# data[].attributes.headline
"Klimaatrecords in 2021: vooral verzuring van oceanen is zorgwekkend."

# data[].attributes.subject
"Klimaatrecords in 2021: vooral verzuring van oceanen is zorgwekkend."

# data[].attributes.body
16 mei
https://www.nrc.nl/nieuws/2022/05/18/warmere-zuurdere-oceanen-meer-broeikasgas-2021-vestigde-weer-nieuwe-klimaatrecords-a4124744

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De temperatuur van het oceaanwater, de concentratie van broeikasgassen, de stijging van de zeespiegel en de verzuring van de oceanen - deze vier belangrijke klimaatindicatoren hebben vorig jaar allemaal een nieuw record bereikt. Dat schrijft de WMO, de meteorologische organisatie van de Verenigde Naties in de State of the Global Climate 2021, een jaarlijkse evaluatie van recente ontwikkelingen op het gebied van het wereldwijde klimaat.

Ook al was 2021 niet het warmste jaar ooit - mede door het weersverschijnsel La Niña, dat aan het begin van het jaar voor een kortstondige afkoeling zorgde - dan nog zijn de laatste zeven jaar wel de warmste sinds het begin van de meting. In 2021 werden wel lokaal hitterecords gebroken, zoals in Canada waar het in juli bijna 50 graden werd, en in landen rond de Middellandse Zee.

Vooral over de verzuring van de oceanen maakt de WMO zich grote zorgen. Petteri Taalas, secretaris-generaal van de WMO, legde in een persconferentie uit dat die verzuring ontstaat doordat de oceaan het grootste deel van de CO ₂-uitstoot opneemt. Maar doordat de CO ₂-concentratie in de oceanen toeneemt, daalt ook de opnamecapaciteit. Dat betekent dat meer CO ₂ in de atmosfeer zal blijven en daar kan zorgen voor extra opwarming.

Taalas wees ook op het smelten van gletsjers, zowel die op Groenland en Antarctica als die op land. Hij waarschuwde dat op termijn de drinkwatervoorziening in grote delen van Azië in gevaar kan komen door het geleidelijk verdwijnen van de gletsjers in de Himalaya. Ook in Europa zal het smelten van de Zwitserse gletsjers grote gevolgen hebben. Volgens Taalas is van die gletsjers aan het einde van de eeuw mogelijk nog maar 5 procent over. Zelfs als we onmiddellijk stoppen met de uitstoot van broeikasgassen zal het smelten van de gletsjers nog „honderden en mogelijk duizenden jaren doorgaan".

Een van de gevolgen van het smeltende landijs, in combinatie met de opwarming van het zeewater, is een snellere toename van de zeespiegelstijging. In de periode tussen 1993 en 2002 bedroeg die gemiddeld 2,1 millimeter per jaar. In 2021 was die al ruim het dubbele: 4,5 millimeter.

De persconferentie van de WMO begon met een oproep van VN-secretaris-generaal António Gutteres. Hij zag in de cijfers „een litanie van het falen van de mensheid om klimaatverandering tegen te gaan". Volgens Guterres is „ons energiesysteem gebroken en dat brengt ons bij de grens van klimaatcatastrofe".

Volgens de VN-topman moeten landen voor 2024 laten zien dat ze hun beleid nu echt in lijn brengen met wat al in 2015 in het klimaatakkoord van Parijs is afgesproken. Daarvoor is het volgens hem belangrijk om kennis op het gebied van klimaatbeleid internationaal te delen. Ook moeten voor de energietransitie kritieke grondstoffen voor iedereen beschikbaar komen. Verder moet er snel een einde worden gemaakt aan de vele miljarden aan subsidies voor fossiele brandstoffen. En ten slotte pleitte Guterres voor financiering van klimaatbeleid in ontwikkelingslanden. Rijke landen stellen nog steeds niet het geld beschikbaar dat ze in 2009 al hebben beloofd.

Vorige week waarschuwde de WMO al dat er een serieuze kans bestaat dat de gemiddelde temperatuurstijging wereldwijd in een van de komende vijf jaar tijdelijk over de 1,5 graden Celsius schiet ten opzichte van de tijd voor de industriële revolutie. Op dit moment is de opwarming wereldwijd gemiddeld 1,1 graad Celsius. Als de aardse opwarming over de anderhalve graad heengaat, heeft dat een grote symbolische betekenis. Want het is het meest ambitieuze doel dat wereldleiders zichzelf hebben gesteld in het Klimaatakkoord van Parijs, een doel waarvan inmiddels steeds meer wetenschappers zeggen dat het niet langer haalbaar is.
Klimaatverandering, hoe zit dat ook weer? Bekijk Waarom de aarde opwarmt: terug naar de basis
Toen het klimaatakkoord in 2015 in Parijs werd gesloten was de kans op overschrijding van die grens nog bijna nul, aldus de WMO. Met de gestaag toenemende concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer, nam ook de kans op overschrijding toe. Tussen 2017 en 2021 volgens de WMO met 10 procent, inmiddels is er een kans van 50 procent dat mondiaal anderhalve graad opwarming wordt aangetikt.

