# data[].attributes.headline
Niepełnosprawność w Polsce- skala zjawiska:

# data[].attributes.subject
Niepełnosprawność w Polsce- skala zjawiska:

# data[].attributes.body
Ostatnie pełne dane dotyczące zjawiska niepełnosprawności w Polsce pochodzą z Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2011. W ramach spisu zbiorowość osób z niepełnosprawnościami podzielono na dwie podstawowe grupy, do których zaliczono: osoby, które posiadały aktualne orzeczenie wydane przez uprawniony organ – niepełnosprawni prawnie, osoby nieposiadające orzeczenia o niepełnosprawności (do 16. roku życia) lub o stopniu niepełnosprawności, które miały, bądź odczuwały całkowicie lub poważnie ograniczoną zdolność do wykonywania podstawowych czynności życiowych stosownych dla danego wieku – niepełnosprawni biologicznie

# data[].attributes.body
za niepełnosprawną uznaje osobę o sprawności fizycznej, psychicznej lub umysłowej trwale lub okresowo utrudniającej, ograniczającej lub uniemożliwiającej życie codzienne, naukę, pracę oraz pełnienie ról społecznych, zgodnie z normami prawnymi i zwyczajowymi. (§ 1 zd. 1 Uchwały Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 1 sierpnia 1997 r. - Karta Praw Osób Niepełnosprawnych (M.P. 1997 nr 50 poz. 475). ​

# data[].attributes.body
Na polskich uczelniach studiuje coraz więcej osób niepełnosprawnych. W 2005 roku było ich nieco ponad 9 tysięcy, w 2007 – już prawie 20 tysięcy, a w 2010 – niemal 30 tysięcy. Dzięki rozwiązaniom wprowadzonym w reformie szkolnictwa wyższego z 2011 roku uczelnie uzyskały nowe możliwości pomocy niepełnosprawnym studentom.

Do podstawowych zadań uczelni należy stwarzanie osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w:

1. procesie przyjmowania na uczelnię w celu odbywania kształcenia,

2. kształceniu,

3. prowadzeniu działalności naukowej.

# data[].attributes.body
Konstytucja w art. 68 ust. 3 w ogóle nie definiuje pojęcia niepełnosprawności stwierdzając tylko  że „Władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom niepełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku”. De facto odwołuje się ona do Ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity Dz. U. 2008 nr 14 poz. 92), która określa niepełnosprawność w art. 2 pkt 10 jako trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności jako niezdolność do pracy. ​

# data[].attributes.body
Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych z dnia 13 grudnia 2006 r.​
Konwencja nakłada na państwo szereg zobowiązań.:​

1. zapewnić osobom z niepełnosprawnościami pełną realizację ich praw i wolności;​

2. gromadzić informacje statystyczne dla lepszego wdrażania postanowień Konwencji;​

3. stworzyć w ramach struktur rządowych mechanizm wspierający projektowanie i wykonywanie działań związanych z realizowaniem Konwencji w różnych sektorach i na różnych szczeblach;​

4. wyznaczyć organy zajmujące się monitorowaniem wdrażania postanowień Konwencji;​

5. regularnie przedstawiać raporty na temat realizacji praw osób z niepełnosprawnościami Komitetowi Praw Osób Niepełnosprawnych ustanowionemu przez Konwencję;​

6. regularnie spotykać się z przedstawicielami innych państw, które są stronami Konwencji, by wspólnie wypracowywać rozwiązania mające na celu lepszą realizację postanowień Konwencji w poszczególnych państwach.​

​

# data[].attributes.headline
Treść konwencji (Treści w niej zawarte):

# data[].attributes.subject
Treść konwencji (Treści w niej zawarte):

# data[].attributes.body
Artykuł 9. Dostępność. ​

Artykuł 10. Prawo do życia. ​

Artykuł 11. Sytuacje zagrożenia i sytuacje wymagające pomocy humanitarnej.​

Artykuł 12. Równość wobec prawa. ​

Artykuł 13. Dostęp do wymiaru sprawiedliwości. ​

Artykuł 14. Wolność i bezpieczeństwo osobiste. ​

Artykuł 15. Wolność od tortur lub okrutnego, nieludzkiego albo poniżającego traktowania lub karania. ​

