# data[].attributes.body
Bron: ijsbergmodel

# data[].attributes.body
Hier heb ik mijn eigenlevensweg gemaakt met voor mij de belangrijkste punten erin. Toch mis ik nog wel veel belangrijke gebeurtenissen, maar goed niet alles kan erin. Nadat ik mijn verleden en heden had opgeschreven wist ik eigenlijk helemaal niet zou goed waar ik naartoe wil streven in de toekomst. Daar sta je normaal ook helemaal niet bij stil de verre toekomst en wie zegt dat iedereen een huisje boompje beestje wilt? Het is allemaal nog vaag.

Bronnen: Baumeister, Kopmels, logische niveaus van Bateson

# data[].attributes.body
Wat is er behandeld?
In deze les stond het herkennen en benoemen van gevoelens centraal, aan de hand van een visueel en kindvriendelijk concept: het persoonlijk weerbericht. De les begon met het activeren van voorkennis door klassikaal te praten over gevoelens en deze te koppelen aan weertypes zoals zon, regen of onweer. Daarna werd het lesdoel duidelijk gemaakt: "Ik leer hoe ik kan vertellen hoe ik mij voel en wat ik kan doen als ik boos, verdrietig of blij ben."

De instructie werd ondersteund door pictogrammen en modelling door de leerkracht: zelf vertellen hoe je je voelt en waarom, met behulp van het weerbericht. Vervolgens mochten leerlingen klassikaal oefenen door hun eigen gevoel van de dag te benoemen en toe te lichten. Tijdens de zelfstandige verwerking kozen leerlingen uit verschillende activiteiten zoals tekenen, spelen met emotiepoppen, of gesprekjes in kleine groepjes.

Hoe ging de les?
De les werd enthousiast ontvangen door de leerlingen. Ongeveer 80% van de kinderen wist na afloop goed te benoemen hoe zij zich voelden, met ondersteuning van een passend weertype. De kinderen deden actief mee en toonden betrokkenheid, mede door de herkenbare en toegankelijke werkvormen. Het tekenen van het persoonlijke weerbericht werkte zeer motiverend, hoewel een deel van de kinderen snel werd afgeleid door het materiaal in de klas, met name de emotiepoppen.

De differentiatie kwam goed tot zijn recht doordat kinderen op verschillende manieren hun gevoelens konden uitdrukken. Ook minder talige kinderen wisten via symbolen en beelden hun gevoel duidelijk te maken. Dit zorgde ervoor dat ook deze leerlingen actief konden deelnemen en zich gehoord voelden.

Wat ging goed?

De visuele ondersteuning met weerbeelden werkte sterk en hielp leerlingen om hun gevoelens beter te benoemen.

De duidelijke structuur van de les volgens het EDI-model gaf houvast.

Betrokkenheid van de groep was hoog.

Creatieve verwerking sloot goed aan bij de behoeften van jonge kinderen.

Aandachtspunten en leerervaringen:

Tijdens het zelfstandig werken werden sommige leerlingen te veel afgeleid door de emotiepoppen. De leerkracht heeft dit ad hoc opgelost door ze uit het zicht te halen. Voor een volgende keer is het beter om dit vooraf te plannen, bijvoorbeeld door materialen gefaseerd aan te bieden of een vaste plek in de klas te geven waar ze minder prikkels veroorzaken.

Sommige kinderen hadden moeite om een oorzaak te benoemen voor hun gevoel. Een korte klassikale activiteit vooraf met herkenbare situaties (bijv. “Wat als je knuffel weg is?”) kan de vertaalslag van gebeurtenis naar gevoel vergemakkelijken.

Het bespreken van wat je kunt doen bij een negatief gevoel (zoals onweer) kwam al aan bod, maar kan in een vervolgles nog verder worden verdiept.

Reflectie en toekomstig voornemen (volgens Korthagen):
De kern van de uitdaging in deze les zat in het omgaan met afleidende elementen in de klas. Door vooraf beter na te denken over de organisatie van materialen en het aanbod per werkvorm, kan rust en focus gewaarborgd blijven. Als leerkracht heb ik ervaren dat deze les goed past binnen het sociaal-emotioneel leren in de onderbouw. Het weerbericht als metafoor werkt krachtig en biedt kinderen een laagdrempelige manier om gevoelens te uiten. In de toekomst wil ik dit thema vaker terug laten komen in weekopeningen of kringmomenten, en hierbij ook extra aandacht besteden aan het leren omgaan met lastige gevoelens.