„De 1,5 graden is geen willekeurig statistisch getal", zei WMO-chef Petteri Taalas. „Het markeert het punt waarop klimaateffecten steeds schadelijker zullen worden voor mensen en zelfs voor de hele planeet." Zolang de mensheid doorgaat met het uitstoten van broeikasgassen, zal de temperatuur blijven stijgen, zal het oceaanwater opwarmen, zal het zeewater verder verzuren en zullen het zee-ijs en gletsjers blijven smelten, met onder andere zeespiegelstijging en meer extreem weer als gevolg.

Doden door vervuiling

Dinsdag publiceerde The Lancet Planetary Heath online een artikel over de gevolgen van vervuiling. Volgens de wetenschappers sterven jaarlijks negen miljoen mensen voortijdig door vervuiling. Ze zien een lichte daling van het aantal sterfgevallen door extreme armoede. Maar daar staat een forse toename van het dodental door vervuiling met chemische stoffen, met name lood, tegenover - met ongeveer 7 procent sinds 2015 en met 66 procent sinds 2000. Industrialisatie en verstedelijking zijn de grootste boosdoeners.

De onderzoekers zien een duidelijke relatie tussen vervuiling, klimaatverandering en verlies van biodiversiteit. Vervuiling wordt volgens hen ten onrechte gezien als een lokaal probleem, terwijl klimaat en biodiversiteit worden beschouwd als wereldwijde risico's. Politici zouden al deze bedreigingen meer in samenhang moeten bestrijden. „Wereldwijde actie tegen alle belangrijke moderne verontreinigende stoffen is nodig", aldus het artikel.

Het tegengaan van vervuiling zou meer geïntegreerd moeten worden in het mondiale milieubeleid, „vooral omdat een grootschalige, snelle overgang van alle fossiele brandstoffen naar schone, hernieuwbare energie een effectieve strategie is om vervuiling te voorkomen en tegelijkertijd klimaatverandering af te remmen". Dat levert, schrijven de onderzoekers „dubbel voordeel op voor de gezondheid van de planeet".

Een versie van dit artikel verscheen ook in de krant van 19 mei 2022

# data[].attributes.attachment_link.title
Klimaatrecords in 2021: vooral verzuring van oceanen is zorgwekkend

# data[].attributes.attachment_link.description
De temperatuur van het oceaanwater, de concentratie van broeikasgassen, de stijging van de zeespiegel en de verzuring van de oceanen - deze vier belangrijke klimaatindicatoren hebben vorig jaar allemaal een nieuw record bereikt. Dat schrijft de WMO, de meteorologische organisatie van de Verenigde Naties in de State of the Global Climate 2021, een jaarlijkse evaluatie van recente ontwikkelingen op het gebied van het wereldwijde klimaat.

# data[].attributes.headline
"Wit-Rusland zet doodstraf op poging tot terrorisme"

# data[].attributes.subject
"Wit-Rusland zet doodstraf op poging tot terrorisme"

# data[].attributes.body
16 mei
https://www.nrc.nl/nieuws/2022/05/18/wit-rusland-zet-doodstraf-op-poging-tot-terrorisme-a4124891

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In Wit-Rusland kan binnenkort de doodstraf ook worden opgelegd aan mensen die zijn veroordeeld voor poging tot terrorisme. De autocratische leider Aleksander Loekasjenko heeft daartoe de benodigde wetgeving ondertekend, meldde het Russische persbureau Ria Novosti. Ook het parlement gaf zijn goedkeuring.

Wit-Rusland is het enige Europese land dat de doodstraf nog uitvoert. Volgens Amnesty International zijn er ook vorig jaar nog executies geweest - al noemt de mensenrechtenorganisatie geen aantallen. Die executies vinden plaats zonder vooraankondiging en in het geheim, en zonder dat de lichamen aan de nabestaanden worden teruggegeven.

De doodstraf kon al worden uitgesproken in geval van moord of terrorisme waarbij dodelijke slachtoffers vielen.

