær sem konur ættu að forðast á meðgöngu. Þannig geta sum virk efni aukið blæðingar, eða eru talin geta ýtt undir fósturlát, hamlað vexti fósturs eða annað slíkt.

Meðal alvarlegri áhrifavalda eru til dæmis marijúana sem sagt er geta aukið áhættuna á bæði vansköpun og fyrirburafæðingu. Þá séu að koma fram vísbendingar um skerðingu á greind barna þar sem mæður hafa notað efnið á meðgöngu. Þá eru náttúruvörur sem koma á óvart, svo sem lakkrísplanta og kanill. Lakkrísneysla í miklu magni er sögð auka hættu á fyrirburði og börn mæðra sem borðað hafi meira en 500 grömm af lakkris á viku á meðgöngu eru sögð hafa mælst með breytingar á cortisol-gildum og lærdómshæfileikum. Kanilneysla í miklu magni er sögð geta ýtt undir vansköpun fósturs.

Sesselja Ómarsdóttir, lyfjafræðiprófessor við Háskóla Íslands

Þá er steinselja í stórum skömmtum sögð geta ýtt undir fósturlát. Í salvíu og vallhumli veldur innihald thujon áhyggjum, en það er sömuleiðis sagt geta ýtt undir fósturlát.

Þá kemur fram í umfjölluninni á vef Óslóarháskóla að fleira þurfi að hafa í huga, svo sem varðandi trönuberjasaft, sem stundum er notuð við vægum þvagfærasýkingum. Haft er eftir Angelu Lupattelli, einum vísindamannanna sem að rannsókninni standa, að trönuber geti haft forvarnargildi, en geti ekki læknað sýkingar. Þar þurfi að koma til sýklalyf, því þvagfærasýking geti í versta falli breiðst út í nýru og þá orðið skaðleg bæði móður og barni. „Til eru alveg örugg sýklalyf sem nota má í slíkum tilfellum," er eftir henni haft.

Fréttin birtist fyrst í Fréttablaðinu 29. mars

Plönturnar 27 sem varað er við í nýrri rannsókn*
Heiti / Latneskt heiti
Vallhumall (e. Yarrow) / Achillea millefolium
Ætihvönn (e. Garden Angelica) / Angelica archangelica
Kínahvönn (e. Dong Quai) / Angelica polymorpha eða Angelica sinensis
Marijúana (e. Marijuana) / Cannabis
Hjartarfi (e. Shepherd's purse) / Capsella bursa-pastoris
Papaja-ávöxtur (e. Papaya) / Carica papaya
Indjánarót (e. Blue Cohosh) / Caulophyllum thalictroides
Silfurkerti (e. Black Cohosh) / Cimicifuga racemosa
Kanil (e. Cinnamon) / Cinnamomum aromaticum
Lakkrisplanta (e. Licorice) / Glycyrrhiza glabra
Bergflétta (e. English Ivy) / Hedera helix
Ljónshali (e. Motherwort) / Leonurus cardiaca
Skessujurt (e. Lovage) / Levisticum officinale
Vallarhélukrans (e. White/Common Horehound) / Marrubium vulgare
Teviður (e. Tea-Tree) / Melaleuca alternifolia
Japansfífill (e. Butterbur) / Petasites hybridus
Steinselja (e. Parsley) / Petroselinum crispum
Auðnutré (e. Boldo) / Peumus boldus
Kava-pipar (e. Kava) / Piper methysticum
Silkiviður (e. White willow) / Salix alba
Salvía (e. Sage) / Salvia officinalis
Lífviður (e.Thuja) / Thuja occidentalis
Garðablóðberg (e. Thyme) / Thymus vulgaris
Grikkjasmári (e. Fenugreek) / Trigonella foenum-graecum
Hóffífill (e. Coltsfoot) / Tussilago farfara
Rauðber (e. Cowberry) / Vaccínium vítis-idaéa
Lyfjárnurt (e. Common vervain) / Verbena officinalis

Heimild: Safety classification of herbal medicines used in pregnancy in a multinational study. D.A. Kennedy, A. Lupattelli, G. Koren og H. Nordeng.

