# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Korzystacie w pracy z tablicy multimedialnej? W czasie nauki zdalnej często udostępniacie ekran do wyświetlania zadań, stron z podręcznika, filmów lub zabaw edukacyjnych online? Jeśli tak, warto włączyć do zasobu swoich nauczycielskich narzędzi Classroomscreen.com.
Classroomscreen - korzystaj za darmo

Classroomscreen to zestaw bezpłatnych narzędzi idealnych do pracy z uczniami w formie stacjonarnej i zdalnej.

Po wejściu na stronę możesz od razu rozpocząć pracę z wirtualną tablicą. Istnieje możliwość zmiany języka na polski. Można też zmienić tło, np. na takie, które nie będzie rozpraszało uczniów. Dostępne tła są naprawdę piękne i trochę potrwało, zanim zdecydowałam, które wybrać.

Najważniejszym elementem tablicy jest jednak dolny pasek narzędzi. To tam ukrytych jest wiele możliwości pracy z tablicą.

Narzędzia, które przydadzą się w pracy

Na pasku zadań jest ok. 13 narzędzi, które wykorzystasz w pracy. Nie przetestowałam jeszcze wszystkich, ale kilka z nich jest naprawdę pomocnych w pracy, a szczególnie w nauczaniu na odległość.

Losowanie imienia

Nie wiem, jak wasze klasy, ale moja jest bardzo aktywna i prawie zawsze mam mnóstwo dzieci chętnych do odpowiedzi na pytania. Narzędziem, które przyda się do pracy zdalnej i stacjonarnej, będzie atrakcją dla uczniów i jednocześnie zdaniem się na ślepy los w wyborze, jest opcja losowania imion.

W wolne pole należy wpisać imiona uczniów - listę można zapamiętać, jeśli zarejestrujecie się na stronie. Dzięki temu nie będzie trzeba wpisywać jej za każdym razem od nowa. Możesz też stworzyć kilka list dla każdej z klas, którą uczysz. Kiedy imiona są wpisane, wybierasz „Choose" i następuje losowanie.

Kostka do gry

Wykorzystujesz kostki do gier podczas lekcji? Ja robię to często. W dobie nauki zdalnej zabawa z kostkami podczas lekcji jest utrudniona. Classroomscreen rozwiązuje ten problem. Po wybraniu kostek i udostępnieniu ekranu, każdy z uczniów może brać udział w zabawie. Do wyboru masz jedną, dwie lub trzy kostki i możecie śmiało zaczynać rozgrywki matematyczne, dodawanie, odejmowanie, mnożenie i inne kreatywne zabawy.

Korzystając z narzędzia o nazwie Media możesz wkleić link z piosenką, filmem lub zdjęcie, które wykorzystasz w dalszej części zajęć. Obraz możesz rozszerzyć do maksymalnych rozmiarów, bez konieczności przechodzenia na kolejne zakładki w przeglądarce. Narzędzie Pisanie umożliwi napisanie i wyświetlenie pytań, na jakie trzeba będzie odpowiedzieć po prezentacji np. filmu.

Pisanie i Rysowanie

Funkcja Pisanie to typowe okno, w którym możesz napisać treść polecenia, tekst do przepisania w zeszycie, lub krótki tekst do przeczytania. Z kolei Rysowanie daje możliwość kreślenia liter pisanych i tworzenia prostych rysunków. Wiele osób szuka możliwości kreślenia liter i cyfr, które poznają pierwszaki. Myślę, że kreślenie na Classroomscreen może się sprawdzić w tym przypadku.

Symbole pracy i Sygnalizator

Symbole pracy sprawdzą się w klasie podczas pracy stacjonarnej. Masz do wyboru cztery możliwości: cisza, szept, zapytaj sąsiada i pracujcie razem. Nie zdążyłam przetestować tego narzędzia w klasie, ale spodziewam się, że może przyczynić się do skutecznej organizacji pracy w grupie.