Het rechtssysteem wordt volgens Amnesty misbruikt om politieke tegenstanders van de president aan te pakken. Zo is de term 'terrorisme' opgerekt naar activisten die in 2020 in opstand kwamen nadat de verkiezingen in het voordeel van de al ruim 27 jaar heersende Loekasjenko waren gemanipuleerd. Ook betogers die toen met stenen gooiden, worden vervolgd voor terrorisme.

De uitbreiding van de doodstraf wordt nu in verband gebracht met activisten die hebben getracht spoorwegen te saboteren waarlangs Russische troepen en materieel naar het front in Oekraïne worden vervoerd. (NRC)

Een versie van dit artikel verscheen ook in de krant van 19 mei 2022

# data[].attributes.attachment_link.title
Wit-Rusland zet doodstraf op poging tot terrorisme

# data[].attributes.attachment_link.description
In Wit-Rusland kan binnenkort de doodstraf ook worden opgelegd aan mensen die zijn veroordeeld voor poging tot terrorisme. De autocratische leider Aleksander Loekasjenko heeft daartoe de benodigde wetgeving ondertekend, meldde het Russische persbureau Ria Novosti. Ook het parlement gaf zijn goedkeuring. Wit-Rusland is het enige Europese land dat de doodstraf nog uitvoert.

# data[].attributes.headline
"Russische militair bekent in rechtbank doodschieten Oekraïense burger"

# data[].attributes.subject
"Russische militair bekent in rechtbank doodschieten Oekraïense burger"

# data[].attributes.body
17 mei
https://www.nrc.nl/nieuws/2022/05/18/russische-militair-bekent-in-rechtbank-doodschieten-oekraiense-burger-a4124760

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een Russische militair die is aangeklaagd voor oorlogsmisdaden heeft woensdag voor de rechtbank in Kiev bekend dat hij een Oekraïense burger heeft doodgeschoten. Dat schrijft persbureau AP. De 21-jarige tankcommandant Vadim Sjisjimarin kan wanneer hij schuldig wordt bevonden levenslang krijgen.

Het gaat om de eerste rechtszaak over oorlogsmisdaden sinds de Russische invasie eind februari begon. Sjisjimarin zou op 28 februari, vier dagen na de inval, in het noordoostelijk gelegen dorp Tsjoepachivka de ongewapende 62-jarige burger hebben doodgeschoten toen die op de fiets aan het bellen was. Dat deed Sjisjimarin vanuit een auto die hij met andere militairen gestolen had.

De Oekraïense regering heeft meer Russische militairen beschuldigd van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Kiev zegt al meer dan tienduizend mogelijke oorlogsmisdrijven te hebben vastgesteld. Moskou ontkent burgerdoelen te hebben aangevallen of zich aan oorlogsmisdaden schuldig te hebben gemaakt.

De Oekraïense procureur-generaal Iryna Venediktova zegt rechtszaken in voorbereiding te hebben tegen 41 Russische militairen voor onder meer het bombarderen van burgerdoelen, moord op burgers, verkrachting en plundering. Het is niet duidelijk hoe veel van de verdachten in Oekraïense detentie verkeren.
Dit artikel maakt ook deel uit van ons liveblog: EU: 300 miljard euro naar uitfaseren Russische olie en aardgas

# data[].attributes.attachment_link.title
Russische militair bekent in rechtbank doodschieten Oekraïense burger

# data[].attributes.attachment_link.description
Een Russische militair die is aangeklaagd voor oorlogsmisdaden heeft woensdag voor de rechtbank in Kiev bekend dat hij een Oekraïense burger heeft doodgeschoten. Dat schrijft persbureau AP. De 21-jarige tankcommandant Vadim Sjisjimarin kan wanneer hij schuldig wordt bevonden levenslang krijgen. Het…

# data[].attributes.headline
"Opnieuw vertraging voor fabriek die in Nederland van Gronings gas moet helpen"

# data[].attributes.subject
"Opnieuw vertraging voor fabriek die in Nederland van Gronings gas moet helpen"

# data[].attributes.body
19 mei
https://www.nrc.nl/nieuws/2022/05/19/opnieuw-vertraging-voor-fabriek-die-nederland-van-gronings-gas-moet-helpen-a4124963

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De ingebruikname van de stikstoffabriek in het Groningse Zuidbroek heeft opnieuw vertraging opgelopen. Dat heeft minister Hans Vijlbrief (Mijnbouw, D66) donderdag aan de Tweede Kamer laten weten. Vijlbrief noemt de tegenslag „moeilijk te accepteren". Onduidelijk is nog of de vertraging gevolgen heeft voor de afbouw van de Groningse gaswinning.