Artykuł 16. Wolność od wykorzystywania, przemocy i nadużyć. ​

Artykuł 17. Ochrona integralności osobistej. ​

Artykuł 18. Swoboda przemieszczania się i obywatelstwo. ​

Artykuł 19. Niezależne życie i włączenie w społeczeństwo. ​

Artykuł 20. Mobilność. ​
Artykuł 21. Wolność wypowiadania się i wyrażania opinii oraz dostęp do informacji. ​

Artykuł 22. Poszanowanie prywatności. ​

Artykuł 23. Poszanowanie domu i rodziny. ​

Artykuł 24. Edukacja. ​

Artykuł 25. Zdrowie. ​

Artykuł 26. Rehabilitacja. ​

Artykuł 27. Praca i zatrudnienie. ​

Artykuł 28. Odpowiednie warunki życia i ochrona socjalna. ​

Artykuł 29. Udział w życiu politycznym i publicznym. ​

Artykuł 30. Udział w życiu kulturalnym, rekreacji, wypoczynku i sporcie.

# data[].attributes.headline
Definicje Konwencyjne: „Dyskryminacja ze względu na niepełnosprawność” ​

# data[].attributes.subject
Definicje Konwencyjne: „Dyskryminacja ze względu na niepełnosprawność” ​

# data[].attributes.body
„Dyskryminacja ze względu na niepełnosprawność” oznacza jakiekolwiek różnicowanie, wykluczanie lub ograniczanie ze względu na niepełnosprawność, którego celem lub skutkiem jest naruszenie lub zniweczenie uznania, korzystania z lub wykonywania wszelkich praw człowieka i podstawowych wolności w dziedzinie polityki, gospodarki, społecznej, kulturalnej, obywatelskiej lub w jakiejkolwiek innej, na zasadzie równości z innymi osobami. Obejmuje to wszelkie przejawy dyskryminacji, w tym odmowę racjonalnego usprawnienia.​

POLSKA​

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w art. 32 ust. 2 mówi ogólnie, że nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny​

Karta Praw Osób Niepełnosprawnych, która w § 1 zd. 1 pierwsze stwierdza, że osoby niepełnosprawne mają prawo niezależnego, samodzielnego i aktywnego życia oraz nie mogą podlegać dyskryminacji. Zdanie 2 § 1 zaczyna się od zwrotu: „oznacza to w szczególności prawo niepełnosprawnych do", po czym następuje wymienienie w dziesięciu punktach praw osób niepełnosprawnych w odniesieniu do wszystkich dziedzin życia z podkreśleniem umożliwienia powszechnego dostępu i pełnego uczestnictwa w życiu społecznym. ​

Dyrektywa Rady UE nr 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. w sprawie ustanowienia ogólnych ram równego traktowania przy zatrudnieniu i wykonywaniu zawodu (Dz. U. L 303 z 2.12.2000)w art. 2 ust. 2 definiuje pojęcie dyskryminacji także ze względu na niepełnosprawność, dzieląc ją na:​

dyskryminację bezpośrednią - dana osoba traktowana jest mniej korzystnie niż inna osoba jest, była lub byłaby traktowana w porównywalnej sytuacji,​

dyskryminację pośrednią - pozornie neutralne postanowienie, kryterium lub praktyka przyczynia się do stworzenia szczególnie niekorzystnej sytuacji danej osoby w porównaniu z innymi osobami, molestowanie - niepożądane zachowanie, którego celem lub skutkiem byłoby naruszenie godności osoby lub stworzenie zastraszającego, wrogiego, poniżającego, upokarzającego lub obraźliwego środowiska.​