Podobnie można korzystać z Sygnalizatora. Kolor czerwony oznacza pracę samodzielną, żółty - konsultuję się z kolegą, czerwony - pytam nauczyciela. Więcej o sygnalizatorze podczas pracy z dziećmi przeczytasz tutaj.

Czasomierz, Stoper, Zegar, Kalendarz

Z narzędzi służących do pomiaru czasu przydatny jest Czasomierz. Można ustawić go odmierzając czas na wykonanie zadania. Podczas lekcji online wyświetlam uczniom czas do końca przerwy.

Stoper przyda się podczas zadań, w których zaplanowane jest jak najszybsze wykonanie zadań lub do bardzo precyzyjnego pomiaru czasu.

Zegar można wyświetlać cały czas w rogu ekranu, tak by wszyscy mogli kontrolować upływający czas podczas lekcji online. Podobnie można potraktować kalendarz.

Jestem pewna, że wśród możliwości Classroomscreen każdy znajdzie coś dla siebie. Jeśli interesuje Cię wykorzystanie nowoczesnych technologii w nauczaniu, sprawdź również wpis o Learningapps.

# data[].attributes.attachment_link.title
Classroomscreen - przydatne narzędzie do nauki zdalnej i stacjonarnej

# data[].attributes.attachment_link.description
Korzystacie w pracy z tablicy multimedialnej? W czasie nauki zdalnej często udostępniacie ekran do wyświetlania zadań, stron z podręcznika, filmów lub zabaw edukacyjnych online? Jeśli tak, warto włączyć do zasobu swoich nauczycielskich narzędzi Classroomscreen.com. Classroomscreen to zestaw bezpłatnych narzędzi idealnych do pracy z uczniami w formie stacjonarnej i zdalnej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Integracja nowych technologii z edukacją wiąże się z wieloma wyzwaniami, przed którymi staje szkoła jako taka, a także poszczególni nauczyciele. Na szczęście istnieje kilka narzędzi, które mogą być dla edukatorów drogowskazem, podpowiedzią w jakim kierunku podążać, aby wykorzystanie TIK w nauczaniu było efektywne. Pokazują one w jaki sposób można integrować nowe technologie w edukacji oraz jakie niezbędne umiejętności powinien posiadać nauczyciel XXI wieku.
SAMR - Poziomy integracji TIK
Jednym ze znanych modeli wpierających nauczycieli jest model SAMR - stworzony przez dr Rubena R. Puentedurę i opisujący cztery poziomy integracji technologii informacyjno-komunikacyjnych w czasie ich wykorzystania w procesie nauczania-uczenia się. Sama nazwa SAMR to akronim od angielskich słów substitution, augmentation, modification, redefinition, czyli po kolei zastąpienie, rozszerzenie, modyfikacja, przewartościowanie.

Kolejne poziomy i integrowanie w nich TIK w nauczaniu wyjaśniane jest przez ich autora następująco:

Zastąpienie (ang. substitution) - takie użycie TIK nie zmienia samego zadania proponowanego uczniom, a tylko zastępuje analogowe narzędzia cyfrowymi, np. zamiast tradycyjnego wypracowania pisanego na kartce lub w zeszycie uczeń napisze wypracowanie z pomocą edytora tekstu, wydrukuje i wręczy nauczycielowi; może to przynieść korzyści (np. gdy dziecko jest dysgrafikiem), ale niewiele zmienia w podejściu pedagogicznym;

Rozszerzenie (ang. augmentation) - na tym poziomie, za sprawą użycia TIK, dochodzi do rozszerzenia możliwości, np. uczeń napisze wypracowanie z pomocą edytora tekstu, a dzięki jego narzędziom sprawdzi pisownię, gramatykę, znajdzie słowa bliskoznaczne itd.; widać tu wyraźniej korzyść z TIK, ale ciągle proponowane uczniom zadania są typowe, tradycyjne;