De stikstoffabriek in Zuidbroek zet buitenlands gas om in zogeheten laagcalorisch gas, zodat het geschikt is voor de Nederlandse huizen. De bedoeling is dat Nederland daardoor niet meer afhankelijk is van Gronings gas en dat het veld daar op den duur dichtgaat. Volgens Vijlbrief verwacht de Gasunie dat de stikstoffabriek „met forse inspanningen" in september open kan.

Lees ook dit artikel: Stel dat de winter streng is, gaat het Groningse gasveld dan toch in 2022 dicht?

De Gasunie wil dat de gaswinning uit Groningen met 1,2 miljard kuub omhooggaat, aldus de minister, maar hij wil daar vooralsnog niet in meegaan. Het 'gasjaar' loopt van oktober 2021 tot september van dit jaar. Daarna heeft het kabinet de ambitie om de Groningse gaswinning te stoppen. Vijlbrief zegt dat het zijn uitgangspunt blijft om het Groningerveld „zo snel mogelijk" te kunnen sluiten.

Waakvlam

Als de fabriek niet nog meer vertraging oploopt, zal het gasveld vanaf oktober 2022 „op de waakvlam" draaien. In dat geval blijft wel een productie van 1,5 miljard kuub per jaar nodig om in geval van nood, zoals extreme kou, te kunnen terugvallen op de gasvelden. Het kabinet heeft als doel de gaskraan in 2023 en uiterlijk 2024 definitief dicht te draaien.

De Groningse gaskwestie is een slepend dossier voor het kabinet, waarvoor (ex-)bewindslieden zich deze zomer moeten verantwoorden voor een parlementaire enquêtecommissie. Begin dit jaar maakte toenmalig minister Stef Blok (Economische Zaken, VVD) bekend dat er tot september dubbel zoveel gas nodig was uit Groningen dan voorzien. Ook toen kwam dat door een vertraging van de stikstoffabriek en meer vraag uit Duitsland.

Uit de provincie klonken toen woedende reacties: de Groninger Bodem Beweging fulmineerde dat het kabinet „speelde met de veiligheid" van de lokale bevolking.
Correctie (19 mei 2022): in een eerdere versie van dit artikel stond dat het kabinet de Groningse gaskraan in 2025 en uiterlijk 2028 wil dichtdraaien. Dit klopt niet; het moet zijn 2023 en uiterlijk 2024. Dat is hierboven aangepast.

# data[].attributes.attachment_link.title
Opnieuw vertraging voor fabriek die Nederland van Gronings gas moet helpen

# data[].attributes.attachment_link.description
De ingebruikname van de stikstoffabriek in het Groningse Zuidbroek heeft opnieuw vertraging opgelopen. Dat heeft minister Hans Vijlbrief (Mijnbouw, D66) donderdag aan de Tweede Kamer laten weten. Vijlbrief noemt de tegenslag „moeilijk te accepteren". Onduidelijk is nog of de vertraging gevolgen heeft voor de afbouw van de Groningse gaswinning.

# data[].attributes.headline
"Raad van State: initiatiefwet vrijwillig levenseinde niet zorgvuldig genoeg"

# data[].attributes.subject
"Raad van State: initiatiefwet vrijwillig levenseinde niet zorgvuldig genoeg"

# data[].attributes.body
19 mei
https://www.nrc.nl/nieuws/2022/05/20/raad-van-state-initiatiefwet-vrijwillig-levenseinde-niet-zorgvuldig-genoeg-a4125058

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De Raad van State vindt de initiatiefwet voor een vrijwillig levenseinde niet zorgvuldig genoeg. Dat heeft het adviesorgaan in december 2020 al vastgesteld, maar vrijdag pas bekendgemaakt. Uit onderzoek blijkt dat de problematiek bij ouderen met een actieve doodswens zonder dat zij ernstig ziek zijn, te complex is voor het voorstel. De Raad van State adviseert de Tweede Kamer om het voorstel, tenzij het wordt aangepast, daarom niet in behandeling te nemen.

Het wetsvoorstel, in 2020 ingediend door oud-D66-Kamerlid Pia Dijkstra, houdt in dat mensen van 75 jaar of ouder die levensmoe zijn het recht moet krijgen om voor levensbeëindiging te kiezen, ook als ze niet uitzichtloos lijden. Hulp bij zelfdoding blijft in het initiatiefvoorstel in principe strafbaar, tenzij de oudere wilsbekwaam is, er minimaal twee maanden bedenktijd zit tussen het eerste en definitieve verzoek en vastgesteld is dat het om een vrijwillige en weloverwogen keuze gaat.