# data[].attributes.headline
Definicje Konwencyjne: „Komunikacja” i „Język”

# data[].attributes.subject
Definicje Konwencyjne: „Komunikacja” i „Język”

# data[].attributes.body
Komunikacja” obejmuje języki, wyświetlanie tekstu, alfabet Braille'a, komunikację przez dotyk, dużą czcionkę, dostępne multimedia, jak i sposoby, środki i formy komunikowania się na piśmie, przy pomocy słuchu, języka uproszczonego, lektora oraz formy wspomagające (augmentatywne) i alternatywne, w tym dostępną technologię informacyjno-komunikacyjną.​

# data[].attributes.body
obejmuje język mówiony i język migowy oraz inne formy przekazu niewerbalnego. POLSKA​

Karta Praw Osób Niepełnosprawnych z 1997 r. stwierdza, że osoby niepełnosprawne mają prawo do dostępu do informacji oraz komunikacji międzyludzkiej, jednakże w żadnym miejscu nie wprowadza definicji ani komunikacji, ani języka. ​

# data[].attributes.body
Definicji tych pojęć nie zawiera również żadna inna ustawa, choć w niektórych z nich (aczkolwiek nielicznych) można spotkać odwołania do uprawnień osób z niepełnosprawnością słuchu do posiadania tłumacza języka migowego, a osób z niepełnosprawnością wzroku do posiadania lektora lub żądania przedłożenia dokumentów wykonanych pismem Braille'a lub przy użyciu dużej czcionki czy sporządzania oświadczeń woli w obecności notariusza lub innego urzędnika:​

1. art. 40 ust. 2 pkt 5 Ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity Dz. U. 2008 nr 14 poz. 92),​

2. art. 79, art. 80 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 nr 16 poz. 93 z późn. zm.),​

3. art. 204 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. 1997 nr 89 poz. 555 z późn. zm.),​

4. § 5 i 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących świadczenia usługi powszechnej oraz wymagań dotyczących świadczenia usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu dla jednostek uprawnionych (Dz. U. 2005 nr 68 poz. 592)

# data[].attributes.body
Edukacja włączająca rozumiana jest jako podejście w procesie kształcenia i wychowania, którego celem jest zwiększanie szans edukacyjnych wszystkich osób uczących się poprzez zapewnianie im warunków do rozwijania indywidualnego potencjału, tak by w przyszłości umożliwić im pełnię rozwoju osobistego na miarę swoich możliwości oraz pełne włączenie w życie społeczne.

Edukacja ta stawia za cel wyposażenie uczniów w kompetencje niezbędne do stworzenia w przyszłości włączającego społeczeństwa, czyli  społeczeństwa, w którym osoby niezależnie od różnic m.in. w stanie zdrowia, sprawności, pochodzeniu, wyznaniu są pełnoprawnymi członkami społeczności, a ich różnorodność postrzegana jest jako cenny zasób rozwoju społecznego i cywilizacyjnego.

# data[].attributes.body
Środki finansowe z dotacji powinny być przeznaczone na zapewnienie kandydatom na studia, studentom, doktorantom i pracownikom warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, do szkół doktorskich, kształceniu na studiach i w szkołach doktorskich lub prowadzeniu działalności naukowej.
Mogą one być wydatkowane m.in. na kursy języka migowego dla studentów, doktorantów oraz dla pracowników uczelni, specjalistyczne szkolenia, w tym umożliwiające orientację przestrzenną na terenie uczelni niepełnosprawnym studentom i doktorantom, udział w olimpiadach, w różnych wydarzeniach, zakup sprzętu i urządzeń specjalistycznych wspomagających proces dydaktyczny, zakup literatury specjalistycznej i naukowej do uczelnianych bibliotek dla potrzeb osób niepełnosprawnych, dostosowanie infrastruktury.