Athugið. Allar athugasemdir eru á ábyrgð þeirra er þær rita. Vísir hvetur lesendur til að halda sig við málefnalega umræðu. Einnig áskilur Vísir sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi eða ósæmilegar athugasemdir og ummæli þeirra sem tjá sig ekki undir eigin nafni.

Fleiri fréttir
Sjá meira

# data[].attributes.attachment_link.title
Náttúrulyf geta verið varasöm á meðgöngu - Vísir

# data[].attributes.attachment_link.description
Ný fjölþjóðleg rannsókn sýnir að rétt tæp 30 prósent kvenna nota einhvers konar náttúrulyf á meðgöngu. Af þeim hópi notar fimmtungurinn efni sem óráðlegt er talið að þungaðar konur noti. Rannsóknin, sem unnin er í samstarfi kanadískra og norskra vísindamanna, náði til yfir 9.000 kvenna í um 20 löndum, þar á meðal á Íslandi.

# data[].attributes.body
Matur og meðganga (gamli bæklingur):
http://www.landlaeknir.is/servlet/file/store93/item11446/MaturMedganga3ja_utg_2008.pdf

Grundvöllur ráðlegginga um mataræði og ráðlagðir dagskammtar (sjá RDS hér):
http://www.landlaeknir.is/servlet/file/store93/item25582/Grundv%C3%B6llur%20r%C3%A1%C3%B0legginga%20um%20matar%C3%A6%C3%B0i%20og%20r%C3%A1%C3%B0lag%C3%B0ir%20dagskammtar%20n%C3%A6ringarefna.pdf

German National Consensus Recommendations on Nutrition and Lifestyle in Pregnancy by the ‘Healthy Start - Young Family Network:

https://www.karger.com/Article/Pdf/358398

Kennslubókin:
Lowdermilk, Perry, Cashion & Alden  (2016) .Maternity & Women’s Health Care, 11th edition,  Útgefandi; Mosby. (kafli: Maternal and fetal  nutrition)

Norrænu ráðleggingarnar:
https://www.livsmedelsverket.se/globalassets/matvanor-halsa-miljo/naringsrekommendationer/nordic-nutrition-recommendations-2012.pdf

Næringarefnin, staðan á Íslandi í dag - sjá Fæðuval og næring kvenna á meðgöngu með tilliti til líkamsþyngdar: http://www.laeknabladid.is/tolublod/2016/09/nr/5995

# data[].attributes.body
Arna Hrönn Árnadóttir Snædís Sara Guðjónsdóttir og Sólveig Gylfadóttir

# data[].attributes.body
Harpa Marín Traustadóttir & Karen Júlía Fossberg

# data[].attributes.body
Guðfinna Ýr Sumarliðadóttir og Hanna María Alfreðsdóttir

# data[].attributes.body
Early Nutrition eAcademy (ENeA): (vísa í hana ef efni úr myndinni hér að neðan er notað): https://www.enea.moodle.elearning.lmu.de/

# data[].attributes.body
(höfundar:)

Kennslubókin og Matur og meðganga

Grundvöllur ráðlegginga til að sjá RDS fyrir ófrískar konur á ÍSLANDI : http://www.landlaeknir.is/servlet/file/store93/item25582/Grundv%C3%B6llur%20r%C3%A1%C3%B0legginga%20um%20matar%C3%A6%C3%B0i%20og%20r%C3%A1%C3%B0lag%C3%B0ir%20dagskammtar%20n%C3%A6ringarefna.pdf

Staðan á Íslandi meðal ófrískra kvenna og líka góð umræða í þessari grein:Fæðuval og næring kvenna á meðgöngu með tilliti til líkamsþyngdar:
http://www.laeknabladid.is/tolublod/2016/09/nr/5995