Modyfikacja (ang. modification) - na tym poziomie wprowadzania nowych technologii dochodzi do zmiany zadań, które mają wykonywać uczniowie - odchodzi się od tradycyjnego modelu nauczania; wykorzystanie TIK jest bardziej efektywne; przykładem może być tu zastąpienie typowego wypracowania przygotowaniem przez uczniów (czasem wspólnie) dokumentu, który składa się nie tylko z tekstu, ale też z obrazów, czy nawet filmów łączących się w jedną zgodną całość; można do tego dołączyć konsultowanie na bieżąco wykonywanej pracy ze swoim nauczycielem; wszystko możliwe dzięki wykorzystaniu narzędzi TIK.

Przewartościowanie (ang. redefinition) - na tym etapie realizowane są zadania, które nie byłyby możliwe bez użycia TIK; technologie wspierają ucznia, pozwalają postawić na współpracę, dzielenie się swoimi wytworami, uczenie się skoncentrowane na nim i dla niego znaczące; pozwalają zastosować w praktyce takie nowe podejścia do nauczania jak konstrukcjonizm, czy konektywizm; przykładem niech będzie znów cyfrowa opowieść powstała zamiast wypracowania, ale tym razem stworzona dzięki współpracy on-line kilku uczniów oraz użyciu różnorodnych form medialnych, a nawet kontaktom i komunikacji przez internet z rzeczywistymi ekspertami.

Proponując swój podział Puentedura poszedł dalej, dzieląc 4 etapy, na dwie wyraźnie różne grupy: Wzmocnienie i Trasformację. Zastąpienie i Rozszerzenie zakwalifikować do Wzmocnienia, a Modyfikację i Przwartościowanie do Transformacji, określając tym samych, że pierwsze dwa poziomy prowadzą do wykorzystania typowych tradycyjnych zadań wspartych TIK, a dwa kolejne pozwalają wydobyć głębie integracji TIK w edukacji prowadząc do zmiany nie tylko narzędzi - z analogowych na cyfrowe, ale także zadań i metod dydaktycznych.
TPACK - Niezbędna wiedza i umiejętności nauczycieli
Kolejnym akronimem, który warto znać jest TPACK czyli z j. angielskiego technological pedagogical content knowledge, co na język polski możemy przetłumaczyć jako ramy wiadomości i umiejętności technologiczno-pedagogiczno-przedmiotowych. Ramy wywodzą się z modelu zaproponowanego jeszcze w 1986 roku przez Shulman'a. Dotyczył on wiadomości i umiejętności pedagogiczno-przedmiotowych mających na celu wpieranie nauczycieli w dążeniu do doskonałości. Jednak rozwijające się i wszechobecne technologie właściwie w naturalny sposób „wymusiły" dołączenie do tej postawy wątku technologicznego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Uczyć z pomocą TIK - czyli jak? - edutikacja

# data[].attributes.attachment_link.description
Dorota Janczak Integracja nowych technologii z edukacją wiąże się z wieloma wyzwaniami, przed którymi staje szkoła jako taka, a także poszczególni nauczyciele. Na szczęście istnieje kilka narzędzi, które mogą być dla edukatorów drogowskazem, podpowiedzią w jakim kierunku podążać, aby wykorzystanie TIK w nauczaniu było efektywne.

# data[].attributes.headline
Animacje dotyczące praw autorskich (playlista YT)

# data[].attributes.subject
Animacje dotyczące praw autorskich (playlista YT)

# data[].attributes.attachment_link.title
Prawo autorskie i licencje Creative Commons

# data[].attributes.attachment_link.description
Jak dziala prawo autorskie? Na co pozwala dozwolony użytek prywatny? Czym są licencje Creative Commons? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w trzech animacja...

# data[].attributes.attachment_link.description
Search over 700 million free and openly licensed images, photos, audio, and other media types for reuse and remixing.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zapraszamy do małej prezentacji miejsc, gdzie znajdziemy twórców oraz ich twórczość, która od dawna jest już naszą wspólną własnością.