# data[].attributes.body
Ponadto z dotacji uczelnie mogą realizować wydatki na rzecz osób z niepełnosprawnościami, potwierdzonymi orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności oraz wydatki na rzecz osób z niepełnosprawnościami bez stosownego orzeczenia.  W tym celu uczelnie mogą opracować wewnętrzny regulamin, który określi kryteria kwalifikacji oraz formy pomocy studentom/doktorantom oraz pracownikom prowadzącym działalność naukową z niepełnosprawnościami bez stosownego orzeczenia.

# data[].attributes.headline
Pomoc materialna dla niepełnosprawnych studentów

# data[].attributes.subject
Pomoc materialna dla niepełnosprawnych studentów

# data[].attributes.body
Niepełnosprawni studenci i doktoranci mogą otrzymać wsparcie finansowe w postaci stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych przysługujące na pierwszym kierunku studiów pierwszego i drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich. Aby otrzymać takie stypendium, student bądź doktorant musi jedynie przedstawić orzeczenie o niepełnosprawności.

Stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych, podobnie jak pozostałe świadczenia pomocy materialnej, przyznawane jest na semestr lub rok akademicki i wypłacane co miesiąc. Można je otrzymywać tylko na jednym wskazanym przez studenta kierunku studiów.

Pomoc materialna nie zależy od uczelni i typu studiów. Można się o nią starać zarówno na studiach stacjonarnych, jak i niestacjonarnych, w uczelniach publicznych i niepublicznych, uczelniach prowadzonych przez kościoły i związki wyznaniowe, o ile otrzymują one otrzymują dotację z budżetu państwa na pomoc materialną dla studentów i doktorantów.

Niezależnie od stypendium specjalnego osoby niepełnosprawne mogą otrzymywać, na takich samych zasadach jak inni studenci, pozostałe świadczenia pomocy materialnej, m.in. stypendium socjalne, stypendium rektora dla najlepszych studentów, stypendium dla najlepszych doktorantów, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia i zapomogę.

# data[].attributes.body
W ramach racjonalnych dostosowań Studenci z niepełnosprawnością mogą wnioskować o adaptacje w zakresie uczestnictwa w zajęciach, w zakresie organizacji egzaminów i zaliczeń, czy w zakresie prowadzenia działalności naukowo-badawczej. Wsparcie, jakie można otrzymać w ramach RD, nie spowoduje obniżenia poziomu wymagań akademickich.

# data[].attributes.body
zmiany sposobu uczestnictwa w zajęciach (np. poprzez odrobienie nadliczbowych godzin absencji w wyniku spraw związanych z niepełnosprawnością);

możliwość korzystania w trakcie zajęć i/lub egzaminu z pomocy osób wspomagających, np. tłumacza języka migowego, asystenta dydaktycznego czy asystenta laboratoryjnego;

możliwość stosowania alternatywnej formy zapisu na użytek własny i/lub korzystania z dodatkowych urządzeń wspomagających, m.in.: dyktafonów, komputerów, komputerów specjalistycznych, tabletów, oprogramowania udźwiękawiającego, urządzeń brajlowskich, klawiatur alternatywnych oraz urządzeń tłumaczących w czasie rzeczywistym (konieczne jest poinformowanie prowadzącego przed rozpoczęciem zajęć);

możliwość udziału w lektoratach języka angielskiego w Multimedialnej Pracowni Nauki Języków Obcych;

możliwość udziału w lektoratach dla studentów z trudnościami poznawczymi.

# data[].attributes.body
Osoby z niepełnosprawnościami mają możliwość skorzystania ze wsparcia asystenta dydaktycznego. Zainteresowany/a taką pomocą samodzielnie wskazuje osobę, która będzie pełnić tę rolę. Najkorzystniej jest, gdy osobą funkcję asystenta kolega lub koleżanka z grupy zajęciowej lub przynajmniej osoba studiująca na tym samym kierunku – nie jest to jednak wymóg konieczny. W uzasadnionych przypadkach asystentem może być osoba niebędąca studentem (np. członek rodziny).