Lees ook dit interview met Pia Dijkstra uit 2017: 'Ik wil geen welles-nietes-discussie over voltooid leven'

De Raad van State zegt echter dat het niet altijd aan te tonen is of een 75-plusser met een uitgesproken doodswens daadwerkelijk dood wil, of de doodswens blijvend is en of de doodswens niet te maken heeft (al dan niet medische) problemen die mogelijk op te lossen zijn, zoals geldproblemen. Ook zouden - niet per definitie blijvende - gevoelens van eenzaamheid en afhankelijkheid van anderen de doodswens kunnen versterken. D66 laat in een reactie aan NRC weten dat het adviesorgaan „een aantal relevante opmerkingen" maakt en zegt de tijd te nemen „om het advies uitgebreid en zorgvuldig te bestuderen".

Kleine groep

Uit in juni 2021 gepubliceerd onderzoek van universitair hoofddocent Els van Wijngaarden (Universiteit voor Humanistiek), autoriteit op het gebied van 'voltooid leven', bleek al dat de groep niet ernstig zieke 75-plussers in Nederland met een serieuze doodswens heel erg klein is. Ook kwam naar voren dat de doodswens van deze ouderen even „veranderlijk" is als die van jongere senioren, ze vaak lageropgeleid zijn en er achter hun doodwens veelal een „ingewikkelde problematiek" schuilgaat.

De invoering van de wet is al jaren een belangrijk speerpunt van D66, maar is onacceptabel voor regeerpartners CDA en vooral de ChristenUnie, een principieel tegenstander van euthanasie. De wet was dan ook een grote hobbel in de kabinetsformatie. Nu het wetsvoorstel is ingediend wil D66 de behandeling ervan niet nóg een kabinetsperiode uitstellen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Raad van State: initiatiefwet vrijwillig levenseinde niet zorgvuldig genoeg

# data[].attributes.attachment_link.description
De Raad van State vindt de initiatiefwet voor een vrijwillig levenseinde niet zorgvuldig genoeg. Dat heeft het adviesorgaan in december 2020 al vastgesteld, maar vrijdag pas bekendgemaakt. Uit onderzoek blijkt dat de problematiek bij ouderen met een actieve doodswens zonder dat zij ernstig ziek zijn, te complex is voor het voorstel.

# data[].attributes.body
17 mei
https://www.nrc.nl/nieuws/2022/05/19/rusland-ontketent-wereldwijde-voedselcrisis-met-blokkade-graanexport-a4124914

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock zegt dat Rusland een „graanoorlog" heeft ontketend en zo een wereldwijde voedselcrisis aanwakkert, doordat het land graan uit Oekraïne blokkeert. „Rusland voert niet alleen zijn wrede oorlog met tanks, raketten en bommen, maar ook met een ander verschrikkelijk maar stiller wapen: honger en ontbering", zei ze woensdagavond tijdens een bijeenkomst van de Verenigde Naties over voedselzekerheid volgens internationale persbureaus.

Rusland houdt volgens Baerbock de graanexport tegen door Oekraïense havens te blokkeren en silo's, spoorwegen en de velden van boeren te vernietigen. David Beasley, hoofd van het Wereldvoedselprogramma van de VN, waarschuwde Rusland dat „het niet openen van de havens een oorlogsverklaring zal zijn aan de wereldwijde voedselzekerheid, resulterend in hongersnood en noodgedwongen massale migratie." Hij richtte zich tot Poetin: „Dit gaat niet over Oekraïne, maar over de allerarmsten. Als je ook maar enig hart hebt, open de havens."

VN-baas António Guterres zei tijdens de bijeenkomst in de Verenigde Staten dat het wereldwijde hongerniveau „een nieuw hoogtepunt" heeft bereikt, waarbij het aantal mensen met ernstig voedseltekort in slechts twee jaar tijd is verdubbeld. Hij zei dat Oekraïne en Rusland samen bijna een derde van 's werelds tarwe en gerst produceren en de helft van de zonnebloemolie. „Er is geen effectieve oplossing voor de voedselcrisis zonder de voedselproductie van Oekraïne."

Dit artikel maakt ook deel uit van ons liveblog: 'Rusland ontketent wereldwijde voedselcrisis met blokkade graanexport'

# data[].attributes.attachment_link.title
'Rusland ontketent wereldwijde voedselcrisis met blokkade graanexport'

# data[].attributes.attachment_link.description
De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock zegt dat Rusland een „graanoorlog" heeft ontketend en zo een wereldwijde voedselcrisis aanwakkert, doordat het land graan uit Oekraïne blokkeert. „Rusland voert niet alleen zijn wrede oorlog met tanks, raketten en bommen, maar ook met een ander verschrikkelijk maar stiller wapen: honger en ontbering", zei ze woensdagavond tijdens een...