Pobierz plakaty i banery wydarzenia oraz umieść je na swojej stronie lub profilach w mediach społecznościowych:

Ogólnotematyczne polskie zasoby

fbc.pionier.net.pl
Federacja Bibliotek Cyfrowych
Agregator książek i czasopism oraz innych dokumentów zeskanowanych przez niemal wszystkie polskie biblioteki cyfrowe. Poza wyszukiwaniem, agregator oferuje także przeglądanie najnowszych lub najciekawszych dzieł z bibliotek cyfrowych. Żeby wyszukać dzieła w domenie publicznej: wybierz z rozwijalnego menuPrawa i obok wpisz domena publiczna.

alpha.bn.org.pl
Katalog komputerowy Biblioteki Narodowej
Katalog udostępniający dane o książkach, czasopismach, starodrukach, rękopisach, mapach i wielu innych dokumentach znajdujących się w największej polskiej bibliotece. Żeby wyszukać rzeczy teoretycznie będące w domenie publicznej: z menu po prawej wybierzwyszukiwanie zaawansowane, w pierwsze pole wpisz gwiazdkę * (klawiszami shift i 8), następnie w polu pod i przed [rokiem] wpisz interesujący Cię rok np. 1940.

nukat.edu.pl
Narodowy Uniwersalny Katalog Centralny
Katalog informujący o dowolnych obiektach, które znaleźć można w polskich bibliotekach naukowych i akademickich. Obiekty teoretycznie będące w domenie publicznej znajdziesz w ten sposób: z menu po lewej klikasz wFiltry wyszukiwania i na nowej stronie pod Data wydania wpisujesz ramy czasowe np. interesujemy się literaturą XIX wieku w domenie publicznej to wpisujemy tam 1801 - 1899 i zatwierdzamy wybór przez Zastosuj by dalej szukać obiektów tylko z tego okresu.

Ogólnotematyczne zagraniczne zasoby

archive.org
Internet Archive
Ogromna biblioteka internetowa kolekcjonująca książki, obrazy, filmy, audio, programy i wiele innych materiałów w postaci cyfrowej na wolnych licencjach lub będących w domenie publicznej. Poza tym, że oferuje 3 miliony książek, milion koncertów i materiałów audio, pół miliona filmów, to poprzezMaszynę Czasu udostępnia także dawne wersje stron internetowych.

Filmy

pdcomedy.com & pddrama.com
Public Domain Comedy & Drama
Kolekcja amerykańskich filmów i seriali komediowych oraz dramatycznych, których wygasły autorskie prawa majątkowe.

Muzyka

Grafika

Książki

Mapy

Fonty

Inne

Zobacz też

# data[].attributes.attachment_link.description
Zapraszamy do małej prezentacji miejsc, gdzie znajdziemy twórców oraz ich twórczość, która od dawna jest już naszą wspólną własnością. Pobierz plakaty i banery wydarzenia oraz umieść je na swojej stronie lub profilach w mediach społecznościowych: Ogólnotematyczne polskie zasoby https://polona.pl/ Cyfrowa Biblioteka Narodowa Polona Zbiory Biblioteki Narodowej dostępne online.

