# data[].attributes.body
Áttavitinn. (2022, 29. 03). Hvað er kvíði? (Kvíðaröskun). Áttavitinn. https://attavitinn.is/heilsa/hvad-er-kvidi-kvidaroskun/

# data[].attributes.headline
Hvert á að leita ef mann grunar að maður sé með röskunina eða þekkir einhvern? 

# data[].attributes.subject
Hvert á að leita ef mann grunar að maður sé með röskunina eða þekkir einhvern? 

# data[].attributes.body
Mælt er með að hafa samband við geðlækni/sálfræðing til þess að athuga hvort maður sé með aðskilnaðarkvíðaröskun eða heldur að einhver sé að kljást við röskunina. Þú getur meðal annars haft samband við heimilislækni eða heilsugæsluna þína.

# data[].attributes.body
KMS. (e.d.). Hugræn Atferlismeðferð (HAM). KMS. Sótt af https://kms.is/hugraen-atferlismedferd-ham/

# data[].attributes.body
Litlakms. (e.d.). Meðferð. Litlakms. Sótt af https://www.litlakms.is/medferdhttps://www.litlakms.is/medferd

# data[].attributes.body
Kvíðameðferðarstöðin er með mjög gott úrræði þegar kemur að því að hjálpa fullorðnum einstaklingum með kvíðann sinn. Á Kvíðameðferðarstöðinni er notast við hugræna atferlismeðferð (HAM) og hefur þessi meðferð gagnast mörgum mjög vel.

Einnig er til Litla kvíðameðferðarstöðin sem hjálpar börnum, unglingum og ungmennum með kvíða sinn. Á Litlu Kvíðameðferðarstöðinni er hægt að fara í einstaklingsmeðferð ásamt hópmeðferð og námskeiðum.

# data[].attributes.body
Það tekur smá tíma fyrir einstaklinga að vinna í aðskilnaðarkvíðanum sínum og er það oftast persónubundið þegar einstaklingur er búinn að ,,læknast‘‘ og er ekki enn að kljást við kvíðann. Kvíði er hins vegar alltaf með okkur en maður er alltaf að vinna í honum.

Með viðeigandi meðferð upplifa einstaklingar sem greinast með aðskilnaðarkvíða, minnkun eða brotthvarf einkenna. Aðskilnaðarkvíðinn getur hins vegar brotist aftur fram ef það koma nýjar þroskaáskorarnir eða eitthvað álíka. Talið er að ef meðferð yfir þessari röskun er hafin snemma og tekur foreldri einnig þátt í meðferðinni, batna möguleikar barnsins á bata án þess að aðskilnaðarkvíðinn gæti komið aftur.

# data[].attributes.body
Skólahjúkrunarfræðingur, heilsugæslan þín, kennari eða sérþjónusta í skóla, námsráðgjafi, sálfræðingar og geðlæknar, geta hjálpað þér með því að vinna í kvíðanum þínum.

# data[].attributes.body
Á flestum heilsugæslustöðvum er boðið upp á einstaklings eða hópmeðferð fyrir börn og unglinga ásamt foreldra þeirra.

Það er einnig hægt að fá lyf fyrir kvíða en þar sem þetta er aðskilnaðarkvíði, þá þarf einnig að vinna í kvíðanum sjálfur.

# data[].attributes.body
Það er boðið upp á hópmeðferð fyrir kvíða s.s. námskeiðið Klókir Krakkar. Þetta námskeið skiptist í 8 skipti og er hvert námskeið 12 klukkustundir.

Í upphafi meðferðar fá börn ákveðnar vinnubækur og er frætt þau um eðli kvíða og kenndar aðferðir til að taka smám saman á við kvíða barnanna. Einstaklingarnir sem eru í þessari meðferð eru kenndir að vera ákveðnir ,,einkaspæjarar‘‘ þar sem þau eiga að finna ,,sannanir‘‘ fyrir óraunsæjum kvíðahugsunum og læra að hugsa á raunsæjan hátt. Það er samt talið að námskeiðið henti ekki öllum einstaklingum s.s. þeim sem eru á einhverfurófinu.

Í seinni hluta meðferðar er farið í félagslega færni og ákveðniþjálfun, þar sem einnig fá foreldrar kennslu um kvíðaeinkenni og úrræði. Námskeiðið kostar í allt um 22.400kr.

