# data[].attributes.headline
V3: Duitsland van democratie naar dictatuur

# data[].attributes.subject
V3: Duitsland van democratie naar dictatuur

# data[].attributes.attachment_link.title
Duitsland van democratie naar dictatuur (1) (1)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Verkoolde papyrussen zijn niet te lezen

De papyrus is al jaren onderwerp van studie. Uit de paar verkoolde fragmenten die al eerder zijn ontcijferd, was al duidelijk dat de tekst over Plato's beroemde academie en het leven van de filosoof ging.

Het document werd rond 50 v.Chr. geschreven door de filosoof Philodemos uit de oude Griekse stad Gadara in het huidige Jordanië en gevonden in de 'Villa van de Papyrussen'. Dat indrukwekkende huis was eigendom van Julius Caesars schoonvader, de Romeinse senator Lucius Calpurnius Piso Caesoninus. Hij had een privébibliotheek met meer dan 1800 rollen, die archeologen hebben opgegraven. Het is de enige bibliotheek uit de oudheid die bewaard is gebleven.

Veel van de papyrussen worden bewaard in de Nationale Bibliotheek in Napels, maar ze bestaan uit fragmenten, en slechts enkele zijn voor het grootste deel ontcijferd. De meeste zijn zo kwetsbaar dat ze niet eens geopend kunnen worden zonder uit elkaar te vallen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Verkoolde papyrus onthult: Plato ligt hier begraven

# data[].attributes.attachment_link.description
Met behulp van geavanceerde technologie hebben onderzoekers een 2000 jaar oude verkoolde papyrusrol weten te ontcijferen. Zo ontdekten ze waar een van de grootste wijsgeren uit de oudheid te ruste is gelegd.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Compilatie Nieuwsuur
Links de ansichtkaart van Auvers-sur-Oise (deels ingekleurd), rechts 'Boomwortels' van Van Gogh

Annephine van Uchelen en Ronja Hijmans

redacteuren kunst en cultuur

Annephine van Uchelen en Ronja Hijmans

redacteuren kunst en cultuur

De plek waar Vincent van Gogh zijn allerlaatste schilderij Boomwortels maakte is na 130 jaar ontdekt. De locatie is vanochtend onthuld in het Franse dorpje Auvers-sur-Oise, waar de kunstenaar de laatste zeventig dagen van zijn leven doorbracht. Ook is er een verloren gewaand radio-interview teruggevonden met een getuige van die laatste weken van Van Gogh.

Wouter van der Veen, wetenschappelijk directeur van het Institut Van Gogh, is de man achter de twee ontdekkingen. Nieuwsuur reisde vorige maand naar Frankrijk om met hem te spreken. Hij vertelde toen dat hij de plek waar Van Gogh het abstract aandoende Boomwortels schilderde, per toeval ontdekte op een ansichtkaart uit 1900-1910 van Auvers-sur-Oise.

"Op de kaart, die ik op mijn computer had staan, zie je een man met een fiets in zijn hand en daarachter een heuvel met een opvallende boomstructuur." Die deed Van der Veen denken aan het grillige motief van het schilderij. "De overeenkomsten waren voor mij heel erg duidelijk. De plek is op nog geen 150 meter van herberg Ravoux waar Van Gogh destijds verbleef."

Van Gogh maakte Boomwortels op 27 juli 1890, enkele uren voordat hij een zelfmoordpoging deed. Het werk, dat onvoltooid is, toont een helling met boomstammen en -wortels. Het gaat om hakhoutbomen boven op een mergelafgraving, zoals die rond Auvers-sur-Oise te vinden waren. Over het beladen schilderij is decennialang gespeculeerd.

Van der Veen deed uitgebreid onderzoek voordat hij zijn ontdekking voorlegde aan het Van Gogh Museum, waar het schilderij hangt. "De vondst leek ons zeer waarschijnlijk", zegt Louis van Tilborgh, senior onderzoeker van het museum. Hij adviseerde om ook boom- en boshistoricus Bert Maes ernaar te laten kijken. Die bevestigde de vermoedens.

"Al is de situatie op de ansichtkaart ongeveer twintig jaar later, je ziet in Boomwortels heel duidelijk diezelfde configuratie terug van het hakhout op een steil randje van krijt", zegt Maes. "Hakhout is een vorm van bosbouw waarbij de nieuwe aangroei steeds weer wordt afgehakt voor gebruik. Het mooie is dat er zelfs een stronk is overgebleven die na 130 jaar nog herkenbaar is."

Je zou kunnen zeggen dat Van Goghs geschilderde afscheidsbrief nu echt leesbaar is.

Wouter van der Veen

"Het afbeelden van hakhout moet voor Van Gogh symbool hebben gestaan voor leven en dood", zegt Van Tilborgh. "Alsof hij heeft willen zeggen: ik heb geleefd en ik heb geworsteld, tegen de verdrukking in."

Van Tilborgh kan tevreden terugkijken op 34 jaar onderzoek. "Alles rond het raadselachtige Boomwortels is in kaart gebracht. We weten de plek, kennen het motief en denken de betekenis te begrijpen." Van der Veen: "Je zou kunnen zeggen dat Van Goghs geschilderde afscheidsbrief nu echt leesbaar is."

Radio-interview met model Van Gogh

Van der Veen stuitte ook op een verloren gewaand radio-interview uit 1953 met Adeline Ravoux. Haar vader bestierde herberg Ravoux, waar Van Gogh de laatste zeventig dagen van zijn leven verbleef. Ze vertelt in het interview hoe ze als 13-jarig meisje de kunstenaar zijn eten bracht en ook voor hem poseerde.

Het resulteerde in het beroemde schilderij Symfonie in blauw. Ook herinnert ze zich Van Goghs laatste dagen na de zelfmoordpoging. Van der Veen: "Het is ontroerend om de stem van een echte getuige te horen. Dichter bij de kunstenaar kun je niet komen."

Beluister hier het radiofragment:

'Het schilderij bracht me helemaal van de wijs'

Het schilderij Boomwortels is te zien in het Van Gogh Museum. De plek van het schilderij in Auvers-sur-Oise ligt achter een houten wand en is te bezoeken.

# data[].attributes.attachment_link.title
Locatie van laatste werk Van Gogh na 130 jaar ontdekt door Nederlander

# data[].attributes.attachment_link.description
Een ansichtkaart leidde naar de plek in het Franse dorpje Auvers-sur-Oise waar Van Gogh in 1890 'Boomwortels' schilderde. Ook is er een verloren gewaand radio-interview met een getuige gevonden.

# data[].attributes.attachment_link.title
‘Napalmmeisje’ Kim Phúc vertelt haar levensverhaal in Kampen

# data[].attributes.attachment_link.description
Het is één van de bekendste foto’s in de geschiedenis. De foto waarop het Vietnamese meisje Kim Phúc naakt en huilend over straat rent. Haar dorp is getroffen door een luchtaanval met napalm. De littekens van die dag draagt ze nog altijd met zich mee. Deze week vertelt ze haar indrukwekkende levensverhaal in Kampen.

# data[].attributes.headline
V15: Wereldrijken rondom de Middellandse zee

# data[].attributes.subject
V15: Wereldrijken rondom de Middellandse zee

# data[].attributes.headline
D2: Ontspanning en spanning einde Koude Oorlog

# data[].attributes.subject
D2: Ontspanning en spanning einde Koude Oorlog

# data[].attributes.attachment_link.title
Les ontspanning en spanning en einde koude oorlog