# data[].attributes.headline
"Joe Biden tekent voor 40 miljard dollar steun in Oekraïne" 

# data[].attributes.subject
"Joe Biden tekent voor 40 miljard dollar steun in Oekraïne" 

# data[].attributes.body
19 mei
https://www.nrc.nl/nieuws/2022/05/21/joe-biden-tekent-voor-40-miljard-dollar-steun-aan-oekraine-a4125156

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De Amerikaanse president Joe Biden heeft zaterdag een wetsvoorstel ondertekend waarmee een steunpakket van bijna 40 miljard dollar (zo'n 38 miljard euro) aan hulp voor Oekraïne kan worden verstrekt. Dat meldt het Witte Huis volgens internationale persbureaus. De helft van het geld is voor het Oekraïense leger.

De rest van het bedrag is voor andere sectoren die sinds de Russische invasie in Oekraïne harde klappen hebben gekregen. Zo gaat er 8 miljard dollar naar „algemene" economische steun en 1 miljard dollar naar de opvang van vluchtelingen. Het Witte Huis maakt daarnaast 5 miljard dollar vrij om de wereldwijde voedseltekorten die voorkomen uit de ineenstorting van de Oekraïense landbouw tegen te gaan. De bedoeling is dat de Verenigde Staten op deze manier Oekraïne tot in elk geval september ondersteunen. Het bedrag komt bovenop een eerder steunpakket van 13,6 miljard dollar.

Het wetsvoorstel werd per vliegtuig naar Biden gebracht, omdat de president momenteel in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul is. Hij heeft daar zijn eerste topontmoeting met de nieuwe Zuid-Koreaanse president Yoon Suk-yeol.

Dit artikel maakt ook deel uit van ons liveblog: Biden tekent voor 40 miljard dollar steun aan Oekraïne

# data[].attributes.attachment_link.title
Joe Biden tekent voor 40 miljard dollar steun aan Oekraïne

# data[].attributes.attachment_link.description
De Amerikaanse president Joe Biden heeft zaterdag een wetsvoorstel ondertekend waarmee een steunpakket van bijna 40 miljard dollar (zo'n 38 miljard euro) aan hulp voor Oekraïne kan worden verstrekt. Dat meldt het Witte Huis volgens internationale persbureaus. De helft van het geld is voor het Oekraïense leger.

# data[].attributes.headline
"Twee miljoen mensen geïsoleerd door overstromingen in India en Bangladesh"

# data[].attributes.subject
"Twee miljoen mensen geïsoleerd door overstromingen in India en Bangladesh"

# data[].attributes.body
20 mei
https://www.nrc.nl/nieuws/2022/05/22/twee-miljoen-mensen-geisoleerd-door-overstromingen-in-india-en-bangladesh-a4125170

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zware regenval heeft in de afgelopen dagen grote problemen veroorzaakt in het noordoosten van India en in Bangladesh. In een week tijd kwamen in dat gebied ongeveer zestig mensen om het leven door overstromingen, stormen en modderstromen. De plaatselijke autoriteiten in Bangladesh meldden zondag aan persbureau AFP dat het water in het land langzaam begint te zakken. Verwacht wordt dat reddingswerkers daardoor gemakkelijker aan het werk kunnen in het getroffen gebied.

De problemen begonnen in het noordoosten van India, waar door de hevige neerslag een dijk doorbrak bij de Barak-rivier. Die stroomt vanuit het noorden van India door Bangladesh, waar ook meerdere zijrivieren erop uitkomen; de Barak volgt de grens tussen de twee landen voor tientallen kilometers en mondt uiteindelijk uit in de Golf van Bengalen. Door de dijkdoorbraak, die plaatsvond bij een grensplaats, staan zeker honderd dorpen in Bangladesh onder water. Pas als de regen stopt en het waterpeil verder zakt, kunnen volgens lokale autoriteiten de herstelwerkzaamheden worden uitgevoerd.

In Bangladesh zorgde het wassende water ervoor dat bijna twee miljoen mensen werden afgesneden van belangrijke verkeersaders, waardoor zij moeilijk bereikbaar zijn. Hun huizen of grond zijn (deels) onder water komen te staan. Volgens de overheidsinstantie die zich bezighoudt met overstromingen, het Flood Forecasting and Warning Centre, hebben de overstromingen vooral het district Sylhet, in het noordoosten van het land, zwaar getroffen. Net over de grens, in de Indiase deelstaat Assam, zijn ook veel slachtoffers te betreuren.