Conclusie:
De les “Persoonlijk Weerbericht” was een waardevolle activiteit binnen de sociaal-emotionele ontwikkeling van kleuters. Het sloot goed aan bij hun belevingswereld en bood verschillende manieren om gevoelens te verkennen. Door een duidelijke structuur, visuele ondersteuning en ruimte voor differentiatie werd de betrokkenheid vergroot en werd het lesdoel grotendeels behaald.

# data[].attributes.body
In deze les stond het gebruik van fantasie centraal. De kinderen werden uitgedaagd om een eigen droomland te bedenken en dit beeldend vorm te geven in een tekening. De les startte met een verbeeldingsopdracht: met gesloten ogen mochten kinderen dromen over een land dat helemaal van henzelf was. Ter inspiratie gaf ik een voorbeeld van een droomland, met daarin suikerspinwolken, pratende katten en vliegende fietsen.

Daarna volgde een klassikale instructie waarbij ik al tekenend op het digibord haar droomland vormgaf. Ze liet zien dat in een droom alles mag: ijs eten als ontbijt, regenboogrivieren, paarse zonnen. Dit stimuleerde de kinderen om vrij te denken en buiten de realiteit te fantaseren. Tijdens de begeleide inoefening konden enkele kinderen hun ideeën delen met de klas, wat bijdroeg aan de inspiratie en het groepsgevoel. Vervolgens gingen alle kinderen zelfstandig aan de slag met het tekenen van hun eigen droomland.

De les werd afgesloten met een evaluatie waarbij kinderen hun tekeningen mochten presenteren en vertellen waarom dit hun droomland is.

Deze fantasierijke les gaf kinderen de kans om hun creativiteit en taalvaardigheid te ontwikkelen in een veilige en inspirerende setting. Door de duidelijke opbouw en het laagdrempelige karakter was er ruimte voor elk kind om mee te doen. De les is goed te herhalen of uit te breiden binnen een thematisch project. Een waardevolle bijdrage aan de brede ontwikkeling van jonge kinderen!

Brandsma, Bart (2016) – Polarisatie: Inzicht in de dynamiek van wij‑zij denken

# data[].attributes.body
Deze opdracht heb ik met een aantal kinderen uit mijn stageklas gedaan. Vanwege dat het voor de andere nog te moeilijk is. Hierbij was een reuzenschildpad in het nieuws gekomen die weer nieuwe record leeftijd had gehaald. Hierbij had ik de 5 typen vragen gesteld. 1.Verhelderingsvragen (verkennen)

2.Ervaringsvragen (ervaringen)

3.Betekenisvragen (persoonlijk)

4.Levensbeschouwelijke vragen (overstijgend)

5.Verwerkingsvragen (bijstellen)

Hier ging ik deze vragen mondeling aan een aantal kinderen stellen, hier probeerde ik zoveel mogelijk naar het niveau van de kinderen aan te passen.

Zelf vond ik het best moeilijk om dit te doen maar misschien kwam omdat het onderwerp ook moeilijk was of de vragen.

Bronnen: vragen verstellen en vragen stellen van Kopmels (Kopmels, T. 2020)

# data[].attributes.body
Doel van de les: Kinderen leren wie er belangrijk voor hen zijn en dat iedereen onderdeel is van een ‘systeem’ zoals familie, school en vrienden.

Intro (kringgesprek – 5 minuten)

Start met de vraag:
“Wie zorgt er allemaal voor jou?”
Laat kinderen antwoorden als: papa, mama, oma, juf, vriendjes.

Vertel:
“Iedereen heeft mensen om zich heen die belangrijk zijn. Die mensen vormen samen jouw systeem.”

Kern (activiteit – 15 minuten)

1. Teken je systeem

Laat kinderen een eenvoudig poppetje tekenen van zichzelf in het midden van een blad.

Daarna tekenen ze er mensen omheen die belangrijk voor ze zijn: familie, juf, vriendjes, de oppas, enz.

Laat ze erbij vertellen wie het zijn.

2. Bespreken in kleine groepjes

Laat kinderen hun tekening kort aan elkaar laten zien en vertellen wie ze hebben getekend.

Afsluiting (kring – 5 minuten)

Vraag:
“Hoe voelt het als er mensen om je heen zijn die voor je zorgen?”

Benadruk:
“Iedereen heeft zijn eigen systeem. En iedereen is belangrijk in iemand anders zijn systeem!”

“We kijken steeds in welke mogelijke systemen iemand verbonden is. We richten onze blik dus niet alleen op het individu, maar ook op de systemen achter het individu, die allemaal gemaakt hebben dat de individu is zoals hij is”

(Schreuder, 2010).

(Bakker, 1998).