# data[].attributes.attachment_link.description
zdjęcia, wideo, muzyka, z których możesz swobodnie korzystać

# data[].attributes.headline
Dozwolony użytek w edukacji (infografika)

# data[].attributes.subject
Dozwolony użytek w edukacji (infografika)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W trakcie rozmów z nauczycielami i innymi osobami pracującymi w instytucjach i organizacjach edukacyjnych widzimy, że wiele osób nie rozumie zasad prawa autorskiego. Prawo to daje im tymczasem szeroki zakres swobody korzystania, zgodnie z prawem, z różnych utworów dla celów edukacyjnych. Przygotowaliśmy więc infografikę, która tłumaczy w przystępny sposób dozwolony użytek edukacyjny. Jej uzupełnieniem jest artykuł autorstwa Marcina Grudnia z Fundacji Nowe Media, który powstał po warsztatach eksperckich dotyczących prawa autorskiego w edukacji, które przeprowadziliśmy przed wakacjami.
Nasze przystępne materiały na temat prawa autorskiego powstają w ramach projektów „Reforma prawa autorskiego dla edukacji" oraz „ Spółdzielnia Wiedza", realizowanych w Centrum dzięki wsparciu Open Society Foundation oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Projekt „Reforma prawa autorskiego dla edukacji" to kontynuacja projektu dotyczącego reformy prawa autorskiego dla bibliotek. Projekt zaczął się od warsztatów eksperckich, obecnie tworzymy analizę prawną wraz z propozycją reform oraz materiały edukacyjne.
Infografika i artykuł są dostępne poniżej, infografikę możecie też pobrać w formacie JPG, PDF lub w edytowalnym formacie SVG.