De autoriteiten in Assam maakten zondag bekend dat nog ruim 92.000 mensen in opvangcentra zitten na de overstromingen. Aan de andere grens met Bangladesh, in de Indiase deelstaat Bihar, kwamen donderdag zeker dertig mensen om in zware onweerstormen. Daarbij werden ook gewassen van boeren en duizenden fruitbomen beschadigd.

Een fruitverkoper is toch de straat op gegaan met zijn bananen, in het overstroomde district Sylhet in Bangladesh. Foto Mamun Hossain/AFP

# data[].attributes.attachment_link.title
Twee miljoen mensen geïsoleerd door overstromingen in India en Bangladesh

# data[].attributes.attachment_link.description
Zware regenval heeft in de afgelopen dagen grote problemen veroorzaakt in het noordoosten van India en in Bangladesh. In een week tijd kwamen in dat gebied ongeveer zestig mensen om het leven door overstromingen, stormen en modderstromen. De plaatselijke autoriteiten in Bangladesh meldden zondag aan persbureau AFP dat het water in het land langzaam begint te zakken.

# data[].attributes.headline
"Rusland draait gaskraan naar Finland dicht"

# data[].attributes.subject
"Rusland draait gaskraan naar Finland dicht"

# data[].attributes.body
21 mei
https://www.nrc.nl/nieuws/2022/05/21/rusland-draait-de-gaskraan-naar-finland-dicht-a4125151

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zoals verwacht heeft het Russische staatsbedrijf Gazprom de gaskraan naar Finland zaterdagochtend dichtgedraaid. Dat meldt de Finse groothandelaar in gas. Gasum weigert te gehoorzamen aan de eis van het Kremlin om met roebels te betalen voor Russisch gas. Finland, dat voor 6 procent afhankelijk was van brandstof uit Rusland, gaat nu via een met Estland verbonden pijplijn gas uit andere landen halen.

Rusland eist dat Europese landen hun gas voortaan in roebels betalen, ook als in het contract is afgesproken dat er in euro's of dollars wordt afgerekend. Eerder werden Polen en Bulgarije afgesloten van het gas. Waarschijnlijk volgen meer Europese landen.

Woensdag diende Finland een toetredingsverzoek tot de NAVO in. Dat wordt door Rusland, dat een grens van ruim duizend kilometer met Finland deelt, beschouwd als een bedreiging.

Dit artikel maakt ook deel uit van ons liveblog: Rusland draait de gaskraan naar Finland dicht

# data[].attributes.attachment_link.title
Rusland draait de gaskraan naar Finland dicht

# data[].attributes.attachment_link.description
Zoals verwacht heeft het Russische staatsbedrijf Gazprom de gaskraan naar Finland zaterdagochtend dichtgedraaid. Dat meldt de Finse groothandelaar in gas. Gasum weigert te gehoorzamen aan de eis van het Kremlin om met roebels te betalen voor Russisch gas. Finland, dat voor 6 procent afhankelijk was van brandstof uit Rusland, gaat nu via een met Estland verbonden pijplijn gas uit andere landen...

# data[].attributes.body
21 mei
https://www.nrc.nl/nieuws/2022/05/18/rutte-gewiste-sms-berichten-niet-meer-te-achterhalen-a4124910

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De gewiste sms-berichten van premier Mark Rutte zijn niet meer te achterhalen door zijn provider, schrijft hij woensdagavond laat aan de Tweede Kamer. Ook stelt hij in zijn brief dat de mediaberichten dat er maar twintig sms'jes konden worden opgeslagen in zijn oude Nokia-telefoon niet kloppen.

Fractievoorzitter Jesse Klaver van GroenLinks stelde na de publicatie van de Volkskrant woensdagochtend over het jarenlang wissen van sms-berichten door Rutte dat „alles op alles moet worden gezet om de gewiste sms'jes via de provider weer boven water te halen." Maar dat is volgens de premier onmogelijk. „Desgevraagd heeft de provider gemeld dat sms-berichten niet kunnen worden achterhaald", schrijft hij woensdagavond laat aan de Kamer. „Deze berichten worden niet opgeslagen. De provider bewaart ten behoeve van 'billing' gedurende een periode van een aantal maanden enkel zo genoemde metadata."

Lees ook: Rutte bepaalde zélf welke sms'jes belangrijk waren en welke niet - en dat wringt

De Volkskrant schreef dat er slechts ruimte zou zijn voor twintig sms'jes op de telefoon van Rutte, waardoor hij noodgedwongen elke dag zijn inbox moest legen, maar dat getal is volgens Rutte niet correct. „Het aantal van twintig sms-berichten, dat wel genoemd wordt in mediaberichten, klopt niet, maar mijn oude Nokia-telefoon werkte trager naarmate er meer berichten in werden opgeslagen."