# data[].attributes.body
Það er hægt að fara í viðtalsmeðferð þar sem aðferðir hugrænnar atferlismeðferðar (HAM) eru notaðar. Viðtalsmeðferðirnar eru oftast einstaklingsmeðferð. Hægt er að bóka slíkar meðferðir hjá t.d. kvíðameðferðarstöðinni.

# data[].attributes.body
Boston Children's Hospital. (e.d.). Separation Anxiety Disorder. Boston Children's Hospital. Sótt af https://www.childrenshospital.org/conditions/separation-anxiety-disorder

# data[].attributes.body
Heilsuvera. (2022, 10. 01). Kvíði barna og ungmenna. Heilsuvera. Sótt af https://www.heilsuvera.is/markhopar/sjukdomar-fravik-einkenni/kvidi-barna-og-ungmenna/

# data[].attributes.body
Mayo Clinic. (2021, 05. 04). Separation anxiety disorder. Mayo Clinic. Sótt af https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/separation-anxiety-disorder/diagnosis-treatment/drc-20377457#:~:text=To%20help%20diagnose%20separation%20anxiety,as%20well%20as%20observing%20behavior.

# data[].attributes.body
A. Rochaun Meadows Fernandez. (2018, 17. 09). What Is Separation Anxiety Disorder in Adults? Sótt af https://www.healthline.com/health/separation-anxiety-in-adults

# data[].attributes.body
Shannon Johnson. (2018, 17. 09). Separation Anxiety Disorder. Sótt af https://www.healthline.com/health/anxiety/separation-anxiety#risk-factors

# data[].attributes.body
Rohitha Naraharisetty. (2022, 23. 06). All You Need to Know About Separation Anxiety Disorder. Sótt af https://theswaddle.com/all-you-need-to-know-about-separation-anxiety-disorder/

# data[].attributes.body
NHS. (e.d.). Separation Anxiety. NHS. Sótt af https://www.nhs.uk/conditions/baby/babys-development/behaviour/separation-anxiety/

# data[].attributes.body
Einstaklingar sem eru greindir með þessa röskun þurfa að hafa upplifað eitthvað að neðangreindu einkennum í dágóðan tíma, en þau geta verið mismunandi hjá börnum og fullorðnum. Aðskilnaðarkvíði tilheyrir DSM 5 greiningarkerfinu.

# data[].attributes.body
Geðheilbrigðisstarfsmenn greina einstaklinga með þessa röskun og oft er beðið einstaklinginn sem er verið að athuga hvort sé með hana, að fylla út spurningarblað og einnig ræða um hugsanir þeirra, auk þess að fylgjast með hegðun þeirra.

# data[].attributes.body
Aðskilnaðarkvíði er líklegri til að þróast hjá börnum sem eru með fjölskyldusögu um kvíða, þunglyndi eða feimni. Einnig er talið að lág félagsleg efnahagsleg staða hafi áhrif. Foreldrar eiga til með að ,,ofvernda‘‘ börnin sín og getur það þróast yfir í aðskilnaðarkvíða ef barn upplifir slíkt.

Skortur á samskiptum við foreldra hefur einnig áhrif á að barn þrói með sér aðskilnaðarkvíða. Ákveðin skapgerð hjá börnum hefur líka áhrif en þau eiga meiri möguleika með að þróa með sér þessa röskun.

Aðskilnaðarkvíði getur einnig komið fram eftir streituvaldandi lífsatburð eins og s.s. að flytja, skipta um skóla, skilnað eða andlát náins fjölskyldumeðlims.

Erfðir geta spilað þátt í aðskilnaðarkvíðaröskun.

PTSD – áfallastreituröskun, félagsleg kvíðaröskun, persónuleikaraskanir og almenn kvíðaröskun, hefur einnig áhrif á aðskilnaðarkvíða.

# data[].attributes.body
1.     Hanga stanslaust í foreldrum (vera ,,clingy‘‘)

2.     Öfgafullur og alvarlegur grátur

3.     Neita að gera hluti sem krefjast aðskilnað

4.     Líkamleg veikindi, s.s. höfuðverkur og uppköst

5.     Ofbeldisfull, tilfinningaleg reiðiköst

6.     Neita að fara í skólann

7.     Léleg frammistaða í skóla

8.     Geta ekki umgengist önnur börn á heilbrigðan hátt

9.     Neita að sofa einn

10.  Martraðir

Börn eru greind með aðskilnaðarkvíða ef þau eru með þrjú eða fleiri einkenni sem eru hér fyrir ofan í minnst 4 vikur.