# data[].attributes.headline
Racjonalne dostosowania w ramach zaliczeń i egzaminów:

# data[].attributes.subject
Racjonalne dostosowania w ramach zaliczeń i egzaminów:

# data[].attributes.body
zmiany terminu zaliczenia/egzaminu;

zmiany formy egzaminu/zaliczenia (np. z pisemnej na ustną lub odwrotnie);

wydłużenia czasu trwania egzaminu/zaliczenia (o 50% czasu podstawowego);

zmiany organizacji sesji egzaminacyjnej;

możliwość przygotowania pisemnego konspektu odpowiedzi w czasie egzaminu ustnego;

możliwość korzystania z krótkich przerw podczas egzaminu;

w przypadku egzaminów o obszernej treści możliwość rozłożenia go na części;

możliwość korzystania z dodatkowych urządzeń wspomagających, m.in.: komputerów, komputerów specjalistycznych, tabletów, oprogramowania udźwiękawiającego, urządzeń brajlowskich, klawiatur alternatywnych;

możliwość korzystania z pomocy osób wspomagających, np. tłumacza języka migowego, asystenta dydaktycznego;

# data[].attributes.headline
Przystosowane zajęcia z wychowania fizycznego

# data[].attributes.subject
Przystosowane zajęcia z wychowania fizycznego

# data[].attributes.body
Studenci z niepełnosprawnościami w ramach zajęć z wychowania fizycznego (obowiązkowych na I roku studiów) mogą skorzystać z alternatywnych zajęć wychowania fizycznego prowadzonych przez wykwalifikowanych magistrów fizjoterapii SWFiS. Do zajęć tych należą: nauka pływania, sekcja pływacka, gimnastka lecznicza i zajęcia ogólnousprawniające. Zaletą tych zajęć jest indywidualne podejście do potrzeb i możliwości każdego studenta.

# data[].attributes.body
Potrzeby edukacyjne osób niepełnosprawnych są niezwykle zróżnicowane. Podobnie jak wszyscy inni członkowie społeczeństwa – grupa ta musi dostosowywać swoją wiedzę i umiejętności do potrzeb środowiska, w którym funkcjonuje. Jednak z niepełnosprawnościami często wiążą się specyficzne potrzeby w zakresie edukacji, które wynikają z określonych schorzeń i dysfunkcji. Niezbędne są zatem modyfikacje procesu i metod nauczania

# data[].attributes.body
Korzyści wynikające z zastosowania ICT w edukacji osób niepełnosprawnych wynikają przede wszystkim z umożliwiania tej grupie zdobywania informacji i komunikowania się, mimo różnych doświadczanych dysfunkcji. Nowoczesne technologie zapewniają także łatwy, wygodny dostęp do źródeł i materiałów edukacyjnych. Pozwalają również na pokonanie ograniczeń związanych z barierami architektonicznymi i infrastrukturalnymi. Nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne odgrywają więc zasadniczą rolę w edukacji osób niepełnosprawnych i umożliwiają im udział w procesie zdobywania wiedzy i rozwijania umiejętności.

# data[].attributes.body
Studentom doświadczającym indywidualnych trudności w studiowaniu oferowana bywa coraz częściej możliwość wypożyczenia na czas studiowania sprzętu pozwalającego na wyrównanie skutków ich niesprawności. Do sprzętu tego należą komputery, narzędzia peryferyjne do sterowania lub odczytu tekstu z powiększeniem, specjalistyczne oprogramowanie np. udźwiękawiające, powiększające czy pozwalające na notowanie lub budowanie struktury prac pisemnych w sposób alternatywny (np. programy do tworzenia map myśli czy aktywnej pracy z tekstem), czy nawet specjalne pulpity i ergonomiczne meble.