Openheid en nieuwe bestuurscultuur

De oppositie concludeerde woensdag dat Rutte weinig belang hecht aan openheid en de nieuwe bestuurscultuur en ziet hier het zoveelste voorbeeld in van 'Ruttiaans' toedekken. Deze donderdag moet hij zich in een Kamerdebat verantwoorden voor het wissen van zijn sms'jes. In de brief legt de premier uit waarom hij denkt zich aan de richtlijnen te hebben gehouden, zoals die zijn vastgelegd in de zogeheten Handreiking voor de Rijksoverheid voor het bewaren van chatberichten.

„Iedere medewerker is zelf verantwoordelijk voor het opslaan van relevante chatberichten, en derhalve ook voor het beoordelen van de relevantie van chatberichten, zoals ook in de Handreiking wordt gesteld. De medewerker is als deelnemer aan de chatconversatie het beste in staat om goed in te schatten welke berichten bij de bestuurlijke besluitvorming van belang zijn en dus bewaard moeten worden."

Sinds vorige week heeft Rutte een smartphone in gebruik, naar eigen zeggen omdat hij voor een privéreis naar de Verenigde Staten ging, waar zijn Nokia niet werkte.

Nieuwsbrief NRC De Haagse Stemming

Volg politiek Den Haag op de voet en word zelf een Haagse ingewijde

# data[].attributes.attachment_link.title
Rutte: gewiste sms-berichten niet meer te achterhalen

# data[].attributes.attachment_link.description
De gewiste sms-berichten van premier Mark Rutte zijn niet meer te achterhalen door zijn provider, schrijft hij woensdagavond laat aan de Tweede Kamer. Ook stelt hij in zijn brief dat de mediaberichten dat er maar twintig sms'jes konden worden opgeslagen in zijn oude Nokia-telefoon niet kloppen.

# data[].attributes.headline
"Huizenprijzen in april 19,7 procent hoger dan jaar eerder"

# data[].attributes.subject
"Huizenprijzen in april 19,7 procent hoger dan jaar eerder"

# data[].attributes.body
22 mei
https://www.nrc.nl/nieuws/2022/05/22/huizenprijzen-in-april-197-procent-duurder-dan-jaar-eerder-a4125047

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bestaande koopwoningen waren in april 19,7 procent duurder dan een jaar eerder. Dat blijkt uit maandag gepubliceerde cijfers van het CBS en het Kadaster. Vergeleken met juni 2013, toen de huizenprijzen een dieptepunt bereikten, waren de prijzen afgelopen april bijna dubbel zo hoog.

In maart waren de huizenprijzen nog 19,5 procent duurder dan een jaar ervoor. Afgelopen januari vond de grootste prijsstijging plaats sinds het begin van de CBS-metingen van huizenprijzen in 1995. Toen waren koopwoningen 21,2 procent duurder dan een jaar eerder.

Volgens het Kadaster zijn er in de eerste vier maanden van 2022 ruim 59.000 woningen verkocht. Dat is bijna een derde minder dan in dezelfde periode van vorig jaar. Vorig kwartaal werd het laagste aantal woningtransacties gedaan in zes jaar tijd. Vooral in relatief dure steden - Amsterdam, Rotterdam en Utrecht - daalde het aantal verkochte huizen sterk.

Overspannen woningmarkt

Om de druk van de overspannen woningmarkt te halen, wil het kabinet de komende negen jaar 100.000 woningen per jaar bouwen. Volgens een prognose van onderzoeksbureau ABF Research zijn er van 2021 tot en met 2030 936.000 woningen nodig. Daarvan zijn er vorig jaar zo'n 77.000 gebouwd.

Waar de gemiddelde verkoopprijs van woningen in 1995 nog ruim 93.000 euro was, was die volgens de meest recente cijfers van het CBS in maart ruim 426.000 euro: ruim vierenhalf keer zo hoog. In veel gevallen wordt meer geboden dan de vraagprijs en zijn woningen relatief snel weer verkocht.

# data[].attributes.attachment_link.title
Huizenprijzen in april 19,7 procent hoger dan jaar eerder

# data[].attributes.attachment_link.description
Bestaande koopwoningen waren in april 19,7 procent duurder dan een jaar eerder. Dat blijkt uit maandag gepubliceerde cijfers van het CBS en het Kadaster. Vergeleken met juni 2013, toen de huizenprijzen een dieptepunt bereikten, waren de prijzen afgelopen april bijna dubbel zo hoog. In maart waren de huizenprijzen nog 19,5 procent duurder dan een jaar ervoor.