# data[].attributes.body
1.     Eiga erfitt með að einbeita sér þegar þau eru fjarri ástvinum

2.     Ástæðulaus ótti um að ástvinir eða þú sjálf verði rænd eða slasast lífshættulega

3.     Erfitt með að sofa í burtu frá ástvinum

4.     Ótti með að það skyldi eitthvað gerast við ástvini sína
5.     Upplifa þunglyndi eða jafnvel kvíðaköst sem tengist   einhverju ofangreindu

Talið er að líkamlegir verkir fylgja þessari röskun hjá fullorðnum og eru þeir t.d. höfuðverkur og niðurgangur.

Fullorðnir einstaklingar þurfa að vera að glíma við einhverju hér að ofangreindu í rúm 6 mánuði til þess að vera greindir með aðskilnaðarkvíðaröskun.

# data[].attributes.body
Hver og einn einstaklingur getur þróað með sér aðskilnaðarkvíða, en talið er að fullorðnir geta þjást af þessari röskun ásamt börnum. Talið er að aðskilnaðarkvíði er algengur hjá börnum frá 6 mánaða aldri til þriggja ára. Það er sagt að það er eðlilegt að börn finni einhvern tímann fyrir aðskilnaðarkvíða gagnvart foreldrum sínum á þessum aldri og er aðeins partur af því að þroskast.

Ef einkennin halda hins vegar áfram frá þessum aldri, er talið að um aðskilnaðarkvíða sem er ekki endilega eðlilegur. Sjaldnar getur þessi röskun komið fram hjá unglingum og fullorðnum, en annars tengist vandamálin hjá þeim einstaklingum oftast við vandamálum yfir því að fara að heiman eða að fara í vinnuna. Það er hins vegar meðferð yfir þessu.

Það eru rannsóknir sem sýna fram að konur eru meiri líklegri til þess að upplifa aðskilnaðarkvíða, bæði sem börn og fullorðnar. Að auki er tenging hjá konum sem hafa upplifað aðskilnaðarkvíða sem börn, að fá einhverja átröskun á fullorðinsaldri og vera óöruggar í samböndum.

# data[].attributes.body
Kvíði er náttúrulegt viðbragð líkamans við álagi og s.s. erfiðum aðstæðum sem þú tekur á í lífinu. Það er eðlilegt að finna fyrir smá kvíða þegar þú ert t.d. að fara að halda upp á stóra kynningu eða eitthvað sem telst vera stórt verkefni fyrir þér.

Kvíði getur hins vegar orðið að vandamáli þegar hann er orðinn of mikill eða kemur jafnvel upp án röklegs samhengis (kvíðinn yfir eðlilegum hlut til dæmis). Þegar kvíðinn er kominn á það stig, þá er um kvíðaröskun að ræða.

# data[].attributes.body
Einkennin eru mörg og birtist bæði í tilfinningum, líkamlegum einkennum og hugsunum.

-       Tilfinningar: hræðsla, ótti og áhyggjur

-       Líkamleg einkenni: vöðvaspenna, skjálfti, sviti, hröð öndun, flökurleiki, niðurgangur, svimi og óreglulegur eða hraður hjartsláttur

-       Hugsanir: búast við því versta, óttast að eitthvað slæmt muni gerast eða að mistakast. Það er oft tengt kvíðahugsanir við hræðslu hvað mun gerast í framtíðinni og frekar búast við að illa fari.

# data[].attributes.body
Aðskilnaðarkvíði: Þegar einstaklingur er kvíðinn t.d. yfir að vera fjarri heimilinu sínu eða frá ástvinum/fjölskyldu.

Sumir einstaklingar s.s. börn eiga til með að hræðast um að eitthvað slæmt gæti gerst við ástvini þeirra, t.d. að þeir veikjast alvarlega.
Aðskilnaðarkvíðaröskun greinist þegar einkenni eru of mikil miðað við þroskaaldur og valda verulegri vanlíðan í daglegri starfsemi.