Trwająca dyskusja nad zmianami prawa autorskiego powinna dotyczyć także edukacji. W przypadku szkół obecne zapisy prawne nie nadążają za rzeczywistością i zamiast wzmacniać kreatywność nauczycieli i uczniów bardzo ją ograniczają. Do tego dochodzi brak wiedzy i świadomości, w jaki sposób nauczyciele i uczniowie dziś mogą korzystać z dozwolonego użytku edukacyjnego. Już wkrótce Centrum Cyfrowe przedstawi raport dotyczący reformy prawa autorskiego dla edukacji. Dziś chcemy rozpocząć dyskusję o tym, co nas uwiera w prawie autorskim z perspektywy edukacji.
Polska szkoła coraz śmielej wybiera ścieżkę, na której korzystanie z komputera i Sieci staje się absolutną normą. Dotyczy to zarówno pracy na lekcji i w domu w czasie przygotowywania zajęć, jak i odrabiania pracy domowej, czy wykonywania dodatkowych ćwiczeń. Wraz z postępem pojawia się wiele pytań o zgodne z prawem wykorzystania wszelkich treści i materiałów obecnych w obiegu edukacyjnym, zarówno w wersji cyfrowej jak i tradycyjnej. Jesteśmy w trakcie (przynajmniej deklarowanych przez urzędników) wielkich zmian w edukacji, które muszą dotyczyć także, a może nawet przede wszystkim obszaru cyfryzacji szkolnictwa. Projekt „Cyfrowa szkoła" zakłada przecież rozwijanie u nauczycieli i uczniów kompetencji w zakresie stosowania technologii komunikacyjno-informacyjnych. Trudno sobie wyobrazić pełne powodzenie tego projektu bez szerokiej kampanii edukacyjnej, informacyjnej i zakrojonych na jak najszerszą skalę działań uświadamiających, co można legalnie robi dziś, jakie czekają nas wyzwania związane z cyfryzacją edukacji i czego potrzeba, aby tym wyzwaniom sprostać.
Wydaje się, że wdrażanie takiego projektu jak „Cyfrowa szkoła" jest idealnym momentem rozpoczęcia działań w zakresie edukacji medialnej, ale zagadnieniu nie poświęcono do tej pory szczególnie dużo refleksji. Tymczasem nie chodzi przecież tu już tylko o pytania dotyczące kopiowanie fragmentów książek przy użyciu rozgrzanej nieraz do czerwoności kserokopiarki, przy której, w czasie szkolnej przerwy, stoją podenerwowani nauczyciele. Katalog obszarów poszerzył się i wciąż poszerza o legalność korzystania z zasobów multimedialnych, czy dzielenia się wiedzą przy wykorzystaniu materiałów pozyskanych z innych źródeł, w tym przede wszystkim Internetu. Chodzi o przyszłość, w której rosnącą rolę będę odgrywać cyfrowe podręczniki i materiały edukacyjne, powszechne korzystanie z wirtualnych platform, korzystanie z coraz liczniej wykorzystywanych w działaniach edukacyjnych aplikacji, programów, narzędzi do prezentacji itp. Cyfrowa szkoła w pełnym wymiarze, skutecznie spełniająca swoją rolę w czasach zmieniających się wymagań edukacyjnych to miejsce, które daje pełnię możliwości dzielenia się wiedzą i efektami nauczania w relacjach nauczyciel - uczeń. Dziś tego brakuje.
Im więcej stawiamy pytań, tym częściej okazuje się, że obecne obowiązujące zapisy dotyczące prawa autorskiego w kontekście instytucji edukacyjnych wymagają specjalnej refleksji i przede wszystkim zmian. Gdy oddamy nauczycielom głos okazuje się, że realizacja działań edukacyjnych metodą projektu jest dosyć utrudniona w sytuacji, gdy każdy projekt edukacyjny powinien być oryginalnym utworem, w którym na prawach cytatu możemy jedynie włączać urywki lub drobne utwory, obowiązkowo podając nazwisko autora. Projekt, którego sednem jest analiza utworu czy utworów, których nie można opublikować w całości bez pewności, że nie robimy niczego niezgodnie z prawem wydaje się być niepełny i ograniczony. Trudno nauczycielom w sytuacji, w której mają do czynienia z tak szeroką paletą źródeł stawiać sobie nieustająco pytanie - co z prawami autorskimi.
Ograniczenia i utrudnienia to nie wszystko, istnieją również inne wątpliwości w obszarze „cyfryzacji". Dotyczą one na przykład umieszczania i dzielenia się materiałami na otwartych platformach edukacyjnych, na których nie ma jasności w kwestii praw autorskich. Pojawia się pytanie - skąd uczniowie i nauczyciele maja wiedzieć, kto ma prawa autorskie do wybranych utworów? Ile czasu zajęłyby próby ich zdobycia? Czy bez potrzebnych zmian może okazać się, że uczniowie mają uczyć się pracując z internetem, ale najpierw muszą przeprowadzić śledztwo, czy wolno korzystać ze zdjęć, tekstów i materiałów, do których ktoś może mieć prawa autorskie. W takiej sytuacji, w każdej szkole trzeba będzie zatrudnić prawnika. Prawdopodobieństwo takiej sytuacji pokazuje przykład Niemiec. Jedna z opiekunek międzynarodowego projektu edukacyjnego opowiadała mi niegdyś, że gdy chciała opublikować na otwartej platformie edukacyjnej oraz stronach internetowych obu szkól zebrane materiały - linki do filmów zebranych w Sieci, czy skany z gazet, niemiecki partner namówił ją do odstąpienie od tego pomysłu, tłumacząc, że szkolny prawnik spodziewa się pozwów dużych kancelarii prawniczych wynajętych przez wydawców, tropiących łamanie prawa np. przez instytucje naukowe.
Trudno sobie wyobrazić, że każda polska szkoła z powodu ograniczeń i niejasności będzie zatrudniać prawników.
Jednocześnie okazuje się, że nienadążanie prawa autorskiego za cyfryzującą się edukacją to jedno, a brak świadomości środowiska szkolnego o obecnych możliwościach to drugie. Wciąż wydaje się, że możliwości legalnego wykorzystania treści w działaniach edukacyjnych nie są szeroko rozpowszechnione. Brakuje przede wszystkim wiedzy i świadomości. Wśród edukatorów i uczniów brakuje chyba również odwagi, aby po tę wiedzę sięgać, tym bardziej, że wspomniana cyfryzacja poszerza jedynie wątpliwości. Efekt jest taki, że co prawda nauczyciele mówią, że prawo autorskie jest ważne, jednak nie reagują w sytuacji, gdy mają do czynienia z ewidentna sytuacją plagiatu ze strony ucznia, co pokazują doświadczenia m.in. organizacji pozarządowych pracujących co dzień ze szkołami. Deklaracja, że temat jest istotny nie idzie w parze z edukacją i praktyką w sytuacji, gdy mają do czynienia z problemem.