# data[].attributes.headline
Getur fæða á meðgöngu minnkað líkurnar á  ofnæmi hjá afkvæmum?

# data[].attributes.subject
Getur fæða á meðgöngu minnkað líkurnar á  ofnæmi hjá afkvæmum?

# data[].attributes.body
Fín umfjöllun, eftir Koletzko

et. al. á þessari síðu:
https://www.karger.com/Article/Pdf/358398

# data[].attributes.attachment_link.title
Getur fæða á meðgöngu minnkað líkurnar á  ofnæmi hjá afkvæmum

# data[].attributes.body
Helga Jóna og Jónína Rún

# data[].attributes.body
Gréta Óladóttir

Sólrún Þórunn Bjarnadóttir

Magali Mouy

# data[].attributes.body
Artificial sweeteners as a sugar substitute: Are they really safe?

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4899993/

Sugar substitutes during pregnancy:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25392440

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
There is a lot of concern about diet and nutrition during pregnancy. One of these concerns is regarding artificial sweeteners and pregnancy. Should these sweeteners be used during pregnancy? Many women will cut sugar out of their diet, only to replace it with foods and drinks that are artificially sweetened.

These guidelines provide information from research done on the safety of these sweeteners. As with most things in pregnancy, it is always best to consult with your health care provider about what artificial ingredients are safe for you to use during your pregnancy.
Find a Nutritionist in your area
Using Artificial Sweeteners During Pregnancy

Basic Information

Artificial sweeteners are ingredients that add sweetness to foods. Sweeteners are ingredients in soft drinks, desserts, candies and pastries. There are two categories of sweeteners: nutritive (contain calories) and non-nutritive (without calories).

Safety Considerations Artificial Sweeteners and Pregnancy

Nutritive sweeteners (such as table sugar) contain what is called "empty" calories. These additives contribute calories to the diet, but they contain few vitamins or minerals. When used in moderation, nutritive sweeteners are considered safe for consumption during pregnancy assuming they are not contributing to excess weight gain.

However, women with carbohydrate intolerance such as gestational diabetes, diabetes mellitus, or insulin resistance need to limit their use of nutritive sweeteners.

Nutritive sweeteners include sugars such as sucrose, dextrose, honey, corn sugar, fructose, and maltose. Sugar alcohols are also nutritive sweeteners that are often found in foods labeled as "sugar free." Technically, sugar alcohols are not sugars, but they do have calories which can be converted into fat.

Examples of sugar alcohols include: Sorbitol, Xylitol, Isomalt, Mannitol, and Hydrogenated Starch.

Non-nutritive Sweeteners are added in very small amounts to foods for a significant sweetening effect and have been approved for use in dietetic or reduced calorie foods and beverages. Research is limited on the safety of the use of non-nutritive sweeteners during pregnancy.
The following are non-nutritive sweeteners that are considered safe during pregnancy:
Rebaudioside A: (Stevia)

This is a new and common sweetner that is frequently used in soft drinks and juices. The FDA deems Stevia as safe during pregnancy; it has been give the GRAS (generally recognized as safe) rating by the FDA.

Acesulfame Potassium: (Sunett)

This sweetener is added to baked goods, frozen desserts, sugar free gelatins, puddings and beverages. Acesulfame Potassium has been deemed safe to use in moderation during pregnancy by the FDA.

Aspartame: (Equal or NutraSweet)

Aspartame is not effective in heat nor for long periods in liquid form. It is often found as an additive to soft drinks, gelatin, desserts, pudding mixes, breakfast cereals, beverages, chewing gum, dairy products, and other foods and drugs. According to the Food and Drug Administration(FDA), Aspartame is safe for use during pregnancy and lactation.

It is recommended to limit consumption to a moderate level.

Aspartame should not be used by anyone with PKU (a rare metabolic disorder), rare liver disease, or by pregnant women who have high levels of phenylalanine in their blood. Phenylalanine is a component of aspartame, and it may not metabolize correctly in anyone who has these conditions.

Sucralose: (Splenda)

This is non-caloric sweetener that is made from sugar. Sucralose has been approved for use in baked goods, baking mixes, non-alcoholic beverages, chewing gum, coffee and tea products, confections and frostings, fats and oils, frozen dairy desserts and mixes, fruit juices, sugar substitutes, sweet sauces, toppings and syrups. It can also be used as "table-top sweetener."