# data[].attributes.headline
Kompleksowy i obszerny dokument o charakterze strategicznym.

# data[].attributes.subject
Kompleksowy i obszerny dokument o charakterze strategicznym.

# data[].attributes.body
Prace nad propozycją konkretnych działań zostały poprzedzone diagnozą stanu faktycznego, którą oparto zarówno na ogólnodostępnych danych statystycznych dotyczących sytuacji osób z niepełnosprawnościami w Polsce, jak i różnego rodzaju raportach i opracowaniach dotyczących tej tematyki.

Na ich podstawie sformułowano szereg działań strategicznych, które następnie pogrupowano i podzielono na obszary priorytetowe Strategii:

I. Niezależne życie

II. Dostępność

III. Edukacja

IV. Praca

V. Warunki życia i ochrona socjalna

VI. Zdrowie

VII. Budowanie świadomości

VIII. Koordynacja

# data[].attributes.headline
Prezentacja Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej

# data[].attributes.subject
Prezentacja Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej

# data[].attributes.body
W roku akademickim 2017/2018 na polskich uczelniach nauki pobierało 23 828 osób z niepełnosprawnościami32) (1,8% studiujących)33) , z czego 14 754 studiowało w trybie stacjonarnym, a 9 074 w trybie niestacjonarnym

# data[].attributes.body
Wśród studentów z niepełnosprawnościami osoby niesłyszące lub słabosłyszące stanowiły 7,4%, studenci niewidomi lub słabowidzący 8,4%, natomiast osoby z niepełnosprawnością narządu ruchu stanowiły 30,5%. Z kolei ponad połowę studentów z niepełnosprawnościami stanowiły osoby z innymi rodzajami niepełnosprawności (53,7%)34) . Poziom wykształcenia osób z niepełnosprawnościami przekłada się na aktywność zawodową tej grupy społecznej. Im wyższy poziom wykształcenia, tym wyższy poziom aktywności zawodowej. W celu aktywizacji osób z niepełnosprawnościami należy zadbać o realizację  zaleceń z orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego uczniów na każdym etapie edukacyjnych wraz ze szczególnym uwzględnieniem indywidualizacji toku edukacji. Spójność i kompatybilność oddziaływań mających na celu dostosowanie edukacyjne dla osób z niepełnosprawnościami usprawni zdobywanie wykształcenia i kwalifikacji zgodnych z jej możliwościami i potrzebami.

# data[].attributes.headline
 Do kluczowych kwestii dotyczących stereotypów osób niepełnosprawnych należą:

# data[].attributes.subject
 Do kluczowych kwestii dotyczących stereotypów osób niepełnosprawnych należą:

# data[].attributes.body
A. Stereotypizowane czy wręcz napiętnowane są osoby niepełnosprawne z widocznymi dysfunkcjami.
B. Stereotypizacja obejmuje akcentowanie ułomności, słabości, ograniczenia w różnym stopniu i zakresie.
C. Przekonanie, że niewydolność występuje zarówno w sferze fizycznej, jak i umysłowej.
D. Najbardziej negatywny stereotyp funkcjonuje wobec osób upośledzonych umysłowo.

# data[].attributes.body
Obecnie w społeczeństwie polskim negatywne postawy wobec osób niepełnosprawnych wynikają między innymi z wysokiej pozycji zajmowanej w hierarchii wartości przez: zdrowie, sprawność fizyczną, siłę, sukces, produktywność, zamożność, niezależność (Ostrowska 1997), które są także intensywnie popularyzowane medialnie.

# data[].attributes.body
Jeszcze w  latach 90. Antonina Ostrowska odtworzyła, na podstawie kompleksowych badań dotyczących postrzegania ludzi niepełnosprawnych i jakości życia, panujący ówcześnie stereotyp niepełnosprawnych i inwalidów, który nie różnił się znacząco od historycznego9 . Cechy przypisywane osobie niepełnosprawnej w latach 90. i pozostające ze sobą w silnym związku, to:10 słaby lękliwy samotny podejrzliwy skryty nerwowy narzekający niepewny siebie ubog