Brak wiedzy i świadomości prowadzą również do tego, że nauczyciele i uczniowie nie zdają sobie sprawy, że przepisy dają im przywileje. Co gorsza, ma się wrażenie, że szkoła jest, co zaskakujące, miejscem kampanii i działań, które tylko wzmacniają przekonanie, że „nie można niczego w szkole kopiować" a oglądanie filmu (nawet fragmentu) na lekcji narusza prawa autorskie twórcy. Mam tu na myśli projekty typu „Legalna Kultura", w której rozwój kultury i edukacji są na wtórnym miejscu w stosunku do praw twórców.
Warto zastanowić się, czy taka postawa nie spowoduje, że pomimo możliwości, które niesie ze sobą cyfryzacja edukacji, nauczyciel a co za tym idzie uczeń pozostaną przy swojej rozgrzanej kserokopiarce, zamiast dowiedzieć się, jak legalnie korzystać i dzielić się zasobami, pochodzącymi z różnych źródeł, czyli jak w pełni korzystać z technologicznego rozwoju. Przecież zamiast zwiększać świadomość prawa nauczyciele oraz uczniowie mogą wyrobić sobie przekonanie, że najlepiej zatrzymać się na tym, co już wiedzą kosztem rozwoju. Tym bardziej, że - jak przyznają nauczyciele w rzeczywistości szkolnej (rzeczywistości „nieustannego pośpiechu i rozbudowanej formalizacji" - jak określają ją sami nauczyciele) liczą się przede wszystkim normy, standardy i efekt końcowy a nie budowanie u siebie i uczniów świadomości, w tym przypadku prawnej. Tymczasem polskiej edukacji tego, czego bardzo brakuje to otwartość i kreatywność. Stąd istotna wydaje się potrzeba szerzenia wiedzy i świadomości możliwości, które niesie ze sobą cyfryzacja szkół. Oraz potrzeb zmian w zapisach prawa, tak aby podążały one za zmianami w edukacji.
Zakres dozwolonego użytku edukacyjnego
W tej chwili działalność szkół w zakresie legalności korzystania z zasobów zależy od zasad dozwolonego użytku. Dozwolony użytek został ustanowiony w celu zabezpieczenia ważnych interesów publicznych, w tym dostępu do wiedzy, nauki i edukacji. To konkretne zapisy w prawie autorskim dają w tej chwili podstawę uczestnikom „sytuacji edukacyjnych" do legalnego korzystania z określonych zasobów. Problem w tym, że przede wszystkim nauczyciele mają problem z zdefiniowaniem dozwolonego użytku. Z drugiej strony pojawia się pytanie, czy rolą nauczyciela jest zastanawianie się, jak wygląda kwestia autorstwa materiałów, z których korzysta, jaki jest ich status. Wydaje się, że nauczyciel powinien uczyć korzystając z jak największej otwartości dostępnych materiałów i możliwości dzielenia się efektami pracy z innymi bez obaw, że postępuje niezgodnie z zasadami. Stąd też jedną z kluczowych potrzeb w zakresie reformy prawa autorskiego dla edukacji jest rozszerzenie zakresu przedmiotowego dozwolonego użytku.
Tymczasem dziś zapisy w obszarze dozwolonego użytku regulują szczegółowo kwestie legalnego korzystania z zasobów i treści w czasie lekcji, czy imprez szkolnych, w sposób który nie przystaje do rzeczywistości. Wraz z katalogiem dozwolonego użytku idą zapisy wskazujące również na ograniczenia dotyczące miejsca rozpowszechniania zasobów edukacyjnych, czy sposobów dzielenia się efektami działań edukacyjnych, np. prezentacjami gromadzące efekty działań projektowych prowadzonych przez klasę.
Na co dziś pozwala dozwolony użytek w obszarze edukacji?
Ten tekst ma charakter edukacyjny i jego celem jest przedstawienie najważniejszych korzyści płynących z dozwolonego użytku edukacyjnego. Ale chodzi o coś więcej - o rozpoczęcie debaty na poziomie zarządzających systemem oświaty, którzy wciąż nie próbują wpływać na Ministerstwo Kultury Dziedzictwa Narodowego oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej w celu przeprowadzenia zmian, mogących ułatwić pracę edukacyjną. Wraz ze zmianami, które sprawią, że dozwolony użytek będzie nadążał za cyfryzacją i obejmował nie tylko określone obecnie w prawie instytucje publiczne, ale również np. organizacje pozarządowe powinna pójść szeroko zakrojona kampania informacyjna na temat praw autorskich i otwartości w edukacji.
O niektórych działaniach można dziś tylko pomarzyć, ale wydaje się, że na dłuższą metę powinno brać się je poważnie pod uwagę. Pomysłów jest zresztą więcej. Kluczowe wydaje się przygotowanie nauczycieli do pracy z kwestiami własności intelektualnej w edukacji już od poziomu studiów pedagogicznych. W instytucjach publicznych i organizacjach pozarządowych powinny funkcjonować telefony zaufania i punkty konsultacji prawnej, a w Sieci powinny się znaleźć specjalnie przygotowane narzędzia do umieszczania pewnych i sprawdzonych treści, co do których nie ma żadnych wątpliwości prawnych. Może być ich jeszcze więcej, jeśli do wszystkich zainteresowanych dotrze, że edukacja jest dobrem, które stoi ponad interesami posiadaczy praw autorskich.
-----
Marcin Grudzień
koordynator projektów z zakresu edukacji medialnej i trener w Fundacji Nowe Media, uczestnik warsztatów eksperckich „Reforma prawa autorskiego dla edukacji", wykładowca w Społecznej Akademii Nauk w Warszawie.
Tekst jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz autora i Centrum Cyfrowego Projekt: Polska. Treść licencji jest dostępna na stronie: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/legalcode