Sucralose has no effect on blood sugar, offers no calories, and is deemed safe during pregnancy and lactation. According to the Food and Drug Administration (FDA), sucralose is safe for everyone to consume, including pregnant women.

Artificial Sweeteners that are NOT safe to use during pregnancy

Saccharin: (Sweet 'N Low)

Although it is not used as much today as in the past, it still appears in many foods, beverages and other substances. The FDA does consider saccharin to be safe to use for the general public. Former studies that had linked saccharin to an increased risk of developing bladder cancer have been dismissed by the National Toxicology program.

But studies do show that saccharin crosses the placenta and may remain in fetal tissue, so its use for pregnant women still remains in question.

Cyclamate:

Cyclamate is currently banned for use in the U.S., and there is insufficient data regarding the safety of its use during pregnancy. If you use artificial sweeteners and are pregnant, it is always best to talk with your health care provider regarding which sweetener you use and how much you consume. Last Updated: 07/2015
Compiled using information from the following sources:
The Cleveland Health Clinic http://www.clevelandclinic.org/ U.S. Food and Drug Administration, http://www.fda.gov/ Weiner, C. P., & Rope, K. (2013). The Complete Guide to Medications During Pregnancy & Breastfeeding.

# data[].attributes.attachment_link.title
Artificial Sweeteners and Pregnancy: Which Ones are Safe?

# data[].attributes.attachment_link.description
There is a lot of concern about diet and nutrition during pregnancy. One of these concerns is regarding artificial sweeteners and pregnancy. Should these sweeteners be used during pregnancy? Many women will cut sugar out of their diet, only to replace it with foods and drinks that are artificially sweetened.

# data[].attributes.body
Aníta Marcher Pálsdóttir, Arna Einarsdóttir og Særún Thelma Jensdóttir

# data[].attributes.body
Drífa Guðjónsdóttir, Halldóra Pálsdóttir og Sandra Kristinsdóttir

# data[].attributes.body
Andrea Dögg Jóhannsdóttir, Elín Eik Stefánsdóttir og Fanndís Ósk Björnsdóttir

# data[].attributes.body
Telma Ýr Sigurðardóttir, Birna Dröfn Birgisdóttir og Anna Helga Ragnarsdótti

# data[].attributes.body
Jóhanna Rannveig Þórhallsdóttir, Kolbrún Rós Björgvinsdóttir og Sigríður Atladóttir.

# data[].attributes.body
(höfundar:)

Suboptimal maternal iodine intake is associated with impaired child neurodevelopment at 3 years of age in the Norwegian Mother and child cohort study: http://jn.nutrition.org/content/147/7/1314.full.pdf+html

Grundvöllur ráðlegginga til að sjá RDS fyrir ófrískar konur á ÍSLANDI : http://www.landlaeknir.is/servlet/file/store93/item25582/Grundv%C3%B6llur%20r%C3%A1%C3%B0legginga%20um%20matar%C3%A6%C3%B0i%20og%20r%C3%A1%C3%B0lag%C3%B0ir%20dagskammtar%20n%C3%A6ringarefna.pdf

Staðan á Íslandi meðal ófrískra kvenna og góð umræða:Fæðuval og næring kvenna á meðgöngu með tilliti til líkamsþyngdar
http://www.laeknabladid.is/tolublod/2016/09/nr/5995

Væri flott að vera með smá töflu þar sem sýnt joðmagn í joðríkum matvælum. Hér má t.d. finna niðurstöður fyrir sjávarafurðir:
http://www.matis.is/media/matis/utgafa/33-11-Naeringargildi-sjavarafurda.pdf
einnig hægt að finna upplýsingar fyrir mjólk, egg, ost ofl inn á:
https://ods.od.nih.gov/factsheets/Iodine-HealthProfessional/

Áhugavert video (vísa í Early Nutrition eAcademy (ENeA https://www.enea.moodle.elearning.lmu.de/ ) ef þetta er notað
https://cast.itunes.uni-muenchen.de/vod/clips/cwEjg30xZ0/mobile.mp4