# data[].attributes.attachment_link.title
Dozwolony użytek w edukacji [Infografika] - Centrum Cyfrowe

# data[].attributes.attachment_link.description
W trakcie rozmów z nauczycielami i innymi osobami pracującymi w instytucjach i organizacjach edukacyjnych widzimy, że wiele osób nie rozumie zasad prawa autorskiego. Prawo to daje im tymczasem szeroki zakres swobody korzystania, zgodnie z prawem, z różnych utworów dla celów edukacyjnych. Przygotowaliśmy więc infografikę, która tłumaczy w przystępny sposób dozwolony użytek edukacyjny.

# data[].attributes.headline
Prezentacja "Prawo autorskie, dozwolony użytek edukacyjny i wolne licencje w praktyce. Co nam wolno w sieci? (Maciej Sopyło)

# data[].attributes.subject
Prezentacja "Prawo autorskie, dozwolony użytek edukacyjny i wolne licencje w praktyce. Co nam wolno w sieci? (Maciej Sopyło)

# data[].attributes.headline
Webinarium "Prawo autorskie, dozwolony użytek edukacyjny i wolne licencje w praktyce. Co nam wolno w sieci? (Maciej Sopyło)

# data[].attributes.subject
Webinarium "Prawo autorskie, dozwolony użytek edukacyjny i wolne licencje w praktyce. Co nam wolno w sieci? (Maciej Sopyło)

# data[].attributes.attachment_link.description
Quiz przeznaczony dla osób pragnących sprawdzić swoją wiedzę z zakresu prawa autorskiego

# data[].attributes.attachment_link.description
Prawo autorskie quiz for 2nd grade students. Find other quizzes for and more on Quizizz for free!

# data[].attributes.body
Roman Klara

Nauczyciel konsultant w PCEN - Oddział w Krośnie. Z wykształcenia fizyk, uczył i uczy fizyki i informatyki.

# data[].attributes.headline
Zapraszam do utworzenia swojego Padlet'u

# data[].attributes.subject
Zapraszam do utworzenia swojego Padlet'u